با اجازه جناب رئیس صاحب و همکاران حاضر در تالار، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، آرزو دارم که یک صبح خوب و خوش و زیبا را آغاز کرده باشید، در ابتداء از جناب انجنیری صاحب صافی میخواهم با تلاوت آیات از کلام الله مجید مجلس امروزی مان را آغاز کنید، جناب صافی صاحب!

تلاوت آیاتی از کلام الله مجید توسط محترم انجیر کمال صافی:....

نائب منشی :

تشکر انجنیر صاحب، رئیس صاحب! اگر اجازه شما باشد ساعت امتیازی را آغاز بکنیم.

عبدالظاهر تمیم:

بنام خداوند توانا و دادگر

با اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای با عزت مردم افغانستان!

قبل از همه حمله ای که به موتر استادان پوهنتون در کاپیسا و پروان صورت گرفت، به شدیدترین الفاظ این حمله جنایتکارانه و این حمله وحشیانه را محکوم میکنیم و برای شهداء جنت برین و برای زخمی ها شفای عاجل خواهان هستیم.

جناب رئیس صاحب! یک دو موضوع را عرض میکنم، موضوع اول من در رابطه با معارف است، شما خود تان میدانید که معارف ستون فقرات ملت ها را تشکیل میدهد و بدون معارف منظم، منسجم و با کیفیت هیچگاهی ما نمیتوانیم که به قله های ترقی، معرفت و به قله های پیشرفت و انکشاف دست پیدا کنیم، متأسفانه تا هنوز که چندین برج از سال تعلیمی میگذرد در بسیاری از ولایات؛ یعنی اداراتیکه در ولایات فعالیت دارند، در رابطه با معارف در رابطه با کتاب و کمبود معلم دست و پنجه نرم میکنند، موضوع اول این است جناب رئیس صاحب! در صورتیکه یک اداره میاید اعلان میکند که مکاتب و پوهنتون ها تعطیل شود، اول باید یک بررسی درست میشد، ارزیابی درست میشد که این چه اثرات بالای حد اقل تعلیم و تربیه دارد، بعد از آن اگر این اعلان میشد خوب بود که متأسفانه یک دفعه یی آمدند همه را تعطیل کردند که فکر کنم این خیلی نگران کننده است. موضوع دوم، موضوع کمبود معلمین در ولایات است، کمبود کتاب در ولایات است جناب رئیس صاحب! اگر کمیسیون مربوطه را وظیفه بدهید که مسئولین وزارت معارف خواسته شوند در رابطه با کمبود کتاب و کمبود معلم در ولایات یک نیاز سنجی واقعی شود و بر اساس آن اگر در رابطه به ولایات اقدام شود خوب است، شما دیدید که حاتم بخشی های در بعضی ولایات صورت گرفت؛ اما بسیار از ولایات افغانستان که در محرومیت و مظلومیت به سر می برند؛ مثلاً غور، وضعیت غور وضعیت تعلیم و تربیه غور بسیار خراب است، زمانیکه به مسئولین غور تماس میگیریم آنها سر و صدای شان بسیار زیاد است که ما حتی دو صد نفر شاگرد باید یک معلم در آنجا درس و تعلیم بدهد؛ آیا ممکن است در این راستا اگر یک نیازسنجی واقعی شود و مطابق از این با مشکلات ولایات رسیدگی شود، فکر کنم کاری خوبی است. موضوع سوم جناب رئیس صاحب! موضوع جنگ های نا مشروع که طالب ها در افغانستان ادامه میدهند، گرچند طالبان مردم نیستند که با منطق و شریعت آنقدر پابند باشند که آنها صدای علماء و دانشمندان اسلامی را بشنوند، باز هم این زمانیکه نیروهای خارجی آماده شوند که از افغانستان خارج شوند من فکر میکنم دیگر( قطع مایک.)

استاد محمد علی اخلاقی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با سلام خدمت جناب رئیس صاحب، اعضای محترم هیئت اداری و همکاران محترم!

موضوع اول که میخواهم جناب رئیس صاحب یادآور شوم، بحث غیرحاضری مداوم یک تعداد از همکاران است همه ای ما و شما متأسفانه میدانیم که بحث غیرحاضری یک لکه ننگ برای پارلمان تبدیل شده است، در فضای مجازی هر روز عکس های خالی شورا گذاشته میشود و نوشته میشود که امروز بخاطری که نصاب پوره نبود کدام مصوبه نداشتند پارلمان من فکر میکنم که جناب رئیس صاحب، در اینجا بیشتر مقصر هیئت اداری است وقتی هیئت اداری تعیین میشود، رئیس تعیین میشود به این معنی نیست که فقط بیاید در آنجا بلند بنشیند و نوبت بدهد باید تمام جوانب را مدیریت کند، تقاضای ما این است که در این قسمت جناب رئیس صاحب، شما بنشینید یک میکانیزم را و یک راهکار را باید بسنجید که جلو از این گرفته شود، واقعاً ما در هفته دو روز بیشتر جلسات نداریم، کمیسیونها متأسفانه اکثر کمیسیونها نصاب اش پوره نیست، اعضای کمیسیونها حاضر نمیشوند این دو روز هم برای یک ساعت، برای دو ساعت وکیل صاحبان به خود زحمت نمیدهد که همینجا بیایند به این اساس اکثر از وکیل صاحبانی که همیشه حاضرهستند همین تقاضا را از هیئت اداری داشتند؛ ولی هیئت اداری در این زمینه کم توجهی میکند، امیدوار هستیم که یک راه حل و یک راهکار در این زمینه سنجیده شود یک. موضوع دوم بحث رخصتی دو هفته یی دانشگاه ها، مکاتب و مراکز آموزشی است که بخاطر موج سوم کرونا اعلان شد جناب رئیس صاحب! ما اگر تهدیدات کرونا بالا باشد خوب میتواند وزارت صحت عامه در این قسمت یک راهکار را بسنجد؛ اما همینطور که همکار ما اشاره کردند به یک بارگی اعلان دو هفته یی رخصتی بسیار همین محصلین، دانشجویان و دانش آموزان را متأثر میسازد، تجربه که ما داریم در تدریس انلاین ده، پانزده فیصد بیشتر نمیتوانند استفاده کنند، به این خاطر اگر این رخصتی ادامه پیدا بکند، هر چند که برای هفته بعد کمیسیون معارف و تحصیلات عالی از مسئولین معارف و تحصیلات و صحت عامه خواستند که در این زمینه بحث شود؛ اما به صورت عمومی من میخواهم یاد آور شوم که در این زمینه یک راهکار درست سنجیده نشود، دانشجویان و محصلین ما متأثر میشوند و قطعاً باید یک راهکار دقیق سنجیده شود که در ایام رخصتی باید به چه صورت تدریس صورت بگیرد، تشکر.

عبدالقادر قلاتوال:

د لوی او مهربان خدای په نامه

محترم رئيس، اداري پلاوي او د ملت قدرمنو او محترمو استازو السلام علیکم سهار مو په خیر!

جناب رئيس صاحب! د کرونا د وایروس د خبریدو له امله زموږ د پوهنیز سیستم تعطیل او رخصتي زه فکر کومه چې د ګتې په عوض باندې مو تاوان کړی دی معارف د ټولنې د ملا تیر دی او د ملا تیر که پیاوړي و نه اوسي سیسټم یې ضعیفه شي زه فکر کومه چې ټول وجود به و نه شي کولای په هغه رقم باندې چې لازمه ده حرکات اجرا کړي موږ د خیریه مرستندویه موسسو او بهرنیو هیوادونو څخه دا خواهش کوو که چیرته په دې ارتباط باندې غواړي له افغانستان سره مرسته وکړي نقدي مرسته دې نه کوي ځکه یو سلسله تجارب د تیر کال نه موجود دي چې څلور دیرش ولایتونو ته درې اعشاریه دوه ملیارده افغانۍ ورته ورکړل شوې چې تر اوسه پورې دوسیه یې په څارنوالیو په محاکمو کې ښکته او پورته کېږي په همدې مناسبت غوښتنه دا کوو چې وسایل، تجهیزات، درمل او نور اړین توکي دې ورکړي افغانستان ته بل د کرونا دغه دوه هفته يې بندیز چې ولګول شو تعطیل لوړو زده کړو موسسې، پوهنتونونه، ښونځي؛ آیا وایروس تنها په ښونځیو او پوهنتونونو کې دی که نه په ښار کې هم شته سوال دلته پیدا کېږي چې د عامې روغتیا وزارت باید لومړی مصلحت د پوهنې او د لوړو زده کړو له وزارتونو سره کړی وای؛ اما داسې نه چې شپې په یولسو بجو باندې هغوی اعلامیه ورته ورکوي چې د دوه اونیو لپاره تعطیلات، جناب رئيس صاحب! دا درست او سم کار نه دی سیسټم دې د پوهنې مو هسې هم دړې وړې دی ګوډ او مات دی خو په سر باندې چې نور ضربه هم ورته وارده شي د دې نه په څه شی جوړېږي، کتابونه همدا اوس ما هغه بله ورځ هم یادونه وکړله چې د منځني دورې یعنې د اووم، اتم د نهم ټولګي کتابونه تاسو په افغانستان کې پوښتنه وکړئ چې په کوم ولایت کې شته موږ د پوهنې وزارت محترم معین دیني او فرهنګي کمېسیون ته راوبللو وعدې وکړله چې د یوې میاشتې په اوږدو کې ۳۷ میلیونه جلد کتابونه چې له چین هیواد سره دی که د کوم بل هیواد سره دوی قرارداد لري مستقیماً به ولایتونو ته انتقالېږي خو خلک دې ته منتظر دي چې دا به څه وخت.

جناب رئيس صاحب! د کابل ښاروالۍ په ارتباط باندې یادونه کړل چې موږ د ځینو موکلینو د کار د خلاصونو لپاره چې کابل ښاروالۍ ته زو تاسو اعتبار وکړئ چې ریاست جمهوري ته تګ ډیر ساده او آسانه دی؛ اما کابل ښاروالۍ ته ورتګ د کابل ښاروالۍ احاطه او دغه محوطه یې لکه د ملا نصرالدین قبر داسې دی تاسو وګورئ چې یو سیم یې پرې راتاو کړی دی او په دروازه کې قیودات وګورئ چې کله ورته ورځو له دې سره سره چې هویت مو تثبیت دی اجازه غواړو مسلح نه ننوځو، خو کله چې ښاروالۍ ته ننوځو اول خو تاسو فکر وکړئ چې موټر خیر دی زموږ موټر د باندې دروو کوم عیب نه دی مګر کارونه زه د یو موکل د کار لپاره ورته ورځم یوه بیلګه یې درته وایم ګلبهار سنټر کې چې کله د دا ګلبهار سنټر په څنګ کې سړک جوړېدلو د دوی ملکیت لاړه په سړک کې په عوض کې یوه نمره ځمکه ورته وکړل د کمپنۍ په ریګ ریشن کې هغه ځمکه اوس غضب شوې ده دومره توانمندي حد اقل نشته ده چې هغه غضب شوې ځمکه د غاصب له منګولو څخه خلاصه کړي او اصلي مالک ته چې هغه مستحق دی هغوی د میلیونو میلیونو افغانۍ ملکیت له لاس ورته ورکړی دی؛ ولې یو ډیر پس پاته منطقه کې هلته په هغې نمرې باندې هم قناعت کړی دی نو چیرته لاړ شي خو چې وکیل ته ورنه شي هغه موکل اصلاً نه شي کولای چې په یوه میاشت باندې یا ښاروال صاحب وګوري یا یې معین صاحب وګوري خواهش مو دا دی جناب رئيس صاحب! چې کابل ښاروالۍ د خپلو سرغړونو په تعقیب پرله پسې توګه باندې دا یو ډول توهین ګڼو د ملت د استازو لپاره او دوی باید د خپلو کړنو کې تجدید نظر باید وکړي.

اسماعیل اتیکان:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای با عزت مردم افغانستان، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

طوریکه به شما معلوم است در این اواخیر وضعیت امنیتی ولایت لغمان خراب بوده که متأسفانه باعث سقوط چندین پوسته ولسوالی الینگار شده، سه ولسوالی نورستان از راه ولایت لغمان به خود نورستان وصل میشود؛ ولسوالی نورگرام، دوآب، مندول که تحت محاصره شدید دشمن قرار دارد که چند شب پیش بالای این ولسوالی حمله صورت گرفته که خوش بختانه پرسونل قهرمان ولسوالی مندول و دوآب بالای ولسوال طالبان حمله کردند که ولسوال طالبان کشته شد از طرف نیروهای امنیتی ما، ولسوالی دوآب و مندول راه مواصلات از این ولسوالی ها بند میباشد، از سه هفته به این طرف برای اینها اعاشه و تجهیزات هم نرسیده که این خود باعث نگرانی و باعث تشویش است، جوانان قهرمان نورستان همیشه یاد آور شدند که با شکم خالی جنگ میشود؛ اما متأسفانه با تفنگ خالی جنگ نمیشود، اگر چنین وضعیت باشد سربازان قهرمان ولایت نورستان نوکر شخصی کس نیست که با شکم گرسنه و تفنگ خالی شهید شوند و جنگ کنند، من از کمیسیون دفاعی، وزارت داخله و وزارت دفاع خواهان از این هستم که هر چه زودتر اینها از طریق هوا اکمال شوند و حد اقل یک تولی کماندو به ولسوالی نورستان یا ولسوالی مندول بفرستند تا تغییر وضعیت در منطقه بیاید، تشکر.

داکتر رمضان بشردوست:

بنام حق و به یاد شهداء

در ادامه مشکل که من مطرح کردم در هفته گذشته اگر اشتباه نکنم بعضی نقاط اش ماند که من امروز میخواهم مطرح کنم، شاید بعضی شما شنیده باشید چند سال پیش من گفته بودم که اگر ما یک رئیس جمهور پاک، وطن دوست، صادق، وزرای پاک، وطن دوست، صادق، دلسوز، متقی، وکلاء، جنرالان پاک، صادق و وطن دوست داشته باشیم، با هزار اردو ما میتوانیم به پشاور و مشهد خود را برسانیم؛ اما متأسفانه ما میبینیم که نه تنها رهبران کشور، مسئولین کشور از هر قوم، مذهب، تنظیم، جناح و زبانی که است نه تنها اینها دلسوزی و تقوا ندارند؛ بلکه اینها کاری میکنند که دشمنان نیروهای امنیتی هم شاید این کار به حق نیروهای امنیتی ما نکنند، همانطوریکه من اشاره کردم معاش شان را نمی پردازند، زن و اولاد اینها که اکثر مطلق شان کرائه نشین هستند اینها کرائه را پرداخته نمیتوانند و صاحب خانه با هزار حرف های رکیک پشت دروازه اینها را توهین و تحقیر میکند، تمام رهبران کشور، تمام بزرگان کشور از وکیل گرفته تا والی، سناتور، رهبران شان تمام ما عسکر خود را لایق دو هزار افغانی نه دیدیم ماهانه، تمام ما گفتیم دو هزار به عسکر خود نمی دهیم؛ اما هر روز میگویم عسکر قهرمان ما، اگر ما منافقت نداشته باشیم چگونه میتوانیم به کسانیکه هیچگونه کار به این کشور نمیکنند حتی حاضر نیستند در خارج هستند ما هزاران دالر معاش میدهیم؛ اما به عسکر، پولیس و نیروهای استخباراتی خود ما حتی دو هزار افغانی اضافه نکردیم، روی کاغذ هم اضافه نکردیم، چگونه ما میتوانیم از اینها توقع داشته باشیم به من تلیفون میکند به من میگوید بشردوست صاحب لکی معاش میگیرید؛ اما در چوکی های گرم و در خانه لوکس با فرنیچرهای که رئیس جمهور امریکا ندارد نشسته اید از ما توقع دارید که خود را قربانی کنیم؛ اما دو هزار افغانی به ما روا نداشتید، برداشت نداشتید که دو هزار افغانی به ما بدهید، به من تلیفون میکنند میگویند بشردوست صاحب همکار ما که شهید شده جسد اش فعلاً در اتاق ما است و این بوی گرفته، این پندیده؛ اما هیچ هلیکوپتر نمیاید که این را منتقل کند، چگونه این عسکر ما و این پولیس ما که همکار خود را، هم رزم خود را در آن حالت می بیند این( قطع مایک.)

کرام الدین رضا زاده:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس، هیئت محترم اداری و وکلای عزیز، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

جناب رئیس! غور هم یکی از جمله ولایات متأسفانه عقب نگاه داشته شده و ولایت محروم است؛ جنگ، فقر. همدرد صاحب اگر مزاحمت نکنید خوش میشوم. جنگ، فقر، بیکاری، بیجا شدگان بسیار زیاد که در مرکز ولایت غور طی دو سه سال اخیر تجمع کردند از یک طرف و موضوع خشکسالی، خشکیدن چشمه ها و چاه های آب آشامیدنی مشکل کلان دیگر را فعلاً غور خلق کرده، جناب رئیس! حکومت هم طوریکه دیده میشود تا هنوز در قسمت وضعیت خشکسالی و سائر مشکلات که در غور وجود دارد اقدام عملی و اقدام پیشگیرانه تا هنوز روی دست نگرفته، اگر در قسمت مشکلات غور مخصوصاً خشکسالی ها حکومت کدام اقدام نکند ما در فرصت های نزدیک شاید یک فاجعه انسانی در غور خواهیم بود، رئیس صاحب! اگر حرف ها را بشنوید خوبتر است. جناب رئیس! خوش بختانه ما فعلاً دارای نیروهای منظم دفاعی و امنیتی هستیم، این نیروهای دفاعی و امنیتی ما نیاز به تجهیزات و اکمالات مدرن روز دارند متأسفانه تا هنوز چیزیکه ضرورت نیروهای دفاعی و امنیتی ما است اکمال نشدند، قبلاً حکومت افغانستان از امریکائی ها طیارات (شینوک) را خواسته بود و امریکائی ها طیارات هلیکوپتر یا (بلک هاک) را وعده کرده بودند که نه ( شینوک) را دادند و نه هم (بلک هاک ) را، اگر ما خواسته باشیم که و بخصوص حکومت افغانستان اگر اراده سر کوب تروریستان و مخالفین حکومت را دارد باید قوای هوائی هرچه عاجل اکمال شود و با طیارات مجهز و منظم نظامی، جنگی و ترانسپورتی باید قوای هوائی ما اکمال شود، فعلاً فرصت بسیار خوبی است جامعه جهانی هم کمک های هنگفت و زیاد مالی را به حکومت افغانستان وعده دادند، ایجاب میکند که حکومت افغانستان اکمالات نیروهای دفاعی و امنیتی را با تجهیزات مدرن و بخصوص قوای هوایی را در اولویت کاری خود بگیرند و از این فرصت استفاده خوب و بهتر را بکند، تا اینکه ما شاهد یک( قطع مایک.)

رقیه نائل:

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام و صبح همه بخیر!

جناب رئیس، هیئت محترم اداری و همکاران گرامی!

روی دو مورد مشکل که همکارانم اشاره کردند وکیل صاحب تمیم و رضا زاده وضعیت معارف و خشکسالی را در ولایت غور گفتند، من صحبت های شانرا تأیید میکنم ضمن تأیید صحبت هایشان عرض ام اینست که جناب رئیس، وضعیت نظام آموزشی وپرورشی در ولایت غور هر روز رو به وخامت است، ضعف مدیریت هیئت رهبری در ریاست معارف غور باعث شده که من بطور نمونه از سه مشکل یاد میکنم؛ مثال ما مکتب را داریم که آن مکتب به شکل فامیلی اداره میشود، پدر است، بچه است، عروس است و بالآخره خویش ها هستند که در آن مکتب هستند، طبیعی است که اینها بین خود جور میایند یکی شان میایند حاضر میشود، و کمبود تشکیل در این مکاتب هم یک مشکل دوم است، مشکل سومی ما مکاتب را داریم که به شکل خیالی هم ساخته شده، مکاتب را داریم که امروز مسدود است، خصوصاً مکاتب دختر ها که در اثر نا امنی بوده، اینها مشکلات است که ایجاب میکند که یک بررسی و تفتیش جدی از وضعیت معارف در ولایت غور صورت بگیرد، روند این وضعیت نظام معارف را صدمه میرساند.

نکته دوم، بحث نگرانی های اهالی شریف و محترم ولسوالی لعل و سرجنگل است، گرچه من میدانم که جنگ جاری در کشور به حد احساس وطن دوستی و احساس انسانی همه ای ما را صدمه زده که اگر آمار شهداء و آمار مجروحین از پنجاه پائین باشد ما نگران نمیشویم؛ ولی در هر ولایت وضعیت نا امنی و بافت های قومی و اجتماعی متفاوت است، در ولایت غور من هفته قبل هم عرض کردم که ما دشمن خود را میشناسیم، آدرس معلوم است، بچه کی است، مربوط کدام قومندان است، کجا فعالیت دارد؛ ولی بدبختانه که مسئولین امنیتی در این راستا هیچگونه اقدام آنها نداشتند در راستای گرفتاری این قاتلین و جنایتکاران، در طی یک ماه هفت نفر از باشندگان ولسوالی به شکل بی رحمانه آنها به شهادت رسیدند، بدون کدام گناه و تقصیری در مسیر راه، رفتند طرف هرات و می آمدند به طرف ولسوالی لعل و سرجنگل؛ ولی مسئولین امنیتی در مرکز غور و در خود کابل که ما همرای شان تماس گرفتیم، آنها همه میدانند که این جنایتکاران در کجا فعالیت دارند؛ ولی هیچگونه اقدام نمیکنند، بنا بر این پیشنهاد میکنم که در این راستا هم کمیسیون های ذیربط توجه داشته باشند، یکی بحث( قطع مایک.) بسیار زیاد تشکر، بحث سره میاشت جناب رئیس! من از شانزده سال به اینطرف به عنوان عضو رضا کار در سره میاشت هستم، زمانیکه خانم فاطمه گیلانی رئیس جمعیت هلال احمر افغانی بود، سره میاشت یک نهاد خیریه و یک نهاد بی طرف و یک نهاد غیر سیاسی است، در این اواخیر وضعیت سره میاشت وضعیت مطلوب نیست، عرضه خدمات اش بسیار برای مردم پایین است، ما در دور ترین نقطه در آن زمان خدمات داشتیم، تغییرات که در گزینش و هیئت رهبری میاید این تغییرات تقریباً سیاسی است، مطابق با همان پلت فورم با همان اصولنامه یا مقرره ای که دارد صورت نمیگیرد، در این راستا پیشنهاد میکنم که یک هیئت توظیف شود از صلاحیت های نظارتی خود ما کار بگیریم، این نهاد را یک تفتیش دقیق و نظارت بکنیم، تا اینکه مشکلات که وجود دارد بعنوان یک نهاد خیریه کار خود را پیش ببرد، این مشکلات حل شود، سلامت باشید.

گل احمد نورزاد:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس، هیئت اداری، وکلای معظم و حاضرین محترم در تالار، سلام و صبح همه بخیر!

جناب رئیس صاحب! وقتیکه ما مایک را روشن میکنیم برای صحبت کردند، وقتیکه چوکی های خالی پارلمان را میبینیم همان توانائی صحبت از دست ما میرود، واقعاً جای تأسف و تأثر است که وکلای خانه ملت در اینطور یک شرایط حساس و بحرانی کشور به حاضری پای بند نیستند، به خانه ملت احترام ندارند و در وقت معاش همه حاضر میشوند و معاش های خود را میگیرند، من تأسف میخورم به حال هیئت اداری پارلمان، من از شما صمیمانه میخواهم که در این راستا مسئولیت خود را اداء کنید که بالآخره در قبال مردم افغانستان شما مسئول هستید که شما مسئول پیگیری حاضری وکلاء هستید. موضوع که من میخواستم بحث کنم جناب رئیس صاحب، موضوع فساد است که در ولایت نیمروز به خصوص در گمرک دلارام جریان دارد، من نمیفهمم که عاید گمرک دلارام به جیب کی میافتد و توسط کی جمع میشود؟ روی چه میکانیزم جمع میشود و این پول در کجا میرود؟ و آنجا بانک حکومتی هم وجود ندارد، من امیدوار هستم که وزارت مالیه من در ملاقات که با وزیر مالیه داشتم این موضوع را با آنها خاطر نشان ساختم و آنها برای من وعده دادند که این موضوع را من جدی پیگیری میکنم، من از پارلمان افغانستان میخواهم که از وزارت مالیه افغانستان بخواهند تا این موضوع را وضاحت بدهد. و بحث مهم که امروز پول که در گمرکات جمع آوری میشود این پول مردم افغانستان است، پول بیت المال است و ما منحیث نماینده مردم افغانستان مسئولیت داریم که از حکومت بپرسیم که گمرک به چه صلاحیت و روی کدام میکانیزم پول را قرض میدهد برای تاجر؟ این صلاحیت گمرک نیست و گمرک هیچ صلاحیت ندارد که یک افغانی پول بیت المال را قرضه بدهد برای تاجر؛ ولی متأسفانه که در گمرک نیمروز یک مقدار پول هنگفت را برای یک تعداد تاجران نا کسی قرض داده و من از وزارت مالیه میخواهم که این موضوع را هرچه زودتر پیگیری کند. موضوع مشکلات معارف است که متأسفانه در ولایت نیمروز دو سال تعلیمی را ما بدون کتاب طلاب ما و شاگرد مکتب ما سپری کردند؛ ولی فعلاً همین اکنون دوره امتحانات سالانه است در ولایت نیمروز، یک شاگرد که در طول یک سال تعلیمی او کتاب نداشته باشد، معلم و استاد روی چه دلیل از او سوال کند چه سوال را از او انجام بدهد و او را چه رقم نمره بدهد که کامیاب شود که متعلم در جریان سال تعلیمی کتاب نداشته باشد، متأسفانه که وزارت معارف با قرار داد های آلوده به فساد خود که هر سال آنها کتاب را با کمپنی ها که با او زد و بند دارد قرار داد میکند و کتاب بدست رس متعلمین ما نمیرسد، و همچنان کمبود معلم است، که متأسفانه بخاطر شیوع ویروس کرونا معلم حق الزحمه و معلم قراردادی به سطح افغانستان بند شد که این یک ضایعه بزرگ به صنف معارف است، تشکر از توجه شما.

ضیاء الدین آکازی:

بسم الله الرحمن الرحیم

په اجازه د رئيس صاحب، هیئت اداري او وکیل صاحبانو!

جناب رئیس صاحب! دا د شنبې ورځ بیخي ورکه شوه چې دا څه مشکل دی دا شنبې ورځ باید سرنوشت معلوم شي چې موږ همېشه عمومي تالار ته شنبې ورځ، موږ د دې لپاره غواړو چې ولس مو وویني چې زموږ استازي څه شی کوي، هغه شنبې ورځ دا خو د چا شخصي کور نه دی، نه د رحماني صاحب شخصي کور دی نه د بل هیئت اداري شخصي کور دی، شنبې ورځ سرنوشت باید معلوم شي، چې موږ هم ولس وویني چې شنبې ورځ یا کمیسیونو کې که اوس کار نشته کمېسیونو کې خو مشرانو جرګې کار کوي.
بله مسئله جناب رئيس صاحب چې واقعاً چې وضعیت د افغانستان ډېر خراب دی زموږ بادغیس زموږ خلک چې ځي هرات او بادغیس په میاشتو مامورین په هرات کې معطل دي کسان به مخته هغه طیارې نظامي طیارې هغوی څه همکاري که ولاړ شي مک طیارو سره قرارداد هغه قرارداد هم د افغانستان حکومت قطع شوی وو واقعاً چې مشکل دی، پر هوا نوردي غږ کوو چې په هفته کې یو پرواز دوه پروازه بادغیس ته ونیسي چې دا دخلکو مشکل حل شي.

بله مسئله جناب رئیس صاحب! د وچکالۍ مسئله ده، زموږ خلک واقعاً د وچکالۍ، بادغیس یو غرنی ولایت ده چې اوویا فیصده خلک یې کوچیان دي او هېڅ کومک تر اوسه هلته چې موږ غږ کوو دا د مایک د طریق ولله که حکومت یې اوري چې دا مشکلات شته که نشته. نو جناب رئيس صاحب! دې ته ستا توجه غواړو.

بله مسئله د سړک حلقوي وو چې موږ یې همېشه یادوو چې اراضي مشکل مکمل شوی دی ټول افغانستان سره وصل شوې ده دا یو بادغیس او لامان قیصار دا پاتې دی دې ته ستاسو توجه غواړي جناب رئيس صاحب! او شنبې د ورځې مشکل باید حل شي، په خیر اوسی تشکر.

بلقیس روشن:

سلام عرض میکنم!

میخواهم بگویم که یکبار دیگر تاجران دین، شورای به اصطلاح علمای بامیان، آخند های شهریه بگیر علیه هنر، موسیقی و فرهنگ تلوار کشی کردند، کوشیدند با چنگ انداختن شیطانی به دین خوشی های مردم را بگیرند، آخند های تربیت یافته رژیم ددمنش ایران با حرام نامیدن دمبوره و موسیقی زنان نشان دادند که همجنس طالبان اند و ضدیت با هنر و زن هیچ فرق با جاهلان داعشی و طالبی ندارند؛ اما از سوی دیگر من به هنرمندان بامیان و مردم ستمکش و آگاه آن دیار علم پرور و هنردوست درود های گرم تقدیم میدارم، که زیر بار دین فروشان نرفته با جشنواره آغاز توریزم و سیاحت هنر شانرا به قاتلان و جنایتکاران پیام دادند که اگر هزار بار بکشند و ویرانی نموده و باروت بکارند، هر گز نمیتوانند روحیه مردم را شکست داده و آنان را از جاده انسانیت به سوی وحشی گری بکشانند، جشنواره بند امیر و اجرایی شجاعانه زهرا الهام، یلدا، نسیمه امید، فرشته احمدی، سید داوود یکاولنگی گروه صلصال و دیگر امید بخش و حرکت ضد خائنان و بنیاد گرا و این دشمنان خوشبختی و غلامان بیگانگان بودند، انسانیت را به هیچ مقداری و بربریت را نمیتوانیم که ما از مردم بگیریم، مردم بامیان جرقه ای امید، علم پرور و دوست داشتن علم، انسانیت و آرامش اند برای مردم افغانستان، اینرا باید دشمنان ملت افغانستان و مردم افغانستان بدانند که نمیتوانند همه چیز را، همه تباهی های خود را، همه خواست های باداران مسلمان و نا مسلمان خود را زیر نام دین و انسانیت دیگر سر مردم ما تجارت کنند، مردم افغانستان اینها را با هر عباء و قبای که خود را بپوشانند می شناسند که اینها کسان هستند که وطن ما را بار ها و بارها تقدیم کرده به پاکستان، ایران، امریکا، کشور های عربی و صد ها کشور دیگر که امروز در افغانستان دست درازی میکنند و حضور دارند، بنیاد گرایان گوناگون دریافته اند که دیگر مردم افغانستان با آگاهی های معین رسیده و تسلیم فکر سیاه و ضد انسانیت، ضد موسیقی و ضد فرهنگ اصیل و قدیمی افغانستان دیگر زیر تأثیر نمی روند؛ بناءً بگذارید این خائنان (قطع مایک.)

استاد حمید الله حنیف:

بسم الله الرحمن الرحیم

باعرض سلام محضر همه بزرگواران!

جناب رئیس صاحب! حمله بر موتر استادان و محصلین یک حمله غیر انسانی و در هیچ منطق توجیه ندارد؛ چون جنایت ضد بشری قابل توجیه نیست، این حمله بر افراد نیست، حمله برعلم است، حمله بر معرفت است، حمله بر تخصص و روشنگری است، متأسفانه در جامعه که ما زندگی میکنیم نه از امروز؛ بلکه از سالیان سال در مقابل علم، دانش، معرفت و روشنگری همیشه دشمنان این سرزمین برخورد های خصمانه ای داشتند و تلاش کردند که هرکسیکه در این سرزمین روشنگری میکند او را به کام نابودی بکشانند، این برنامه متأسفانه که تنها از طرف مخالفان حکومت نه؛ بلکه حکومت هم در مقابل کسانیکه در این جامعه روشنگری میکنند همان موقف مخالفان را دارد، جناب رئیس صاحب! شما میبینید که اگر از یک طرف مخالفان حکومت مکتب را آتش میزنند استاد را به گلوله می بندند و کتاب را از بین می برند، از طرف دیگر حکومت هم در این راستا کوتاهی ندارد، شما ببینید که معلمین حق الزحمه را از مکاتب برداشتند، نصف مکاتب را شما فلج ساختید، یک مکتب که ده هزار شاگرد دارد با بیست و یک معلم چگونه به او میشود گفت مکتب و یا شاگرد و یا درس، اعضای نظارت معارف شش ماه میشود معاش حق الزحمه نگرفتند، آیا این استاد کشی نیست، این ویران کردن معارف نیست، معاش استادان پوهنتون که برای تحصیلات عالی به خارج رفتند پنج ماه میشود پرداخت نشده، آیا این در مقابل پوهنتون ایستاد شدن نیست، قرنطین ساختن بعضی ولایات نه بر اساس یک احصائیه دقیق یک بررسی همه جانبه، یک صدمه بزرگ برای تحصیلات عالی و معارف نیست، آیا با سرنوشت اولاد این سرزمین بازی نمیشود، و از همه اینها بگذریم، کسی را بعنوان سرپرست وزارت معارف که الفبای معارف را نمیداند آیا ویرانگری معارف نیست، آیا زنده بگور کردن علم، معرفت و دانش در این سرزمین نیست، چقدر خوب است که اگر مخالفین میایند مکتب خراب میکنند، معارف را بر هم میزنند و استاد میکشند، ما در کنار استاد و مکتب و معارف( قطع مایک.)

بسم الله جان محمدي:

بسم الله الرحمن الرحیم

د رئیس صاحب هیئت اداري او ټولو محترمو وکیلانو په اجازه! السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

وضعیت خو په ټول افغانستان کې خراب دی خصوصاً به ارزګان کې جناب رئيس صاحب ډېر وضعیت خراب دی د ټولو ولسوالیو لارې مو بندې دي، پولیس هلته په نامه هماغسې خیالي پولیس دي، زموږ وزیر صاحب محترم د دې پر ځای باندې چې پولیسو ته خپل حقونه ورکړي دوی په کابل ښار خرماوې ویشي، او وروره په خپله ادارو کې دې اصلاحات راوله، زموږ دا داسې پولیس وي چې اوه میاشتې دوی سیستم ته نه دی پوه شوی، زموږ پولیس په پوسته کې زخمیان شوي دي چې دغه کابل ته راوړي یا کندهار ته هغه هلته غیر حاضر شوي دي په خپله ادارو کې دې اصلاحات راوله، جناب وزیر صاحب زموږ پولیس واښه خوري، زموږ پولیس په کال چا به ولسوالی ته اوښتي دي هغه هلته ناست دي نه معاش یې رسیدلي دي نه ډوډي ور رسیږي، جناب وزیر صاحب زموږ ټول وزیران چې دي داسې کاغذ پراني یې پسې را اخیستې ده، زموږ ارزګان ته په دې اته لس شل کاله هېڅ کار نه دی شوی، زموږ برق نه لرو، زموږ ټوله ولسوالۍ لارې بندې دي، ولسوالۍ مې بعضې محاصره دي بعضې موږ د لاسه ورکړې دي د طالبانو په لاس کې دي موږ ښه ښه ځایونه په ولسوالۍ کې لرو، لکه د تنګي بند د ارزګان ولایت دهراوود ولسوالۍ کې د تنګي بند ښه اوبه دي ... ښه هلمند رود په کې بهېږي، د کجکي څخه ډېر آسانه برق د دهراوود په لار باندې ارزګان را تلی شي، نو نور دغسې مشکلاتې مؤسسات مو دغه رقم دي، دغه چوکۍ دوی داسې ګرځولي لکه خپله .... د دوی ... وي، هلته د حوادثو ریاست وايي د یوې ولسوالۍ چې د چورې په نامه ده د خاص ارزګان په نامه ده د یوې ولسوالۍ چې پنځه څلويښت لکه کلدارې را ګرځولې دي، هر ورځ موږ ته دا خلک شکایت کوي چې د خدای په لحاظ دغه رئيس موږ ته بدل کړی ما د حوادثو رئيس ته وزیر ته درې څلور کرته ویلي چې وزیر صاحب دا که ښه سړی دی راوله د ځان معاون یې کړه، په لحاظ د خدای نور ارزګانیان د دغه څخه ستړي دي، په ارزګان کې نور ریاستونه هذا القیاس هلته خلکو داسې ګرځولې دا چوکۍ لکه د ځان میراث، د مؤسسې په نامه باندې د مهاجرو په نامه باندې ارزګان ته شیان ځي، هېڅ کونډې مهاجر ته نه رسیږي هلته یې یو پنځه محدود کسانو جیب ته لوېږي، نو جناب رئيس صاحب په دې کې توجه غواړو ارزګانیان په ډېر بد حالت کې وي په ډېرغربت کې ګذاره کوي ، له یوه طرفه وچکالي ده خلک مو ډير د مشکلاتو سره مخامخ دي، زموږ ارزګان کې یو ورځ نه يې چې زموږ د لس کسه یا پنځه کسه موږ په هدیره کې کار نه کیږي نور ارزګان قبرستان ګرځیدلی دی، نو د جناب وزیر صاحب څخه مو دا خواهش دی او غوښتنه ده چې په خپلو ادارو کې اصلاحات راولي، زموږ ارزګان ته په دې دریو کالو کې ۱۷ قومندانان لیږل شوي دي دا تجارت نور په ټول افغانستان کې شروع دی که یوازې په ارزګان باندې شروع دی ، رئیس صاحب جمهور ټول افغانستان ته ولاړلو خالي ارزګان ته سترګې نه دي ښکاره کړې، نو دا خواهش د ټولو اول د رئیس صاحب جمهور څخه او د ټولو امنیتي ځواکونو څخه کوو چې د ټول پارلمان او د ټول کمېسیونو څخه هیئت وټاکي ټول ولایاتو ته ولاړ شي او د ولس او د دولت په منځ کې غټه فاصله راغلې ده، سبا بیا دغه شیان دي چې هلته د خلکو نه وي خوښ استعداد نلري موږ د .... په مقابل کې ولایت ته .....

انجنیر کمال صافی:

د لوي او بښونکي رب تعالی په سپیڅلي په نامه .

په نامه د هغه خدای مې دا ګفتار دی

چې یو نوم یې په نومونو کې قهار دی

جناب رئیس صاحب د دې شعر نه مې هدف دا دی چې په شمال کې که موږ او تاسو د ولسونو غم و نه خورو او هغه ظلم چې په عام ولس باندې د غیر مسئولو وسله والو لخوا روان دی او موږ د هغې پوښتنه ونکړو خدای پاک به موږ باندې قهر اوروي ، هسې خو هم تاسو پوهیږئ چې ټول په ملت په جنګ کې دی قهر وریږي په موږ او تاسو باندې بیا موږ او تاسو منحیث درجه یک اوله درجه مسئولین په دې کې ډیر مسئولیت لرو او باید په دې کې د خپل قانوني، ایماني او وجداني مسئولیت رفع کړو. جناب رئیس صاحب په شمال کې چون جګړې زیاتې دي او د جکړو مرکز شمال ګرځیدلی دی، حکومت مجبوره دی ځينې غله، چورواکي، رهزن ، اختطافچیان، قاتلان او غاصبین او بد اخلاقه خلک د غیر مسئولو وسله والو په صفونو کې ځای پر ځای کړي تر څو د طالب پر خلاف د جګړې پر ډګر کې ترې نه کار واخلي. په همدغه سلسله کې په ځای د دې چې دغه کار ګټه وکړي دغه کار تاوان کوی، هغه په دې چې دوی قانون ته پابند نه دي په ځای د دې چې دوی وضعیت ته ګټه وکړي دوی وضعیت ته تاوان کوي د دوی د ظلمونو په خاطر باندې خلک ځي بل آدرس نشته د طالب په ځولۍ کې خپل مصئون او محفوظ ګوري، په دغه سلسله کې یو کس د قومندان فتح په نامه باندې دلته د تخار وکیل صاحبان ناست دي، د بدخشان وکیل صاحبان هم ناست دي ، د کندز وکیل صاحبانو ناست دي، د قومندان فتح په نامه یو غل یو چورواکی یو رهزن، یو اختطافچي، یو قاتل، یو غاصب او یو بداخلاقه په اخلاقي فساد کې ښکیل سړی ، چې دی تنها که اختطاف قضیې بررسي شي د ټول سمت شمال په کچه باندې دی د اختطاف په دوسیو کې ماسټر مین دی چې د شمال په کچه د هر ځای نه اختطاف کېږي آخرنی هغه څوک چې اختطاف شوی دی دی ځان سره ساتي، شخصي زندانونه لري اوس حکومت د ولس پاڅون کوونکو په برنامو کې ځای پر ځای کړی دی او د بنګي پل سره چیک پاینټ اچولی د تخار ، بدخشان د کندز وکیل صاحبان په دې خبر دي چې هر موټر تیریږي د هغوی نه پيسې غواړي چې هر څوک په شریعت محمدي باندې سمبال وي هغه را کوزوي یې او وايي چې او برادر تو خو طالب هستی. زه یو مثال وایم، مولوی صاحب حمیدالله دتخار ولایت د اوزبک وروڼو نه دی په کابل کې په معارف کې معلم دی، د یو مسجد ملاامام دی، هغه را ته زنګ وهلی وو او بیا راغي ما ولیدلو، هغه تللی وو د خپل مور او پلار لیدو ته کابل نه او دی بندې کړی درې شپې او درې ورځې، د تخار سناتور صاحبان او ....

ډیره مننه چې ماته مو وخت را کړ. دا د دې دریو ولایتونو درد دي چې څوک له هغه ځای نه تیریږي موټرو نه باج اخلي له خلکو نه باج اخلي ، چې څوک په شریعت محمدي باندې سمبال وي که هره ژبه وايي، هغه دوی کوزوي په شخصي زندان کې اچوي دا شخصي زندان لري. بله خبره دا ده چې دلته په شمال کې موږ په هر قوم کې کوچیان لرو، رمې لرو د هر ژبې خلک هلته رمې لري او مالداري لري، اوس دې وخت کې رمې بر ځي د بدخشان غاړې ته د هر رمې نه دوی خپله فیصدي اخلي او یو لوی عذاب ګرځیدلی دی او یو لوي قهر ګرځیدلی دی ، زه حکومت ته وایم چې ته پخپلو صفونو کې د خپل نظامي صفونو کې دغه شان ته چټل خلک ناولي او مردار خلک ځای په ځای کوې ، دا په ځای د دې چې ګټه وکړي تاوان کوی هغه په فارسی کې یو متل دي وایي دو پانزده یک سی/ تاسو په دې باندې دوه نفره مهار کړي نه وي هلته په سل هاوو خلک له موږ د دولت نه فاصله نیسي او زه د حکومت نه مې غوښتنه دا ده چې په عاجله توګه باندې دا په مختلفو قضیو کې بندې دی په ده باندې محاکمو فیصله کړي باید بندي شي ونیول شي د قانون منګولو ته وسپارل شي او په ده باندې قانون .....

الحاج غلام فاروق نظری:

بسم الله الرحمن الرحیم

با عرض ادب خدمت جناب رئیس، هیئت اداری و هم صنفی های بسیار عزیز، صبح همه بخیر!

جناب رئیس صاحب! بحث از فساد است، فساد را بیاییم اول از خانه ملت گم بکنیم، شما یکبار یک بررسی کنید و ببینیم سفرهای که در داخل پارلمان آمده و دارالانشاء و رئیس میرود، مصارف این به کجا است و چرا این سفرهای شخصی برای دو سه نفر در نظر گرفته شده است؟ آیا سفر ها برای تمام وکیل ها است یا محدود به یک دو سه نفر است؟ بررسی شود و مصارفات این سفر ها دیده شود یک.

بحث دوم اینست جناب رئیس صاحب! امروز در ولایت هرات اوضاع امنیتی بسیار خراب است، ولسوالی ها بسیار خراب بود، مگر حالا طالب در داخل شهر به ناحیه چهاردهم شب حمله میکند و چند نفر از سربازان، افسران و ملکی های ما را از بین میبرد، امیدوار هستم که در این حصه حکومت توجهی ندارد؛ ولی تالار یک توجه بکند و در غیر آن به ناحیه 13، 12 و 10 میرسد به داخل شهر میشوند، اگر هرات سقوط کند، هرات شاهرگ افغانستان است، فکر میکنم که تمام افغانستان سقوط خواهد کرد. بحث سوم اینست جناب رئیس صاحب که مشکلات معاشات مردم است، پنج ماه میشود که معاشات اردو و ملکی داده نشده، امیدوار هستم که در این حصه هم تجدید نظر گرفته شود. بحث چهارم من اینست که دوستان و عزیزان میگویند که چرا تالار کسی نمیاید؟ بلی، کسیکه نمیاید آزرده است و خفه است، تالار درست تصمیم نمیگیرد، اگر تالار تصمیم بگیرد شش ماه میشود که شما وزیر های سرپرست دارید، رئیس د افغانستان بانک، وزیر معارف، وزیر انکشاف دهات، لوی څارنوال، اعضای ستره محکمه چرا اینها را نمیخواهیم واگر نمیتوانیم، ناتوان هستیم هیئت اداری ، دروازه تالار را به رسم اعتراض برای یک هفته بسته میکنیم، تا اینکه حکومت مجبور شود، حکومت که فعلاً کار خود را میکند، هیچ پروای ملت و رعیت را ندارد، پس مردم به کجا مراجعه کنند، مردم به وکلای خود مراجعه میکنند، وکیل ها میایند اینجا چیغ خود را میزنند، هیئت اداری هم در بلند نشسته است، حرف های وکلاء را گوش نمیکند و به جای نمیرساند، امیدوار هستم که امروز جناب شما تحت ریاست شما این موضوع را جدی بررسی بکنید و اگر نمیتوانید شما هم بیایید به کنار ما بنشینید، اگر میتوانید این مشکل را باید حل کنیم، تشکر.

حمیدالله بیک:

بسم الله الرحمن الرحیم

به اجازه رئیس، هیئت اداری و وکلای باعزت، السلام علیکم و رحمة الله و برکاتهُ !

جناب رئیس صاحب بزرگوار! چندین سال است که ولایت سرپل به آتش جنگ میسوزد، از تریبون پارلمان چندین بار صدا کردیم که در ولایت سرپل خارجی های چندین مملکت جای به جای شده اند، هیچ صدای ما را کسی نشنید، امروز آن خارجی ها تقریباً شصت کیلومتر از مرکز ولایت سرپل دور تر در ولسوالی کوهستانات جای به جای بودند، امروز به یک کیلومتری یا دو کیلومتری مرکز سرپل در قریه بلغلی پری روز یک تعداد از پاکستانی ها، تاجیکستانی ها و ازبیکستانی ها آمده اند، تا بتوانند اینجا مهار کنند و ولایت سرپل را به تصرف خود بیاورند، از این طریق بیاورند تا ولایت جوزجان و مزارشریف را. جناب رئیس صاحب ما وکلای افغانستان به این آمده بودیم تا بتوانیم صدای این ملت مظلوم را به گوش مسئولین برسانیم، امروزه که می بینیم دولت اسلامی ما هیچ اراده به تأمین امنیت ملت افغانستان ندارد، اگر تأمین امنیت میداشتند امروز در شمال از ده ها مملکت خارجی فعلاً سرفرماندهی کل نیروهای طالب را به دست دارند، هیچ جاده آباد نمانده، از جاده های فاریاب شروع تا بادغیس، هرات و این طرف هم تا بدخشان در حالت تخریب کردن است؛ یعنی دولت ما در کدام فکری است که اینها چه اراده دارند در قبال ملت افغانستان. ببینید پری روز سرک آقچه را از طریق بلدوزر هموار کردند چندین کیلومتر قیر را، برویید از مزارشریف تا ولایت جوزجان سرک وجود ندارد، من از همینجا صدای میکنم بالای جناب رئیس صاحب جمهور چه اراده داری، اگر سقوط دادنی هستی بدون این گپ سقوط بده که تا ما را نکشند و دیگر سرک ما را تخریب نکنند، یک تعداد از دوستان ما بالای یک از رهبران سیاسی ما انتقاد میکند، تعبیری صورت نگیرد در گپ من، من برایتان گفتنی هستم که مارشال دوستم یکی از فرماندهان بسیار بزرگ افغانستان است، امروز در مقابل تروریست های بین المللی میجنگند ما در اینجا نشسته انتقاد میکنیم، پس ما طرف دار تروریست ها هستیم که بالای مارشال دوستم انتقاد میکنیم، بگذارید که از انتقاد بگذریم بیایید دشمن اصلی ما کیست، دشمنی اصلی ما خارجی های هستند که از ده ها مملکت آمده اند امروز تخریب میکنند سرک های ما را، ملت ما را میکشد، ببینید در ولایت سرپل گرفته تا بدخشان، شما باور کنید کشت نشدند مردم در حالت فرار هستند، مردم یک لقمه نان ندارند بازهم میخواهند که در بالای ملت ما آتش جنگ را افزایش بدهند. دیگر گفتنی ندارم جناب رئیس صاحب، در قسمت معارف یک گفتنی دارم که در ولایت سرپل در مکاتب که رفتیم( قطع مایک.)

میرویس خادم :

بسم الله الرحمن الرحیم

رئیس صاحب، هیئت اداري ، ټول معزز وکیل صاحبانو سهار مو پخیر!

دغه پرون نه هغه بله ورځ حمله چې د البیروني پوهنتون پر استادانو باندې شوي ده دا په کلکو ټکو غندو شهیدانو ته دې الله تعالی جنت الفردوس ورکړي او زخمیانو ته یې عاجله شفا غواړو. رئیس صاحب د هلمند ولایت وضعیت ډير د اندیښنې وړ دی ، یعنې د هلمند څو وار له مخه حمله وشوله طالبان بیخې د ښار سل مترۍ ته را رسیدلي دي نو اوس هم په هغو ساحو کې طالبان شته وجود لري، دولت که پر طالبان متقابله حمله کوي دولت تر اوسه پورې په هغه کې کوم تصمیم نلري، هلمند له مسئولینو والي، قومندان د قول اردو، قومندان امنیې، له ټولو مسئولینو نه مې دا خواهش دی چې باید یو تدبیر ولري که احیاناً طالبان حمله کوي باید د هغوی مخه ونیول شي. بل پر لشکرګاه کې امنیتي وضعیت کاملاً خراب شوی دی، پرون او بله ورځې څلور صرافان ویشتلي دي، ترور شوي دي، دوه نفر شهیدان دي او دوه زخمیان دي، یعنې د لشکرګاه خلک ډیر په اندیښنه کې دي، څوک د کور نه موټر نشي را ایستلای، څوک موټر سایکل نشي راایستلای ، غلو لاس اچولی دی، مسلح کسان ګرځي بی بندوباره او دا پوښتنه نشته چې دا څوک دی دا د کوم ارګان دی. نو په دغه هکله د لشکرګاه د خلکو د ښاریانو اندیښنې وړ دي هغې ته باید د لشکرګاه پولیس، امنیت ملي باید جدي توجه وکړي چې د ښار امنیت وساتي. بل خلک را مهاجر شوي دي له هغه ساحو چې د جنګ له ساحو راغلي دي لشکرګاه ښار ته مرکزي حکومت هیڅ توجه نه ده کړې هغه خواران بیچارګان چې د ولسوالۍ او د جنګي منطقو راغلي دي په دوکانو کې اړولي دي د خلکو همسایګان دي پر سړکونو غاړه باندې خیمې درولې دي، مرکزي دولت او ځایي چارواکو توجه نه ده کړې په دې هکله باندې د مرکزي دولت خواهش دی چې هغو ته ژر تر ژره توجه وشي او هغوی سره مرستې وشي. بدبختانه په هلمند کې په داسې وخت کې جګړه شروع ده چې هلته د خلکو د حاصلاتو وخت رسیدلی دی چې د غنمو حاصلات خلک را ټولوي په تاسف سره چې د ډير هلمندیانو غنم سوي دي په دې بدبخته جګړه کې، اور اخیستی دی، نو په دغه هکله باندې هم دولت باید هغو خلکو ته چې غنم یې سوې دي کشتونه یې خراب شوي دي هغه ته باید توجه وکړي او هغو ته باید کمک او همکاري وکړي هغه خلکو سره کمک او همکاری وشي.

حاجي شاهپور حسن زی:

بسم الله الرحمن الرحیم

رئیس صاحب، هیئت اداري او قدرمنو وکیل صاحبان السلام علیکم و رحمة الله و برکاتهُ !

رئیس صاحب له شروع کې درته وایم چې دا خبرې کوو او آخر جمبعندي کې به دا نیسي! تبعیض مه کوی خیر دی موږ هم د ولس نمایندګان یو دلته راشو خبرې درته کوو او هسې په ټوکو تیره کړي. زه راځم دلته د ولس کور دی، عدلي او قضايي کمېسیون چې دی تللی د TCRC بررسي یې کړې ده بوس لاندې به اوبو نه بیایو، TCRC تفتیش یې کړی ګزارش دې تالار ته ورکړي که نه ورکوي رئیس جمهور په دې باندې حکم ورکړی دی چې TCRC کمپنۍ خلاف د اصولو لګیا ده، اوس زه نه پوهیږم چې دا نظام شته او که د مافیا نظام دی، په ټولو بندرو کې پيسې په یو ټن باندې شپږ ډالر اووه ډالر پيسې اخلي د دې باید رئیس صاحب یا تالار ته راوغوښتل شي یا څنګه چې رئیس جمهور حکم ورکړی د رئیس جمهور د حکم احترام دې وشي ، ولې چې همدغه مافیا ده چې دغه وطن خوار او زار دی ، دربدره دی، وطن له بحران سره مخ دی چې زموږ مشران غلا کوي نو کشران به څه کوي. بل راځم صاحب د نظام په مورد، دا نظام زموږ نظام دی په دې باندې موږ قرباني ورکړې ده، ټولو وکیل صاحبانو نه مو تقاضا دا ده چې خپل نظامیانو سره تر څنګ ودریږئ همدغه دوه درې څلور میاشت تکلیفونه دي زموږ په سر باندې، خپل سرونه بایللي دي د دې خاورې په خاطر، موږ باید د خپل نظام سره څنګ په څنګ ودریږو. دریېمه موضوع مې دا ده رئیس صاحب چې بانګونه ډیر په بد حالت کې روان دي شکایتونه مرکزې تفتیش کمېسیون ته راغلي دي عریضې راغلژ دي چې بعضې بانګونو پيسې ایستلې دي خارج ته او په بانګونو کې پيسې نشته، نو ستا موهم خواهش دی رئیس صاحب که دې ته تاسو یو پلاوي ټاکی نو موږ په دې خوشحاله شو چې مختلط یو کمېسیون ورته وټاکئ چې دا د خلکو سرمایې حفظ شي هسې نه چې د کابل بانک ترې نه جوړ شي، په بانګونو کې ډیر بد حالت روان دی او رئیس صاحب تاسو ته معلومیږي چې په بانګونو کې څه حالت روان دی نو توجه هم غواړم دغه دوه موضوع ته چې یو د TCRC ده ، د TCRC خلاف د قانون په دې وطن کې پيسې اخلي دا یو غټ ظلم دی چې موږ او تاسې پرې ځان غلی کوو دغه تالار ته ټول معلوم دی چې TCRC خلاف د اصولو لکه دغه بندرو باندې حاکمیت لري او حکم د رئیس جمهور هم دوی په ځان باندې نه تطبیقوي، نه پوهیږم چې دا بل یو جمهوریت دی که همدا یو جمهوریت دی که یو وي بیا د رئیس صاحب جمهور .....

عبدالستار حسینی :

بنام خداوند بخشاینده و مهربان

با کسب اجازه از جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای معزز، السلام علیکم و رحمت الله!

جناب رئیس صاحب! در این اواخیر از طریق رسانه ها تبلیغات زهرآگین صورت می گیرد که گویا آمریکا تلاش دارد که کابل سقوط نکند، جناب رئیس صاحب، اینها به جزء آب را به آسیاب دشمن ریختن کاری دیگری نمی کنند، اگر مداخله کشور های بیگانه مانند پاکستان و ایران و در این اواخیر بزرگ نمایی که آمریکا اگر طالبان را کرد نباشد، به هیچ عنوان ما یک وجب از اراضی خود را سقوط نمیدهیم به دست دشمن، جناب رئیس صاحب! شورای صلح یا شورای که تازه میخواهد ایجاد شود در امور دولت، اگر ما از بین مردم و توده ها هستیم، ملت افغانستان اینها را قبول ندارند، آیا اینها سند یا قباله شرعی دارند که اینها بزرگان افغانستان ما اینها باید صد فی صد باشند، ما پیشنهاد می کنیم به رئیس صاحب جمهور از هر ولایت یک نفر به انتخاب مردم آن ولایت، تا میتواند مشکلات مردم ولایت خود را بازگو کند و پای میز مذاکره مؤثر واقع شود. من سر ملت افغانستان و وکلای بزرگوار خود صدا می کنم، حمایت از نیرو های قوای مسلح برای ما در این شرایط کنونی فرض است، باید ما از نیرو های قوای مسلح خود در تمام عرصه ها حمایت کنیم، جناب رئیس صاحب! افسران ، مامورین، معلمین این بزرگان ما که متقاعد شدند و ما هر چه داریم از برکت اینها داریم، اینها بخاطر بایو متریک از ولایات خود باید تکت طیاره بدهند بیایند کابل، یک بایو متریک کنند و پس بروند به ولایات خود؛ بناءً از هیئت اداری، وزارت مالیه و ریاست عمومی تقاعد میخواهم که در تمام ولایات بخش بایو متریک روان کنند، اینها ندارند بیست هزار یا چهل هزار افغانی رفت و برگشت اینها میشود اینها به پردازند. جناب رئیس صاحب! استجواب وزیر مالیه بی نتیجه ماند، اگر قرار باشد که ما وزیر را استجواب می کنیم و میاید دلایل قانع کننده به خانه ملت ارائه نمی کند و میرود گم میشود؛ بناءً هویت، عزت و صلابت خانه ملت را زیر سوال می برد، ما از هیئت اداری میخواهیم که روز استجواب خود را مجدداً وزیر مالیه بیایند به خانه ملت پاسخگو باشند، به گفته خود اش روزانه هشت و نیم میلیون دالر حیف و میل میشود و دست ما به طرف کشور های بیگانه دراز است که برای ما گدایی بدهید، تشکر.

منشی مجلس:

تشکر، محترم خان آغا رضایی!

خان آغا رضایی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب و وکیل صاحبان محترم، صبح همه بخیر!

جناب رئیس صاحب! از اینکه ما در شرایط حساس قرار داریم، کشور و مردم افغانستان برای اتحاد و هم بستگی ضرورت دارند، حکومت باید بعضی اقداماتی را انجام بدهد که تا مردم همان اجماع واقعی را که می گویند به وجود بیاورند، ببینید در حدود نصف از حکومت توسط سرپرستان اداره میشود، چرا این حکومت اجازه میدهد و برای کسانیکه میخواهند خلاء را پیدا کنند ابزار را میدهند، خود حکومت نمی خواهد قانون را تطبیق کند، اولین کسی که قانون را زیر پا کرده حکومت است، مطابق قانون اساسی کسانیکه رأی مجلس نگرفتند، هیچ نوع مسئولیت قانونی و بودن در اداره را ندارد، مطابق همان قانون سلوکی و قانون سرپرستی اینها دیگر نه صلاحیت امضایی دارند و نه صلاحیت اجرائی دارند، باید اینها بروند و کسانی دیگر بیایند که متأسفانه همین وضعیت ادامه دارد و همین است که در وزارت معارف فاجعه روان است، شما یک بار ببینید در وزارت معارف کتاب وجود ندارد، معلمین نیستند، حق الزحمه که به آنها داده میشد آن گرفته شده و تعیینات که در آنجا میشود سلیقوی است، هیچ نوع معارف دارد دفن میشود در افغانستان، خیانت به مردم افغانستان است، باید هر چه عاجل مجلس نمایندگان در این مورد تصمیم بگیرد و به حکومت اعلامیه صادر کند تا سرپرستی خاتمه پیدا کند. بحث دوم جناب رئیس صاحب، در رابطه به سره میاشت است، رئیس سره میاشت رئیس اش توسط رئیس جمهور به مجلس نمایندگان معرفی میشود و رأی اعتماد می گیرد، بورد این توسط رئیس و اعضای بورد هر کس تعیین میشود توسط اعضای بورد تعیین میشود، تعیینات که در آنجا شده خلاف قانون است و هیچ نوع مطابقت به قانون و یا اصول نامه سره میاشت ندارد ، این سره میاشت پول آن از بیرون میاید ، در صورتیکه این را ما حکومتی بسازیم کارمندان که در ولایات کار می کنند زیر اداره مخالفین هستند، امنیت اینها برای شان مشکل پیدا میشود شاید دیگر رفته نتوانند، باید در این رابطه سره میاشت را حکومتی نسازند، اجازه بدهند مطابق اصول نامه سره میاشت و همان بورد مسئولیت خود را انجام بدهد و تعیینات آن باید جداً ترکیب در نظر گرفته شود، در صورت که ترکیب در نظر گرفته نشود، باز این سره میاشت این از همان حیثیت سره میاشت بودن خود را از دست میدهد، کمک هایش دیگر در افغانستان مؤثریت نمی داشته باشد، تشکر.

گل رحمان همدرد:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، اداری هیئت او د قدرمنو همکارانو په اجازه! جناب رئیس صاحب! موږ له ډېرو اړخونو څخه په ګاونډي هیوادونو کې متقابل ګټې لرو ، نو سیاسي عقلانیت ددې حکم کوي چې د ګاونډي په وړاندې باید د ورور ولۍ او له محافظه کاره سیاست څخه کار واخلو. په تېرو شلو کلونو کې د ګاونډیو په وړاندې زموږ سیاست همدا وو خو نتیجه یې څه وه؟ د ګاونډیانو لخوا د افغان دولت په وړاندې د مخالفینو تقویت او زموږ د حکومت پرزول زموږ د ورور ولۍ سیاست ګاونډیانو ته د تضرع په معنا وو، له همدې که بله د ښاغلي ډاکتر صاحب محب پیغام د ټولو افغانانو غږ دی ، ګاونډیان باید په دې پوه شي چې ددغه هیواد هر بچی دې ته آماده دی چې د خپل دولت او د هغه له ارزښتونو څخه د پردیو په وړاندې په میړانه دفاع وکړي. افغانان دې نتیجې ته رسیدلي چې ګاونډیانو دوه مخه سیاست کړی خو کله چې نور هم خپل دغه دوه مخي سیاست ته ادامه ورکړي افغانان هم بلمثل ځواب ته او قربانۍ ته آماده دي خو چاته به هیڅکله دا وخت ورنکړي چې په موږ خپل ناوړه غوښتنې او اربابي ومني. جناب رئیس صاحب! زه په آخر کې خپل دغه شعر چې د شهید موسی شفیق دی خپلې خبرې ختمومه

دبستان کې د اشیا چې زه استاد ووم-- تا ویل هغه وخت کې سپاره -- اوس را پاڅیدې زما د سر سودا کړې--- ته او خدای په همدغه قواره و من الله توفیق .

منشی مجلس:

ډېره مننه همدرد صاحب، محترم حاجی خان وردګ، حاجی صاحب خان وردګ، وردګ صاحب!

حاجي خان محمد وردګ:

بسم الله الرحمن الرحیم.

د ملت درنو استازو سترې مه شی سهار مو په خیر! په سهار کې دعا کوم ددې خاورې ټولو مظلومو شهیدانو روح ته، جناب رئیس صاحب! موږ په همدې تالار کې بیا بیا غږ اوچت کړی چې د کابل ښار په پنځمه حوزه کې د هیڅ چا سر او مال نه دی خوندي، متأسفانه چې هیچا په دغه خبرو پسې سر نه دی ګرځولی. همدا تېره ورځ عارف وردګ چې زموږ یو مظلوم بې وسه او بې غرضه ځوان کدر چې د شهر سازۍ او اراضۍ د پلان او پالیسۍ رئیس په ډېر مظلومانه شکل په همدې حوزه کې په شهادت ورسول شو، دا یوازې د تېر ورځې خبره ده ، تېرو دوه کلونو کې زموږ په لس ګونو ځوان کدرونه علمي څیرې ، قومي مشران جهادي قوماندانان او علما په نښه کیږي او حکومت یې ننداره کوي. تر نن پورې نه حکومت ددې ځواب ورکړی چې دا وژنې څوک او ولې کوي او نه هم مخالفینو د کومې پیښې مسئولیت اخیستی. زه نه پوهیږم چې زموږ خلک چېرته او چاته مراجعه وکړي د حکومت نه پوښتنه کوم چې ولې په دومره وخت کې تاسو حداقل د یوې پیښې مخه و نه شوای نیولی. خلک له ډاره غږ نشي او چتولی هر ورځ د ځوانانو جنازې د همدغه یوې سیمې پورته کیږي. زموږ ولس موږ ته مراجعه کوي د هغوی د یو استازي په توګه موږ هیڅ ځواب نه ورته لرو د خلکو امید دا دی چې موږ تر حکومت او دې تالار پورې ورسوو او بیا یوه نتیجه تر لاسه شي، مګر متأسفانه تر اوسه پورې هیڅ نتیجه نه ده تر لاسه شوې. زما جدي خواهش دا دی جناب رئیس صاحب! ولسي جرګه یو با صلاحیت هیئت و ټاکي له حکومت سره د پنځمې حوزې د وژنو پوښتنه وکړي او حکومت مسؤلیت لري چې خلکو ته ځواب ووایي. په طالبانو باندې هم غږ کوم چې زموږ ولس ولې په کومه ګناه او څوک پر له پسې ډول وژني ځکه نه مو ځوان خوندي دی نه مو قومي مشر خوندي دی او نه مو دیني علماء د خلکو توان د بقاء یوازنۍ لاره مو وحدت یو موټی کېدل دي راځئ په واحد شکل سولې لپاره او د وطن د آبادۍ لپاره لاس په کار شو او که نه یو په بل پسې به وژل کیږو له توجه څخه مو مننه!

منشی مجلس:

مننه، محترم کمین صاحب

گل احمد کمین:

بسم الله الرحمن الرحیم.

ښاغلی رئیس صاحب، اداري پلاوی، او درنو وکیل صاحبانو ورځ مو نیکمرغه ! غواړم د افغانستان د اسلامي جمهوریت جمهور رئیس ښاغلي محمد اشرف غني څخه ځانګړې مننه وکړم چې پس له دوه نیم کاله یې زما غږ واوریدلو او ښاغلی رئیس صاحب جمهورستاسو پیغام راته ورسیدلو هغه څه چې په تېر بحث کې ما خبرې ور باندې کړې وې او تاسو د اسنادو غوښتنه کړې ده په دواړو سترګو اسناد به تر تاسو پورې ورسوم خو په دې شرط چې مستقیماْ له تاسو څخه وګورم په دې هیله چې یو څو دقیقې وخت را کړی ما او تا سره وګورو او هر څه درته وسپارم او ټول واقعیتونو مو خبر کړم خو د هغه لاړې څخه چې تاسې غوښتي دي هغه تر تاسو پورې نه رسیږي اسنادو نه ، نه د وکیل غږ نه د وزیر، نه د والي نه د ولسوال نه د قوماندان هغه لارې منحصرې شوې دي د هغه لارو څخه موږ ته را پیښه ده که واقعاً غواړی چې ټول اسنادونه تر لاسه کړی او د حقیقتونو څخه خبر شې نو هیله مې دا ده چې مخامخ سره ووینو او هر څه تاسو ته تسلیم کړم. ښاغلی رئیس صاحب! ښاغلی جیون صاحب د پارلمان رئیس پاکستان ته سفر کړی دی، ددې سفر څخه د روابط بین الملل کمیسیون خبر نه دی ، د تېر سفر په څېر لکه میلمانه چې راغوښتي دي بیا یو شخصي سفر دی چې یو وار دوبۍ ته تللی او له هغه ځای څخه اسلام آباد ما مخکې هم په دې باندې بحث کړی دی چې رئیس د پارلمان د پارلمان ویاند سپیکر دی کوم سفر چې ده کړی دی د پاکستان پارلمان او هغه سازمان ته چې دی ورځي د هغه شخصي سفر دی ، د ترکیې د دوستی ګروپ ښاغلی رئیس صاحب جوړ شوی دی خو په اداري هیئت کې دی نه پوهیږم که دارالانشاء باندې اچولی دی خلاف د ټولو اصولو دا د روابط بین الملل کمیسیون دنده ده چې د دوستی ګروپ له ټولو کمیسیونو څخه جوړ کړي خو هغه بند پاتې دی په اداری پلاوی کې او د رحماني صاحب ځینې شخصي غوښتنې دي چې هغه باید په کې و منل شي او بله مسئله جناب رئیس صاحب!زه نه پوهیږم چې تاسو ولې په دې باندې غور نه کوی دلته شاه پور د څو ورځو را اهیسې د مواد نفت او تېلو د مافیت په اړه باندې بحث کوي په دې کې میلیونونه ډالره هر ورځ درهم او برهم کیږي زه به یو مثال ورکړم یو ټن تېل چې په زر ډالر شاوخوا باید محصول شي په څلور نیم سوه ډالر باندې محصول کیږي او یوه مجموعه ددې تېلو چې راغلې ده شپږ لکه پنځوس زره ټنه ده او دا په رحماني صاحب پورې اړه لري زه نه پوهیږم دا چې رحماني صاحب دی په دې مسئله نه څېړل کیږي زورور دی د پارلمان رئیس دي نه څېړل کیږي آیا دا فساد او دغه مسایل باید یوازې په ضعیف کسانو باندې تطبیق شي دغه سړی دا څو ورځ کیږي دا سړی دا څو ورځ کیږي چې نارې وهي خو نه په جمعبندۍ کې نیول کیږي نه خلک وکیل صاحبان په دې اړه باندې بحث کوي دا خو ددې ملت پیسې دي چور روان دی په میلیونو ډالر دي او دا یو ډېر غټ رقم دی جناب رئیس صاحب.

رئیس مجلس ( نائب اول):

مننه، محترم شهباز صاحب!

اسدالله شهباز:

بسم الله الرحمن الرحیم.

جناب رئیس صاحب، اداري پلاوی ، همدا رنګه د ملت محترمو استازو په اجازه! جناب رئیس صاحب! متأسفانه په بغلان کې څو هفتې کیږي چې جنګ دی ، موږ بار ، بار دا موضوع د وکیل صاحبان د بغلان له آدرس په تالار کې او د حکومت سره دا خبره شریکه کړله په زر هاو کورونه آواره شوي دي د جنګ وجهې د خلکو کورونه وړان شوي په مرکزي بغلان کې د ښار کهنې د فابریکې د دهن غوري ولسوالی ښار د نارین د برکې همدارنګه د جلګې او د ګذر ګاه نور ولسوالی کې اکثر دوکانونو اور اخیستی ملکي تلفات هم لري، ولې له بد مرغه دا څو هفتې تر اوسه پورې د حکومت او هغه موسسات چې مرسته کوي تر اوسه هیڅ نوع کمک نه دی شوی. موږ د بغلان وکیل صاحبان د حوادثو وزیر صاحب سره او د مهاجرینو وزیر صاحب سره او نور هغه موسسات چې په افغانستان کې کمک کوي هغو سره هم لیدنه کړې ده ، موږ سره وعده کړې ده چې ژر تر ژره د بغلان هغه کورونه چې بې ځایه شوي دي هغوی سره موږ مرسته کوو خو یو ځل بیا د ولسي جرګې له آدرس غږ کوو چې دغه وعدې چې موږ سره کړې دي ژر تر ژره د بغلان هغه بې ځایه شویو کورونو سره دې مرسته وشي تر څو د بغلان دا مشکلات ته رسیدګي شوې وي. بله خبره جناب رئیس صاحب! دسولې موضوع ده ؛ نن په افغانستان کې هره ورځ موږ په لس ها وو په سلهاو ځوانان وژل کیږي او زموږ په زر هاو کورونه ورانیږي په اکثره ولایتو کې. د بد مرغه دغه طلایي چانس یې نن د سولې موضوع یادیږي له دې نه موږ هم صحیح استفاده ونه شوای کولای ، زه په حکومت باندې غږ کوم چې دا سوله تنها ځان لپاره غواړی او که د ولس لپاره غواړی ، که د ولس لپاره غواړی خو د ولس کور ولسي جرګه ده دغه شوری ګانې چې جوړیږي دا ولې له ولسي جرګې سره نه شریک کیږي هغه د سولې موضوع چې حکومت برنامه لري باید د ولسي جرګې په کې دخیل وي بل انتقاد موږ رئیس صاحب! په تاسو لرو د ولسي جرګې له آدرس یوه کمیټه جوړه شوله د سولې لپاره یو طرح باید راشي تالار ته او هغه طرح باید د حکومت سره شریکه شي ، ولې له بد مرغه څو میاشتې کیږي چې دغه طرح ورکه شوله ، په اداري هیئت باندې دا غږ کوم چې د ولسي جرګې له آدرس باید یوه طرحه جوړه شي ډېر مسئولیت ولسي جرګې ته راجع کیږي ځکه د ملت استازي دي او دا د ملت کور دی د ملت له کوره حکومت باندې جدي غږ وشي په ملل متحد باندې باید غږ وشي په طالبانو باندې باید غږ وکړو چې تر څو یوه ښه نتیجه د سولې لپاره موږ افغانان باید ولرو افغانانو ددې جنګ نه خسته شوي دي و من الله توفیق.

سید عاصف :

بسم الله الرحمن الرحیم.

ښاغلی رئیس صاحب، اداري پلاوی د ولس معززو استازو سلامونه او درنښت ښایسته ورځ مو په خیر ! جناب رئیس صاحب! د مالیې ښاغلی وزیر صاحب په ګمرکاتو کې د فساد خبر وکړله چې هره ورځ د افغانستان په ګمرکاتو کې تقریباً اته میلیون ډالره غلا کیږي چې په کال کې تقریباً تر درې ، څه کم درې میلیارد ډالره چور او غلا ده په دې کې هیڅ شک نشته چې په ګمرکاتو غلا چور او فساد تر دې حتی لا زیات دی ، تقریباً اوویا فیصد ګمرکاتو کې فساد نه بلکې چور روان دی. ښاغلی رئیس صاحب او د ولس معززو استازو زه د تېلو د غلا یوه کوچنی مثال تاسو ته وایم. په هیواد کې محصول شوي موټران غیر محصول شوي موټران غیر محصول شوي موټران، دولتي موټران ، دولتي موټران او د خارجي اتباعو مربوط موټران، څه کم درې میلیونه موټران دي که هره ورځ فقط شل، شل لیتر تیل دوی مصرف کوي شپیته میلیون لیتر تېل یوازې موټران مصرفوي اوس نو طیارې ، موټر سایکل او جنراتورونه چې مصرف یې تر دې لا زیات دی هغه هم په دې کې نه دي حساب اوس تاسو معلومات وکړی چې د هیواد په ګمرکاتو کې د ورځې څو میلیونه لیتره تېل محصول کیږي دا تېل او ګاز چې راځي دغه غلا او دا چور یې د چا له طرفه پلې کیږي ، دغه د تېلو غل او دا د تېلو فاسد چې د ولس وینې او غوښې څخه ځان تغذیه کوي دا کوم زور واکی او دا کوم چارواکی دی ؟ ولې ولس ته نه معرفي کیږي ، ښاغلی رئیس صاحب او د ولس معززو استازو مخکې په هیواد کې تقریباً یو لکو پنځوس زره نړیوال ځواکونه وو ددوی په نامه د تېلو معافی یعنې بدون د محصول په میلیونو لیتر تېل روان وو اوس چې فقط یو څو زره بهرني عسکر په هیواد کې شتون لري بیا هم تېر په تېر د یو لکو پنځوس زره ځواکونو په حساب په میلیونونه لیتر تېل را روان دي د خارجي تېلو معافۍ په نامه دا غټ غلا څوک کوي؟ د ولس د وینې او غوښې څخه ځان څوک تغذیه کوي؟ ولې ولس ته نه معرفي کوی؟ چې غټه غلا په پارلمان کې وجود لري ، غټ قرار دادونه، د تېلو غټ قرار دادونه د تېلو غټې معافۍ په دغه پارلمان پورې وجود لري اسنادونه یې وجود لري ، قرار دادونه یې رسمي وجود لري تر ټولو ډېر غټه غلا د تېلو د پاپۍ په نامه باندې په رئیس د پارلمان ښاغلی رحماني پسې دغه لري، مربوط دي، ولې وزیر مالیې او مربوطه چارواکي دا د تېلو غټه غلا نه افشاء کوي چې د پارلمان کې فلانی وکیل د شرکت د غوندې معافۍ په نامه باندې تېل را روان دي ، رئیس رحماني په نامه باندې دومره غوندې غټه غلا او چور روان دی نور د ولس په سترګو کې خاورې مه پاشی هیله کوم چې دغه د غله.

منشی مجلس:

تشکر، محترم نبی الله باز!

نبي الله باز:

بسم الله الرحمن الرحیم.

جناب رئیس صاحب، هیئت اداري محترم وکیل صاحبانو السلام علیکم و رحمت الله و برکاته سهار مو په خیر! محترمو وکیل صاحبانو ! زموږ او تاسو په دې تالار کې دا دریم کال دی ، په دې تېرې دوه کلونو کې هر بار چې ددې تالار نه غږ ج ګ شوی دی د اصلاحاتو لپاره غږ جګ شوی دی د فساد په ضد غږ ج ګ شوی دی د ظلم په خلاف غږ ج ګ شوی دی، په همدې لاره کې په وزیرانو باندې مو انتقاد وکړ په رئیسانو باندې مو انتقاد وکړ په والیانو باندې مو انتقاد وکړ خو زه ستاسو نه پوښتنه کومه چې په کوم وزارت کې اصلاحات راغلل په کومه اداره کې د فساد مخنيوی وشو او په كوم ولايت كې بهتري راغله، هېڅ هم نه دي شوي، زه په دې يقين لرم چې موږ ته ګوری موږ او تاسو ته غټ مسئوليت متوجه دی كله هم چې موږ دې تالار نه د فساد په ضد باندې غږ جګوو او د ظلم خلاف باندې غږ جېګوو زموږ او ولس موږ ته ځواب را كوي چې وروره ټول نو هلته د خپل كور اصلاح كړه خپل كور اصلاحات راوله خپل كور كې د فساد مخنيوی وكړه د ظلم مخنيوی وكړه بيا ته راځه ز ما د حق او دفاع وكړه، محترمو وكيل صاحبانو! ز تاسو ته يو مثال دركومه موږ په دې تالار كې د هيئت اداري انتخابات د وزيرانو ته د تأیید رأیې وركولو پروسه په دغې برنامه كې يو وكيل خپله رأیه درې قسم استعمال کولای شي تأیید، رد او سپينه موږ او تاسو په كې څلورم قسم را ایستلی دی چې باطله رأیه ده باطله رأیه هغه رأیه ده چې د صندق شاته لاړ شې رأیه استعمال کړې عكس واخلې او مربوطه كس ته ور واستوې چې دغه ده رأیه مې درته درکړله هغې نه بعد ختم ور باندې كش كړې هغه رأیه باطله کړې، محترمو وكيل صاحبانو دا خپله د فساد لپاره زمينه سازي بې اعتمادي منځ ته راولي او هم دغه ولس ګوري موږ او تاسو لپاره به دا یوه وړه موضوع وي خو هغوی چې دغه نا انصافي ګوري هغوی خپله قضاوت كوي زموږ او ستاسو په اړه باندې او همدغه علت دی چې د دې تالار نه موږ كله هم خبرې كړې دي نتيجه يې نه ده وركړې محترمو وكيل صاحبانو ما د رئيس دارلانشاء سره په دې اړه باندې خبرې كړې دي هغوی ویل چې دا كوم مايك سره زموږ ټبلېټې دي په همدغه كې موږ خپل انتخابات كولى شو الكترونيك سيستم د لارې نه چې د دې موږ مخنيوی وكړو او ټوله موضوع صرف دې تالار ته پاتې ده محترم وكيل صاحبانو ستاسو مې همدغه خواهش دی چې راځی په هم دغه باندې جدي فكر وكړو او دغه مشكل حل كوو همدغسې وړې وړې خبرې دي چې سبب ګرځېدلې دي چې موږ او تاسو پارلمان نه هر دفعه چې غږ جګ كړی دی نتيجه نه ده وركړې د توجه څخه مو مننه!

منشی مجلس:

تشکر، محترم نائب صاحب!

گل زمان نائب:

تشکر، منشی صاحب محترم در قدم اول تشکر از شما که من بعد از کمین بودم سه، چهار نفر بعد تر مرا وقت دادید باز هم مننه.

بنام الله متعال

جناب رئیس، اعضای هئیت اداری و و کلای معزز ملت افغانستان!

ما و شما همه میدانیم که اوضاع و احوال امنیتی کشور درست نیست؛ ولی این به این معنی نیست که ما انتقاد میکنیم و گویا مورال نیرو های امنیتی را تضعیف میسازیم نه، خوب در این اواخیر همه ما و شما دیدیم که با تمام تلاش و قوتی که نیرو های خارجی و داخلی دشمنان مردم افغانستان، تعرضات وسیع و گسترده ای دراقصا نقاط کشور داشتند، خوش بختانه با شجاعت، پای مردی و خود گذری نیرو های شجاع امنیتی کشور، دشمن به مقصد خود نرسید و این یکی از دلایل عمده به نظر ام این بود که پشتوانه ملت افغانستان را نیرو های امنیتی داشتند و جو ایجاد شد که در این اواخیر که نیرو های سیاسی و بزرگان میخواهند بر یک اتفاق و اتحاد داشته باشند. پیشنهاد ما اینست از رهبری از دولت افغانستان، حکومت افغانستان، بزرگان و ملت افغانستان که دست به دست هم بدهند اتحاد و اتفاق باعث پیروزی، خوش بختی و دفاع از خاک ملت است. و از نیرو های امنیتی می طلبیم همان چنانی که سربازان و افسران شجاع وطن شهادت دادند و زخمی شدن جداً به شهداء و زخمی ها رسیدگی شود، متأسفانه مشکلاتی وجود دارد؛ چون همین شهداء بودند گفتند:

ما به امید وفا تو گذشتیم ز جان دوستان را مبر از یاد و فراموش مکن

رئیس صاحب محترم، یک موضوع ولایتی است از ولایت غور یک پورژه 5 میگا وات برق سولری داشت متأسفانه از دوسال به این طرف در حالیکه کار پروژه فقط دو ماه وقت میخواهد، دوسال به این طرف کار از این اجراء نشد، خواهشمندیم که به کمیسیون مربوطه وظیفه داده شود جناب رئیس صاحب محترم که پروژه برق سولری ولایت غور از 5 میگاوات رسید به 2.5 میگاوات آیا سرنوشت همین کجا شد؟ مسئول برشنا به کمیسیون مربوطه اگر بیاید جواب بگوید خیلی خوب میشود.

موضوع سوم جناب رئیس صاحب محترم، امید وار هستیم که به کمیسیون مربوطه وظیفه داده شود، از چهار، پنج ماه به این طرف شرکت هوایی کامیر و سائر شرکت های خصوصی به غور پرواز ندارند، راه ها از لحاظ امنیتی مشکلات بسا عدیده ای دارد به مشکلات مردم رسیدگی شود، تشکر.

منشی مجلس:

تشکر، محترم نائب صاحب حبیب صاحب و سیلاب صاحب میخواستند که صحبت نکنند، باز پسان پس گفتند که نوبت من را بدهید، در اینجا یک سوء تفاهم نیاید آنها دو نفر گفتند که صحبت نمیکنیم، پس نوبت خود را گرفتند. محترم ابدال الله محمدی!

مخدوم ابدال الله محمدی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و همکاران عزیز، السلام علیکم و رحمة الله و بركاته!

منشی صاحب محترم در رابطه به نوبت شما باید عدالت را تأمین بکنید، ما هیچ نمی دانیم که به ساعت بیاییم بر ما نوبت میاید، هر چقدر وقت میاییم نوبت همان قدر نا وقت برای ما میاید.

جناب رئیس صاحب! حکومت افغانستان و خصوصاً در رأس رئیس جمهور بخاطر وضعیت نا گواری که در افغانستان است هم وضعیت امنیتی، وضعیت اقتصادی و وضعیت صحی تمام شان خراب است و یک برنامه واضح برای بهبود این وضعیت افغانستان ندارد، متأسفانه پروسه صلح هم رفته رفته به نا امیدی می رود و حکومت افغانستان از پروسه صلح یک چیز را نتوانست که یک چیزی را اینها را گرفته نتوانستند که برای مردم افغانستان این پروسه صلح و بعد از این اگر خدای ناخواسته صلح نیاید دیگر همان وضعیت افغانستان به خرابی نرود. جناب رئیس صاحب، ما به عنوان نمایندگان مردم، به عنوان از اینکه نظارت گر بالای حکومت هستیم، ما حیران هستیم که ما کجا این حکومت نظارت میکنیم و ما چه کار این حکومت را تا اکنون نظارت کرده توانستیم، وضعیت هم روز به روز حکومت به طرف این میرود جوابگو برای مردم و برای پارلمان افغانستان نباشد، ما هم نظارت ما روز به روز ضعیف شده روان است و شما می بینید که وزیر مالیه را شما اینجا میخواهید یک بمب را داخل پارلمان افغانستان می اندازد آنرا واضح هم نمی سازد، حالا در پارلمان هم جوابگو نیست و نمیاید، ما از شما از هیئت اداری خواهان از این هستیم که اینرا واضح بسازید، کسانیکه پول افغانستان را حیف میل میکنند واضح بسازید وکیل است، وزیر است، خود حکومت است و هر کسی که است باید برای مردم افغانستان واضح شود و جناب رئیس صاحب، ما چند توصیه برای حکومت داریم؛ حکومت باید خود را مطیع قانون بسازد، وضعیت افغانستان اگر برای بهبود وضعیت افغانستان حکومت کار میکند، تابع قانون بسازد چیزی را که قانون میخواهد به آن باید حکومت افغانستان همیشه خود را پا بند بداند. و موضوع دوم، اعتماد مردم بالای حکومت است که در همین دو دوره مردم بالای حکومت اعتماد ندارند باید اعتماد سازی شود، تا که ما خود را سر پای استاد کرده بتوانیم و همچنان ما می بینیم که همه روزه اختلافات قومی و سمتی در حکومت دامن زده میشود و از حکومت تقاضا میکنیم که این افغانستان تا که ملت( قطع مایک.)

منشی مجلس:

تشکر، جناب محمدی صاحب بسیار خوب گفتید در مورد عدالت، محمدی صاحب بعد از این که میایم 9 بجه لیست را اینجا میاوریم، هر وکیل صاحب که می آمد اینجا ثبت نام کند، ما هم خوش میشویم به این رقم، بخاطریکه وکیل صاحب میاید به جای سه نفر همین جا ثبت نام میکند نام هایشان را نوشته میکند.

رئیس مجلس (نائب اول):

جناب منشی صاحب وقت امتیازی خوب تقریباً نیم ساعت تیر شد.

دغونډې منشي:

جناب رئیس صاحب فقط څلور پنځه كسانو پاته دي دوه دوه دقیقې وخت به ورکړو چې ټولو ته نوبت ورسېږي آجنډا‌ء مو داسې اجازه ده محترمه نسيمه نيازۍ!

نسيمه نيازۍ:

يو بام دوه هوا مه كوی هغه درې دقيقې صحيح دي محترم رئيس صاحب هيئت اداري وكيل صاحبانو په اجازه!

ټولو ته سلامونه او نيكې هيلې وړاندې كوم محترم رئيس صاحب د دې څو ورځو راهیسې د هلمند حالات لكه څنګه چې خادم صاحب تشريح كړ واقعاَ ولسونو ته هلمنديانو ته د زغم وړ نه دي هلمند معنى لشكرګاه نه د لشكرګاه څلور سړك نه ټول هلمند زياتره هلمند د حكومت په لاس كې نه دی د مخالفينو په لاس كې دی، لویه لاره چې شاهراه ده پر هلمند پر لشكرګاه باندې قطع شوې پروازونه بند دي انټرنټي، تيلفوني مخابراتي سيستم نه ټولو ضربې خوړلې دي عام ولسونه هلته د ژوند سهولتونه نه لري زمين داري، مال داري خلك ولسونو ټولو ژوند په عذاب دی، دا جګړه دا جنګ جګړه څومره عمر كېږي چې پر هلمنديانو كالونه كېږي پر هلمنديانو تحمیل شوې جګړه ده هلمند لوېشت لوېشت د هلمنديانو په وينو اوپاشي شوې ده څومره وختونو كې زيات ځوانان د هلمند څخه كابل ته د كار بار لپاره د بعضې كارو لپاره را ووتل تقريباَ میډيا يي برخه يا ژورناليستانو دا تهديداتو په خاطر راغلل چې ټولو په مسافرۍ كې اخترونه دلته په كابل كې په ډېر سختۍ سره تير كړل هيڅوك ونه توانیدل چې بېرته لشكرګاه ته ولاړ شي او خپل د كورنو فاميلونو سره يو ځاى شي، موصلاتي لاره پر هلمند قطع ده د هوا د لارې څخه طيارې پروازونه قطع كړي دي هلمند د يوې جزيرې په شكل خلك ولسونو يې په بدبختۍ كې شپې ورځې سبا كړي، محترم رئيس صاحب! خلك واقعاَ ډېرستړي دي د دې حالت څخه او په درې مېاشتو كې په څلور مېاشتو كې هلمند كې نوي قومندانان راځي موږ په دې فكر كوو دا قومندان راغی ښه كار به وكړي..

منشى مجلس:

يك دقيقه ديگر بدهيد برايش

رئیس مجلس (نايب اول):

جناب منشي صاحب وخت فكر كوم دوه ساعت شو.

نسيمه نيازۍ:

محترم رئيس صاحب هيله كوو چې حوادث يا د اضطرار وزارت ژر ترژره هلمند ته توجه وكړي او هلمند ته عاجلې مرسته واستوي په دې ورستېو ورځو كې موږ فكر كوو چې دا قومندان راغی نو هلمند به واقعاَ هر قومندان چې راځي عاجل خپل تعينات كوي د پيسو په بدل كې طبعاَ اوس هم هغه كسان چې كدرونه دي واقعاَ مسلكي كسان دي او په خارجو او په نورو ځايو كې تحصيلات كړي نظامي هغه پر كورو کینوي او پر ځاى يې هغه كسان راوړي چې زورواكي او دوى ته پيسې وركوي.

بله موضوع زه د رئيس صاحب جمهور څخه هيله كوم او ددغه تربيون د لارې څه غږ هر څوك چې د قومندان په حیث چې تاسې حکم امضا کوې یو ځل یې د نېږدې څخه وګوره حد اقل هغه معيوب دی كه جوړ په دې جنګي حالت كې هلمند ته د يوې پښې يعنې معيوب قومندان استولی زه فكر كوم پر موږ رېشخند وهل دي نو هيله كوم چې موږ هېڅكله د نظامي چارواكو مخالف نه يوو نه د نظام مخالف..

رئیس مجلس(نایب اول):

جناب منشی صاحب! مادر همکار عزیز ما میرافغان صافی، چند روز پیش به رضای خدا رفته، یک دعا برای شان میکنیم باز میرویم برای جمع بندی.

منشی مجلس:

محترم قاضی صاحب حنفی یک تلاوت قرآنکریم و دعا را بخوانید!

قرائت و دعائیه به مناسبت وفات مادر میر افغان صافی، توسط قاضی نذیر احمد حنفی صورت گرفت.

رئیس مجلس( نایب اول):

ګرانو با عزتو وكيل صاحبانو وروستۍ ناوړه پېښه چې د البېروني پوهنتون د يو شمېر استادانو د ټپي كېدو او شهادت له امله شوه او همداسې شان د كاپيسا ولايت د تګاب ولسوالۍ په انار كلي كې د واده پر مراسمو د مخالفينو له لوري د هاوان مرمۍ لګېدو د ملت استازي ډېر زبات اندېښمن كړي دي او خلك د روان وضعيت په اړه خواشیني دي زه د ملت د كور په استازيتوب يو ځل بيا پر مخالفيونو او په ځانګړې توګه پر طالبانو غږ كوم چې اور بند وكړي او جنګ بند كړي ځكه چې اوس د جنګ دوام ته هېڅ كوم پلمه نه لیدل کیږي او تر دې زيات دې نور د مسلمانانو او بې ګناه خلكو د وژلو لا امل نه شي.

از وزارت محترم معارف جداً تقاضامند هستیم تا در قسمت نیاز سنجی مکاتب و افزایش بست های معلمین در تمام مکاتب کشور توجه جدی نماید، از اینکه در سطح کشور به کمبود کتاب های درسی مواجه هستیم، کمیسیون مربوطه که امور دینی و فرهنگی میباشد موضوع را جداً پیگیری نماید، به کمیسیون امور دینی و فرهنگی وظیفه داده میشود تا مسئولین وزارت محترم معارف و تحصیلات عالی در رابطه به ادامه دروس متعلمین و محصلین در جریان قرنطین به کمیسیون دعوت کنند و گزارش خویش را به مجلس ارائه نمایند. مطابق به فرمان رئیس جمهور اسلامی افغانستان در قسمت تقرر ولسوال ها در سطح کشور ضمن اینکه از طریقه رقابت آزاد باشد باید شخص واجد شرایط از ولسوالی مربوطه بوده و مورد تأیید موی سفیدان و بزرگان همان ولسوالی قرار بگیرند؛ بناءً از اداره مستقل ارگان های محلی، جداٌ تقاضا مند هستیم تا این موضوع را در قسمت تقرر ولسوال ها در نظر بگیرند. از سکتور های امنیتی جداٌ تقاضامندیم تا در قسمت پرداخت معاش منصوبین خویش به سر وقت در هر ماه جداٌ متوجه باشند، ضمن قدر دانی از فدا کاری ها و جان فشانی های تمام نیرو های امنیتی در سطح کشور از وزارت های دفاع ملی و امور داخله تقاضا مند هستیم، تا در قسمت انتقال مجروحین به شفا خانه های مربوطه به سر وقت و تسلیمی اجساد شهداء و وارثین شان اجراآت جدی نمایند. وکلای محترم! از اعلام کمک مبلغ 3 میلیارد و 300 صد میلیون دالر توسط ایالات متحده آمریکا در حمایت از نیرو های امنیتی کشور استقبال نموده و از سائر کشور های دوست نیز تقاضا مند هستیم به همکاری های اقتصادی، سیاسی و نظامی شان به افغانستان ادامه دهند. موضوع باج گیری از مسافرین و موتر های لاینی در شاهراها به خصوص در شمال کشور توسط دزدان و افراد مسلح غیر مسئول تحت عناوین مختلف و ادامه اخطتاف ها در کشور مایه نگرانی جدی است، در این رابطه به کمیسیون امور داخلی و امنیت ملی وظیفه داده میشود، تا موضوع را جداً پیگیری نموده و از گزارش خویش را به مجلس عموعمی ارائه بدارند.همچنان از نهاد های امنیتی تقضا مند هستیم تا این قضیه ها را بررسی نمایند، از اینکه تخریب سرک ها، شاهرا ها و سائر جاده ها توسط طالبان همیشه در طول این سال ها یکی از اهداف و فعالیت های شوم شان میباشد، از وزارت ها و نهاد های مربوطه تقاضا مند هستیم تا در این مورد توجه جدی به خرج دهند و در حد توان مالی این کارها شوند. همچنان کمیسیون مواصلات و مخابرات مکلف است، تا موضوع تخریب راه های مواصلاتی را در آجندای کاری خویش قرار دهند و گزارش آن را به مجلس عمومی ارائه بدارند. در قسمت تقرری ها در اداره سرمیاشت باید گفت که تعیینات در آن نهاد باید همه شمول باشد و توزیع کمک ها در تمام کشور به صورت عادلانه صورت گیرد. در رابطه به خشکسالی که در ولایت غور و سائر ولایت همجوار اش رخ داده است، به کمیسیون منابع طبیعی و محیط زیست هدایت داده میشود تا موضوع را جداً پیگیری نمایند. موضوع غیر حاضری وکلاء در مجلس یک بحث جدی است، ما هیئت اداری وظیفه داریم تا آنرا پیگیری نماییم. موضوع گمرک دلآرام که یاد شد، کمیسیون مالی بودجه مکلف است تا موضوع را پیگیری نماید. در رابطه به رخصتی مجلس عمومی در روز شنبه باید گفت مصوبه قبلی ولسی جرگه است، در صورت ضرورت اعضای محترم میتوانند تقاضای کتبی نموده و مصوبه قبلی شکسته شود، در ضمن روز شنبه کار در کمیسیون های دائمی است، تا آجنداء به مجلس عمومی پیشکش گردد.

وکلای محترم! ادامه خشونت ها وقتل های هدفمند، حملات بالای مردم ملکی و تداوم جنگ در گوشه و کنار افغانستان نگران کننده است و هر روز هم وطنان ما بستگان و عزیزان خویش را از دست میدهند، به صراحت باید گفت که تجدید خشونت ها و ادامه جنگ، یک پالیسی باخت و باخت است، هیچ پیروز ندارد و بازنده اصلی آن مردم عادی جامعه هستند، به نمایندگی از خانه ملت بالای مخالفین صدا میکنم که تنها راه حل برای قضیه افغانستان مشارکت سیاسی و اتحاد است. وکلای محترم، معارف زیر بنای امور تعلیمی و تربیتی جامعه را تشکیل میدهد، کمبود معلم و کتاب در مکتب ها امور تعلیمی وتربیتی جامعه را شدیداً آسیب میزند؛ بناءً به کمیسیون معارف و تحصیلات عالی هدایت داده میشود که مجدداً مسئولین وزارت معارف را دعوت نموده، در زمینه وضاحت بخواهند تا این مشکل به گونه اساسی حل گردد. وکلای گرامی! موج سوم ویروس کرونا رو به گسترس می باشد، خطرات ناشی از آن نگران کننده است؛ اما به جای است که از زحمات و فداکاری های مبارزین چپن سفید، به خاطر ارائه خدمات صحی و رسیدگی به مبتلایان کرونا ستایش و قدردانی کنم، مطئمناً که به تلاش ها و فداکاری های شان نسل های آینده افتخار خواهد کرد، از آدرس ولسی جرگه ای شورای ملی از اتباع افغانستان تقاضا میکنم که توصیه های لازم مسئولین وزارت صحت عامه را در نظر بگیرند، تدابیر بهداشتی و وقایوی را رعایت کنند تا خدای نا کرده شاهد از دست دادن عزیزان خویش در اثر ویروس کرونا نباشیم. همچنان به کمیسیون صحت و تربیت بدنی و مسئولین دار الانشاء هدایت داده میشود که در هماهنگی با وزارت صحت عامه، تدابیر وقایوی بهداشتی را در داخل تالار و سائر ادارات ولسی جرگه اتخاذ کنند. وکلای محترم، وضعیت امنیتی در اکثر ولایات به خصوص در ولایت های ارزگان، هلمند، قندهار، سرپل، لغمان، نورستان، بغلان، غزنی، جوزجان و بادغیس به وخامت کشیده شده است؛ اما نیروهای امنیتی و دفاعی کشور به عنوان فرزندان راستین این سرزمین روزانه به هزینه خون و جان خویش، از تمامیت ارضی و داشته های مادی و معنوی کشور دفاع میکنند، حمایت از نیروهای امنیتی به خاطر تداوم حیات ملی یک وجیبه ملی است، مجلس نمایندگان از مبارزات ملی گرایانه آنها استقبال میکند و در کنار آنها ایستاده اند.

وکلای محترم! در رابطه به شرکت تی سی آر سی که جناب وکیل صاحب شاه پور حسن زوی اشاره داشت، به کمیسیون اقتصاد ملی هدایت میشود که ابعاد مختلف موضوع را بررسی نموده و نتایج بررسی های خویش را به تالار بیاورند. وکلای محترم! سفر جناب رحمانی صاحب در پاکستان یک سفر شخصی نه؛ بلکه یک سفر رسمی است که بناءً بر دعوت رسمی رئیس پارلمان پاکستان در کنفرانس پیکو اشتراک میکند، در کنفرانس نه تنها رحمانی صاحب؛ بلکه رئیس پارلمان تاجکستان، ازبکستان، ارمنستان، آذربایجان، قرغیزستان، ایران، ترکیه و ترکمنستان نیز اشتراک دارند، این کنفرانس در رابطه به تقویت روابط تجاری و اقتصادی میان کشورهای عضو، سالانه یک بار تدویر میشود. منشی صاحب برویم به طرف اصل آجنداء!

د دې ستاسې حق دى چې رئيس صاحب او هيئت اداري چې هر سفر هر چېرته چې ځي بايد اول يې له تاسو سره شريك كړي بعد له هغه نه په سفر لاړ شي، مننه.

دغونډې منشي:

بسم الله الرحمن الرحیم

نېټه دوشنبه د غبرګولي د مياشتې لسمه ۱۴۰۰ لېږديز لمريز كال.

اول: بحث و رأیگیری روی طرح قانون مترولوجی اوزان و مقیاسات.

دوهم: د افغانستان له اساسي قانون د تقنيني سندونو د مطابقت د ارزونې او د هغه د تفسير د قانون طرحې په اړه د ولسي جرګې د غړو تقنيني طرحې په هکله بحث او رايګيري.

مربوطه كمېسيونونو څخه هيله كوو چې راشي، نصاب داریم.

د غونډې رئيس:

منشي صاحب نصاب څنګه ده؟

د غونډې منشي:

نصاب شته جناب رئيس صاحب.

د غونډې رئيس:

شته.

از کمیسیون های مربوطه دعوت کنید که بیایند!

منشی مجلس:

کمیسیون اقتصاد ملی، د اقتصاد ملي كمېسيون محترمو غړو رئيس منشي محترمه فرزانه كوچۍ.

نظیفه یوسفی بیک، معاون کمیسیون اقتصاد ملی ولسی جرگه:

سلام خدمت همه همکاران عزیز در تالار!

خلاصه سند تقنینی

البته طرح میترولوژی را به نمایندگی از کمیسیون اقتصاد ملی به خوانش می گیرم، کمیسیون ذیربط اقتصاد ملی، سازمان های غیر حکومتی، انکشاف دهات، زراعت و مالداری.

خلاصه سند تقنینی

طرح قانون میترولوژی اوزان و مقیاسات در روشنایی حکم ماده یازده قانون اساسی افغانستان، به منظور اهداف ذیل وضع گردیده است:

1. تنظیم و تطبیق واحدهای ملی اندازی گیری؛

2. فراهم نمودن زمینه ترویج و تطبیق واحد های بین المللی اندازه گیری؛ یعنی البته سیستم میتریک؛

3. تشویق سکتور خصوصی جهت استفاده از واحد های ملی اندازه گیری؛

4. تأمین حقوق خریدار و مستهلک از طریق به کار گیری وسایل اندازه گیری استندرد در معاملات.

طوریکه روشن است رشد تجارت و اقتصاد از اهداف مهم و اساسی دولت بوده و طرح قانون میترولوژی که در هشت فصل و سی پنج ماده وضع گردیده، برای تنظیم و تبطبیق واحد های ملی اندازه گیری اجراء میشود. فصل اول این قانون احکام عمومی را بیان می نماید، فصل دوم آن وظایف و صلاحیت های ریاست میترولوژی که در آن کمیته میترولوژی و ظایف وصلاحیت های کمیته میترولوژی شامل بوده% فصل سوم راجع به اجازه نامه ها ،صدور اجازه نامه، شرایط اعطای اجازه نامه، حق الامتیاز، تجدید اجازه نامه ها و فعالیت مطابق اجازه نامه را بیان داشته، فصل چهارم آن در مورد واحدهای اندازه گیری؛ شامل واحد های اساسی اندازه گیری، واحد های اندازه گیری مروج و استندردهای ملی اندازه گیری بوده، فصل پنجم آن راجع به تائید وسایل اندازه گیری در مورد تائید نوعیت، تائید اولیه، تائید مجدد ترمیم وسایل اندازه گیری است% فصل ششم آن به ارتباط مکلفیت ها بررسی و نظارت بوده که مکلفیت استفاده از واحدهای اندازه گیری، مکلفیت تولید کننده و تورید کننده، میکلفیت های عرضه کننده بررسی و نظارت است مارکیت ها و ظایف و صلاحیت های مؤظفین را بررسی و نظارت، حفظ محرمیت، مکلفیت مالکین اجناس و وسایل اندازه گیری و مسئولین مارکیت ها را بیان می نماید، فصل هفتم این قانون راجع به معاهدات در مورد وضع جریمه های نقدی، ارتکاب اعمال جرمی و تعقیب عدلی مؤظفین بررسی و نظارت بوده، فصل هشتم و اخیر آن راجع به احکام نهایی می باشد که دریافت حق الاجراآت، تحویل مبالغ حاصله به حساب عواید دولت، حکم انتقالی وضع لوایح، طرز العمل ها و انفاذ و الغی را بیان می نماید، طرح قانون میترولوژی؛ یعنی اوزان و مقیاسات در داخل هشت فصل و سی پنج ماده بر اساس مصوبه شماره نزده مؤرخ 1399/6/13 کابینه جمهوری اسلامی افغانستان تائید گردیده است، ذریعه نامه شماره 3813 بر 1925 سیزده مؤرخ 1399/8/18 وزارت محترمه عدلیه با متن های پشتو و دری، جهت تصویب به شورای ملی فرستاده شده که بتاریخ 1399/8/28 این طرح به منظور طی مراحل تقنینی به کمیسیون اقتصاد ملی ولسی جرگه ارسال گردید و این کمیسیون طرح متذکره را در جلسات متعدد خویش، با اشتراک مسئولین ادارات ذیربط مورد بحث و بررسی قرار داده که بعد از وارد نمودن یک سلسله تعدیلات در برخی مواد آن، به تاریخ 1399/10/30 جهت نظر خواهی به کمیسیون های دایمی ولسی جرگه ارسال شد که به تعداد کمیسیون نظریات شان را در زمینه کتباً ارسال نمودند و پیرامون آن به تاریخ 1400/2/5 با اشتراک گزارشگران کمیسیون های امور تقنین و منابع طبیعی و محیط زیست جلسه مشترک تدویر یافت و در آن نظریات کمیسیون ها مورد بحث قرار گرفته و روی آن توافق صورت گرفت، طرح قانون میترولوژی نهایی گردیده کدام موارد اختلافی وجود ندارد و آماده رأیگیری در مجلس عمومی است؛ البته نظریات که از کمیسیون ها آمده، کمیسیون امور بین الملل تائید، کمیسیون امنیت داخلی تائید، کمیسیون امور تقنین تائید، کمیسیون امور عدلی و قضایی تائید، کمیسیون امور دفاعی تائید، کمیسیون منابع طبیعی و محیط زیست تائید، کمیسیون حقوق بشر و امور زنان تعدیل، کمیسیون صحت و تربیت بدنی تائید، کمیسیون مواصلات و مخابرات تائید، کمیسیون امور دینی و فرهنگی تائید، کمیسیون مصونیت تائید، کمیسیون مبارزه علیه مواد مخدر و مسکرات و فساد اخلاقی تائید. قرار شرح فوق به تعداد یازده کمیسیون نظر تائید و یک کمیسیون تعدیل ارایه نمود. جناب محترم رئیس صاحب مجلس و هیئت اداری، با ذکر مراتب فوق مصوبه شماره نزده مؤرخ 1399/6/13 کابینه جمهوری اسلامی افغانستان، در مورد طرح قانون میترولوژی، جهت رأیگیری به مجلس عمومی ارائه میگردد، احتراماً تقاضا می نمایم که تا در زمینه رأیگیری بالای سند مذکور اقدام گردد.

با احترام نظیفه یوسفی بیک، معاون کمیسیون اقتصاد ملی ولسی جرگه

تشکر

فرزانه کوچۍ:

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام و احترام ټولو ته.

د ملي اقتصاد نا دولتي سازمانونو د كليو پراختيا او كرنې او مالدارۍ كمېسيون.

ورځ دوشنبه نېټه د غبرګولي مياشتې لسمه نېټه، د تقنيني اسنادو په اړوند لنډ معلومات د نظر وړ تقنيني سند د مېترولوجي يعنې د اوزانو او مقياسونو د قانون طرح.

د سند لنډيز.

د مېترولوجي يعنې د اوزانو او مقياسو د قانون طرح د افغانستان د اساسي قانون د يولسمې مادې د حكم په رڼا كې په لاندې موخو په منظور وضع شوې ده.

رئیس مجلس( نائب اول مجلس):

وكيل صاحبان محترم رأیگیری داریم.

فرزانه کوچۍ:

لومړى: د اندازې اخيستنې د ملي واحدونو تنظيم او پلي كول.

دوهم: د اندازه اخيستنې د بين المللي واحدونو يعنې مېتريك د دودولو پلي كولو د زمينې برابرول.

درېم: د اندازې اخيستنې له ملي واحدونو څخه د ګټې اخيستنې د خصوصي سكتور هڅونه.

څلورم: په معاملو كې د اندازه اخيستنې د اسټندرد د وسيلو د كارولو له لارې د پېرېدونكو او مستهلكونو حقوق تامينول.

څرنګه چې د سوداګرۍ او اقتصاد وده د دولت له اساسي او مهمو موخو څخه ده د مېترولوجي يعنې د اوزانو او مقياسو د قانون طرح په اته فصلونو او پنځه دېرش مادو كې.

رئیس مجلس( نائب اول مجلس):

ایوبی صاحب رأیگیری داریم.

فرزانه کوچۍ:

وضع او د اندازه اخيستنې د ملي واحدونو د تنظيم او پلي كولو لپاره اجرا كېږي لومړى فصل عمومي احكام بيانوي دوهم فصل يې د دندو او واكونو په هكله او د مېترولوجي رياست دندې واكونو د مېترولوجي كمېټه د مېترولوجي كمېټې د دندې واكونه بيانوي درېم فصل د اجازې ليكونو په اړوند اجازه ليك د وركړې د شرطونو حق الامتياز د اجازه ليكونو د نوي كولو له اجازه ليك سره سم د فعاليت په هكله دى، څلورم فصل يې د اندازه اخيستنې واحدونو په هكله د اندازه اخيستنې اساسي واحدونه د دودیزې اندازه اخيستنې واحدونه د اندازه اخيستنې ملي او كاري اسټنډرډونه بيانوي پنځم فصل يې د اندازه اخيستنې د وسيلو د ډول تائيد شپږم، ابتدائيه تائيد بيا تائيد او د اندازه اخيستنې د وسيلو ترميم په هكله دى شپږم فصل يې په مكلفيتونه پلټنې او څارنه بيانوي چې د اندازه اخيستنې له واحدونو څخه د ګټې اخيستنې د توليدونكو او توريدونكي مكلفيتونه د وړاندې كوونكي مكلفيتونه د ماركېټونو پلټنه او څارنه، د پلټنې او څارنې د مؤظفينو دندې او واكونه، د محرميت د ساتنې او جنسونو ا اندازې اخيستنې د وسيلې د مالكانو او د ماركېټونو د مسئولينو د مكلفيت په هكله دى، اووم فصل يې معاهدات د نقدي جرېمو وضع د جرمي عملونو ارتكاب د پلټنې او څارنې او مؤظفينو د عدلي تعقيب او اتم فصل يې وروستي حكمونه د حق الاجورې تر لاس كول، د دولت د عوايدو حساب ته ترلاسه شويو پيسو تحويلول انتقالي حكم د لايحو او كړنلارو وضع او انفاذ او الغاء بيانوي.

د مېترولوجي يعنې اوزان او مقياسو د قانون طرح د افغانستان اسلامي جمهوريت د كابينې د ۱۳۹۶ كال د شپږمې مياشتې ديالسمې نېټې د ۱۹ ګڼه مصوبې پر اساس په اته فصلونو او پنځه دېرش مادو كې تائيد شوى چې د عدليې وزارت د ۱۳۹۹ كال اتمې مياشتې د ۱۸ نېټې د ۳۸۱۳ پر ۱۹ ۲۵ ګڼه ليك په ذريعه په پښتو او دري ژبو د تصويب لپاره ملي شورا ته را لېږل شوى دى چې ۱۳۹۹ كال د اتمې مياشتې اته ويشتمې نېټې دا طرح د تقنيني پړاوونو د تېرولو په منظور د ولسي جرګې د ملي اقتصاد كمېسيون ته را واستول شوه، د كمېسيون لخوا دې طرحې د هر اړخيز بحث او څېړنې په تړاو د اړوند اداراتو د مسئولينو په ګډون يو شمېر غونډې ترسره شوې او د يو لړ تعديلونو واردولو وروسته ياده طرحه د ۱۳۹۹ كال د لسمې مياشتې دېرش نېټه د نظر پوښتنې په موخه د ولسي جرګې دايمي كمېسيونونو ته ولېږل شوه چې په ټوله كې دولس شمېر كمېسيونونو په دې اړوند خپل نظرونه په ليكلي توګه رالېږلي دي او د نظرونو د توحيد په تړاو د ۱۴۰۰ كال د دوهمې مياشتې پنځمې نېټې د طرحې په اړوند مشتركه غونډه جوړه شوه چې د كمېسيونونو نظرونو ته پام سره د مېترولوجي يعنې اوزانو او مقياسونو د قانون طرحه نهايي شوې كوم اختلافي ټكى شتون نلري د رايه اخيستنې لپاره عمومي غونډې ته چمتو ده.

ياد قانون توافقي دى چې اكثريت كمېسيونونو ورسره موافقت ښودلى ځينې تعديل درلودو چې د مشتركو غونډو نه وروسته پرې موافقه شوې ده كمېسيونونه چې موافق دي د نړيوالو چارو كمېسيون كورني امنيت كمېسيون د تقنيني چارو كمېسيون عدلي او قضايي چارو كمېسيون دفاعي چارو كمېسيون د طبيعي منابعو او چاپېريال ساتنې كمېسيون د ښځو چارو كمېسيون تعديل درلودو چې وروسته له غونډې هغه موافقت ته ورسېدو او د روغتيا او ځوانانو كمېسيون تائيد د مواصلاتو او مخابراتو كمېسيون تائيد د ديني او فرهنګي چارو كمېسيون تائيد د وكيلانو د خوندېتوب او امتيازاتو حقوقو كمېسيون تائيد د نشه یي توكو مسكراتو او اخلاقي فساد سره د مبارزې كمېسيون تائيد.

ياد سند چې پورته ذكر شوي يوولس شمېر كمېسيونونو د تائيد نظر او يو كمېسيون تعديل وړاندې كړى چې وروسته له بحث څخه تعديل باندې موافقت وشو، اداري پلاوي او د غونډې ښاغلى رئيس صاحب د پورتنيو مراتبو په يادونې سره د مېترولوجي يعنې اوزانو او مقياسو د قانون طرحې په هكله د افغانستان اسلامي جمهوريت كابينې د ۱۳۹۹ كال د شپږمې مياشتې ديارلسمې نېټې د ۱۹ ګڼې مصوبې د رايې اخيستنې لپاره وړاندې كېږي په درناوي سره غوښتنه كوم تر څو په نوموړي سند باندې د رايې اخيستنې اقدام وكړئ په درناوي، د ملي اقتصاد كمېسيون.

د غوڼدې منشي:

ډېره مننه، سلامت اوسی.

میرویم به رأیگیری.

رئیس مجلس:

وکلای محترم ملت! طرح قانون میترولوژی اوزان و مقیاسات به داخل هشت فصل و وسی پنج ماده، با یک سلسله تعدیلات مربوط به آن به رأی گذاشته میشود، موافق کارت سبز و مخالف کارت سرخ.

با اتفاق آراء تصویب است.

منشی مجلس:

منفی یک کارت سرخ.

رئیس مجلس:

میرویم به طرف آجندای دوم جناب منشی صاحب!

نائب منشی:

جناب رئیس صاحب! قبل از اینکه به آجندای دیگر برویم، در ارتباط با هیئت مختلط رأیگیری داریم، اگر اجازه شما باشد، من میخوانم خدمت تان، لطفاً کارت بلند کنید همکاران عزیز، برای اشتراک در جلسه هیئت مختلط مجلسین شورای ملی در رابطه به قانون حمایت از اطلاع دهنده گان جرایم فساد اداری، اسامی محترم ذیل به عنوان هیئت ولسی جرگه، جهت دریافت رأی تأیید مجلسین عمومی ولسی جرگه پیشنهاد میگردند:

محترم محترم رحیم علی یار، محترم سید محمد حسن شریفی بلخابی، محترم قاضی نذیر احمد حنفی، محترم عبدالقادر قلاتوال، محترمه نظیفه یوسفی بیگ و محترم گل احمد کمین. لطفاً کارت بلند کنید همکاران عزیز، تأیید شد.

رئیس مجلس :

به استثناء سه کارت سرخ.

منشی مجلس:

جناب خردمند صاحب مکمل بخوانید یک رأیگیری میکنیم سر اش صحیح است.

رئیس مجلس:

اتل صاحب به اصل آجنداء بروئید!

نائب منشی :

یک رأیگیری دیگر هم داریم جناب رئیس صاحب، کمیسیون روابط بین الملل در ارتباط به طرح قانون خدمات قنسلی هیئت مختلط را معرفی کردند؛ محترم عتیق الله رامین، محترم سید جمال فکوری بهشتی، محترم گلزمان نائب، محترم قاضی نذیر احمد حنفی و محترم محمد رحیم علی یار، لطفاً کارت بلند کنید همکاران عزیز، تشکر.

بفرمائید حنفی صاحب!

قاضی نذیر احمد حنفی:

بسم الله الرحمن الرحیم

هیئت اداری و همه وکلای عزیز، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

یاد داشت توضیحی کمیسیون امور تقنینی ولسی جرگه، در رابطه به طرح تقنینی اعضای ولسی جرگه، پیرامون قانون بررسی مطابقت اسناد تقنینی با قانون اساسی.

هیئت محترم اداری و نمایندگان باعزت ملت بزرگ افغانستان در ولسی جرگه، السلام علیکم و رحمة الله!

طرح تقنینی اعضای ولسی جرگه در رابطه به قانون بررسی مطابقت اسناد تقنینی با قانون اساسی، پس از تأیید یک پنجم مجلس عمومی ولسی جرگه، به تاریخ 17/10/1399 جهت طی مراحل رسماً از جانب دفتر مقام عالی ریاست ولسی جرگه در اختیار کمیسیون امور تقنینی ولسی جرگه قرار داده شده، کمیسیون امور تقنینی قبلاً در جلسات متعدد خویش و همچنان با برگزاری جلسات مشورتی با اشتراک شماری از مسئولان ستره محکمه و وزارت عدلیه، طرح تقنینی یاد شده را به بحث و بررسی گرفته پس از تدوین مسوده آنرا جهت نظر خواهی به تاریخ 21/10/1399 به کمیسیون های دائمی ولسی جرگه فرستاد که در زمینه به شمول کمیسیون امور تقنینی جمعاً، پنج کمیسیون نظریات شانرا به کمیسیون امور تقنینی ارسال و چنین ابراز نمودند؛ کمیسیون محترم امور امنیت داخلی، تحکیم سرحدات، امنیت ملی و اداره محلی تأیید، کمیسیون محترم اقتصاد ملی، سازمانهای غیر حکومتی، انکشاف دهات، زراعت و مالداری با یک سلسله تعدیلات تأیید، کمیسیون محترم امور دینی، فرهنگی، معارف، تحصیلات عالی، ارشاد حج و اوقاف با سلسله تعدیلات تأیید، کمیسیون محترم منابع طبیعی محیط زیست، انرژی و آب و اداره اراضی با یک سلسله تعدیلات تأیید، کمیسیون امور تقنینی پس از دریافت نظریات کمیسیون های یاد شده، با تاریخ های 31 حمل جلسه مشترک را جهت توحید نظریات اختلافی با حضور گزارشگران چهار کمیسیون هریک؛ کمیسیون محترم اقتصاد ملی، سازمانهای غیرحکومتی، انکشاف دهات زراعت و مالداری، کمیسیون محترم منابع طبیعی، محیط زیست، انرژی و آب و اداره اراضی، کمیسیون محترم مواصلات مخابرات، امور انکشاف شهری، تهیه مسکن، تهیه آب، برق و امور شاروالی ها، کمیسیون محترم تفتیش مرکزی و نظارت بر اجرائی قانون، برگزار و سر انجام موارد اختلافی را حل نمود، اختلافی نیست اتفاقی است؛ بناءً با توجه به گزارش ارائه شده جناب رئیس صاحب، از اینکه این طرح قانون بررسی مطابقت اسناد تقنینی با قانون اساسی اتفاقی میباشد و نظریات مخالف در آن وجود ندارد؛ بناءً خواهشمند هستیم تا آن را به داخل چهار فصل و پانزده ماده، جهت تصویب و رأیگیری مجلس عمومی گذاشته ممنون سازید.

والسلام علیکم!

عرفان الله عرفان:

اجازه است من متن پشتو را بخوانم!

بسم الله الرحمن الرحیم

له اساسي قانون سره د تقنینی سندونو د مطابقت څېړنې په هکله د ولسي جرګې د اعضاوو د تقنیني طرحې په تړاو د ولسي جرګې د تقنیني چارو د کمیسیون توضیحي یاددښت.

په ولسی جرګه کې د افغانستان د لوی ملت درنو استازو او محترم اداري پلاوی السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

له اساسي قانون سره د تقنیني سندونو د مطابقت څېړنې د قانون په هکله د ولسي جرګې د اعضاوو تقنیني طرح د ولسي جرګې د عمومي غونډې د یو پنځمې برخې له تأیید وروسته په اوه لسم د لسم دیارلس سوه نه نوییم نېټه د پړاوونو تېرولو په موخه د ولسي جرګې د ریاست عالي مقام د دفتر له لوري په رسمي توګه د ولسي جرګې د تقنیني چارو کمېسیون ته وسپارل شوه.

د تقنیني چارو کمېسیون مخکې په خپلو ګڼو عادي غونډو او همدا شان د سترې محکمې او عدلیې وزارت د یو شمېر مسئولینو په ګډون د دوه مشورتي غونډو په تر سره کولو سره یاده تقنیني طرح څېړلې او بحث یې پرې کړی، د مسودې له تدوین وروسته یې هغه د نظر غوښتنې په موخه په یو ویشتم د لسم دیارلس سوه نه نوییم نېټه د ولسي جرګې دایمي کمېسیونونو ته واستوله، چې په دې برخه کې د تقنیني چارو کميسیون په شمول ټولو پنځه کمېسیونونو خپل نظرونو د تقنیني چارو کمېسیون ته را استولي او په دې ډول یې خپل نظر وړاندې کړی:

1- د کورنیو چارو امنیت، د سرحدونو ټېنګښت، ملي امنیت او سیمه ییز ادارې محترم کمېسیون تأیید.

2- د ملي اقتصاد، نا حکومتي سازمانونو، کلیو د پراختیا کرنې او مالدارۍ محترم کميسیون تأیید.

3- د دیني کلتوري، پوهنې، لوړو زده کړو، ارشاد، حج او اوقاف محترم کمېسیون تأیید.

4- د طبیعي زیرمو چاپېریال ساتنې اوبو او برېښنا او ځمکو د ادارې محترم کميسیون تأیید.

د تقنیني چارو کمېسیون د یادو کمېسیونو د نظرونو له تر لاسه کولو وروسته د وري په یو دېرشمه نېټه د اختلافي نظرونو د یو والي په موخه د څلور کمیسیونو هر یو:

لومړی، د ملي اقتصاد، ناحکومتي سازمانونو، کلیو د پراختیا کرنې او مالدارۍ محترم کمیسیون.

دوهم، د طبیعي زیرمو چاپېریال ساتنې اوبو او برېښنا او ځمکو د ادارې محترم کمیسیون.

درېیم، د مواصلاتو او مخابراتو، ښاري پراختیا د چارو، هستوګنځیو او اوبو او برېښنا چمتو کولو او ښاروالیو چارو کمېسیون.

څلورم، مرکزي پلټنې او د قانون پر پلي کېدو څار کمېسیون. د راپورټرانو په حضور کې دوه مشترکې غونډې جوړې او په پایله کې اختلافي موارد حل کړل.

د جرګې محترم رئيس وړاندې شوی راپور ته په پام سره دا چې له اساسي قانون سره تقنیني سندونو د مطابقت څېړنې د قانون طرح اتفاقي ده او مخالف نظرونه نه لري، نو هیله مند یو چې په څلور فصلونو او پنځه لس مادو کې د تصویب په موخه عمومي غونډې وړاندې کړی، مننه.

جناب رئيس صاحب اتفاقي ده رأیګیرۍ ورباندې وکړی!

رئیس مجلس:

وکلا محترم ملت! طرح تقنینی اعضای ولسی جرگه، در رابطه به قانون بررسی مطابقت اسناد تقنینی با قانون اساسی، به داخل چهار فصل وپانزده ماده به رأی گذاشته میشود، موافق کارت سبز و مخالف کارت سرخ، به استثناء چهارت کارت سرخ به تصویب رسید.

نائب منشی:

رئیس صاحب! به اجازه شما یک رأیگیری دیگر هم داریم همکاران عزیز لطفاً توجه کنید، برای اشتراک در جلسه هیئت مختلط مجلسین شورای ملی، در رابطه به قانون اجراآت اداری، اسامی محترم ذیل به عنوان هیئت ولسی جرگه، جهت دریافت رأی تأیید مجلس عمومی ولسی جرگه پیشنهاد میگردد؛ از کمیسیون عدلی و قضائی است، محترم محترم محمد رحیم علی یار است، محترم علی زاده صاحب، محترم لونگ صاحب، محترم حنفی صاحب، محترمه عمرانی صاحب، محترم گل احمد نور زاد، همکاران عزیز لطفاً کارت بلند کنید، تشکر. همچنان برای اشتراک در جلسه هیئت مختلط مجلسین شورای ملی در رابطه به قانون کار، اسامی محترم ذیل به عنوان هیئت ولسی جرگه، جهت دریافت رأی تأیید مجلسین عمومی ولسی جرگه پیشنهاد میگردد؛ از کمیسیون امور تقنینی است، محترم قاضی نذیر احمد حنفی، محترم عرفان الله عرفان، محترمه حلیمه صدف کریمی، محترمه انیسه عمرانی، لطفاً کارت بلند کنید، تشکر همکاران عزیز.

رئیس مجلس:

وکلای باعزت مردم افغانستان! از آجندای روز قبلی هم ما دو تا قانون داریم که سر آنهم رأیگیری کنیم بخیر، وکلای محترم ملت! طرح تعدیل و ایزاد در برخی از مواد قانون امور ترجمه و تصدیق اسناد رسمی، با یک سلسله تعدیلات کمیسیون اختصاصی به داخل هشت ماده همچنان پیشنهاد وزارت عدلیه مبنی بر گنجانیدن ریاست تصدیق و ترجمه اسناد رسمی به جای آمریت تصدیق و ترجمه اسناد رسمی در طرح مذکور به رأی گذاشته میشود، موافق کارت سبز و مخالف کارت سرخ، با اکثریت آراء تصویب شد.

وکلای محترم ملت! طرح تقنینی اعضای ولسی جرگه در رابطه به قانون تشکیل و صلاحیت های کمیسیون مستقل نظارت بر تطبیق قانون اساسی، به داخل هفت فصل و سی و پنج ماده به رأی گذاشته میشود، موافق کارت سبز و مخالف کارت سرخ، به استثناء چهار کارت سرخ تصویب شد.

منشی مجلس:

قاضی صاحب حنفی یک دقیقه وقت میخواهند رئیس صاحب!

رئیس مجلس:

بفرمائید قاضی صاحب!

قاضی نذیر احمد حنفی:

وکلای عزیز! امروز افتخار داریم که دو تا قانون تصویب شد که از دور اول تا امروز نه حکومت طرح را داده بود، نه اعضای ستره محکمه و نه هم دیگران، طرح اعضاء بود و بعد از پانزده سال که امسال سال شانزدهم است، این خلائی قانونی پر شد، برای همه تان مبارک باد.

والسلام علیکم!

رئیس مجلس:

و از تمام کمیسیون های که در مورد طرح قانون زحمت کشیدند و کار کردند تشکری میکنم، خداوند عزت نصیب شان کند.

وَ اٰ خِرُ دَعوٰ نٰا اَنِ الحَمدُ للهِ رَبِ العٰلَمِينَ

تهیه وترتیب: آمریت ثبت مباحثات وتنظیم امور تخنیکی جلسات(هنسرد)

استخراج کننده مطالب: محمد ایمل ویار، نثار احمد جمال، صدیقه بارکزی، زویا حکمتجو، خالد هجران و صدیق الله حنیفی.

مصحح لسانهای ملی: محمود جان همدرد، نصیبه عطائی، محمد ایمل دوست و الهام مهدی.