جناب رئیس صاحب! چند موضوع را کوتاه اشاره میکنم؛ اول وضعیت امنیتی لحظه به لحظه در گوشه گوشه ای افغانستان رو به وخامت است و هر صبحی را که ما آغاز میکنیم با خبرهای بد از گوشه گوشه ای افغانستان آغاز میکنیم از سقوط ولسوالی های، از سقوط بیزها، از سقوط پوسته های دولتی واقعاً تکان دهنده است.همین چند لحظه قبل از ولسوالی دولت آباد فاریاب سربازهای بدخشانی آنجا بودند زنگ می زدند که حیات ما در خطر است و در حال سقوط هستیم، همه ای ما قتل عام میشویم به هر وسیله میشود جناب رئیس صاحب بزرگوار! در این ارتباط با مقامات امنیتی موضوع اساسی امنیت بحث شود که آیا واقعاً نیروهای امنیتی ما در چه حالت قرار دارند و چه میخواهند بکنند. حرف دوم جناب رئیس صاحب! در بدخشان در ولسوالی کوهستان دو شب قبل یک فاجعه ای بسیار انسانی از آدرس نیروهای امنیتی دولت جمهوری اسلامی افغانستان اتفاق افتاد، خیزش های مردمی که در برابر طالب می جنگیدند و طالب حتی شکست میخورد، در جنگ با اینها متأسفانه که نیروهای هوایی ما میرود قومندان عاشور محمد یکی از قومندان های برجسته خیزش های مردمی را در ولسوالی کوهستان آماج قرار میدهد که متأسفانه با چهارده تن از هم سنگرهایش به شهادت میرسد و پنج نفر اینها زخمی میشوند؛ یعنی در بیست و سه نفر یک قطعه تنها سه نفر از این زنده و سالم می براید، تمام اینها از بین میروند یا به شدت زخمی میشوند که حالت زخمی ها هم خوب نیست، امیدوار هستم که به هر وسیله میشود از طریق مراجع ذیربط این قضیه پیگیری بسیار دقیق و تحقیق بسیار جدی در مورد صورت بگیرد که ما ده ها مراکز ثبات طالب را از مراجع مختلف به مقامات ذیصلاح معلومات دادیم که از این آدرس ها نیروهای امنیتی تهدید میشوند، اینها باید مورد بمباردمان هوایی قرار بگیرند به ماه ها کس صدای ما را نه شنید؛ اما نیرو هوایی میرود خود نیروهای دفاعی خود دولت را متأسفانه بمبارد میکند و یک فاجعه انسانی را در آنجا به ارمغان میارود که واقعاً تکان دهنده است و ما هیچ جواب برای فامیل های آنها نداریم، امیدوار هستیم که وزارت دفاع پاسخ برای آن مردم داشته باشد. حرف آخر ام از رئیس د افغانستان بانک است جناب رئیس صاحب، با وصف که غیر قانونی تکیه زده در پهلوی دیگر وزراء غیر قانونی بیش از هشتاد نفر را غیر قانونی منفک میکند، بیش از یک صد و سی نفر را غیر قانونی استخدام میکند و حالا میخواهد که در صد میلیارد بانک نوت های افغانی امضاء بکند و در هر جیب هر افغان یک کار غیر قانونی را او داخل بکند امیدوار( قطع مایک.)

عطا محمد دهقانپور:

بنام خداوند توانا و دادگر

با اجازه رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای با عزت مردم افغانستان!

ولایت غور در موقعیت قرار دارد که تمام اطراف ولایات نا امن؛ مثل هلمند، فراه، سرپل و بادغیس شما در جریان هستید که جنگ در تمام ساحات غور فعلاً جریان دارد ولسوالی تولک، ولسوالی دولینه، ولسوالی دولت یار، مرکز ولایت و ولسوالی چهارسده، هر شب جنگ به شدت به جریان دارد، ولسوالی شهرک به اساس بی توجهی رهبری دولت سقوط کرد، یک شب قبل من از ساعت هشت بجه تا چهار بجه صبح هر قدر کوشش کردم به یکی از مقامات رهبری دولت من وصل نشدم، سر انجام نتیجه این شد که ولسوالی شهرک سقوط کند و در آنجا تعداد زیاد سربازان و اولادهای وطن تلف شوند و سه روز است که جنازه این بچه های مردم در روی دشت افتاده است، ما می بینیم که در افغانستان به شدت تعبیض، تعصب و فرزند اندر و فرزند اصلی وجود دارد، در بعضی از ولایات توجه صورت میگیرد در بعضی ولایات توجه صورت نمیگیرد، در غور کمترین توجه نه نظامی صورت میگیرد، نه مالی صورت میگیرد و نه هم فرضاً غور به جمله جغرافیایی افغانستان حساب میشود، خواهش من از دولت این است اگر غور به درد از این وطن نمیخورد، مردم غور از این وطن نیست و مردم غور تذکره تابعیت افغانستان را ندارند، غور را رها کند به دشمن رها کند، دشمن یا آنها را میکشد یا میبخشد؛ اما با این وضعیت دیگر امکان ندارد که من به صفت نماینده مردم از هشت بجه شام تا چهار بجه صبح به من یکی از مقامات دولتی وصل نمیشوم، در این حالت هیچ ممکن نیست که ما بتوانیم غور را نگاه کنیم و اگر وضع در هر ولایت هم جریان داشته باشد قابل نگاه کردن نیست، باز هم خواهش من از دولت این است که تبعیض قایل نشود همه ای مردم، مردم افغانستان هستند، به غور توجه کند اگر توجه نکند معلوم است که غور مثل شهرک و دیگر ولسوالی ها هم یکی پی دیگر سقوط میکند و اگر دولت واقعاً غور را نمیخواهد فقط دستور بدهد همان چیزیکه دارد فرضاً حد اقل همان مهمات خود را بگیرد بکشد، مردم را بگذارد که هر کس میکشد و هر کس میبخشد، تشکر.

شفیقه سخا یولچی:

بنام خداوند توانا و دادگر

با اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و همه ای وکلای معزز خانه ملت، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، صبح شما بخیر!

جناب رئیس صاحب! می فهمید که در صفحات شمال جنگ به شدت جریان دارد، هر چهارده ولسوالی ولایت فاریاب یکی از هم در امن نیروهای امنیتی نیست، دیروز روز یکشنبه ولسوالی قیصار به دست طالبان سقوط کرد جناب رئیس صاحب! ما دی روز با جمع از وکلاء رفتیم به پیش وزیر صاحب دفاع، وزیر صاحب داخله و رئیس صاحب عمومی امنیت هم در آنجا حضور داشتند، از آنها تقاضا کردیم که تا طیاره روان کند به ولسوالی قیصار که اکثر از نیروهای امنیتی که تا خلاص شدن مهمات شان در مقابل طالبان ایستاد شدند جنگیدند و الی که اسیر شدند و هشتاد تن از نیروهای امنیتی شهید و زخمی شدند در ولسوالی قیصار، جناب رئیس صاحب آنها وعده و اطمئنان دادند که شب طیاره روان میکنیم؛ اما متأسفانه تا کنون هیچ نه طیاره در آنجا رسید و نه نیروهای کمکی، وضعیت مردم قیصار بسیار در حالت وخیم است، تقریباً دو هزار منازل مسکونی ویران شده، تعداد مهاجرین هم در شهر میمنه در آنجا مطوطن شدند و خیلی ها در یک وضعیت وخیم آنها به سر میبرند. همچنان قابل یاد آوری میدانم که در ولسوالی دولت آباد، شیرین تگاب، خواجه سبز پوش، بلچراغ و گرزیوان هم جنگ شدید در جریان است و احتمال سقوط ولسوالی دولت آباد هم هر لحظه محسوس میشود، از سکتورهای امنیتی، از دولت جمهوری اسلامی افغانستان تقاضامند هستم که هر چه عاجل به کمک بشتابند، در آنجا نیروهای کمکی را روان کنند و طیاره بفرستند تا باشد که آنها را از این وضعیت نجات بدهند. جناب رئیس صاحب! متوجه باشید موضوع مهم است و هر گاهی که سکتورهای امنیتی و دولت قادر به تأمین امنیت مردم صفحات شمال نیست، بدهد دستور جنگ صفحات شمال را به مارشال صاحب دوستم، تا باشد با تجارب نظامی که در عرصه مدیریت جنگ دارد بتواند صفحات شمال را مدیریت بکند و نقاط آسیب پذیر و جاهای که به دست طالبان است، آنرا با مهار ساختن و مدیریت جنگ تأمین امنیت بکند.

عبدالقادر قلاتوال:

د لوی او مهربان خدای په نامه

د جناب رئيس او د ملت د محترمو استازو په اجازه!

جناب رئيس صاحب! وایي چې هیڅ علت بې معلول نه دی هیڅ معلول بې علت نه دی د اوسنیو نا امنیو یوازینی زیږنده په هیواد کې د بې عدالتیو شتون دی زه تاسو ته یو څو مشخصې بیلګې وایم جناب رئيس صاحب! ستاسو د هدایت په اساس باندې دیني او فرهنګي کمېسیون ته چې مو کومه وظیفه وسپارله موږ د ملي راډیو ټلویزیون رئيس له کاري ټیم سره راوغوښت پرون د خبرو په جریان کې وايي چې په دې کمېسیون دلته نه اخلاق شته او نه انسانیت ویډیو یې ما دارالانشاء په ګروپ کې خپاره کړې ده تاسو په خپله یو وارې واوری همدارنګه ورته مو ویلې دي چې تاسو پنځه شپږ مورد په مستند ډول باندې جناب رئيس صاحب! دغه یې ګوره اسناد دي تاسو یو وراې وګورئ د اساسي قانون دوه ویشتمه ماده څه وايي د افغانانو تر منځ تبعیض منع دی تاسو دلته وګورئ چې یو نه پنځه شپږو نفرو ته دوه لکه څلويښت زره افغانۍ د کومو اصول پر بنا باندې حواله شوې دي او دوی په خپله هم وویل چې موږ یې مخاطب کړلو که چیرته تاسو اثباته کړله زه به استعفاء ورکوم او ما په ځواب کې ورته وویل چې که چیرې مو اثباته نه کړله بیا زه استعفاء ورکوم ورته دغه ټول اسناد دي څلویښت پنځوس ورقې اسناد دي په همدغه ارتباط باندې زه یې یو څو بیلګې یې درته وایم شپالس لکه ډالره قراردادونه یې چې یو قرارداد یې (MDM) سره شوی دی (MDM) د آندي په نوم باندې یو بهرنی دی چې همدا اوس د ملي راډیو ټلویزیون کې هلته شتون لري تاسو دا پوښتنه ځینې وکړی چې دغه جناب دلته څه کاره دی څه وظیفه لري؛ آیا تاسو استخدام کړی دی معاش ورته ورکوی تاسو درې لکه ډالره د تخنیکي وسایلو د کرایه لپاره او د کامرو د کرایه لپاره چنار شرکت ته په کوم دلیل باندې ورته ورکړي دي د دوی اکثره حوالې د واحدې منبع يې څخه دي جناب رئيس صاحب! چې هلته د فساد زمینه ورته مساعدېږي، رئيس صاحب! په یوه ستډیو باندې دوه لکه ډالره مصرف تاسو خپله فکر وکړئ د ورزش د نمایشاتو لپاره ۹۸ میلیونه افغانۍ، د هیواد د خپلواکۍ د بیرته اخیستلو په مناسبت باندې د ۲۷ میلیونه افغانیو لګښت په دوه لویو جرګو کې تقریباً د سلو میلیون افغانیو په شاخوا کې لګښت او دې ته ورته نور مسایل دا دوی د ضعیف اخلاقو محصول دی چې دوی د خلکو د استازو په مجلس کې ناست دی او هلته وایي چې دلته فرهنګ نشته، دلته انسانیت نشته او دلته اخلاق نشته، رئيس صاحب! تاسو به د پاکستان د بهرنیو چارو د وزیر خبرې اورېدلې وي زه ډیر افسوس په یو دیپلومات باندې کوم چې په دومره احساساتو باندې دوی خبرې کوم او خاصتاً د هیواد د ملي امنیت د شورا د سلاکار ښاغلي حمدالله محب د خبرو په وړاندې دوی غبرګون ښايي او وايي چې په افغانستان کې موږ باید مستقیماً تأثیرګذاره و اوسېږو چې یو افغان ژوندی وي مستقل به دا هیواد وي وطن د زنده باد وي زنده د زنده باد وي او دوی ته دا چلنچ ورته ورکوو چې ستاسو حاکمیت به دلته په افغانستان کې په هیڅ وجه باندې و نه چلېږي دا وطن د افغانانو دی او موږ نه یوازې د دفاع له حمدالله محب له خبرو څخه، د مایک قطع کېدل.

نظیفه یوسفی بیک:

بنام خداوند دادگر و توانا

با اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و همکاران عزیز، صبح همه در تالار بخیر!

موضوع که صحبت دارم امید است که پارلمان کشور این مسئله را جدی بگیرد، در حالیکه بالای این موضوع بار بار صحبت شده و جلسات معتدد در وزارت خانه ها و نهادهای مختلف گرفته شده؛ البته بحث من در رابطه به بحث دارالمعلمین های کشور است، متأسفانه که امروز دارالمعلمین های کشور در این یک ابهام و بی سرنوشتی کامل قرار دارد، قسمیکه در حدود سه سال اضافه تر از سه سال میشود که سرنوشت دارالمعلمین های کشور کاملاً نا معلوم و ناگاهانه است، در حدود سه هزار و پنج نفر استاد در دارالمعلمین های افغانستان مصروف تدریس فرزندان این سرزمین هستند، جناب رئیس صاحب اگر قدامت تاریخی دارالمعلمین ها را اگر ما سنجیده بیاییم، قدامت تاریخی دارالمعلمین ها نسبت به پوهنتون های کشور در حدود صد سال است که به سویه های مختلف اینها استاد فارغ داده اند و معلمین را فازغ داده اند، در سه دهه ای خیری که اینها فعالیت دارند برای طبقه اناث، برای قشری محرومی معلمین بودند، واقعاً در وضعیت و شرایط جنگی نتوانستند که تحصیل بکنند خدمات شایسته را انجام دادند؛ ولی امروز به اساس هدایت قبلی رئیس صاحب جمهور هدایت داده بودند که دارالمعلمین ها مدغم شوند به نهادهای تحصیلی؛ ولی امروز به اساس تصمیم عجولانه هیئت رهبری وزارت معارف، هیئت قبلی وزارت معارف امروز اینها در یک بی سرنوشتی کامل به سر می برند، اگر ما و شما محاسبه کرده بیاییم در حدود سه هزار و پنج تن از استادانی که در دارالمعلمین ها مصروف هستند، هر کدام از اینها ارتباط به یک خانواده می گیرد که در حدود سه هزار و پنج تن خانواده بی سرنوشت میشود، طرحی که امروزه بخاطر ارتقاع مسلکی معلمین انکشاف ارتقاع مسلکی معلمین داده شده یک طرح نا سالم است، اگر ما معیارها را در نظر بگیریم استادان دارالمعلمین با همان معیارهای که استادان پوهنتون استخدام شده بودند، در وضعیت قبلی اینها با همان معیارها استخدام شده اند؛ البته معیارهای کادری را تکمیل کرده اند اکثریت استادان از پیش شان امتحان گرفته شده، فیصدی نمرات کادری شان به سویه همان فیصدی استادان است که در پوهنتون استخدام میشوند، به سویه ماستر و دکتورا تحصیل کردند اینها، من از پارلمان کشور خواهش میکنم که در این مسئله جدی اقدام بکنند و طرح اتحادیه دارالمعلمین ها را یا جنبش آموزگاران را به بررسی بگیرد و این طرح شامل آجنداء پارلمان ساخته شود و روی از این بحث صورت بگیرد. و موضوع دوم که سر اش صحبت دارم جناب رئیس صاحب، بحث بودجه است ما امروز شندیم که کابینه افغانستان تصمیم گرفته که احداث سرک ها که به عنوان سرک های جغل فرش نام گذاری شده اینها یک کیلومتر دیگر بالایش صورت نگیرد، در حالی اینکه بودجه دولت مصرف شده، اینها سروی شده و دیزاین شده اکثریت سرکها در مرحله تدارکاتی است، اینجا هم بودجه ای که مصرف شده، ما مناطق داریم که یک کیلومتر سرک احداث نشده( قطع مایک.)

گل الرحمن همدرد:

بسم الله الرحمن الرحیم

د لوی څیښتن تعالی په سپېڅلي نامه

ښاغلی رئيس صاحب، اداري هیئت او د ملت قدرمنو استازو!

جناب رئيس صاحب! تاسو پوهېږی موږ ټول پوهېږو چې متأسفانه په وطن کې حالات ښه نه دي په دې اوسنیو شرایطو کې د پارلمان مسئولیت څه شی دی د ملت د استازو مسئولیت څه شی ده زه چې ګورم متأسفانه موږ په ډیرو فرعي موضوعاتو باندې خبره کوو نن په هیواد کې جګړې زور اخیستی انګیرنه دا وه چې د بهرنیانو د وتلو سره به جګړه کمه شي او د سولې لپاره به لاره هواره شي نه تنها چې جګړه کمه نشوه بلکې جګړې ورځ تر بلې زور واخیستلو. جناب رئیس صاحب زما پیشنهاد دا دی چې ملت باید په دې اوسنې شرایطو کې خپل مسئولیت د ولس په وړاندې باید ادا کړي، افغانستان کې دوه مهمې مسئلې دي چې افغانان پرې ځوریږي، یو د مشرانو د سیاسیونو اختلاف او بل فساد، د دغه دوه شیانو سره که مبارزه ونشي او که د دې مخنیوی ونشي خدای مه کړه وضعیت به نور هم خرابه شي. زه پیشنهاد کوم تاسو ته او د ملت قدرمنو استازو ته چې راځئ د یو والي لپاره او د فساد د منځه وړلو لپاره سره لاسونه یو وکړو او حکومت سره د ټولو لوریو سره خبره وکړو دا مهمه مسئله ده.

بل جناب رئیس صاحب، حضور افراد مسلح غیر مسئول در شمال است، کسانیکه بخاطر دفاع از جمهوریت و بخاطر دفاع از نظام بالای افراد و ملیشه های قومی خود سلاح توزیع میکنند این برای افغانستان بسیار خطرناک ثابت شده میتواند، اگر اینها واقعاً هم با نظام و با مردم افغانستان همدردی دارند خوب است که جوان های خود را به نیروهای ملی و امنیتی تشویق کنند که در آنجا تنظیم شوند، ده ها جنایت از طرف همین افراد مسلح غیر مسئول صورت گرفته که آخرین مورد اش تخار بود. یک منطقه بنام شینواری است یک قومندان غیر مسئول، یک قومندان ظالم رفته ده تن افراد همان منطقه را گروگان گرفته و باز یکی، یکی آنها را میکشد و به منطقه روان میکند، من از بزرگان خود و از رهبران خود خواهش میکنم که جلو همینطور عملکرد ها را بگیرید که باز این بسیار، بسیار خطرناک تمام میشود و هرکسی که است باید به پنجه قانون سپرده شود. مسئله سوم جناب رئیس صاحب، مسئله اختطاف عبدالروف است که هشت ماه از این اختطاف میگذرد، تا هنوز مسئولین حکومتی ما کوچکترین سر نخی به دست نیاورده اند، از همه بدتر اینست کسانیکه عبدالروف را اختطاف کرده اند نصف شب در پشت خانه عبدالروف میروند، پدراش را تهدید میکنند، فیر راکت میکنند و بم دستی پرتاب میکنند و او را تهدید میکند که اگر شما( قطع مایک.)

داکتر رمضان بشردوست:

بنام حق و به یاد شهداء

من یک مقدمه دارم و دو پیشنهاد؛ صحبت های خود را من با کلام الهی شروع میکنم که میگوید : اگر کسی یک انسان بیگناه را بکشد؛ مثل اینست که تمام انسان های روی کره زمین را کشته است. یعنی بیش از شش میلیارد انسان ها را. تا ماه مارچ 2021 روزانه هفتادو پنج نفر در این کشور کشته میشدند، از مارچ تا امروز یک صدو هفتاد و پنج نفر در این کشور کشته میشوند، جنون کشتن و جنون قتل، عشق کشتن و عشق قتل در افغانستان متأسفانه امروز حاکم است، پیشنهاد اولی را که من میکنم، یکی از ناکامی ها و شکست های بزرگ پارلمان در سه دوره است، از 1384 تا به امروز عدم احساس مسئولیت و بی تفاوتی کامل ما در مورد سرنوشت زندانیان است؛ چه در کابل و چه در ولایات، متأسفانه، متأسفانه هیچگونه قانون در این زندان ها مراعات نمیشود، کرونا هم مشکل را اضافه کرده، من در این رابطه پیشنهاد دادم و موارد خلاف قانون را هم مطرح کردم، منجمله کسانی هستند که محکومیت شان سپری شده اما سه سال، چهارسال و پنج سال از محکومیت شان میگذرد هنوز در زندان هستند، در دوره پانزده تا امروز گزارش های زیادی از طرف کمیسیون ها داده شد؛ اما هیچ وقت اقدام عملی صورت نگرفت، امیدوار هستم که یک اقدام عملی صورت بگیرد. موضوع دیگری را که مطرح میکنم باز یکی از شکست ها و ناکامی های بزرگ پارلمان در سه دوره است؛ پانزدهم، شانزدهم و دوره هفدهم تا امروز، عدم احساس مسئولیت ما و بی تفاوتی کامل ما نسبت به سرنوشت معاشات کارمندان و اجیران ملکی و نظامی ما است، معاش کارمندان ملکی در 1387 تعیین شده بود؛ یعنی یازده سال قبل اگر اشتباه نکنم، از معلولین و بازمانده های شهداء در 1389؛ یعنی تقریباً یازده سال قبل و از کارمندان سیزده سال قبل، یک افغانی در معاش شان اضافه نشده، در حالیکه قیمت ها سرسام آور بالا رفته، من با استفاده از قانون اساسی ماده نودهفتم اش یک پیشنهاد دارم، ده وکیل هم امضا کرده است، من از رئیس ولسی جرگه میخواهم که اگر نصاب پوره باشد این پیشنهاد را مطابق قانون اساسی به رأی بگذارد، اگر یک پنجم رأی داد در آجنداء کاری ولسی جرگه داخل شود به کمیسیون ها فرستاده شود، من پیشنهاد دارم قطع مایک...

رئیس مجلس :

خردمند صاحب پیشنهادش تحریری است میشود که یک دقیقه برایش وقت بدهید، اصول وظایف داخلی حکم میکند .

داکتر رمضان بشردوست:

...مطابق قانون من دو دقیقه بیشتر وقت دارم، مطابق قانون دو دقیقه بیشتر وقت دارم، بنابرین وکلای محترم ماده نود و ششم قانون اساسی میگوید که اگر پیشنهاد وکلاء مکلفیت جدید مالی داشته باشد منبع اش راهم باید در پیشنهاد خود ذکر کنند، منبع را که من ذکر میکنم هشت میلیون دالری که روزانه از پول بیت المال دزدان دریایی دزدی میکنند، اگر اشتباه نکنم ماهانه 248 میلیون دالر میشود، اگر ما 248 میلیون دالر را برای افزایش معاشات اختصاص بدهیم، معاشاتی که پنج هزار است ده هزار میشود، هفت هزار است چهارده هزار میشود، دوازده هزار که است بیست و چهار هزار میشود، اگر من در ریاضی اشتباه نکنم. من این پیشنهاد را میکنم که امیدوار هستم حداقل ما در این دوره یک کاری کنیم که از ما فردا یاد کنند، پیشنهاد تحریری است وکلاء هم امضاء کرده اند، من این را به ریاست می سپارم که یک ادای مسئولیت شود .

الحاج ملا محمد خان احمدي:

بسم الله الرحمن الرحیم

نحمدهُ نصلی علی الرسول الکریم اما بعد....

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاء...

عزتمنو او جناب رئیس صاحب، هیئت اداري ، د ملت درنو استازو سهار مو پخیر!

عزتمنو په جناب رئیس صاحب جمهور مې دا غږ دی چې جناب رئیس صاحب جمهور او حکومت ټول باندې مې دا غږ دی چې هغه امریکایي یهود او نصاري چې زموږ وطن ته راغلي وو اوس خو ای ملت درته معلوم شول چې دا هرګز، الله وایي قرآن کې یهود او نصاري د مسلمان دوست نه کیږي اوس خو په دې خلک پوه شول ۱۴۰۰ کاله مخکې الله جل جلاله قرآن عظیم الشان کې ویلي وو چې یهود او نصارا د مسلمان هرګز دوست نه کیږي ګوره چې اوس لاړل حرکت یې وکړ او خدای دې ژر ورک کړي د دې وطن نه دا پلید، خو پاتې شوه ای جناب رئیس صاحب حکومت جلالتمآب جمهور رئیس صاحب راځه دا خو هغه شول ولې په دې دوه خبرو د سولې لپاره کلک ولاړ یې ،سولې لپاره دوه خبرې خنډ دي یو دا ده چې د طالبانو نوم د دې تور لیست نه ووځي که وباسې که ونه باسې هغه چکر وهي ټوله دنیا کې ، امریکا ته ځي ، قطر ته ځي ، دوبۍ ته ځي موږ او تاسې یې وینو و دې وځي دا یو شرط دی چې دا زموږ مشرانو له تور لیست نه ووځي، او بل دغه بندیان دي دا بندیان ور خوشي کړه ورته چې خبره خلاصه شي که بیا دوی بل شرط په کې راوړو که په وطن کې سوله راشي ، اوس له هر وکیل نه موږ اورو هر وکیل چې د هر ولایت په نمایندګۍ غږیږي وایي چې هله زموږ ولسوالۍ سقوط شوې ګورئ داسې حالات خراب دی څومره مسلمانان زموږ شهیدان کېږي په ورځ کې ، له دې جناب د حکومت لخوا هم کېږي د طالبانو له جانب هم کېږي ، ښه خبره دا ده چې سولې ته باید زموږ حکومت هم غاړه کیږدي دا دوه خبرې د طالبانو دي دا ورسره ومنل شي چې دا کشتن نور په افغانستان کې دا ختم شي. بل مې په افغانانو باندې ای عزتمنو افغانانو راځئ الله وایي چې : وَفِي السَّمَاء رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ. انسانه روزي دې له طرفه د آسمان ده. یو څه خبرې زه اورم زموږ او تاسې دغه ترجمانان او افغانان وروڼه چې له خارجیانو سره کول اوس وایي چې الله خارجیان لاړل، موږ د خدای لپاره له لوږې به مړه شو موږ هم پسې ځو شا ته امریکا ته ، نه نه !

مَن تَشَبَّهَ بِقَومٍ فَهُوَ مِنهُم. د الله پیغمبر وایي څوک چې چا سره مشابهت کوي مینه او محبت کوي ورسره په ورځ د قیامت به هم د هغوی په صف کې را جیګږي ، خدای ناخواسته داسې نشي ای ترجمانانو ....

عبدالروف شپون :

بسم الله الرحمن الرحیم

السلام علیکم و رحمة الله و برکاتهُ . جناب رئیس صاحب، منشی صاحبانو او د تالار ټولو ګډون والو سهار مو پخیر!

جناب رئیس صاحب زما اوله موضوع د ننګرهار دوېم سړک دی، جناب رئیس صاحب دغه پروژه د افغانستان د ولس لپاره ډیره مهمه ده دا تنها د مشرقي پروژه نه ده، جناب رئیس صاحب ستاسو توجه غواړم چې دا په جمعبندۍ کې ونیسئ په دغه اواخرو کې د جاپان حکومت دا تمویلوي او اوس ویلي دي چې دغه پيسې موږ بیرته مسترد وو، جناب رئیس صاحب په تاسو باندې په ټول تالار باندې زما غږ دی چې دا یوه مهمه پروژه ده، دې سره د برق لین هم تیریږي او که دغه فنډ بیرته واپس شو دا تنها د مشرقي د ولسونو سره جفا نه ده دا د افغانستان د ولسونو سره جفا ده، تاسو وګورئ چې موږ د ماهیپر په دغه تنګي باندې چې ځو د سروبي موږ څومره تلفات لرو، یو طرف نه مو که ناامني وژني بل طرف نه مو په ترافیکي پیښو کې موږ وژل کیږو نو د دغه کابل جلال آباد د دوهم سړک کې مو ډیره توجه غواړم زما د مشرقي پر ټولو مشرانو او پر ټولو ولسونو غږ دی چې را جګ شی او د خپل حقه حقوقو غوښتنه وکړئ. دوهمه مسئله جناب رئیس صاحب د ناامنیو ده ، لغمان، نورستان او په دې آخر کې ننګرهار په وینو کې لت پت دی شینواري ، پچیراګام، خوګیاڼي، جناب رئیس صاحب زما پر حکومت باندې غږ دی چې تاسو ولې زموږ د امنیتي سکتور مخکې له دې نه چې ضرر ورته ورسیږي تاسو ولې مرسته ورسره نه کوی، هغه خلک چې کار نه کوي هغه لیرې کړی له وظیفو نه، او زموږ امنیتي سکتور باید ډیر تقویه شي ، زه په طالبانو باندې یو غږ کوم چې طالبانو تاسو وګورئ په ننګرهار کې او په لغمان کې تاسو څه وکړل؟ تاسو هم متضرره شوی، تاسو په شینوارو کې څه وکړل په ده بالا کې ، تاسو په پچیراګام کې څه وکړل، تاسو هم متضرره شوی، په جنګ دا ملک نه ګټل کېږي، طالبانو ته زما پیام واضح دی چې طالبانو په دوه شیانو درسره معامله نه منو، یو په امنیتي سکتور معامله نه منو او دوهم د نظام په ړنګولو معامله نه منو، طالبانو لطفاً خپله طرح ولسي جرګې ته راولیږی چې تاسو څه غواړی، که ستاسو مشکل تنها په بندیانو وي که ستاسو مشکل تنها په دې وي چې زموږ د تور لیست نه خبره ده نو دغه طرح هم ولسي جرګې ته را ولیږی خو چې ستاسو آخري شرط وي، طالب په زور حکومتونه افغانان نور نه مني او زه پر ټولو افغانانو باندې غږ کوم چې را جګ شئ او د خپل امنیتی سکتور تر څنګ ودریږئ او په خاصه توګه په آخره پر مشرقي والو باندې غږ کوم چې مشرقی والو را جګ شئ او د خپل امنیتي سکتور تر څنګ ودریږئ که طالب اوربند کوي سینه مو ورته خلاصه ده که اوربند نه کوي .....

شیر محمد آخند زاده :

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

د جناب رئیس صاحب او د هیئت اداري او د ټولو وکیل صاحبانو په اجازه السلام علیکم و رحمة الله و برکاتهُ !

جناب رئیس صاحب خبره د امنیت ده، په افغانستان کې د امنیت خرابوالي یو لامل دا دی چې د افغانستان اراکین یا حکم داران یا مشران یادوم چې د دوی کور په خارج کې دی، فامیلونه یې په خارج کې دي، دوی د یوه پاسپورټ سره دلته مسافر ناست دي تر څو چې د خپل اولاد دلته را نه ولي خپل مور ، ماینه او خپل قریبان دلته را نه ولي تر هغه وخته پورې د افغانستان مشران د افغانستان امنیت نشي جوړولاي د دوی پر چا زړه سوځي هغه خپل اصل نږدې خلک یې په خارج کې دي، زما په اولاد د هلمند یا د قندهار د د دې خلکو د ده څه ، تر څو چې دوی خپل فامیلونه را نه ولي تر هغه وخت دوی امنیت نشي راوستلای، دوهمه خبره جناب رئیس صاحب هیڅ افغان خارجي چې د بل دنیا پاسپورټ ورسره وي هغه د افغانستان په هکله د پاکستان سره د معاملې حق نلري، نه ډیورنډ د موضوع فیصلې حق لري نه نورې فیصلې چې امریکایان ځينې غواړي د هغو حق لري ، که چیرې د پاکستان سره فیصله کېږي لویه جرګه د افغانستان دې را وغوښتل شي لویه جرګه دي خپل یو عالی رتبه هیئت وټاکي هغه بیا د پاکستان سره فیصله وکړي، دغه اراکین چې افغانان نه دي خارجي پاسپورټونه لري د دوی فیصلې موږ ته قابل د قبول نه دي ، هر وخت چې دوی وکړي موږ نه قبلوو. دوهمه خبره دا ده جناب رئیس صاحب چې ولسوالۍ نیسي طالبان او متأسفانه طالبانو ته زه دا وایم چې د خپلو عسکرو څو جیلکې پرتې دي د دغه لپاره افغانان راولي چور کوي یا خپله ولسوالي ګانې سوځي یا قومنداني د امنیې چې ونیسي سوځوي، ولې سوځوی دا خو د بیت المال مال دی دا د چا دی چې دا سوځي یا خلکو ته ور ایله کوي د چور لپاره ، مه کوی دا چور مه کوی، که چیرې افغانان ځان ته وایاست، طالبان ځان ته وایاست د افغانستان تاسیسات مه خرابوئ، هر تاسیسات خونه چې تاسې خرابوی خپل کور خرابوی، بیا څوک نه جوړولای شي نه دغه زموږ ملت د دې توان لري چې موږ بیا دا ځایونه جوړ کړو. څلورمه خبره جناب رئیس صاحب دا ده چې موږ د هلمند خلک تر اوسه په هغه حالت کې ولاړ یو لکه مخکې چې وو، هغسې مو خلک خوار دي هغسې مو خلک غریب دي تر اوسه پورې هیچا د هلمندیانو سره کمک نه دی کړی هغه چې لازم وي او هغه شی چې ورسره ښایي باید خیمې ورکول شي باید ځای ورته جوړ شي تر اوسه پورې د هلمند د مهاجرینو سره هیڅکله هیڅ کمک نه دی شوی او موږ غواړو د حکومت څخه چې هم په دې وخت کې چې موږ ډیر اشد ضرورت لرو باید زموږ سره کمک وکړي السلام علیکم و رحمة الله و برکاتهُ .

گل احمد نورزاد:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، هیئت اداری، وکلای معزز و حاضرین محترم در تالار، سلام و صبح همه بخیر!

موضوعات را که میخواهم به آن اشاره داشته باشم جناب رئیس صاحب، موضوع اول موضوع اعتصاب زندانیان پلچرخی است که اینها از بابت برخورد مسئولین ادارات زندان شکایت دارند، از بابت نبود امکانات عرضه خدمات صحی شکایت دارند، از نبود اعاشه درست که در جدول استحقاق برای آنها حواله شده این برایشان به طور کامل نمی رسد، اینها دست به اعتصاب زدند، من از مجلس نمایندگان و از هیئت اداری میخواهم که به داد این زندانی ها که اینهاهم بشر اند، افغان اند و اولادهای همین سرزمین هستند، حالا که جرمی را مرتکب شده اند جزای خود را دیده اند که پشت میله های زندان افتاده اند، به داد اینها برسیم و مشکل اینها را دقیق توسط یک هیئت با صلاحیت از پارلمان افغانستان و از کمیسیون مربوطه بررسی کنیم. موضوع دوم جناب رئیس صاحب، مسئله نبود آب آشامیدنی است در ولایت نیمروز متأسفانه که همان خوشی های مردم و امید مردم ما به یأس و نا امیدی تبدیل شد، با بسته شدن بند کمال خان باران ها قطع شده، فعلاً در کاسه بند کمال خان هیچگونه آبی وجود ندارد، مردم نیمروز از بابت نبود آب آشامیدنی دچار مشکل اند و اگر حکومت مرکزی و اداره محلی دست به کار نشوند و در این راستا یک تدابیر پیشگیرانه را روی دست نگیرند، ما منتظر فاجعه انسانی باشیم از بابت نبود آشامیدنی. موضوع دیگری را که میخواهم روی آن بحث داشته باشم جناب رئیس صاحب، با بسته شدن بند کمال خان؛ چون یک پروژه ملی بود بخاطر مهار آب های شیرین افغانستان، مردمی که در آن محل و ساحه زندگی میکردند، زمین های آبایی و اجداد خود را، باغ ها و خانه های خود را مسجد و قبرستان خود را وقف حکومت کردند و یک جریب زمین هم در پروژه بند کمال خان استملاک نشد، مردم حاضر شدند داوطلبانه زمین خود را به اختیار حکومت دادند؛ ولی حکومت هم مجبور و مکلف است که برای اینها یک جای را برای سرپناه و برای زندگی کردن مشخص کند؛ ولی متأسفانه وعده های که از طرف ارگ داده شده و از طرف اداره محلی تا حالا عملی نشده است و اینها فعلاً بی سرنوشت و بی سرپناه هستند، امیدوار هستم که در این راستا در جمع بندی موضوع تذکر داده شود، نهاد های که در این راستا مسئولیت دارد به مشکل اینها رسیدگی کند. موضوع اخیر اینکه میخواهم با آن بحث اشاره داشته باشم جناب رئیس صاحب اینست، پلیت های که از طرف حکومت و وزارت داخله از طرف شورای امنیت برای وکلای ولسی جرگه چاپ شده اند و همین یک تعداد وکلاء از همین پلیت ها هنوز هم استفاده نمیکند و همان پلیت های (و ج) نوشته، فعلاً در بازار در حال چلش است که این به وقار و حیثیت ولسی جرگه و اعضای ولسی جرگه صدمه وارد میکند، من امیدوار هستم که وکیل صاحبانی که حضور دارند و یا صدای مرا میشنوند، دستیار های خود را وظیفه بدهند که پلیت های موتر شان را( قطع مایک.)

فاطمه کوهستانی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با تقدیم احترامات خدمت وکلای معزز!

جناب رئیس صاحب! طوریکه دهقان پور صاحب گفتند ولایت غور یکی از جمله آن ولایت های می باشد که از یازده واحد اداری نه واحد اداری آن طی چندین سال اخیر تحت تصرف طالبان بود، تا 80% الی 90%، متأسفانه تا به حالا اجراآت قاطع و یا حمایت نظامی صورت نگرفته. ما دی روز پیش وزیر صاحب دفاع رفته بودیم، رئیس امنیت هم در آنجا بود و وزیر داخله هم در آنجا بود، ما گفتیم که شهرک، ولسوالی شهرک در خطر سقوط قرار دارد باید توجه شود در غیر آن مردم غور با سقوط نیمی از ولایت مواجه میشوند متأسفانه توجه صورت نگرفت، با وجودی که تعهد کردند که شب برای ما حمایت روان میکنند و حمایت هم نشد؛ بناءً اگر در حال حاضر سائر ولسوالی ها ولسوالی دولینه و سایر ولسوالی ها در خطر سقوط قرار دارد، در صورتیکه یکی از این ولسوالی ها سقوط بکند شش ولسوالی تحت تأثیرقرار میگیرد و بیش از نیمی ولایت غور در خطر قرار دارد؛ بناءً ما درحال حاضر متأسفانه شهدای ما در ولسوالی شهرک به روی خاک قرار دارد و هیچ کسی و هیچ ارگان مسئولیت آنرا نمیگیرد که حتی شهدای مان را از روی زمین جمع بکند، جناب رئیس صاحب توجه شما را میخواهیم در این قسمت که از ارگان های امنیتی بخواهید که تا پاسخگو باشند در قسمت سقوط ولایت ها توجه داشته باشند، خصوصاً ولایت غور که از ولایت های محروم هم در قسمت نظامی ما تجهیزات نظامی ضرورت داریم، هم حمایت قاطع از وزارت دفاع امنیت ملی و وزارت داخله ضرورت داریم، در غیر آن صورت فاجعه ای انسانی و بشری در ولایت غور رخ میدهد، جناب رئیس صاحب خدمت رئیس جمهور باید عرض بکنیم که جناب رئیس جمهور! زمان، زمانی اتحاد است، زمان، زمانی است که شما باید تمام اقوام، تمام گروه ها و تمام احزاب را به سوی اتحاد ببرید، زمانی است که ما در برابر طالب باید متحد باشیم، زمانی از این نیست که شما یک رئیس تقرری اش برکنار بکنید، یک وزیر را برکنار بکنید و یا یک وزیر نو بیاورید، زمانی است که ما باید یک صدا با هم در برابر طالب ایستاد شویم، از این فرصت استفاده نکنیم کشور ما از دست ما رفته؛ بناءً بیاییم از خودخواهی های بی نهایت دست بکشیم، بیاییم از قوم گرایی و از حزب گرایی دست بکشیم و به کشور اتحاد بدهید، از شما و از داکتر صاحب عبد الله میخواهیم که زمان، زمانی اتحاد است و زمان، زمانی است که تاریخ را می سازد، اگر شما امروز کشور را نجات ندهید متأسفانه یک تاریخ در تاریخ افغانستان نوشته میشود که او عدم اتحاد به علت از اینست که سران کشور ما با هم اتحاد ندارند، مردم ما با هم اتحاد ندارند، مردم ما با هم اختلاف ندارند. جناب رئیس صاحب حرف اخیر من اینست که غرب کابل با خطر نسل کشی روبه رو است و از حکومت میخواهیم که به زودترین فرصت( قطع مایک.)

شاه پور حسن زوی:

بسم الله الرحمن الرحیم

رئيس صاحب او هيئت اداري او معززو وكيل صاحبانو السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

د افغانستان ولسه په افغانستان كې درې قوه شتون لري چې يوه قوه مو اجرائيه ده او يوه قوه مقننه ده او يوه قضائيه ده درې قواوې دي چې بدبختانه مقننه قوه پارلمان فلج كېدو طرف ته روان دی ځكه چې زموږ په وطن كې ډېر مشكلات او څلور دېرش ولايتونو كې جنګ شروع دی او موږ دغه تالار چې اوس بند وو يا د كرونا په نوم يې بند وو رئيس صاحب دا د ټول ملت سره خيانت دی چې كوی يې، وطن كې ډېر مشكلات دي ډېر هغه دي او بل راځم موږ په دې تالار كې غږ پورته كړى چې ټي سي آر سي او ډېزلو مافيا او عزيزي بانك بايد نظارت كړو چې ډېرې ستونزې په كې دي او موږ چې غږ پورته كوو رئيس صاحب موږ د اسنادو له رويه دې تالار ته موږ ګزارش وركوو راځم بل دې موضوع ته چې كه دا تالار بند شي موږ دغه سربازان په شهادت رسېږي د كرونا په وجهه بايد موږ نه هغه كوو رحماني صاحب چې كرونا ورته بهانه كړو او موږ تالار چوټي كړو كرونا نشته دغه سربازان چې شهيدانېږي موږ له هغوى نه اضافه نه يو موږ ته ولس رايه را كړې د پارلمان رخصتي په كرونا كې هيڅكله موږ نه منو او نه يې برداشت كوو ملت سره خيانت دی راځم بل دې ته چې رئيس صاحب جمهور خداى وكړي چې دا زموږ خبرې ته واورې ډېر حساس وخت دی موږ تاته مخكې هم ته موږ منلى يې او ټولې نړۍ منلى يې چې ته يو سپېڅلى ايمانداره رئيس جمهور يې موږ غواړو چې يو څو وكيل صاحبان زموږ د ټيم دي هغوى غواړي چې په دې حساس وخت كې تاته مهمې موضوع ګانې درسره شريكې كړي چې د دې وطن په خير دي د دې ولس په خير دي او يو څو كسان دي چې دغه نظام غواړي دغه حكومت ونړوي او دېرش كاله مخكې هغه ته بيا لاړشي او چور چپاول شروع شي په دې وطن كې، امريكا خو ووتله خو زموږ دې طن كې داسې ظالمان شته چې دغه نظام هم ړنګول غواړي نو ان شاء الله موږ كله هم اجازه دې ته نه وركوو خداى دې وكړي چې دغه خبرې رئيس صاحب جمهور ته واورې زموږ ډېر حساس وخت دی او حساسو خبرو باندې موږ درسره خبرې كوو تاسره موږ دا نظريات شريكوو چې ته زموږ ولسمشر يې موږ تاته رايه دركړې تر پنځو كالو پورې بايد ته په دې جمهوريت يعنې خپله دوره سرته ورسوې او نور ظالمان شته په دې وطن كې زموږ خپل افغانان هم ظلم كوي.

داکتر ضیاء الدین ضیاء:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب و اعضای محترم مجلس!

جناب رئیس صاحب! قسمیکه برای همه معلوم است، افغانستان امروز از هر وقت دیگر کرده در شرایط فوق العاده حساس قرار گرفته، در این شرایط حساس سیاستگرهای بزرگ افغانستان باید بیشتر از هر وقت دیگر کرده در فکر و راه حل سیاسی و بیرون رفت از معضل کنونی باشند، در این روزها می بینیم که شخصی که در نظام کنونی افغانستان به ویژه حکومت نقش محوری را بازی میکند، جنگ کلانی را از طریق فیسبوک، تویتر و سخنرانی ها به راه انداخته، معضل افغانستان را نمیتوان از طریق جنگ های فیسبوکی مدیریت کرد و به پیروزی رساند، ما نباید به خاطر خوش ساختن بعضی کشور ها به ویژه کشور هند دشمنی علنی را در مقابل یک کشور دیگر اعلان کنیم و توان و بهایش را مردم مظلوم افغانستان بپردازد، جناب رئیس صاحب هیچ وقت دوستی افغانستان، دوستی سیاسی افغانستان نه در گذشته و نه حال و نه در آینده ارزش از اینرا ندارد که ما دشمنی را با کشور پاکستان اعلان کنیم، سخنرانی های بی مورد و ناسنجیده شده جناب داکتر صاحب محب قطعاً به نفع افغانستان نیست؛ بلکه معضل افغانستان را پیچیده و پیچیده تر می سازد و بهایی از این را مردم مظلوم افغانستان خواهند پرداخت، از هر وقتی دیگر کرده باید ما تلاش کنیم از طریق تفاهم دیپلماسی، قدرتمند، قوی و راهبردی بتوانیم که همسایه های افغانستان را قناعت بدهیم و مشکل افغانستان را از راه سیاسی حل کنیم. موضوع دیگر موضوع صلح است، تا زمانیکه خطر و تهدید متوجه منافع افراد نبود طالب برادر خطاب میشد، زندانی های طالب آزاد میشد و ازطالب یک چهره خیلی نورمال و همه پسند برای جهان ارائه میشد، کسانیکه دیروز برای طالب مقاله نوشته میکردند امروز ارزش از اینرا ندارند که بیایند تدریس مقاومت و مقاومت گری را برای ما بکنند، ما دی روز در گذشته هم در مقابل تروریست ها ایستاد بودیم و باز هم به کمک پروردگار ایستاد هستیم، در حالیکه به شدت طرف دار صلح و طرف دار از این هستیم که راه حل افغانستان از طریق گفتگو و دیپلماسی و دیپلماتیک حل شود، ما یک بار دیگر تاکید میکنیم جناب رئیس صاحب، امروز چوکی و مقام آقای غنی درخطر قرار گرفته و به صلح پشت پا میزند، تمام موضوعات که در ارتباط صلح پیشکش میشود از طریق راه های سری پیچیده و خیلی مزمن پشت پا زده میشود و هر روز ولسوالی ها به دست طالب سقوط میکند.

انجینر کمال صافی:

د لوى او بښونكي رب تعالى په سپېڅلي نامه.

جناب رئيس صاحب يوه ډېره مهمه موضوع درسره شريكوم ما چندين روز پیش به نمایندگی مردم خود ملاحظات مردم خود را به خاطر تحفظ و مصئونیت مردم خود ملاحظات خود را مطرح ساختیم، خودت تشریف نداشتید در سفر بودید، از معاون صاحب اول تشکر میکنم، از معاون صاحب اول ولسی جرگه که گپ های من را در جمع بندی هم گرفت، گپ های من در باره قومندان فتح قاتل، وحشی، دزد درجه یک، اختطافچی درجه یک، قاچاقبر درجه یک، راه زن درجه یک، فاسد، فاجر، فاسق و یک چتل مردار انسان که کار اش خوردن خون و گوشت مردم است و این تا به حالا نیست از بسیار سابقه این کار ها را میکند، چندین روز پیش من ملاحظات خود را مطرح ساختم؛ ولی ادارات در خواب هستند، غفلت کردند، توجه نکردند و در نتیجه چندین روز پیش این قاتل وحشی همرای دیگر قاتلین وحشی سرگروپ های خود در قریه جات شینواری و سنزی رفتند مردم عام را تیر باران کردند، قتل عام کردند و به ده ها مردم را همرای خود به زور خود بردند، در آن منطقه نه کدام اداره وجود دارد، نه کدام حکومت وجود دارد و نه کدام عدل و انصاف وجود دارد و با وجود اینکه از این ادارات محلی باید خجالت بکشد، از مردم معذرت بخواهد، به جای اینکه تا به حال در بین مردم و در این قاتل وحشی جرگه ها جریان دارد، جناب رئیس شما اگر حوصله داشته باشید من می فهمم شما در سفر بودید، این یک کلیپ را برایتان حالا پلی میکنیم، همین را یک کمکی بشنوید و مردم افغانستان هم بشنوند.

:(مرگ به قومندان فتح، مرگ به قوماندان فتح قاتل وحشی، مرگ به سر گروپ هایش، مرگ به حمایت گرهایش، مرگ به همین ملیشه هایش شخصی مردم، مرگ به قاتلین مردم، مرگ به اختطافچی ها، مرگ به قاچاق برها، مرگ به راه زن ها، مرگ به دزدان، مرگ به قوماندان فتح.) مردم میگویند، جناب رئیس صاحب بسیار تشکر که حوصله داشتید کلیپ را گوش کردید، من بالای حکومت یک گپ میگویم شما کارهای را بکنید که این برایتان فایده بکند، شما کاری نکنید در صفحات شمال بنام، جناب رئیس صاحب محترم، حکومت بیشک سکتور نظامی خود را حمایت کند، مردمی دارای شهرت نیک در جای خود جای بجای کند و در صف های خود جابجای کند، به خاطر این قسم مردم فاسد، چتل، مردار و قاتل و راهزن مردم از دولت فاصله گرفته و به مردم دیگر راه نمانده، مردم مجبور هستند که بروند در صفوف مسلح، مسئول دولت جای بجای شود، انتقام خود هم بگیرد و در آینده خود را مصئون بکند، تحفظ ببخشد به مردم خود دیگر به مردم راه نمانده، حکومت گلایه نکند رفیق های ما و شما گلایه نکند، از حکومت به خاطر همین مسلح غیر مسئول در صفحات شمال گپ های خود شاریده نتوانسته جمع کند، جمع کردن را نمیتواند هیچ نوع کنترول بالای همین غیر مسئول در صفحات شمال وجود ندارد، هر کس سر به خود پیش میرود، این به منافع مملکت نیست، به منفعت ما و شما نیست، به منفعت جمهوریت نیست، به منفعت دولت نیست، به منفعت هیچکس نیست، به منفعت قانون اساسی نیست و ما و شما بیایم دست به کار شویم، همین ملیشه ها( قطع مایک.)

محمد عالم ساعی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس، هیئت محترم اداری و وکلای معزز و معظم ملت افغانستان، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته، صبح شما بخیر!

جناب رئیس! موضوع را که من میخواهم به آن اشاره داشته باشم، موضوع افراد مسلح غیر مسئول و بنام دیگر خیزش های مردمی است، این متأسفانه در کل در افغانستان به یک مصیبت بسیار کلانی مبدل شده و آهسته آهسته دارد هر روز نا رضایتی های مردم در قبال حکومت از بابت خیزش های بنام مردمی بیشتر میشود، قضیه را که وکیل صاحبان دیگر ولایت بحث کردند، همین قضیه متأسفانه در ولایت ما در ولایت تخار رخ داده، در این قضیه پیشنهاد من جناب رئیس صاحب اینست که به کمیسیون مربوطه شما هدایت بدهید، تا از مجرای قانونی این قضیه را پیگیری بکند که خدای ناخواسته با احساسات و با تعصبات قومی و سمتی و غیره خدای ناخواسته این به یک فاجعه کلان مبدل نشود، من منحیث وکیل ولایت تخار که نمایندگی از همه اقوام با هم برادرتخاری میکنم، در این قضیه من از داعیه بر حق مردم مظلوم چنزیی و شینواری ها حمایت میکنم، در اینجا حمایت من از مظلوم است نه از ظالم، دقیقاً از این قضیه نسبت به هر وکیل صاحب دیگر ولایت های دیگر من دقیق تر در جریان هستم، در این فصل مردم چنزیی و کل مردم تخار در اطراف سرک قیر که زندگی میکنند، مصروف نهال شانی شالی هستند، وقت شالی است، شب جمعه وقتیکه طالبان به پوسته حاجی فتح حمله میکنند حاجی فتح ده نفر خود در آنجا تلفات میدهد، فردای آن روز و احساسات و عصبانیت حرکت میکند، وقتیکه به چنزیی میرسد در آنجا مردم همه مصروف شالی کاری اند و این با عصبانیت بالای مردم ملکی شلیک میکند، این یک ظلم بسیار بزرگ است، تفاوت خیزش های مردمی و افراد غیر مسلح که تحت پوشش به هر عنوان که باشد تحت پوشش، افراد مسلح غیر مسئول به هر عنوان که باشد؛ چه از طرف حکومت مرکزی و حکومت های محلی حمایت میشود، در شرایط فعلی هیچ تفاوت بین از اینها و بین طالبان نمانده، اگر مردم قرار باشد که ترجیح بدهد طالب هم بالای مردم ظلم میکند و اینها هم ظلم میکنند، اینها هم چک پاینت افراز میکند و از مردم اخاذی میکند، طالب هم از مردم اخاذی میکند به همین شکل هر ظلمی را طالب بالای مردم قریه و قصبات روا می بیند، متأسفانه افراد مسلح غیر مسئول هم روا می بیند؛ بناءً در این قضیه رئیس صاحب یک هیئت تعیین بکنید یا کمیسیون را وظیفه بدهید که هر چه زودتر این قضیه را پیگیری بکند، خدای ناخواسته به یک فاجعه کلان قومی در آنجا ما دچار نشویم، سلامت و به خیر باشید.

ضیاء الدین اکازی:

بسم الله الرحمن الرحیم

په اجازه د رئيس صاحب هيئت اداري ټولو وكيل صاحبانو.

جناب رئيس صاحب بادغيس کې واقعاً چې وضعيت خراب دى دا دوه شبانه روز كې موږ لس نفره د امنيتي په شهادت ورکړل قوماندان په نام د بسم الله خان چې تېره شپه په آبكمري ولسوالۍ شهيد شو ملكي كسان يولس كسان په فلاينكوچ كې وو چې د سړك د غاړې ماين كې په شهادت ورسېدل اته كسان نيرو امنيتي زخميان وركړي وضعيت نګران كننده ده په مركزي حكومت غږ كوو چې توجه وكړي بادغيس ته واقعاً چې د بادغيس وضعيت كه په دغه حالت كې وي نور مشكلات هم پېښېږي او موږ له وزارت دفاع څخه تشكر كوو چې د جوند ولسوالۍ څخه يې شهيدان او زخميان را انتقال كړل او كومكي نيرو يې ور ورسول نو وضعيت دغه حالت دی جناب رئيس صاحب بله مسئله د تخار موضوع موږ هم په كلكه غندو واقعاً چې خېزش په حكومت غږ كوو خېزش په افغانستان كې ټوپك سالاري نتيجه نه وركوي موږ له دې څخه خسته شوي يو ټوپك سالاري چې ټوپك سالاري ظلم دومره نه كوي شايد طالب له ټوپك سالار نه او خېزش په نامه، حكومت كه غږ كوي په چوكاټ كې، تر څو له نظام سره ودرېږي له نظام سره همكاري وكړي په اردو كې دې ودرېږي په پوليسو كې دې ودرېږي په امنيت كې دې ودرېږي په چوكاټ دې حكومت دې راشي حكومت داسې خلكو ته سلاح نه وركوي چې هغه ظلم كوي هغه ورځ دا تخار مسئله قمندان فتيح دا د افغانستانه دا چې هر څوك زره افغانستانه خلكو لپاره والي ته شي، يا قمندان د امنيه يي ته، رئيس د امنيت ملي ته، اردو ته چې هلته په ولايت كې وظيفه اجرا كوي دا قاتل ظالم سړی دوى قانون منګولو ته نه سپاري دا واقعا چې يو ظلم دی وحشت دهشت دی.

بل مسئله جناب رئيس صاحب د كرونا مسئله ده چې د كرونا مسئله موږ بايد د پارلمان چې په افغانستان كې وضعيت خراب دی چې يو طرح ولري يو پېشنهاد ولري موږ د خپل د امنيتي ارګانانو سره كومك وكړو ز موږ مسئله د كرونا چې پارلمان وتړل شي ز موږ دغه مايك زه موږ خپله غږ د ولس د ولس غږ دغه مايك پورته كوو او دا چې همدا رقم چې پارلمان د كرونا بل په افغانستان كې په ورځ کې په سل هاوو نفره شهيدان وركوو د دې دغه د كرونا مسئله ده چې يو څوك په سر درد مړ شي وايي کرونا وو دا مسئله يو تجارتي شوه نو بناً پر حكومت غږ كوو جناب رئيس او وخت د دې نه دی چې موږ قرنطين اعلان وكړو خلك د ماښام ډوډۍ نه لري او موږ قرنطين اعلان كړو دا واقعاً چې ځاى د تأسف دی ځاى د افسوس دی. په خير اوسی.

رئیس مجلس:

تشکر وکلای محترم! ساعت امتیازی تمام است، نخیر یک ساعت شد، خوب سه نفر دیگر را وقت بدهید منشی صاحبان، ما دو آجندای دیگر داریم، سه نفر دیگر از وکیل صاحبان را وقت بدهید!

منشی مجلس:

محترم عبدالستار حسینی!

عبدالستار حسینی:

به نام خداوند بخشاینده و مهربان

با کسب اجازه از جناب رئیس، هیئت اداری و وکلای معزز، السلام علیکم و رحمة الله!

جناب رئیس صاحب! به سالگرد شهادت برادر قهرمان ما جنرال پر افتخار جنرال محمد داود داود، بیاناتی داشتند جناب داکتر صاحب عبدالله عبدالله که گویا افغانستان سقوط میکند، رئیس صاحب اگر به منافع شخصی و مراد دل از اینها باشد افغانستان و نظام سقوط نمیکند، وقتیکه اندکی فیصدی و امتیاز از اینها کم شد باز نظام سقوط میکند، هرگز نظام سقوط نمیکند، در صورتیکه سقوط میکند شما براید اینجا کسانی دیگر هستند که نمی گذارند که نظام به دست ایرانی ها و پاکستانی ها سقوط بکند. جناب رئیس صاحب، من پیشنهاد میکنم که تالار برای دو هفته تعطیل شود و وکیل های معزز همه بروند به ولایات های خود، بروند به ولایات کنار قوای مسلح خود استاد شوند و جلب جذب کنند در صفوف اردوی ملی، پولیس ملی، امنیت ملی بروند برای دو هفته به ولایات خود این که ما داخل تالار بنشینیم چیغ بزنیم که چه گپ است و چه گپ نیست این بدرد ما نمی خورد، از انتقاد ما به جای نه رسیدیم برو یم آستین بر زنیم، برویم به ولایات خود کنار مردم و نظامی های خود باشیم، در غیر از آن صورت ولایات خود و ولسوالی های خود را ما از دست میدهیم. جناب رئیس صاحب، قرار اطلاع طالب ها پنهانی رها میشوند، ما سر جناب جلالت مآب رئیس صاحب جمهور صدا میکنیم که در صورتیکه طالب ها پنهانی رها شود، این دفعه ملت افغانستان قیام مردمی میکنند بر علیه شما، ما دیگر این تحمل را نداریم که خانه ملت خبر نباشد، آن یک معامله سیاسی 6500 طالب یک دفعه قاتل های مردم افغانستان را رها کردید، باز 7000 هزار هم از طرف شب پنهانی رها شود و جناب رئیس صاحب افسرای ما زندان است، افسرای قوای مسلح، اردوی ملی، پلیس ملی و امنیت ملی، همین ها را جناب رئیس صاحب جمهور حکم کرد که رها شوند تا فعلاً اینها در زندان به سر می برند؛ بناءً یک طالب پاکستانی و ایرانی آن رها میشود، افسرای قوای مسلح ما در زندان و در بند هستند، آن هم در بگرام همرای یک تروریست، من از شما خواهش مند هستم جناب رئیس صاحب که این صدای افسرای ما که در قید هستند به گوش جناب رئیس صاحب جمهور برسانیم؛ چون مریضی کرونا هم است، هرچه عاجل افسرای ما رها شوند، تشکر.

منشی مجلس:

تشکر، محترم محمد مهدی راسخ!

محمد مهدی راسخ:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب! خوشحال هستیم که از سفر بخیر برگشتید، امید وار هستم که این موضوع را توجه کنید. مطابق ماده ششم قانون اساسی، دولت مکلف است برای ایجاد یک جامعه مرفه و مترقی در تمام امورات و تعیینات وحدت ملی، عدالت اجتماعی و برابری میان اقوام افغانستان را در نظر بگیرد، مخصوصاً در این شرایط حساسی که ما با بحران تهدید تروریزم بین المللی مواجه هستیم، تغییری و تبدیلی یک اصل است جناب رئیس صاحب، امید وار هستم که این موضوع را توجه کنید، توجه تان را خواهان هستم، در این اواخیر ما شاهد یک تغییرات و تبدیلی عمومی در رهبری ولایت میدان وردگ بودیم که ما از این استقبال میکنیم، با هیچ فردی مشکل نداریم و همکار هستیم، امید وار هستم که این اشخاص جدیدی که رفتند اینها به خیر و صلاح این ولایت تمام شوند، ما هم به فال نیک میگیریم؛ اما سال گذشته هم من یاد کردم جناب رئیس صاحب که در این تعیینات وحدت ملی و عدالت اجتماعی مد نظر گرفته نشده، نصف از باشنده های این ولایت از مردم مدنی این ولایت که در کنار نظام هستند؛ مانند دیگر هم وطن های خود قربانی تروریزم هستند اینها هیچ حضور ندارند در ساختار حکومت محلی، در تصمیم گیری هیچ نقش ندارند، من امروز کتباً هم این را نوشته کردم خدمت شما تقدیم میکنم، اگر کدام خواست بی جای، بی مورد و خلاف قانون است ما را قناعت بدهید در غیر از آن امید وار هستم که یک هیئتی تشکیل شود حد اقل مردم را همکاری کند، تا اینکه در این شرایط حساس همه ای مردم در کنار نظام باشند، برای مشروعیت بیشتر نظام همکار باشند، این خواست ما است در شرایطی که بیز ها سقوط میکند، پوسته ها سقوط میکند، فوج، فوج اردو ملی ما و پلیس ملی ما در چنگ طالب می افتند و ما با یک تعیینات، تغییرات و تبدیلی ها مردم را ناراض می سازیم، از کنار حکومت دور می سازیم، این بخیر و مصلحت این کشور نیست، ما اینرا کتباً امروز خدمت شما تقدیم میکنیم، امید وار هستم که مطابق قانون شما این را یک ارزیابی داشته باشید، تشکر.

منشی مجلس:

تشکر راسخ صاحب، محترم خالد اسد!

خالد اسد:

بسم الله الرحمن الرحیم

د رئيس صاحب او ټولو وكيل صاحبانو سهار مو په خير!

جناب رئيس صاحب يوه موضوع د افغانستان د حكومت فعلي وضعيت خصوصاً امنيتي وضعيت او په څنګ كې زموږ شپېته فيصده حكومت چې دی سرپرستانو له وارسي كننده لخوا اداره كېږي، د افغانستان په دې مهمو اساس وضعيت كې په كار ده په حكومتو خصوصاً په رئيس صاحب جمهور غږ كوو چې د دې وضعيت د تغير لپاره اقلاً موږ بايد يوه كابينه ولرو چې د ولسي جرګې نه رأیه اخيستې وي او هغه د افغانستان په امنيتي، اقتصادي، وضعيت كې تاثير ګزاره وي ولس ته ډاډ وركړي ولس مطمئن کړي چې زموږ حكومت له هره اړخ ژوندى دی او هره اړخ فعال دی ولې متأسفانه كه موږ دا رقم داسې كسان ولرو لكه د افغانستان بانك رئيس لكه مثلاً نور سرپرستان وزيران چې د افغانستان په ګټه نه دي د دې ولس په ګټه نه دي، دا نظام پسې ضعيف كوي. دوهمه موضوع د سولې خبره د خليلزاد راتګ افغانستان ته دی متأسفانه د خليلزاد سفرونه افغانستان او منطقې ته په دا يو كال كې ډېر زيات دي ولې نتيجه يې د افغانستان ولس ته د افغان وژنه ده او افغانان فقط وژل كېږي نور هيڅ هم موږ له دوی څخه ونه ولېدل نه مو واخیستل او نه يې نتيجه د افغانستان ولس ته ښكاره شوه دغه څه ده چې ټول افغانان دغه وضعيت ته د شك په سترګه ګوري آیا چې رېښتيا موږ د سولې پخوا ځو آيا رېښتيا هم موږ مذاكرات د طالبانو سره د افغان حكومتو د طالبانو مذاكرات نتيجه وركوي كه یې نه ورکوي دغه سوالونه دي چې د ولس سره هره ورځ دي او د دغه سوالو په ځواب كې متأسفانه ولسي جرګه هېڅ هغه خپل كوم صلاحيت چې د قانون په چوكاټ كې لري هغه یې نه دی تر اوسه په ځاى كړي.

بله موضوع رئيس صاحب موږ تېرو ورځو حقوق بشر نه واورېدل هغه فقط تل په افغانستان كې چې واقعه شي يو قوم لپاره ياده وي چې مثلاً دلته عمومي وژنه وشوله نسل كشي وشوه يا څه وشول يا په افغانستان كې نور قومونه نسل كشي نه ده شوې يا پكتيكا كې چې د واليبال په مسابقه كې هلته انفجار وشو هغه ته يوه ورځو حقوق بشر غږ وكړ چې دلته نسل كشي نه ده آيا په ارګون كې چې يوه ورځ غږ پورته نه شو چا پورته نه كړ چې هلته په بازار په منځ كې يو شپېته اويا نفره شهيدان شول مګر حقوق بشر مګر هم معاون دوهم د افغانستان يوازې د يو قوم معاون دی كه نه د ټولو دا تخار كې پرون چې د حكومت له آدرس هم دغه معاون دوهم دا يو څوك په نامه د قومندان فتيح حمايه كوي او خلك راولي او پښتانه يو قوم مشخص وژني آيا هلته معاون دوهم د افغانستان د دې مورد كې دی مسئوليت نه لري.

منشى مجلس:

محترم نصير احمد فراهى!

رئیس مجلس:

تشکر وکلای محترم! سه نفر را وقت داده بودیم، یک ساعت و ده دقیقه شد، وکلای محترم ببینید ما یک ساعت و ده دقیقه ساعت امتیازی شد آخر ما آجنداء داریم، حالا ما خوب نمیتوانیم که تمام روز را به امتیازی پیش ببریم.

بسم الله الرحمن الرحیم

وکلای محترم صبح همه شما بخیر!

هفته گذشته بنا بر دعوت رسمی رئیس پارلمان جمهوری اسلامی پاکستان، در دومین جلسه مجمع عمومی پارلمانی سازمان همکاری های اقتصادی پیکو، همرای با محترم عبد العزیز حکیمی و محترم شینکی کروخیل شرکت نمودم. وقت میدهم تان، وقت میدهم، وقت میدهم تان، بعد از جمع بندی وقت میدهیم تان. در این نشست رؤسای پارلمان های کشور های جمهوری ترکیه، آذربایجان، ازبکستان و تاجکستان نیز اشتراک نموده بودند که راجع به همکاری های اقتصادی اتصال منطقوی بحث های اساسی و مفید صورت گرفت، پیرامون این نشست سه روزه جلسه های جداگانه نیز بین نمایندگان مجلس کشور های عضو دایر گردید که در این نشست ها در رابطه به نقش پارلمان ها در افزایش تجارت، اتصال منطقوی، تأثیرات کوید 19 بر تطبیق اهداف توسعه پایدار در منطقه، پیشرفت گردش گری برای توسعه و فقرزدایی نیز بحث صورت گرفت، در حاشیه ای دومین جلسه پیکو با رؤسای پارلمان های جمهوری اسلامی پاکستان، جمهوری ترکیه، جمهوری آذربایجان، جمهوری تاجکستان، جمهوری ازبکستان و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پاکستان، در رابطه به تقویت روابط دپلماسی پارلمانی دیدار و ملاقات نمودم، افغانستان با امضای منشور پیکو به طور رسمی عضویت دایمی این سازمان را به دست آورد، همچنان قرار شد که سومین نشست پیکو بر تقاضای هیئت افغانی سال آینده در کابل برگزار میگردد. وکلای محترم! وضعیت امنیتی افغانستان از هر زمانی دیگر شکننده و پر چالش تر گردیده است، لشکر کشی و تهاجم گروه طالبان به مراکز امنیتی در ولسوالی ها و شهرهای کشور، موجب افزایش تلفات انسانی و بی جا شدن شهروندان گردیده است، طالبان و گروه های تروریستی با گسترش دامنه خشونت های بی هدف، میخواهند با مردم نشان بدهند که آنها میتوانند دست به هر نوع خشونت بر علیه هر طبقه از جامعه بزنند و هیچ ارزش انسانی و اسلامی مانع آنها شده نمیتواند، حملات تروریستی بر مکتب سید الشهداء، حمله بر کاستر استادان و محصلین پوهنتون البیرونی و حمله بر موتر های افراد ملکی در غرب کابل و شهادت خبرنگار تلویزیون آریانا، حمله بر ولسوالی های قیصار فاریاب شهرک غور، فارسی هرات و ولایت های جوزجان، بادغیس، زابل و دها ولسوالی و مراکز نظامی و ملکی دیگر نشان میدهد که دشمنان مردم افغانستان هنوز به صلح و حل سیاسی بحران موجود باور ندارند، ضمن محکوم نمودن این حملات تروریستی از حکومت و بخصوص سکتورهای امنیتی و دفاعی کشور میخواهیم تا در پالیسی های تأمین امنیت تغییر آورده و با استفاده معقول از ظرفیت های کادری در مدیریت جنگ تغییرات مثبت را بیاورند، به کمیسیون های دفاعی و امنیتی وظیفه داده میشود تا در این مورد، مسئولین سکتور امنیتی و دفاعی را بخواهند و مورد استجواب قرار دهند.

وکلای محترم! قسمیکه در جریان قرار دارید روز گذشته محترم قومندان صاحب نور سکندر، یک تن از قومندان های ولایت پروان به ولسوالی جبل السراج مورد حمله مسلحانه قرار گرفت که خوش بختانه قومندان صاحب نور جان به سلامت برد؛ ولی یک تن از محافظین آن مجروح و حمله کننده به قتل رسید که بر اساس گزارش ها از منابع مؤثق، راه بندی ها و تظاهرات در ولسوالی جبل السراج که مشکلات گوناگون را برای باشندگان پروان و عابرین خلق نموده، توسط یکی از مقامات دولتی مقیم در کابل به همان شخص مشکلات شخصی با آقای نور دارد راه اندازی گردیده است، به کمیسیون امنیت داخلی وظیفه داده میشود که با اعزام یک هیئت در ولسوالی جبل السراج ولایت پروان، چگونگی حمله بالای آقای نور را بررسی نموده و به تالار گزارش بیاورند. در رابطه به مشکلات موجود در دار المعلمین ها که وکیل صاحب نظیفه ذکی اشاره داشت، به کمیسیون معارف و تحصیلات عالی وظیفه داده میشود که قضیه را جدی بررسی نموده به نگرانی های جامعه علمی کشور پایان دهد. عدم رهایی و پیدا کردن عبد الرؤف جان، کودک ربوده شده بلخی یک لکه ننگ و شرم به جبین نیروهای کشفی و استخباراتی و ارگان های تنفیذ کننده قانون می باشد، به کمیسیون امنیت داخلی اکیداً وظیفه داده میشود که در هماهنگی با نهادهای مربوط با تمام توان خویش به خاطر رهایی عبد الرؤف تلاش کنند.

در رابطه اعتصاب زندانی زندان پلچرخی به کمیسیون امنیت داخلی وظیفه داده میشود که با اعزام یک هیئت به زندان، مشکلات زندانیان را بررسی نموده و در هماهنگی با ادارات مربوط حکومتی بالای آن اقدام نمایند.

در رابطه به سرک دوم ننگرهار و کابل که به مشکلات رو به رو شده به کمیسیون مواصلات و مخابرات هدایت داده میشود که با نهادهای مربوط داخلی و تمویل کننده خارجی به تماس شوند و این مشکل را حل کنند، تا پروژهای ملی طبق روال عادی پیش برده شود. طوریکه در رابطه به جنایت قومندان فتح در داخل تالار اشاره شد، عملکرد ها و جنایت این فرد جانی قلب انسان را خدشه دار میسازد، به کمیسیون امنیت داخلی وظیفه داده میشود که جنایت این فرد را بررسی نموده و نتیجه آنرا به تالار شریک سازد. طوریکه در تالار اشاره شد تصامیم حکومت کننده گان باید در چارچوب منافع ملی، واقعیت های عینی افغانستان و خرد سیاسی صورت گیرد، به خاطریکه واقعیت های موجود و منافع ملی کشور ایجاب میکند که مشکلات افغانستان باید از طریق گفتگو، تفاهم و بحث های عمیق حل گردد. در رابطه به عزل و نصب ها در ولایت میدان وردگ که گفته میشود توازن قومی در نظر گرفته نشده، به کمیسیون مربوطه وظیفه داده میشود که موضوع را بررسی نموده و به نگرانی های وکلای محترم میدان وردگ بپردازد. وکلای محترم! با ارتباط کارهای فرا قانونی چند تن از وکلای انگشت شمار، خانه ملت مورد اتهام و انتقاد قرار میگیرد، من نام نمی گیرم از همان وکلاء خواهش میکنم که به نهادهای عدلی و قضایی تشریف برده و اتهامات وارده را بالای خود حل نمایند. نام بگیرم وکیل صاحب شاه پور، ده ها مکتوب از عدلی و قضایی مواصلت کرده که این آدم زورگوی است، اختطافچی است، زور گوی است، نمی فهمم پیسه غیر قانونی را انتقال میدهد، افراد غیر مسئول دارد عاجل مکتوب ها را ما در اختیار شما قرار میدهیم که روان اش کنید که موضوع اش حل کند، منشی صاحب، وکلای محترم!

منشی مجلس:

مکاتب راغلې دي.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! چه است احمد زوی صاحب را وقت بدهید چه میگوید.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب!

رئیس مجلس:

در حصه دو وکیل صاحب مکتوب آمده، مکتوب های رسمی به ارتباط شاپور صاحب است و یک مکتوب هم به ارتباط یفتلی صاحب، بروند مشکلات خود را حل بکنند.

منشی مجلس:

نوبت میدهم برایتان.

رئیس مجلس:

مکتوب من روان نکردم، عدلی قضایی روان کرده است.

منشی مجلس:

نوبت میدهم برایتان، نوبت درکوو ورسته، ورسته نوبت درکوو.

رئیس مجلس:

یک طرح فوریت از کمیسیون صحت مواصلت کرده به هیئت اداری، به ارتباط جدی شدن کرونا، وقت میدهیم همدرد صاحب، دو فوریت برای ما آمده؛ یکی را کمیسیون صحت برایم ما روان کرده به هیئت اداری و یکی را هم بشر دوست صاحب، ما این را به رأی گیری می گذاریم، اگر اجازه تان باشد یاد داشت که 15 تن از وکیل صاحبان امضاء کردند از کمیسیون صحت من برای تان بخوانم.

به مقام محترم ریاست ولسی جرگه!

چنانچه نیک میدانید موج سوم ویروس کرونا در کشور به شدت جریان پیدا کرده، مطابق به ماده پنجاه و چهار اصول وظایف داخلی، ما اعضای ولسی جرگه و کمیسیون صحت و تربیت بدنی، فوریت موضوع خارج از آجنداء را پیشنهاد میداریم، تا در صورت تأیید اکثریت اعضای حاضر در مجلس، داخل آجندای امروز شوند. موضوع پیشنهادی، از این که قرنطین در ادارات دولتی به اساس پیشنهاد وزارت صحت عامه و فیصله رهبری دولت، جهت مقابله با ویروس کرونا ویا کویت نوزده، اعتبار از تاریخ 16 جوزای سال 1400 صورت گرفته تقاضا مندیم، تا جهت حفظ صحت وکلای محترم و کارکنان دارالانشاء مجلس عمومی و جلسات کمیسیون ها اعتبار از تاریخ 17 جوزا برای دو هفته قرنطین گردد.

به رأی گیری می گذاریم، این طرح موضوع را به رأی گیری می گذاریم، وکلای محترم! به ارتباط پیشنهاد کمیسیون صحت، وکلای محترم که رأی تأیید دارند کارت سبز و مخالف کارت سرخ، حساب کنید!

منشی مجلس:

سرخ اکثریت است، حساب می کنیم، جناب رئیس صاحب دانه، به دانه حساب می کنیم، فقط یک لحظه وکیل صاحبان، وکیل صاحبان عزیز یک بار کارت سرخ بالا کنید، یک بار کارت سبز بالا کنید!

رئیس مجلس :

سبز زیاد است.

منشی مجلس:

اجازه بدهید وکیل صاحبان عزیز! حسابه وو، وکیل صاحبان عزیز به جایگاه تان تشریف ببرید.

رئیس مجلس:

اتل صاحب کمیسیون صحت را وقت بدهید!

منشی مجلس:

داکتر صاحب یار باز!

رئیس مجلس:

منشی صاحبان! کارت ها چه قسم بود، بگذارید که منشی اعلان کند شما چرا می کنید.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! نه وکیل صاحبان من را اجازه داد که من بگویم کدام بالا است و کدام پایین، یکی و دیگر یک بار یک وکیل صاحبب یک کارت سبز بالا می کند، باز سرخ بالا می کند اجازه بدهید یک بار، شما بروید به جایگاه خود تشریف ، وظیفه شما است اگر بنشنید اینجا ، من را اجازه بدهید.

رئیس مجلس:

اسد صاحب در جای تان تشریف داشته باشید( سرو صدای وکلاء در تالار....)

منشی مجلس:

اجازه ورکړئ که رأی ګیری کوو که رأی ګیری مو نه، کمیسیون صحت داکتریار باز!

داکتر یار باز:

بسم الله الرحمن الرحیم

وکلای معزز! حداقل منحیث یک برادر کوچک تان یک دقیقه برای من وقت بدهید، جناب شاه پور صاحب، جناب رئیس صاحب معزز، وکلای معزز ملت یک چیزی را برای تان وضاحت میدهم، این را همرای خدای خود و همرای ملت خود وعده کردم که نه به گفت کسی هستم، نه به هدایت کسی و نه به فرمایش کسی، من پیش میروم، هیچ وقت این را کسی ثابت کرده نمیتواند، والله باالله وضعیت افغانستان در بحرانی صحی است، من هر شب شفاخانه را می بینم، جناب رئیس صاحب محترم ارقام روز به روز بیشتر میشود، تلفات بیشتر میشود، داکتران ما زندگی خود را از دست میدهند، حداقل قانون را و قرنطین را تمثیل کنیم از خانه ملت، حداقل وکلای معزز شما برای من وقت بدهید من طرح را بخوانم، وکلای معزز! من طرح را بخوانم شما رد کنید، من هیچ انتقاد ندارم شما با دلایل رد می کنید خود تان میدانید حتماً داکتر هستید با این کشور بلد هستید، حداقل برای من اجازه بدهید که طرح را بخوانم و شما عقده مندانه پیش میروید مشکل شما، مشکل تان شخصی است، شما عقده مندانه پیش میروید.

منشی مجلس:

وکیل صاحبان عزیز! شما حق نظر دارید، حق رأی گیری را دارید اجازه بدهید، اگر نمیخواستید رد کنید یکبار اجازه بدهید، قلاتوال صاحب، دی به طرح وایي تاسو ټولو ته اعتراض وخت درکوو ، ډاکتر صاحب یارباز بفرمایید.

رئیس مجلس:

خان محمد وردگ را وقت بدهید بعد از آن قلاتوال صاحب را، کمیسیون اختصاصی یک وضاحت بدهد باز شما گپ بزنید.

منشی مجلس:

اگر قبول نمی کردید رد کنید یکبار اجازه بدهید یک بار ، حاجي صاحب تاسو ته وخت درکوو یو وارې پریږدی کمیسیون .

داکتر یار باز حمیدی:

وکلای معزز ملت و نمایندگان پر افتخارافغانستان، السلام علیکم و رحمت الله وبرکاته!

طرح پیشنهادی کمیسیون صحت، جوانان و تربیت بدنی ولسی جرگه شورای ملی، در رابطه به جلوگیری از شیوع موج سوم کرونا، به اعضای محترم ولسی جرگه شورای ملی جمهوری اسلامی افغانستان (سر وصدای وکلاء در تالار....)

رئیس مجلس:

شاه پور تو بلکل مجلس را در گروگان گرفتی، اینجا مربوط کمیسیون اش است به تو چه ارتباط دارد.

داکتر یار باز حمیدی:

مقدمه

از آغاز ایجاد شیوع سوم ویروس کرونا در سال 2019 تا اکنون انکشاف جهانی وهمه گیر گردیده و در زمان کم انتشار ویروس به صورت دراماتیک شهر را پی شهر دیگر تسخیر نموده و به شکل پاندمی سرعت تکاملی را می پیموده، از موج اول و دوم آن فعلاً به شکل بسیار تغییر یافته و با یک سرعت عمل فوق العاده جهش یافته در حال گسترش است و به اشکال مختلف در تمام کشور های جهان، بخصوص کشور های همسایه مان، ایران ، پاکستان و هند در گردش می باشد و تاثیرات ناگورا بشری را به وجود آورده است. د افغانستان ګاونډي هیوادونو سره تګ را تګ او ترانزیټ د ویروس په خپرېدو کې مستقیمه اړیکه لري.

روز تا روز تعداد واقعات آن رو به افزایش بوده و در یک حالت صعود قرار دارد، با ازدیاد و افزایش تعداد واقعات کرونا وزارت محترم صحت عامه، با یک چالش بزرگ از قبیل کمبود آکسیجن، تجهیزات طبی، پرسونل طبی مسکلی آموزش دیده و میزان بلند فیصدی اشتغال بستر های کویت نوزده مواجه بوده، در صورت عدم مدیریت درست ما شاهد یک بحران بزرگ صحی انسانی در کشور خواهم بود. د هندوستان هیواد د جګو ارقامو ته په کتو سره په تعداد د دوه میلیونه او اته سوه او اتیا زره وګړي په دې ویروس اخته شوي او په حدود د درې سوه اووه څلوښت وګړي مړه شوي دي. همدارنګه زموږ بل ګاونډي هیواد ایران اسلامي جمهوریت تر دې محاله دوه میلیونه او نه سوه اوویا زره کسان د کورونا په ویروس اخته شوي او په تعداد د اتیا زره او نه سوه څلور کسان ددې له دې ویروس له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی ، د عامې روغتیا وزارت ارقامو ته په ګتو په افغانستان کې تر دې محاله اووه اوویا زره نه سوه لس کسان په دې ویروس اخته شوي په تعداد د درې زره یو سلو څلور کسان دا بلکه رسمي ارقام دی صرف د کابل او د څو ولایتو هغه غیر رسمي ارقام فکر کوم تر لس زره اوړي. قرار احصائیه های گرفته شده در حدود هشتاد فیصد مبتلایان ویروس کرونا بین سنین پنجاه و بالا تر از آن بوده، در حدود نود فیصد واقعات بین سنین و بالا تر از آن که امراض متممه دیگر از قبیل امراض قلبی، ریوی، تنفسی، مرض شکر، امراض کیلوی و غیره امراض مزمن داشته اند؛ بناءً کمیسیون صحت، جوانان و تربیت بدنی ولسی جرگهۀ با درک رسالت خویش در قبال خانه ملتۀ اعضای محترم ولسی جرگه شورای ملی توجه به نکات فوق طرح آتی را، جهت جلوگیری از گسترش ویروس کرونا و مصئونیت صحت وکلای با عزت خانه ملت و خانواده های شان به شورای ملی پیشنهاد می نماید:

لومړی: وضعیت بسته تالار و جمع شدن تعداد زیاد وکلای محترم در این موج سوم کرونا شدت شیوع مرض را بالا میبرد و همچنان جلسات کمیسیون ها در فضای بسته و سیستم تهیه ضعیف، آسیب پذیری ها را بالا می برد؛ بناءً جهت مصئونیت خانه ملت برای مدت دو هفته از تدویر جلسات کمیسیون ها و جلسات تالار عمومی در صورت امکان اجتناب به عمل آید.

دوم: رؤسای کمیسیون های محترم به استثنای کمیسیون امور صحت، امورات روزانه خویش را به همکاران شان از طریق دست یاران شان، صحفات اجتماعی، ایمیل، واتسپ و سیستم الکترونیکی هماهنگ نمایند.

سوم: یک تن از اعضای محترم هیئت اداری دارالانشای ولسی جرگه، جهت رسیدگی به امورات یومیه با در نظر داشت تقسیم اوقات کاری، به منظور امورات کتبی و اداری به دفتر شان حضور به هم برسانند.

چهارم: ریاست محترم دارالانشاء با در نظر داشت موج سوم کرونا برای اقلاً دو هفته؛ بیست و پنج فیصد کارمندان که حضور فزیکی آنها در اداره ضرور باشد از آنها استحصال وظیفه نماید، بقیه کارمندان بخصوص کارمندان آسیب پذیر به این مرض از منزل کار خویش را انجام دهند و یا به شکل دورانی تنظیم شود. پنځم: جهت مصئونیت کارمندان تمام دفاترکمیسیون ها و دفاتر دارالانشاء هفته دو بار تنظیم شود. جناب رئیس صاحب! او د ملت درنو استازو! په پای کې د ولسي جرګې د ټولو درنو غړو څخه په ډېر درنښت هیله کوم څو د هیواد د زړه ورو دفاعي او امنیتي ځواکونو ډاکترانو ، روغتیایي کار کونکو او د هغو سپین پوښو د سپین چپنو اغستونکو د کرونا ویروس سره د مبارزې په لومړۍ کرښه کې قرار لري هغوی ته د درناوي او هغوی د سرښندنو په احترام حداقل د یوې دقیقې لپاره په پوښو ودریږی د سربازانو او د ډاکترانو په احترام هیئت اداري! جناب رئیس صاحب محترم! حداقل به احترام یک دقیقه، به احترام داکتر صاحبان، پولیس وسر بازان ما، تشکر این طرح تعدیل بود و اختیار در دست شما است، کارت سبز و کارت سرخ شما سرنوشت و با حیات تمام افغانستان سرنوشت شان را تعیین می کند.

السلام علیکم و رحمت الله وبرکاته!

دغونډې منشي:

قدرمنو وکیل صاحبانو! زموږ د ګران ملګري ډاکتر صاحب سجادي د پلار د وفات له امله محترم قاضي حنفي ته دعوت ورکړو چې ...

رئیس مجلس:

منشی صاحب! وردگ صاحب وقت بدهید، نظری صاحب را وقت بدهید، اصولی صاحب را، قلاتوال صاحب را، اسحاق زی صاحب را، همدرد و خالد صاحب را.

دعائیه توسط قاضی نذیر احمد حنفی خوانده شد.

حاجي خان محمد وردګ:

بسم الله الرحمن الرحیم.

د لوی او بښونکي تل پاتې خدای په نامه د اداري هیئت او د ملت د درنو استازو په اجازه! جناب رئیس ! زموږ هر وکیل ددې حق لري چې خپل نظر ارائه کړي مګر تالار د څوک ګروګان نه نیسي جناب رئیس صاحب ! دا د ملت کور دی دا شخصي کور نه دی، هر وکیل حق لري چې خپل نظر ارائه کړي، مګر خپل شخصي نظر دی د ملت په خلکو باندې نه تحمیل کوي ، لومړی : زموږ ملک د امنیتي او اقتصادي بحران په حالت کې دی خو تر هغه زیات نن سبا د صحیيبحران په حالت کې دی. جناب رئیس صاحب! زموږ د ملک اقتصادي وضعیت ته په کتو نن سبا زموږ شفخانو ته اکسیجن نه رسیږي. زموږ په شفخانو کې د مریضانو د بستر ځای نشته د کرونا موج ته اولي حالت د دوهم د کرونا موج ډېر خطرناک دی. زموږ روزمره وزارت صحت عامه چې د کرونا د مریضینو کوم ارقام اعلان وي آیا دوستانو دا ارقام کتلي چې ملک به په څه حالت کې دی؟ هغه دوستان چې ډېرې چیغې وهي، جناب رئیس صاحب، دوستانیکه می گویند که تالار به یک دو هفته رخصت نشود، یکبار حاضری را ببینید که در همین دو هفته کدام روز آمده؛ ولی دوستان عزیز و وکلای محترم، ما باید وضعیت فعلی افغانستان را ببینیم، کسانیکه کار می کنند جناب رئیس صاحب برای کمیسیون ها زیاد کار داریم ، بروند در خانه های خود کار کنند، در کمیسیون ها کار کنند و باید یک راه حل برای شان کند که اقلاً ما همین وضعیت کرونا را صحیح و دقیق مطالعه کنیم و برای مردم خود بگوییم که اقلاً همین صحی وقایویی را مراعات کنند که اگر خداوند بزرگ خواسته از همین موج ما و شما خلاص شویم، تشکر.

رئیس مجلس:

حنفی صاحب، من یاد داشت گرفتم، بیست نفر را کارت های شان را بدهید، من برای همه وقت میدهم.

قاضی نذیر احمد حنفی:

بسم الله الرحمن الرحیم

همه وکلای عزیز، السلام علیکم و رحمت الله و برکاته!

برادران عزیز! در هر مورد ما مطابق اهل فن همان مورد کار می کنیم، در بُعد انجنیری با انجنیر صاحبان، در بُعد تقنینی با ما و شما، در بُعد صحی با برادران که اهل صحت هستند، برادر ما منحیث مسئولیت صحی نظر خود را داد، ما نظر اهل صحت را در شرایط کنونی باید بپذیریم، ما اهل و فن و در او راستاء نیستیم.

دو: رئیس صاحب! شرایط بحرانی کشور که مسائل مصالحه و اینها است این را هم مدنظر بگیرییم، میاییم اول همین مسئله کرونا را مطابعت کنیم تعطیل می کنیم و مسایل مصالحه روز را که ما در مسایل بغرنج مصالحه گیر هستیم، هر روز ضرورت است که ما در مسایل لااقل حضور داشته باشیم. به ارتباط بُعد دوم هم یک عطف توجه شود، اقلاً که بعض روز ها را بیاییم با فاصله که به هر چوکی دو نفر نه نیشنید ، فاصله، فاصله را ایجاد کنیم و نظر صحی شود و در اول مسئله صحت مدار اعتبار است.

والسلام!

فاطمه نظری:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب و همکاران عزیز، السلام علیکم و رحمت الله!

جناب رئیس صاحب! مسئله ای بحث تالار را من نظر حنفی صاحب را تأیید می کنم و نمی خواهم وقت من ضایع شود.

جناب رئیس صاحب ! مسئله اساسی یا مشکلاتی که ما داریم بحث امنیت است، خصوصاً امنیت غرب کابل، دقیقاً هر روز جناب رئیس صاحب از ما قربانی می گیرد، هر روز ما شاهد تکه، تکه شدن و پارچه ، پارچه شدن و سوختن عزیزان خود هستیم، دیگر حوصله مردم ما واقعاً به ستوه آمده دیگر توان این را نداریم، جناب رئیس صاحب! پیشنهاد می کنم میلیون ها پیسه سر بخش امنیت و استخبارات افغانستان از بودجه افغانستان و بیرون از افغانستان استفاده میشود؛ ولی متأسفانه از امنیت هیچ خبری نیست، من پیشنهاد می کنم جناب رئیس صاحب که سکتور امنیت بخصوص رئیس امنیت را بخواهید، اگر نمیتواند و توان امنیت را ندارد در غرب کابل اجازه بدهد مردم خود اش امنیت خود را بگیرد مثل روزهای عاشورا، ما بالاترین چالش ها را داریم در بخش های صحی اش همان رقم، وقتیکه انتحار میشود و انفجار میشود جناب رئیس صاحب، یک شفاخانه است بنام شفاخانه جناح، هیچ نوع امکانات در درون آن نیست، شما یک هیئت تعیین کنید، حتی مردم ادعا دارند که در داخل این شفاخانه زخمی های عادی در حالت اضطرار وقتیکه میرود باور کنید، بعد از دو ساعت از شعبه عاجل جنازه اش را به ما میدهند.

رئیس مجلس :

ناهید فرید، یک نفر از این طرف و یک نفر از آن طرف، یکبار اجازه بدهید!

ناهید احمدی فرید:

جناب رئیس صاحب عرض سلام دارم خدمت شما و خدمت همه همکاران گرامی!

اول از جناب شما خواهش میکنم که اصول وظایف داخلی را تطبیق کنید، جناب رئیس صاحب در اصول وظایف داخلی گفته شده، هر عضو مجلس که مجلس را اخلال میکند، اجازه ادامه مجلس را نمی دهد شما او را باید از تالار بکشید، چرا اجازه میدهید که تالار اخلال شود و یک نفر تالار را به گروگان بگیرد، اگر ادامه میدهد این شخص ما از شما خواهش میکنم که اصول وظایف داخلی را سر اش تطبیق کنید واین را از تالار بیرون کنید تا ما بتوانیم جلسه خود به درستی ادامه بدهیم.

منشی مجلس :

جناب رئیس صاحب! یک بار اجازه بدهید، جناب رئیس صاحب تا زمانیکه آجنداء قرائت نشود، ما و شما تا آن زمان به رأی گیری رفته نمیتوانیم این یک، ما آجنداء را نخوانده بودیم شما رفتید طرح را خواندید، حالا ما بعد از آجنداء موضوع بسیار مهم داریم استیضاح، تالار را به طرف دیگر نبرید به لحاظ خدا، اینجا جور شده گی است همه گپها، اجازه بدهید ما استیضاح داریم، ما مسایل ضروری داریم رئیس صاحب، اگر تالار به این رقم پیش میرود، من به شکل اعتراض میروم آنجا می نشینم، اگر وظیفه من معلوم است من منشی هستم، اجازه بدهید که من تالار را پیش ببرم، به لحاظ خدا تالار را خراب کردید، نمیکنم داکتر صاحب بفرمایید، داکتر صاحب ناهید فرید!

ناهید احمدی فرید:

من در حال صحبت بودم شما مایک مرا قطع کردید، دفعه آخر تان باشد که مایک مرا قطع میکنید. از شما رئیس صاحب خواهش میکنم که اصول وظایف داخلی را سر هرکسیکه تالار را اخلال میکند تطبیق کنید.

جناب رئیس صاحب! کمیسیون صحت به اساس اصولی که خود شان در آن راستا تخصص دارند، یک طرحی را ارائه کردند، شما برویید به رأی گیری و به اساس رأی گیری در تالار نتیجه بگیرید؛ اما بحثی را که من دارم اینست وقتیکه ما از خود مردم میخواهیم، همکاران عزیز، ما از مردم میخواهیم که قرنطین را جدی بگیرند در خانه بمانند به اصول صحی پابند باشند و جلو شیوع ویروس کرونا را بگیرند؛ ولی و خود ما به آن پابند نیستیم و آن را تطبیق نمیکنیم به عنوان یک طرحی که باید ملی باشد و همه مردم به شمول قانونگذار ها و همه قوا آن را باورمند باشند، ما خود به آن باور نداشته باشیم چطور میتوانیم که باز این مسئله را سر ملت تطبیق کنیم، به همین دلیل من وضعیت را واقعاً بحرانی میبینم از تالار خواهش میکنم بر اساس منافع ملی تصمیم بگیرند، منفعت ملی در شرایط فعلی است که مملکت در وضعیت صحی بسیار خطرناک قرار دارد و تالار هم باید بعنوان خانه ملت در این اصل و در این مسیر با ملت همراه باشد، تشکر.

منشی مجلس :

جناب رئیس صاحب و وکیل صاحبان عزیز، یک لحظه درست است اجازه درکوم اصولی صاحب، که چیرې دا تالار غواړئ دا اصول تطبیق شي موږ پریږدئ ، رئیس صاحب اجازه بدهید، وظیفه منشی ها را هم وکیل صاحبان پیش میبرند و شما هم میبرید مرا اجازه بدهید که من همین تالار را به طرف اصول ببریم به لحاظ خدا، اگر شما این رقم تالار را پیش میبرید من به شکل اعتراض من و خردمند صاحب از اینجا میرویم، بیایید شما بیایید، لطفاً ما را بمانید که تالار را ببریم، موضوعات مهم همنیجا است و شما تالار را به طرف دیگر میبرید، جناب رئیس صاحب، اگر اعتراض ها را میگیرید ما آجنداء را قرائت نمیکنیم به طرف اعتراضات میرویم صحیح است، اصولی صاحب بفرمایید!

کمال ناصر اصولي:

جناب رئیس صاحب، قدرمنو وکیل صاحبانو تاسو وګورئ بحث څه شی دی ، بحث د دې نه دی چې موږ د طرحې سره مخالفت لرو او یا موږ نه غواړو چې امنیتي ارګانونه په امان کې وي او یا نه غواړو چې ډاکترانو سره همکاري وکړو ولس ته غلط فکر مه ورکوی، موږ غواړو چې د امنیتي ارګانونو نه دفاع وکړو او ورسره وو شپه او ورځ د دوی د حال او احوال نه پوښتنه وکړو، موږ غواړو چې د ډاکترانو حمایت وکړو، په قانون اساسي کې دوه تعطیلات تاسو ته په نظر کې نیول شوي دي. جناب رئیس صاحب، دو تعطیلات در قانون اساسی ما و شما داریم، هیچ نوع رأی گیری بخاطر تعطیل تالار صلاحیت ما و شما نیست، خلاف قانون اساسی هر کارتی که اینجا بالا میشود خلاف قانون است، کسیکه میخواهد از کرونا در امان باشد هغه یوه چوکۍ لږ لیرې کینی ، بحث په خوله په مایکروفون کې ډیر ښایسته کوي لږ دې شا ته کیني هیڅ مشکل نشته په کې ، تالار رای ګیري غیر قانوني ده په دې باندې چې تعطیلاتو ته لاړشي دا بیخي هیره کړئ، طرح د کرونا د وضعې د بهبود په خاطر راوړئ چې حمایت وکړو ور نه اما وکیلان د خلکو خولو ته مه ور اچوئ، ولس زموږ نه توقعات لري چې کار وکوو په داسې حساس وخت کې نه دا چې تعطیل ته لاړ شو او لاړ شو په کورونو کې کینو زما همدا بحث دی اصل آجنډاء ته لاړ شئ مننه.

عبدالقادر قلاتوال:

بنام خداوند بزرگ و توانا

جناب رئیس صاحب اعتراض من به شیوه و منوال پیشبرد جلسه است، وقتیکه آجنداء ابلاغ نشده باشد به کدام اصول و در کدام ماده اصول وظایف داخلی آمده است که ما باید بروییم به ده فیصد یا ده نفری که پیشنهاد میکند، تا به حالا آجنداء ابلاغ نشده و اینجا رأی گیری صورت گرفته، اگر شما لطف کنید همین ماده اصول وظایف داخلی را اول ابلاغ کنید در غیر آن غیر اصولی است، جناب رئیس صاحب ما به اساس هدایت شما ما پیشتر گفتیم در وقت امتیازی که ما رئیس عمومی رادیو تلویزیون را دعوت کردیم، او به وکلاء دشنام میدهد، میگوید اینجا انسانیت نیست، اینجا اخلاق نیست، اینجا فرهنگ نیست، به لحاظ خدا شما ببینید این اسناد ها را، ما یک حرف هم به اساس اصول ژورنالیزم، من یک ژورنالیست هستم، اتکاء به خدا و به اسناد داریم، شما ما را وظیفه دادید، شما در همین گروپ دارالانشاء یک بار همان ویدیوی را که ما نشر کردیم پلی کنید. عرض دوم من اینست که صالون ها، حمام ها و دیگر محل تجمع مردم باز است؛ اما تنها یک ولسی جرگه باید مرخص شود، جناب رئیس صاحب، وطن در حمام خون است، اگر ما تالار را ترک کنیم چرا سال قبلی این کار را نکردیم ما و شما بسیار قیودات زیادی بود، ما احترام داریم به توصیه های وزارت محترم صحت عامه؛ اما بیایید که رهنمایی های آنها را رعایت کنیم، اگر برویم به خانه، ما را در تاریخ آینده مردم افغانستان محکوم خواهد کرد، تشکر صاحب.

رئیس مجلس:

تشکر قلاتوال صاحب، مرا اجازه بدهید که من از اداری تان یکبار پرسان کنم، وقتیکه او میاید کمیسیون را توهین میکند، اینجا میگوید که نه اخلاق است، نه کلتور است و نه فرهنگ است، آیا هیئت اداری شما چه کردید همرای آن، همین کمیسیون شما چه کرد، کمیسیون اختصاصی خودتان هستید، ما در ده جمع بندی قلاتوال صاحب گرفتیم، یاد داشت اش است که این را من از هیئت اداری تان پرسان کنم چه اجراآت کردید، وقتیکه کسی میایید، کسی را که شما دعوت میکنید میاید و کمیسیون را توهین میکند، شاهپور صاحب جلسه را گروگان نگیر، من مکتوب در باره خودت ندادم، ارگان های عدلی و قضایی داده است، واقعیت تلخ است.

منشی مجلس :

جناب رئیس صاحب اجازه است، باز به اصل آجنداء برویم یا به اعتراضات میرویم؟

رئیس مجلس :

گذشته از آن، این طرح را پانزده تن از وکیل صاحبان امضا کرده اند به شمول کمیسیون اختصاصی، این طرح ما نیست، از هیئت اداری نیست، به در خواست شان ما دیروز کمیته رؤساء را گرفتیم، خودتان می فهمید که شیوع کرونا چقدر به شدت اش به پیش میرود، بازهم تصمیم به دست شما تالار است ما کدام پ خاص نداریم، قرنطین میکنید هم به دست شما است، ادامه میدهید هم به دست شما است، همین حنفی صاحب را یکبار اجازه بدهید که وضاحت بدهد آیا همین کار کمیسیون قانونی است یا نه.

منشی مجلس :

رئیس صاحب! اگر مرا اجازه بدهید پس به اصل آجنداء میرویم، ما از طرح معلومات هم نداشتیم که از کجا و از کدام طرف آمده است رئیس صاحب.

رئیس مجلس :

درست است یک کار میکنیم خوب سر از روز چهارشنبه، آجنداب امروز ما و شما روز چهارشنبه است، نه دی روز آجنداء تغییر کرد( سرو صدای وکلاء در تالار....)

منشی مجلس :

جناب رئیس صاحب! دیروز فکر میکنم که در کمیته رؤساء تصمیم گرفته نشده، آجندای قبلی ما و شما است، من فکر میکنم که سر آن آجنداء دیروز جنجال شده ، آجندای که در مورد استیضاح است .

رئیس مجلس :

نخیر جنجال نشده همه رؤساء بودند چرا رؤساء گپ نمیزنند؟ من این تصمیم را نگرفتیم، بسیار جالب است که در این تالار همه قانون را نمی فهمد تنها شاهپور میفهمد .

منشی مجلس :

جناب رئیس صاحب! اجازه است به آجنداء میرویم یا اعتراضات را میگیریم ؟

رئیس مجلس :

داکتر صاحب ضیا را وقت بدهید، همه تان را وقت میدهیم حتا دیگر هم شما وقت کار داشته باشید ما میدهیم.

داکتر ضیاء الدین ضیاء:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب ما و شما هر روز شاهد همین بودیم که در تالار از 50 نفر اضافه نمیامد و امروز بخاطر نمایش به ملت مظلوم افغانستان بخاطر فخر فروشی هر کسی آمده چیغ و صدای خود را بلند میکند که نه ما به رخصتی نمی رویم در خدمت ملت هستیم، اگر تالار رخصت هم نشود باز هم در نشست چهارشنبه اینجا 50 نفر حاضر نمی باشد، موضوع صحت مربوط به کمیسیون صحت میشود، داکتر صاحب باز بسیار به درستی تشریح کرد، وضعیت فوق العاده خراب است، تمام متخصصین طبی دنیا میگویند وضعیت خراب است، چرا رئیس صاحب این تالار به گروگان گرفته میشود، فوریت خدمت تان آمده رأی گیری شود، قطعاً کسی زندگی خود را به خطر نمی اندازد، امروز بخاطریکه بیایند به مردم افغانستان نمایش بدهند که ما اینقدر دلسوز هستیم و از این طریق در خدمت شما هستیم، بگذاریم این خاک زدن به چشم مردم را.

نائب منشی :

جناب رئیس صاحب اگر اجازه شما باشد برویم به آجنداء اصلی .

رئیس مجلس :

خردمند صاحب برویید به آجندای اصلی!

نائب منشی :

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه عمومی شماره 159/27 اجلاس پنجم سال سوم کاری دوره هفدهم تقنینیه، تاریخ دوشنبه 17 جوزا سال 1400 . آجندای امروزی ما استیضاح محترم قدرت الله ذکی، وزیر ترانسپورت در رابطه به غفلت وظیفوی شان در مورد آتش سوزی های موترهای مردم در گمرکات و دروازه شمال کابل، تعیینات غیر قانونی و عدم احترام به خانه ملت، آجنداء امروزی ما است همکارهای عزیز بخیر میرویم به طرف آجنداء اصلی.

رئیس مجلس :

وکلای محترم جلسات ما و شما نورمال ادامه دارد.

دغونډې منشي :

بسم الله الرحمن الرحیم

نیټه دوشنبه د غبرګولي د میاشتې ۱۷ د ۱۴۰۰ لږدیز لمریز کال .

د نن ورځې آجنډاء

اول: په دنده کې د بې غورۍ له کبله په ګمرکونو کې او د کابل شمال په دروازه کې د خلکو د موټرنو سوځیدل، غیر قانوني تعیینات ، د ملت او قانون کور ته نه درناوي په هکله د ټرانسپورټ وزیر ښاغلي قدرت الله ذکي استیضاح. دارالانشاء اگر وزیر صاحب آمده باشد بفرمایند بیایند به تالار، رئیس صاحب حاجی صاحب شاهپور اعتراض دارند .

رئیس مجلس :

من به شاهپور صاحب همینقدر عرض میکنم که مکتوب ها را من روان نکردم عدلی و قضایی روان کرده، لطفاً به عدلی و قضایی مراجعه کنید، وظیفه من یک خواندن بود، صدایش است پیش من که گفته از من دفاع کن، صدایش است میمانم برایتان .

منشی مجلس :

جناب رئیس صاحب! وزیر صاحب کدام دلیل ندارد، میرویم صندوق را میاوریم صندوق را میمانیم به رأی گیری وزیر نیامده است، مطابق اصول همین است، وکیل صاحبان عزیز تا یک ساعت اگر حاضر شد خوب، اگر نشد میرویم صندوق میاوریم رأی گیری میکنیم، نصاب ما است 132 نفر .

رئیس مجلس :

وزیر باید تشریف داشته باشد.

منشی مجلس :

اگر وزیر نباشد دوستان هستند هم حنفی صاحب است و هم عرفان صاحب است، هم قلاتوال صاحب همه میدانند تا نیم ساعت دیگر اگر حاضر نشدند میرویم به طرف رأی گیری، اصول چیز دیگری نگفته است.

رئیس مجلس :

وکلای محترم! یک ساعت وقت میدهیم دارالانشاء گپ بزند، وزیر صاحب تشریف بیاورند، یک ساعت بعد اگر نیامد صندوق میمانیم، یک ساعت تفریح میگیریم، دارالانشاء به وزیر صاحب زنگ بزنید که تا یک ساعت خود را برساند و بیاید.

نائب منشی :

همکاران عزیز لطفاً تالار را ترک نکنید.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! به ارتباط استیضاح وزیر صاحب ترانسپورت، سه تن مخالف سه تن موافق را اجازه میدهیم که صحبت بکنند بعد تصمیم میگیریم، سه تن نام های کسانیکه موافق هستند نام های خود را بدهند و سه تن نفر مخالف، وکلای محترم اجازه بدهید، در جای خود تشریف داشته باشید، سه وکیل صاحب که موافق باشد به استیضاح وزیر صاحب کارت خود را بالا کند، حسینی صاحب یک موافق هستید.

نائب منشی:

جناب رئیس صاحب! اسد صاحب، همدرد صاحب از مخالفین هستند، خالد اسد و گل الرحمن همدرد ازمخالفین هستند صحبت میکنند، موافق هستید.

رئیس مجلس:

سه نفر که مخالف باشد.

نائب منشی مجلس:

سه نفر مخالف و سه نفر موافق.

رئیس مجلس:

سه نفر موافق حسینی صاحب است، اسد صاحب است، همدرد صاحب است، اینها موافق استیضاح هستند و حکیمی صاحب، داکتر صاحب ضیا و دانش صاحب مخالف هستند، خوب حسینی صاحب بفرمائید، شاه پور صاحب شما را هم وقت میدهیم، شما را وقت میدهیم، وقت میدهیم شما را ( سر و صدا در مجلس....)

عبدالستار حسینی:

جناب رئیس صاحب! همه ای وزرای که ما و شما رأی دادیم و خانه ملت، آنها را بدون موجب، بدون کدام دلایل از وظایف شان سبکدوش شدند و خانه نشین شدند، جناب ارغندیوال صاحب، وزیر امور داخله، آقای ذکی مشکل اش چه است که استیضاح شده؟ من از وکلای بزرگوار خود میخواهم که مسایل تعصبات قومی را کنار بگذارند؛ آیا کس دیگر میاید که بجای ذکی بهتر از آقای ذکی باشد؟ آقای ذکی به سفر رسمی حکم جناب رئیس صاحب جمهور سفر کرده، خدای نا خواسته آنطور نشده که آقای ذکی را خانه ملت خواسته باشد بی احترامی کرده باشد به خانه ملت، جناب رئیس صاحب و وکلای معزز! از همین تنش داخل خانه ملت جلوگیری شود، بخاطر خدا ما مشکلات دیگر داریم، کشور ما در بحران است، همینکه همین آقای ذکی اگر قرار بر این است که این پس شود کی باید بیاید کی از آقای ذکی بهتر است؟ چرا مهربانی خانم جامی چرا، میایید مسایل قومی را دامن میزنید، نه یک کسیکه کار خلاف نکرده هیچ مشکل ندارد فساد اش نشده در وزارت اش دو ماه از وزارت اش سپری نشده، اینجا میاید بخاطر استیضاح من موافق نیستم جناب رئیس صاحب.

منشی مجلس:

رئیس صاحب! همین حاجی صاحب شاه پور حسن زوی را وقت بدهید که یک دو دقیقه صحبت کند.

حاجي شاه پور حسن زوی:

بسم الله الرحمن الرحیم

رئيس صاحب! توجه دې غواړم په دې ولسي جرګې کې زه هم د خپل ولایت نه خلکو رایه را کړې که تاسو سره ... تاسو دلته تل په خپل خوله اعتراف وکړ چې شاه پور پسې شپاړس مکتوبه راغلي دا ټول د زما همصنفيان دي بدون د یو مکتوب چې هغه ما پسې تاسو ټولې بیجونه سپانسر کړي وو چې دا شاه پور غدار دی غلا یې کړې، غصب یې کړی څه شی کړي دا ولسي جرګه ټوله ناسته ده که یو مکتوب نه مه وار چې هغه زما د دوبۍ حساب دی چې وکیل صاحبان کې جرګه ماران دي هلمند صاحب دی، بابکرخیل صاحب دی، بدون له دې یو مکتوب نه مه واره چې زما سړي سره شپږ لکه ډالر دي او ځای د یو نیم لک هم نه دی همدا یو مکتوب که چیرته دوهم مکتوب تاسو پيدا کړلو په ما باندې د غصب زه د ولسي جرګې نه استعفاء ورکوم که نه رئيس صاحب! چې تاسو په ما باندې د دروغو ادعا کوی خو رئيس سره دروغ نه دي په کار که نه که تاسو رښتیا د دې ولسي جرګې نمایندګي کوې ما ته دوهم، دریم مکتوب وښایه د اختطاف اوس تاسو ویلي دي چې تاسو اختطاف کړی دی ولس کور ته وښایه که چیرته ما اختطاف کړی وي دې ولس ته یو یو شی وښایه که نه وي تاسو په ما الزام لګولی والله که درې کاله خوله مایک بنده کړم دا خو اوس تاسو راباندې کټ کوی صحیح ده چې د ولسي جرګې رئیس یې ته یې مه کټ کوو زه به یې کټ کړم یا وضاحت راکړه یا در پسې شخصي لایف راځم چې څه مرداریانې دي ټولې نړۍ ته رسوا کړم و من الله توفیق.

رئیس مجلس:

درست است، درست است وزیر صاحب نزدیک است شاید تا پنج دقیقه دیگر به تالار تشریف بیاورد، میرویم به اصل آجنداء، خوب حسینی صاحب صحبت کردند.

خالد اسد:

جناب رئیس صاحب! یک موضوع را ما مطابق، موږ د اصولو وظایفو مطابق باید کړنې وکړو که چیرته موږ د اصولو مطابق مخ ته لاړ شو دا تالار به دا رقم ګډوډي نه وي متأسفانه له ما نه نیولې رئيس صاحب! تر تاسو پورې اصولو مطابق خلاف ځو، تیره هفته په کميټې د روساوو کې فیصله وشوه چې وزیر د ټرانسپورټ قدرت الله ذکي سر به خوده ټاکنې کړې دي چې په یوه قانون د کارکنان خدمات ملکي دوی ته اجازه نه ده ورکړې د کابل او د هرات او په څو دروازو کې د ټولو موټر سوه ځېدل چې مستقیماً د دوی لاس او دوی ګرم بللی وو د هغه په اساس باندې نور هغه شکایتونه چې ټولو کمېسیونونو ته راټول شوي وو د ذکي په ارتباط باندې په دې فیصله وشوه چې نن صندوق ورته کيښودل کېږي او هغه باندې به استیضاح کېږي کله چې کميټه د روسا فیصله وکړي رئيس صاحب! بیا څه ضرور چې موږ په هغه کې بله فیصله کوو دا سړی دغه کور ته همدغه کور ته بې اعتنايي لري همدغه کور ته رئیس صاحب! تاسو خپله وویل دا خبرې چې تاسو کړې دا خپله تاسو اوس ولې له خپلو خبرو نه شاته کېږي دې سړي ته باید صندوق کېښودل شي نور په دې بحث وړ نه دی دوی ولې یوه هفته مخکې خبر شوی وو چې نن باید راشي چیرته ده دا سړی ولې نه راغی دا وزیر دې کور ته احترام لري دا ټول هوایي روږدي شوي دي دا اصلاً دې کور ته احترام نه لري دا حیثیت د دې کور مه تباه کوئ که غواړی حیثیت ورکړی دا سړی استیضاح کړی بل وزیر ته هم ووایی دا که سرپرست رئيس جمهور ساتل زما او ستاسو مسئولیت بیا دا نه دی دا د حکومت مسئولیت ده د ولس او د ټولو خلک په مقابل کې ولس ته باید ووایو چې موږ دغه صلاحیت وو فاسد غل وزیر نه پرېږدو مګر دا چې رئيس جمهور یې ساتي دا د رئيس جمهور ګناه ده دا چې ډاکتر عبدالله ساتي د هغه ګناه ده دا چې معاونین یې ساتي د هغوی ګناه ده زموږ نه ده، د مایک قطع کېدل.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب اصول است.

رئیس مجلس:

جناب اسد صاحب همین آجنداء است که همان آجنداء فوریت را که آوردند ما سر فوریت رفتیم و آن حق وکیل صاحبان است، حق کمیسیون ها است که فوریت را پیشنهاد بکنند ما هیئت اداری هستیم چیزیکه برای ما میاید ما مجبور هستیم که همرای تالار شریک بسازیم، تصمیم گیرنده شما تالار هستید ما نیستیم.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! اصول ایجاب میکند زمانیکه وزیر صاحب میاید ما نمیتوانیم که کس را وقت بدهیم، ما کسانی را وقت داده نمیتوانیم که سر وزیر انتقاد کند، بحث آزاد میکنیم میرویم به طرف کسانیکه لیست داریم تا زمانیکه وزیر صاحب میرسد، در مورد وزیر صحبت نکنید، بحث آزاد است تا آن وقت که وزیر صاحب میرسد.

رئیس مجلس:

نه، نه بحث آزاد را اجازه ندهید فقط منتظر وزیر هستیم.

منشی مجلس:

اعتراض هم اصولاً حق ندارد جناب رئیس صاحب!

اصولاً اعتراض حق ندارند تا زمانیکه وزیر صاحب میرسد، بدون شک بلی رئیس صاحب همانطور میکنیم ( سر و صدا در مجلس....) بحث آزاد جناب رئیس صاحب، اگر اجازه میدهید دو دو دقیقه وکیل صاحبان را وقت میدهیم دیگر بس میکنیم.

رئیس مجلس:

دارالانشاء وزیر صاحب را به تالار رهنمایی بکنید، وزیر صاحب آمد، وزیر صاحب تشریف آرود وضاحت میدهد بعد از آن تصمیم میگیریم.

منشی مجلس:

بلی، آن هم جناب رئیس صاحب اصول ایجاب میکند، اول وزیر صاحب میاید ما به کدام اساس آنرا استیضاح کنیم، او اینجا میاید وضاحت میدهد، زمانیکه قابل قناعت نشد باز کمیسیون اختصاصی و از هر کمیسیون یک نفر میگیریم به نوبت همانطور میرویم سؤالات میکند، انتقاد میکنند و نظر خود را میگویند، زمانیکه وزیر صاحب به تالار داخل شد مستقیماً میاید همین سؤالاتی که ما و شما داریم به اساس همین فیصله که ما و شما استیضاح کردیم به آن اساس پیش میرویم، بحث آزاد ختم است، تا زمانیکه وزیر صاحب به تالار داخل میشود عرفان صاحب را نوبت میدهیم که در مورد استیضاح صحبت میکند.

عرفان الله عرفان:

تشکر اتل صاحب، جناب رئیس صاحب با اجازه شما و همکاران گرامی!

صحبت که اتل صاحب کرد من فکر میکنم.

رئیس مجلس:

همدرد صاحب اگر وقت میدهید انتقاد میشویم، اگر وقت هم نمیدهیم انتقاد میشویم نه میفهمم چه رقم ما پیش برویم.

عرفان الله عرفان:

جناب اتل صاحب وبښی وروره.

در پروسه استیضاح رئیس صاحب تنها پنج نفری که در فورم استیضاح امضاء کرده اند سؤال میکنند، بعداً وزیر صاحب جواب میگوید؛ یعنی از هر کمیسیون از هر گروپ کس حق ندارد صحبت کند، امضاء کنندگان پنج نفر مشخص میشوند سؤال میکنند بعد از آن وزیر صاحب جوابات خود را میگویند، اینرا روشن کنید جناب رئیس صاحب!

رئیس مجلس:

ابراهیم زاده صاحب، ابراهیم زاده صاحب وزیر صاحب تشریف آورده یک بار وضاحت بدهد، بعد وقت میدهیم برایتان اگر امضاء کرده باشید اگر نه کرده باشید نه یک بار وضاحت بدهد وزیر صاحب، همان فورم استیضاح را بیاورید، وکلای محترم، بنا بر تقاضای کتبی بیشتر از بیست فیصد از اعضای مجلس، طبق ماده 92 قانون اساسی و ماده 105 اصول وظایف داخلی، قرار است محترم قدرت الله ذکی وزیر ترانسپورت پیرامون غلفت وظیفوی، در رابطه به آتش سوزی موترهای مردم در گمرکات و دروازه شامل کابل، تعیینات غیر قانونی در مربوطات وزارت مربوطه، عدم احترام گذاشتن به خانه ملت و قانون، مطابق آجنداء امروزی مورد استیضاح قرار میگیرد، از وکلای محترم خواهشمند هستم تا با حفظ نظم و رعایت اصول وظایف داخلی مجلس عمل نمایند.

منشی مجلس:

با اجازه تان جناب رئیس صاحب!

دارالانشاء لیست که وکیل صاحبان امضاء کرده اند برای من بیاورید همینجا که مطابق لیست ما پیش برویم، اصول را که عرفان صاحب تشریح کردند، تاسو امضاء کړې ده به هغه لیست کې صحیح، اصول څه وايي اصول وایي هغه کسان چې په لیست کې امضاء کړې وي هغوی کولای شي چې د وزیر صاحب څخه سوال وکړي، صحیح ده هغه بیا وروسته کمېسیونونو ته نوبت ورکوو صحیح ده صاحب، بعد از امضاء بلی جناب رئیس صاحب!

رئیس مجلس:

دانش صاحب پنج نفر سؤال میکند که امضاء کرده در استیضاح، شما امضاء کردید.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! اول وزیر صاحب میاید وضاحت میدهد اگر قابل قناعت نبود بعد پنج نفر سؤال میکند، سؤال دارید( سر و صدا در مجلس....) اعتراض داریم، جناب حکیمی صاحب رئیس صاحب را بگوئید اعتراض را ما گرفته نمیتوانیم، ما به اساس که استیضاح کردیم آن مسایل معلوم است برای وزیر صاحب اصول همانطور است؛ اما چیزیکه تالار فیصله میکند من چیز گفته نمیتوانم، متأسفانه که همه صلاحیت به حالا به دست شما است و رئیس صاحب است.

رئیس مجلس:

منشی صاحب وزیر صاحب را وقت بدهید که صحبت های خود را داشته باشد بعد پنج نفر را وقت میدهیم، اول وزیر صاحب صحبت میکند وضاحت میدهد بعد سؤال میشود، اول سؤال میشود وکیل صاحبان که امضاء کرده من نام های شان را میخوانم از همین نفرها پنج نفر برای ما یاد داشت بدهد که سؤال بکنند، وکلای محترمی که به استیضاح وزیر صاحب امضاء کردند خالد اسد، نسیمه نیازی، رسول خان، نادرخان کتوازی، رحیمه جامی، خوب این پنج نفر کی است معرفی کنند، کمیسیون اختصاصی میکند، خودت سؤال میکنی، کسانیکه سؤال میکنند کارتهای خود را بالا کنند.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! اصول میگوید کسانیکه امضاء کردند آن پنج نفر باید پیش از پیش برای ما لیست تسلیم کند که کدام پنج نفر صحبت میکنند، حالا چهل نفر، پنج نفر کدام پنج نفر صحبت میکند از لسیت ما باید چهل نفر نام های شان را بخوانیم، خوب پنج نفر کی است، رئیس صاحب از سر شروع کنید هر پنج نفر که شما میخواهید شما بخواهید.

نائب منشی:

جناب رئیس صاحب! لطفاً کسانیکه میخواهند سؤال کنند پنج نفر از همکاران را وقت بدهید.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! صافی صاحب رئیس کمیسیون مالی و بودجه، اسد خالد، باز صاحب، همدرد صاحب، دانش صاحب پنج نفر سوال میکنند، شاپور صاحب این موضوع کمیسیون ها نیست موضوع استیضاح است.

نائب منشی:

حاجی صاحب شاپور کسانیکه امضاء کردند آنها سوال میکنند.

رئیس مجلس:

صافی صاحب بفرماید این را بدهید به منشی صاحب.

الحاج قاضي میرافغان صافی:

بسم الله الرحمن الرحیم

د وزیر صاحب او د رئيس صاحب او د هيئت اداري او د ټولو وكيل صاحبانو په اجازه رئيس صاحب متوجه خو اوسئ رئيس صاحب، رئيس صاحب محترم همين وزير صاحب ترانسپورت را ديروز من در كمیسيون خود خواسته بودم د وزير ګناه د موټر په سوځېدلو كې څه ده چې تاسې استېضاح كوي په شكر دره كې موټر لګېږي امنيتي مسئولين بايد ځوابګو اوسي هغه امنيتي مشكلات وو د ټرانسپورټ وزير په اسلام قلعه كې چې موټر درېدلي دي د ټرانسپورټ وزير څه صلاحيت لري چې موټر درولي اوسي آيا دا دومره وزيران چې سرپرستان دي كوم وزير تاسې معرفي شوی دی چې اوس يو بل هم سرپرست وو په سرپرستانو كې ځاى راوړو راځې يو هغه وزيران چې سرپرست وي هغه باندې فشار راوړی چې معرفي شي پس د هغې چې بيا موږ او تاسو ته كوم يو ځوابګو نه وو بيا به موږ ته ځواب راكړي د دغه وزير صاحب څه كوم بې ادبي موږ نه ده لېدلې او نه د موټر د تيلو په سوځېدلو كې كومه ګناه وه نو لطفاَ رئیس صاحب دغه استېضاح نه تېر شی هغه وزيران چې واقعاً مشكل لري هغه را وغواړی استېضاح كړی نو ز ما دغه نظر وو، مننه!

دغونډې منشي:

اسد صاحب مهرباني مستقيماً سوالو ته ځې تشريفات به پرېږدې!

خالد اسد:

سوالونه زما په نظر موږ مخكې وزير صاحب ته هغه كړي زه نه پوهیږم صافى صاحب له نورو دوستانو يو خپل نظر دی د كابل په دروازه كې د موټرو سوځیدل يو د ده په وزارت كې ته وګوره دا اوس دوى صلاحيت د اول بس نه لري چې دا وارثه کننده څو ولايتو ته ولېږي قندهار يو مثال دی په خپل وزارت كې فقط سليقوي يو آدرس نه كار كوي ټول تغير تبديل خلاف د قانون كړي دي دوه دې كور ته دی څو ځله دلته راغوښتل كېږي د كور ته ځواب ګويه نه دی درې، دغه موارد دي چې ټول ولس او كه دا وايي چې دوه زره موټر هلته وسوځېدل دده مسئوليت هلته څه وو ده بیا څه كول هلته دوه زره موټره وسوځېدل دلته د كوم وكيل صاحب موټرنه دی سوځیدلی ځكه څوك چيغې نه وهي كله چې د یو وكيل موټر سوځېدلی وی بيا به ورته معلومېدل آيا هغه دوه زره موټره چې وسوځېدل د هغو څلوښت زره كورو له هغو څخه نفقه اخیستله هر څه بايد په امنيتي وا نه اچوو بيا به امنيتي را غوښتلو وزير د ماليې به مو هم ورسره را غوښتلو له ټولو څخه به موږ پوښتنه كړې وه موږ همدغه كار وكړو ولې وزير د ټرانسپورټ نه راغی هغه ورځ هغه مجلس كېنه ناست چې كېنه ناست وكيل صاحبانو كه خپل عزت او حیثیت ددې كور ساتی همدا يې لاره ده هغه وزير چې كار نه كوي دا كه د هر چا ورور وي هغه مه پرېږدی د هغه په مقابل كې ودرېږی او استېضاح یې كړی او د اعتماد رأیه تېرې واخلی چې بيا بله ورځ بل وزير داسې و نه وكړي.

منشي مجلس:

محترم دانش صاحب مستقيماً به سوالات برویید.

حبیبه دانش:

بسم الله الرحمن الرحیم

تشکر از اینکه به من فرصت دادید، همکار عزیز حرف من حرف جانب دارانه نیست، حرف من برای تحقق عدالت است، من میخواهم بگویم که بار ها وزرای محترم را خواستیم و آنها به اساس حکم ریاست جمهوری بیرون بودند، چرا هیچ کدام آنها استیضاح نمی شوند که این آدم استیضاح میشود، در حالیکه به اساس حکم ریاست جمهوری رفته. موضوع دوم، آیا وزارت خانه های که بار بار متهم به اختلاس شدند در حالیکه این وزارت خانه اصولاً نشده، چه چیز سبب از این شده که این آدم استیضاح میشود؛ بناءً تقضای من اینست که ما جانب دارانه عمل نکنیم، ما به حیث پارلمان یک کشور مردمی برخورد کنیم، بخیر باشید.

نائب منشی:

جناب رئیس صاحب و همکار های عزیز! شما خلاف اصول وظایف داخلی صحبت میکنید، پنج نفر کسانی صحبت میکنند که آنها مخالفین هستند، شما ثبت نام میکنید یا اینکه مخالف هستید میایید به موافق وزیر صاحب صحبت میکنید این خلاف اصول است، پنج نفر مخالفین صحبت میکند بعد وزیر صاحب میاید پاسخ میدهد.

منشی مجلس:

همدرد صاحب، همدرد صاحب چېرته ده، محترم باز صاحب.

نبي الله باز:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جناب رئیس صاحب هیئت اداری محترم وکیل صاحبانو او راغلو میلمنو وزیر صاحب محترم السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

سهار مو پخیر!

محترم رئیس صاحبانو وکیل صاحبانو غواړم چې ستاسو سره زه خپل دا موضوع د خپل ولایت شریکه کړم دلته خو تاسو موږ او تاسو خبرې کوو هر یو کس خپل یوه خبره کوي خو زه د خپل ولایت خبره کوم مربوط د وزیر کیږي.

عزیز الرحمن حقیار آمر د ټرانسپورټ د ننګرهار درېم بست کې ماته یوه ورځ راغی راته وویل پوه شوی چې زموږ ریاست فلج دی په ننګرهار کې موږ اته ویشت ملي بسونه لرو په دې اته ویشت کې یو هم فعال نه دی او په همدغه موارد کې موږ وزیر صاحب خواته ورغلو هغوی ورته وویل چې د ننګرهار ریاست درې نوي کال کې د ننګرهار نه نهه میلیونه افغانۍ د مرکز ته راغلې وې د دې رابطه باندې وزیر صاحب موږ تاسو ته راغلو دوه دفعه درته راغلو په دغه موضوع کې چې ستاسو جدي توجه غواړو چې دغه ریاست زموږ فلج دی چې دا بېرته موږ په خپلو پښو باندې ودروو خو اته میاشتې تېرې شوې وزیر صاحب محترم خو اوس اجراآت هیڅ و نه شول نه هغه ننګرهار دغه نهه میلیونه افغانۍ بېرته ورکول شوې چې هغی باندې هغه د خپل دغه ملي بسونه بېرته جوړ کړي او خپل فعالیتونه ورباندې شروع کړي او نه او یو بل جالب کار هماغه عزیز الرحمن چې دی هلې ځلې کولې میاشتې کې به حتماً دوه دفعه درې دفعه دې کابل ته ستاسو ریاست ته په دې وزارتونو باندې ګرځیدو هماغه سړی اوس کونړ ته تاسو تبدیل کړ په کوم اساس باندې ولې چې د خپل حق غوښتنه کوله همدې خاطر تاسو هغه کونړ ته ولیږو دا څه حساب دی زه د ننګرهار وکیل یم او د ننګرهار د ولس غوښتنه تاسو نه همدغه ده وزیر صاحب محترم که چېرته توجه مو ننګرهار ته نه وي چې کومه تأیید رایه ما تا ته درکړې هغه در څخه بېرته غواړم مننه.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! چهار نفر پوره شد یک نفر همدرد صاحب است او بیرون است، همین لیست را برای من روان کنید که نفر پنجم هم را .

رئیس مجلس:

ابراهیم زاده صاحب را وقت بدهید!

منشی مجلس:

اگر در لیست نباشد باز تالار جنجال میکنند رئیس صاحب.

ابراهیم زاده صاحب مهربانی!

عباس ابراهیم زاده:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب! وقتیکه ما آمدیم اینجا و سوگند هم یاد کردیم در داخل تالار که ما نظارت خود را کامل میکنیم، قانون را پاس میکنیم و در کنار این نمایندگی خوب از مردم افغانستان میکنیم، به ولله و بالله و به خداوند عالم قسم که وزیر صاحب از داخل وزارت ترانسپورت، یک کمیشنکارخانه جور کرده از هر نفر( اجازه بدهید، هر کسیکه طرف داری کند علیه او هستم) هیچ کس نمیتواند طرف داری یک وزیر بی خاصیت که در حکومت است، احترام که به ذکی صاحب دارم هشت سال در یک کمیسیون بودیم، مگر به خدا قسم که هر چوکی فروخته میشود، معامله صورت میگیرد، حتی بدماشی در داخل وزارت ترانسپورت میکند چندین نفر را تاحالا لت و کوب کرده از برادران پشتون، هزاره، تاجک و هر کس را لت و کوب میکند ( من آنجا استخبارات نیستم اجازه بدهید) من برایت سوگند یاد کردیم سوگند به خداوند عالم که از وزارت ترانسپورت تمام چوکی هایش سرقلفی است، از هزار افغانی بالا تا لک دالر، اگر وجدان داریم در این شرایط که معلوم نیست زنده میمانیم یا میمیریم، از یک طرف مرض کرونا است و از سوی دیگر انتحار، انفجار، جنگ و نا امنی است بیایید که اصلاحات بیاوریم وکلای عزیز! هر کدام تان بیست هزار رأی دارید، هر کدام تان اولاد دارید، دل هر کدام تان به این وطن میسوزد، وزیر صاحب را شرافتمندانه از چوکی برکنار و عوض او شخص دیگر را.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب و وکلای معزز! پنج نفر پوره شد، حالا از وزیر صاحب خواهش میکنم تا بیایند و به سوالات جواب بدهند.

قدرت الله ذکی، وزیر ترانسپورت:

بسم الله الرحمن الرحیم:« إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ. »

به اجازه جلالت مآب رئیس صاحب ولسی جرگه، اعضای محترم هئیت اداری و وکلای با عزت مردم افغانستان! امروز بسیار تشکر میکنم از پشت مایک، من بسیار دق آورده بودم همان عزت ما، صدای ما، رشد ما مایک پارلمان بود که امروز شما ما را خواستید تشکری میکنم، خانه تان آباد، من افتخار میکنم به اینجا بیایم؛ چون رشد و عزت ما از همین مایک و همین تالار بود این را همه بفهمد. همیشه من علاقمند بودم که پارلمان مرا دعوت کند و من به خدمت وکلاء برسم، از این حرف همه مطمئن باشد. آمدیم در مورد سوال اول که در باره آتش سوزی های اسلام قلعه، فراه و کوتل خیرخانه که نمایندگان با عزت مردم افغانستان، واقعاً نظارت حق شما است، شما همان قسمیکه برای ما رأی دادید، همان قسم حق دارید که از ما سوال کنید و حتی سلب صلاحیت کنید از این مطمئن باشید، من به این تصمیم شما احترام دارم و احترام میکنم؛ چونکه حالا هم مرا در بسیاری جای ها وزیر نمیگویند وکیل میگویند، در مورد آتش سوزی ها کمیسیون مالی و بودجه اینجا حاضر است که وزارت ترانسپورت در بخش موتر های باربری نه صلاحیت دارد و نه مسئولیت دارد، فیصله را در سیستم ( سی کود های) وزارت مالیه به حکم رئیس صاحب جمهورو فیصله کمیسیون مالی و بودجه که اینجا حضور دارند، عواید ما را وزارت ترانسپورت از طریق سیستم (سی کود ها) جمع میکند، اخطار واضح برای ما آمده، مامورین وزارت ترانسپورت حق توقف، پرسان و ایستاد کردند موتر های باربری را ندارد، در این باره ما تفاهمنامه ای که با وزارت مالیه داریم، کمره ها فلم بیگیرد اینجا حضور دارد، فیصله ای که بین ما و وزارت مالیه صورت گرفته است؛ یعنی ما در بخش موتر های باربری نه صلاحیت ما است، نه مسئولیت ما است و اینجا ما برای شما نمایندگان باعزت مردم افغانستان اطمینان میدهم که من یک تن از وکلای بودم که مسئولیت پذیربودم، همیش در پارلمان از وحدت ملی، از یک پارچگی و تمامیت ارضی افغانستان دفاع کردم و حالا من در وزارت رفته غافل باشم امکان ندارد، این را برای شما اطمئنان میدهم که برای ما هیچ ربط ندارد، هر نوع اسناد که شما نمایندگان با عزت افغانستان بخواهید ما در دسترس شما قرار میدهیم.

موضوع دوم: نمایندگان باعزت مردم افغانستان! اتهام که بر من وارد شده خدای ناخواسته بی احترامی در پارلمان کرده باشم، من یک تن از وزاری هستم که درهر دعوت نمایندگان باعزت مردم افغانستان چه در مجلس عمومی بوده و چه در کمیسیون ها بوده افتخارانه اشتراک کردم، به هیچ کمیسیون و به هیچ مجلس عمومی غیرحاضرنبودم، وضعیت که قبل از عید و بعد از عید، روز ششم عید شما نمایندگان باعزت مردم افغانستان تصمیم که در برابرمن گرفتید، من به یک سفر رسمی به حکم جلالت مآب رئیس صاحب جمهور، جمهوری اسلامی افغانستان خارج از افغانستان بودم، اگر دو روز قبل خبر میشدم سفر خود را کنسل کرده میامدم؛ اما عین مجلس چهار روز قبل از عید رمضان، در روز 25 ماه رمضان در همین تالار که شخص خودم را، وزیر صاحب مالیه را و وزیر صاحب تجارت را شما نمایندگان باعزت مردم افغانستان دعوت کرده بودید، من با افتخار آمدم، دو تن از همکاران ما وزیر صاحب مالیه و تجارت حضورنداشتند شما تصمیم گرفتید که از همینجا ما را جواب دادید که امروز در تالار عمومی خودت اشتراک نکن؛ چون دیگر وزیر صاحبان نیامده اند، خود رئیس صاحب حاضر است، من در دفتر رئیس صاحب رفتم نیم ساعت، وکیل صاحبان اینجا تشریف دارند جناب نعیم صاحب وردک، جناب شیرزاد صاحب، رئیس صاحب خالق من افتخارانه آمدم و حتی خواهش کردم که من پشت تالار دق آوردیم اجازه بدهید یک بار داخل بیایم؛ اما برای ما گفتند مجلس ختم شد، مجلس ختم شده شما میتوانید بروید، پس ما در یک مجلس در یک دعوت شما اشتراک کرده نتوانستیم، آنهم بخاطریکه در سفر رسمی در خارج بودم نتوانستم، این را برای شما نمایندگان باعزت اطمئنان میدهم که من یگان وقت بدون دعوت هم پارلمان میایم، اگر در یک کمیسیون دعوت باشم برای نیم ساعت من چهارساعت در شورا بودم، در تمام کمیسیون ها میگردیم و دوستان را می بینیم، پیش رئیس صاحب میروم، یگان وقت که مرا میبیند میگوید جلسه خلاص شد هنوز نرفتی، من میگویم باش امروز برای ما شانس برابر شده بانید در کمیسیون ها دوستان را ببینم. این را برای شما اطمئنان میدهم که هیچ گاهی بی احترامی در مقابل نمایندگان مردم افغانستان و در مجلس عمومی تالار نکردم و نخواهد کردم؛ چونکه من لقب وکالت را افتخاری دارم، چونکه همین حالا هم بسیاری ها ما را وزیر نه وکیل خطاب میکند.

موضوع سوم: نمایندگان با عزت مردم افغانستان، دوستان ما ادعا دارند، حق شان است، نظارت هم میکنند، راپور های که میاید برای ما هم میگوید، از نزدیک در وزارت هم بیایند هم حق دارند همین شکایت را بکنند، در تالار هم حق دارند. در باره تعیینات های غیر قانونی و سلیقوی، من یگانه از نمایندگان با عزت و فعلاً وزیر ترانسپورت دولت جمهوری اسلامی افغانستان، یک تن از کسانی بودم که از عقارب ما، از برادر ما و از خویش های ما کسی در وزارت تعیین نشده، سه برادر من هر سه اش دوکتورا و ماستری دارد، اکثریت وکیل صاحبان میفهمند امروز در خانه شان نشستند، گفتم من نمی خواهم چیزی را که من میگویم برای شما نماینده های با عزت افغانستان، خواهش میکنم که اینرا نوت بگیرید و بررسی کنید بعد از پنج ماه که همین گپ ما دروغ بود، ما پیش شما محکوم و ملامت، تعیینات ای که در وزارت ترانسپورت صورت گرفته، در یکی از این بست های رسمی رقابتی که بوده وزیر صلاحیت ندارد، پورسه ای که شما نمایندگان با عزت افغانستان در تمام ادارات مراجعه میکنید و میبینید، از طریق رقابت آزاد و اصلاحات اداری بوده، ما هر وقت کدام تعییناتی در جای رقابتی کسی را از بیرون آورده سرپرست تعیین کرده باشم، کسی را غیر قانونی تعیین کرده باشم، ذاتاً ماه وار تفتیش ریاست جمهوری، لوی څارنوالى، اصلاحات اداری همه شان این را تعقیب میکنند و بررسی میکنند، شما نمایندگان با عزت مردم افغانستان چندین بار منحیث دوست، منحیث یک کسی که همرای شما همکار بودیم، آمدید در وزارت در بخش ای که واقعاً که شما هم مردم سرتان فشار میاورد، در جا های که من مشکل داشتم عذر کردم و خواهش کردم که من صلاحیت از این را ندارم، از دست من نمیاید، همین را برای شما گفتم؛ اما گپ ندادیم اینرا اینطور میکنیم آنرا آنطور میکنیم گفته یک ماه دیگر شما را دوانده باشم، چیزیکه از توان ما آمده در خدمت تان بودم، در جای که من مشکل داشتم نمیتوانستم همان طریقه اش را همان مشکل اش را برای شما تشریح کردیم. در باره تعیینات های غیر قانونی و سلیقوی، از این برای شما اطمینان میدهم، رهبری دولت جمهوری اسلامی افغانستان، جلالت مآب رئیس صاحب جمهور، جمهوری اسلامی افغانستان، چندین فرمان مکرر را به وزراء دادند، هر وزیری که یک کسی از بیرون غیر قانونی سرپرست تعیین کند آن منفک است، رهبری دولت جمهوری اسلامی افغانستان، در بخش تعیینات های غیر قانونی بسیار جدی است و هیچ وقت ما از نزد خود تعیینات های سلیقوی و غیر قانونی کرده نمیتوانیم، نتوانستیم و احترام به قانون دولت جمهوری اسلامی افغانستان ، احترام به فیصله های دولت جمهوری اسلامی افغانستان، احترام به نظارت که وظیفه اصلی شما نمایندگان با عزت مردم افغانستان است هستیم، به فیصله های شما، به نظارت شما مطابق این پیش بردیم و پیش رفتیم؛ اما در بعضی موارد مشکلات وجود داشته، در خدمت شما رسیدگی کرده نتوانستیم، وضعیت افغانستان را در ساعت امتیازی شما نمایندگان با عزت مردم افغانستان تشریح کردید ما می شنیدیم، امروز من آمده بودم که در اول وقت بیایم متأسفانه دیروز در کمیته روساء بخش کرونا را در نظر گرفتند برای ما از خود کمیته روساء گفتند که خود ات از آجندای فرادا ، آجندای خود ات کنسل شد، گفتند موضوع کرونا است، بخاطر این من باز هم امروز در اطراف پارلمان دوره می زدم، نشود که نمایندگان با عزت افغانستان نگویند که والله امروز هم این نیامد، با وصف که برای من گفته شد خود تان در آجنداء نیستید شما امروز نیایید، من این را برایتان اطمئنان میدهم در شهر کابل موتر های که آتش سوزی شده شما خود تان خبر دارید، برادران جناب رضایی صاحب، جناب هریرود صاحب ، جناب خود رئیس صاحب از همین منطقه است، نیرو های امنیتی خصوصاً پولیس و امنیت ملی ، روزانه موتر های باربری را در داخل شهر کابل اجازه نمیدهد، بخاطر انتحار و انفجار، آنها این سیستم را ایجاد کردند ما در داخل افغانستان به هیچ موتر باربری صلاحیت ایستاد کردن و پرسان کردن را نداریم که من برای شما اطمینان میدهم در این باره بلکل از این مطمئین باشید و میتوانید که اسناد های است که در خدمت شما ارائه کنم. یک موضوعی جناب وکیل صاحب باز که برادر ما است که از ولایت جلال آباد قبلاً در بخش ملی بس یا آور شدند، من در بخش ملی بس همرای شان سه بار جلسه داشتم، باز صاحب فکر می کنم نیست و رفتند، ملی بس، شرکت های تصدی، شما نمایندگان با عزت مردم افغانستان خبر دارید، شرکت های تصدی مربوط هر وزارت که بود به شرکت انکشاف ملی واگذار شده؛ یعنی در باره فیصله و تصمیم های ملی بس ما صلاحیت نداریم، این به انکشاف ملی واچذار شده؛ یعنی از ما خلاص شده ، بعد از این اگر کدام تغییرات آمده باشد به من ارتباط ندارد. بسیار تشکر از توجه تان، خانه تان آباد، هر تصمیم که می گیرید، هر فیصله ای که می کنید من برای آن احترام دارم؛ اما در آخر یک تشکری می کنم از پشت این مایک، بسیار دق آورده بودم نام خدا خوب یک زمزمه بود برای تان کردم، تشکر از توجه تان، ما در خدمت تان هستیم.

و آخر دعوانا ان الحمدالله رب العالمین.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! صحبت های وزیر صاحب را شنیدید، وزیر صاحب را رخصت می کنیم، باز ما و شما تصمیم می گیریم. دارالانشاء وزیر صاحب را، خوب وزیر صاحب یک بار تشریف ببرند باز گپ میزنیم، وزیر صاحب بفرمایید.

وکلای محترم! مطابق به اصول وظایف داخلی بعد از صحبت های وزیر صاحب، سه تن از وکیل صاحبان که مخالف هستند و سه تن هم موافق هستند باید صحبت کنند، قناعت و عدم قناعت، سه نفر که قناعت دارند هم کارت های خود را بالا کنند و هم سه نفر که عدم قناعت است، شما قناعت دارید، خوب داکتر صاحب ضیا، رضایی صاحب، صافی صاحب شما هم قناعت دارید، خوب اقبال صاحب سه نفر قناعت دارند، کلیم زی صاحب از کمیسیون اختصاصی، مامور صاحب احمدزی و مسرور صاحب قناعت ندارند.

منشی مجلس:

مطابق اصول پیش میرویم جناب رئیس صاحب یا فرمایشی؟

رئیس مجلس:

خوب وکلای محترم! سه تن از وکیل صاحبان که قناعت دارند، میشود که برای شان اول وقت بدهیم بعد از آن باز یا اول کمیسیون اختصاصی را وقت بدهیم، فقط سه مخالف و سه موافق صحبت می کنند ، جناب کلیم زی صاحب بفرمایید.

عبید الله کلیم زی:

رئیس صاحب، هیئت محترم اداری و و وکلای با عزت مردم افغانستان، اولتر از همه السلام و علیکم و رحمت الله و برکاته!

جناب رئیس صاحب! مطابق قانون اساسی استیضاح وزرای حکومت حق مسلم ولسی جرگه است در مواردی که تشویش از اجراآت در وزارت به وجود میاید، ولسی جرگه مطابق قانون اساسی و ولایحه وظایف داخلی موضوع استجوابیه و استیضاحیه را مطرح می سازد و در این موضوع استیضاحیه و استجوابیه حیثیت و عزت تالار که به همه وکلاء و نماینده های مردم که عضویت این تالار را دارند وا بسته می باشد، به این اساس جناب رئیس صاحب من فکر میکنم که شاید در مورد استیضاح، موضوع یک شخص و دو شخص مطرح نباشد و مهم حفظ عزت و حیثیت تالار می باشد، امروز اگر در فورم استیضاح وزیر صاحب ترانسپورت 50 و 55 نفر امضاء کرده باشند، فردا میشود که این 50 اعضای ولسی جرگه در فورم استیضاح دیگر وزیر امضاء کنند، اگر ما وشما نصف ما از وزیر دفاع میکنیم و نصف ما مخالفت میکنیم، پس چرا ما خواهان حفظ حیثیت ولسی جرگه می باشیم، دیروز جناب رئیس صاحب در کمیته رؤساء فیصله شد که نصاب کمیته رؤساء پوره بود و کمیته رؤساء مطابق لایحه وظایف داخلی...

رئیس مجلس:

کلیمزی صاحب را یک دو دقیقه وقت بدهید، کمیسیون اختصاصی است.

داکتر عبید الله کلیمزی وردگ:

جناب رئیس صاحب! کمیته رؤساء مطابق لایحه وظایف داخلی مسئولیت ساختن آجنداء را دارد، وقتیکه دی روز به توافق آراء در کمیته رؤساء فیصله شد که امروز در تالار ما روی موضوع رخصتی، موضوع قرنطین و کرونا صحبت میکنیم و استیضاح وزیر ترانسپورت در آجندای بعدی شامل را می سازیم، امروز چرا خلاف فیصله کمیته رؤساء در این اینجا در آجنداء گرفته میشود؟ دوم زمانیکه استیضاح وزیر صورت میگیرد هیئت اداری ولسی جرگه، تمام کسانیکه در فورم امضاء کرده اند جمع می نماید و از بین آن به توافق آراء پنج نفر به سوالات انتخاب میشوند، در اینجا کمیسیون اختصاصی مواصلات و مخابرات است، از هیئت اداری و از دوستانیکه در مخالفت امضاء کرده اند، هیچکس برای ما احوال از اینرا نداده اند، ما سوالاتی داشتیم ما وزیر را دعوت کردیم، ما در مورد وزارت ترانسپورت نظارت داریم؛ فلهذا جناب رئیس صاحب، من پیشنهاد میکنم که به این شکلی که استیضاح جریان دارد، این اصلاً استیضاح گفته نمیشود وهیچ شرایط و معیارات استیضاح را پوره نکرده، لطفاً موضوع را در آجندای آینده شامل بسازید، تا به شکل اساسی مطابق لایحه وظایف داخلی ما به طرف استیضاح وزیر ترانسپورت برویم، تشکر.

رئیس مجلس:

مامور صاحب احمدزی، همدرد صاحب ببخشید سه نفر وقت ثبت نام کرده اند.

الحاج مامور احمدزی:

بسم الله الرحمن الرحیم

د رئيس صاحب او هيئت اداري او د ملت درنو استازو په اجازه.

جناب رئيس صاحب اول خو زه په دې خپلو وكيل صاحبانو ته وايم چې په تېره دوره كې هم موږ همدغه وزير صاحبانو ته كمپاين وكړو همدغه وزير صاحبانو ته مو رايې وركړلې او ځانونه مو مدافعين د دغه وزير صاحبانو جوړ كړي وو په كراتو كراتو باندې همدغه ټول تالار شكايت كړى دی چې دغه وزير صاحبان په وزارتونو كې نشته زموږ مؤكلين او موږ همېشه دوى پسې سرګردانه يو دوى يو هم په وزارت كې نه وي يو هم په اداره كې نه وي چې موږ د خپلو مؤكلينو مشكلات ورسره شريك كړو، بل تر اوسه اسد صاحب وويل چې د وكيل صاحبانو موټر نه دي سوځېدلي شخصاً زما دوه موټر په ټرانسپورټ كې هلته په هرات اسلام قلعه كې سوځېدلي دي وزير صاحب وايي چې زه نه مسئوليت لرم او نه صلاحيت لرم بناءً بيا نو وزير د ټرانسپورټ د څه لپاره دی؟ او هغه اسناد د دوى ارائه كوي چې په هغه كې دى نه مسئوليت لري او نه صلاحيت لري زه وايم ټرانسپورټ چارې مربوط د وزارت د ټرانسپورټ دي مسئوليت هم وزارت په كې لري صلاحيت هم په كې لري او ضمن وزير وايي چې ما غير قانوني مقرريانې نه دي كړي راشئ زه په بغلان كې درته ښایم څلور پنځه غير قانوني مقرريانې ده خپله كړې دي او خپل قوم او خپل تبار خلك يې راوستلي دي وزارت ته لاړ شی زه تعصب نه كوم د تعصب خبره نه كوم وزارت ته لاړ شی بغير له ازبك وروڼو نه مو كه بل څوك په وزارت كې پيدا كړل دى دې را ته را وښایی لكه څه رقم چې ابراهيم زاده صاحب وويل باور وكړه په وزارت كې دى هلته وزارت نه كوي هلته دى ديكتاتوري كوي په وزارت كې دى بدماشيانې كوي نن چې راغلى نن دلته په تالار كې چاپلوسي كوي او وايي چې زه دې تالار ته احترام لرم قطعاً نه تالار ته احترام لري نه پارلمان ته احترام لري نه وكيل صاحبانو ته احترام لري، مننه.

رئیس مجلس:

جناب مسرور صاحب!

سید ظاهر مسرور:

بسم الله الرحمن الرحیم

عرض سلام خدمت همه ای بزرگواران!

من بسیار مختصر عرض میکنم خدمت شما که در قسمت استیضاح وزیر ترانسپورت یک کمی عقده یی عمل شده و من باورم بر اینست که وزیر ترانسپورت مستحق استیضاح نیست و صحبت های را که امروز در تالار در حضور وکلای محترم داشت، صحبت هایش منطقی و اصولی بوده، بعضی از وکیل صاحب که یگان ادعاهای دارند فکر میکنم ادعاهایشان شخصی است و در ادعاهای شان هم کدام اسناد و ثبوت وجود ندارد که ما بیاییم بگوییم که کی ها در داخل وزارت چه برخورد همرای شان صورت گرفته، و در قسمت از اینکه وزیر ترانسپورت مدعی بود که در بعضی از موارد مسئولیت و صلاحیت ندارد، خوب بلی، این یک واقعیت است که گاه گاهی ما و شما و همه ای وکلای محترم شاهد ا زاین هستیم که رئیس جمهور در بسیار از وزارت خانه ها صلاحیت های اصلی از همان وزرای را که یک مقدار به ذهن رئیس جمهور همخوانی ندارد گرفته به وزارت های دیگر یا به ادارات دیگری می سپارد، من مختصر میخواهم زیاد وقت وکلاء را نگیرم، همه ای وکلاء باید در قسمت استیضاح وزیر ترانسپورت و همه وزرای که قرار است استیضاح شوند یا استیضاح بکنند باید عقده یی عمل نشود و دقیق و همه جانبه در آن قسمت غور و بررسی صورت بگیرد، تشکر من هم عرض میکنم که وزیر ترانسپورت مستحق استیضاح نیست و او باید در این مورد تجدید نظر صورت بگیرد.

رئیس مجلس:

داکتر صاحب ضیاء از جمعی وکیل صاحبان قناعتی.

داکتر ضیاء الدین ضیاء:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب اعضای محترم مجلس.

جناب رئیس صاحب! صحبت های وزیر صاحب ترانسپورت قناعت بخش بود و همان قسمیکه همکار عزیز ما گفتند، وزیر صاحب ترانسپورت یکی از وزیر صاحبانی است که دایم برای قانون حرمت گذاشته و همان روز که مجلس وزیر صاحب را فراخوانده بوده، وزیر صاحب در همین دروازه هم آمد به احترام مجلس و وکلای ملت، جناب وزیر صاحب استیضاح وزیر صاحب ترانسپورت با یک عصبیت آغاز شده و کاملاًغیر قانونی است، اگر قرار بر این باشد که وکلای مجلس افغانستان تصمیم گرفتند که قانون در این کشور تطبیق شود و اینها یک نظارت گری خوب باشند، اول دوسیه سرپرست وزرای یک مشت افراد غیر قانونی در یک تعداد از وزارت خانها تکیه زدند، اول حساب از آنها را تصفیه کنند بعد میرسند به وزارت ترانسپورت. موضوع دیگری که در اینجا جناب رئیس صاحب باید عرض شود و من دایم حرف هایم را به صراحت گفتم، برخوردی که با آقای ذکی میشود برخورد متأسفانه سلیقوی و قومی است، اگر بنا بر این باشد و قرار بر این باشد این فورم استیضاحی است که همین لحظه از دار الانشاء گرفتم تمام دوستان من بدانند، هر وزیر در وزارت خانه اش مشکل دارد و همین حالا چند تا وزیر نازدانه را دفعتاً 50 امضاء را برایش جمع میکنیم و استیضاح میکنیم اگر برخورد در اینجا قومی باشد، نباید متأسفانه انتقام مردم ولایت فاریاب و مشکلات که در آنجا خلق شده از ذکی گرفته شود، من کاملاً به استیضاح از این مخالف هستم و باید سر از این دقیق بحث شود و مطابق قانون ما و شما پیش برویم. دوست دیگر ما ذکر کردند که در وزارت آقای ذکی دیکتاتوری است، دیکتاتوری را برویم در وزارت معارف و در وزارت مالیه شما ببینید که دیکتاتوری به چه شکل است و تعیینات و عزل و نصب بر اساس کدام معیارها در آنجا صورت میگیرد و یک تعدادی از دوستان ما متأسفانه بر خلاف قانون صدا بلند میکنند که یک وزیر را بزنیم دیگر وزیر ها باج بدهد، این خلاف قانون است، این مجلس افغانستان است ما باید مجلس را به مسخره نگیریم، ما مطابق قانون پیش برویم، به فکر سلامت و خوشی از این وطن فکر کنیم.

نائب منشی:

جناب رئیس صاحب ساعی صاحب کارت سرخ دارند، ساعی صاحب!

رئیس مجلس:

اقبال صاحب، اقبال صاحب!

نائب منشی:

ساعی صاحب را وقت بدهیم رئیس صاحب، ساعی صاحب!

رئیس مجلس:

رضایی صاحب، خیر رضایی صاحب بفرمائید، بعد از آن اقبال صاحب، بمانید همین سه، سه نفر خلاص شود، نی سه.

خان آغا رضایی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب و وکیل صاحبان محترم!

جناب رئیس صاحب! مطابق قانون مجلس افغانستان حق دارد که وزیر را به استیضاح، استجواب و یا و استماع دعوت کند؛ ولی باید قانونی باشد، در قدم نخست همین که آجنداء تغییر خورده ما امروز خلاف قانون میایم بالای استیضاح وزیر ترانسپورت صحبت میکنیم. بحث دوم اینست که وکیل صاحبان محترم، بیائید ما و شما صادقانه اگر قانون را میخواهید تطبیق کنیم، ما وشما به وزیران رأی ندادیم آنها هیچ نوع جنبه قانونی عمل از آنها ندارد، خلاف قانون تعیینات میکنند و دیکتاتورانه در ادارات کار میکنند، چرا ما مانع از آنها نمیشویم اگر عزت مجلس را در نظر میگیریم، اگر ما و شما واقعاٌ به اقتدار مجلس فکر میکنیم بیائید ما مانع کسانیکه عزت مجلس را زیر پا کرده اند و امروز به عزت نماینده گان مردم آنها صدمه وارد کردند بیائید مانع از آنها شویم، ما مشکل نداریم اگر وزیر ترانسپورت خلاف قانون عمل کرده باشد، به عزت مجلس احترام نکرده باشد و وکیل را بی عزت کرده باشد ما در کنار ما و شما می ایستیم؛ ولی جداً خواهش میکنیم وکیل صاحبان محترم سلقیوی برخورد نکنیم و تیمی برخورد نکنیم، ما مسئولیت مان را صادقانه برای مردم افغانستان انجام بدهیم، وزیرهای که سرپرست هستند آنها ظالمانه برای مردم به گلوی مردم وظیفه اجرا میکند شما وزیر معارف را ببینید چه میکند، این جفا به حق مردم افغانستان میکند، رئیس بانک را ببینید، وزیر مالیه آمد در اینجا گفت که من دزدان را معرفی میکنم چه از داخل تالار است و چه از بیرون تالار است، چرا نمی آید واقعیت ها را برای مردم افغانستان نمیگوید که ما و شما بفهمیم، وقتیکه می فهمیم وزیر ترانسپورت صلاحیت ندارد، مسئولیت ندارد یک آدم ضعیف است.

نائب منشی:

جناب رئیس صاحب، ساعی صاحب و ابراهیم زاده صاحب صحبت بکنند.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! ما سه تن از وکیل صاحبان که عدم قناعت داشتند آنها را گفتیم صحبت بکنند سه تا هم قناعت، دو نفر شده، نه دو فقط، یک داکتر صاحب ضیاء و رضایی صاحب این هم یاد داشت، بفرمائید اقبال صاحب!

حاجی محمد اقبال صافی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب و وکلای محترم!

جناب رئیس صاحب! همان روزی که وزیر صاحب ترانسپورت به مجلس حاضر نشده بود، مسئله استیضاح برامد ما در مجلس بودیم و کل وکیل صاحبان شاهد هستند که همان روز برخورد عقده یی و برخورد بسیار احساساتی شد؛ چون وکیل صاحبان ملامت نبودند، مسئله آتش سوزی موترها بود همه در یک احساسات بودند، اگر نه نمیشود که در یک روز وزیر حاضر نشود، دلایل معقول موجود نباشد، همان روز سجادی صاحب موضوع استیضاح را گفت که همین موضوع احساساتی است وخلاف قانون است؛ ولی کسی چون احساسات مجلس حاکمیت داشت گپ کسی را کسی گوش نکرد، به خاطر نیامدن یک روز وزیر در مجلس این مسئله در اینجا مطرح شد، در حالیکه وزرای هستند که ده ها مراتب ما خواستیم نیامده اند، این وزیر وزیری است که هم در کمیسیون ها حاضر بوده هم در تمام مجالس جناب رئیس صاحب حاضر بوده و دلایل را که را برای یاد آور شد، دوستان در اینجا گفتند که بضی بست ها در آنجا کمیشن کاری میشود فروخته میشود، برای کل ما و شما معلوم است که یک وزیر فعلاً یک کارمند باالمقطع را تعیین کرده نمیتواند، ما هر روز مشکل ما است مؤکلین میایند پیش وزیران میرویم، بست های دو، بست های اول شما میدانید که تا بست های پنج و شش از طریق اصلاحات اداری جناب رئیس صاحب تعیین میشوند، وقتیکه یک وزیر در تعیین بست های خود تا بست پنج و شش خود اش صلاحیت نداشته باشد، چطور میتواند او کمیشنکاری کند و او را بدهد. میادین هوایی جناب رئیس صاحب مربوط به وزارت ترانسپورت فعلاً نیست، چیزهای را که دوستان در اینجا گفتند، فکر میکنم دلایلی را که وزیر صاحب در اینجا صحبت کرد، از اینکه صلاحیت ندارد و مسئولیت شان بسیار زیاد است، نمیشود که ما با نیامدن اش اینرا استیضاح بکنیم، تمام مسائلی را که وزیر صاحب گفت برای ما قناعت بخش بود، ما باید عقده یی برخورد نکنیم مسایل افغانستان را در نظر بگیریم، به راستی کسانیکه امروز سرپرست هستند ما هر روز چیغ میزنیم که وزیر در اینجا( قطع مایک.)

رئیس مجلس:

وکلای محترم مطابق اصول سه تن از وکیل صاحبان که موافق هستند آنها صحبت کردند، سه تن هم که مخالف بودند. منشی صاحب نصاب چند است؟

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب مطابق اصول وظایف داخلی استیضاح می باشد ما نصاب نداریم، حالا تصمیم مربوط به تالار می باشد، آیا روز آینده چهارشنبه ما صندق می مانیم آیا، قاضی صاحب هیچ وقت ما صحبت خود را خلاص نکردیم شما باز یک.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! بر اساس پیشنهاد کمیسیون اختصاصی مواصلات و مخابرات، از اینکه فعلاً نصاب نداریم میشود فردا اینرا در کمیته رؤساء تنظیم بکنیم، به خاطریکه باید حد اقل 126 نفر از وکیل صاحبان تشریف داشته باشند،

کمیسیون اختصاصی پیشنهاد اش همین است که چون آجنداء دیروز به حساب کرونا تنظیم شده بود؛ چون وکیل صاحبان نگذاشتند.

منشی مجلس:

افغان صاحب هم اعتراض دارند.

رئیس مجلس:

کی؟

منشی مجلس:

افغان صاحب اعتراض دارد، افغان صاحب.

رئیس مجلس:

افغان صاحب بفرمائید!

حاحي غلام ولي افغان:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئيس صاحب هيئت رهبري او د ملت درنو استازو ته سلامونه او احترامات او ستاسې په اجازه.

جناب رئيس صاحب محترم راشئ چې دې ملت ته هم لږ مخ ور واړوو چې آيا زموږ مشروعيت او د دې ولسي جرګې حركات په كوم حد كې قرار لري او موږ د ملت او د ولس تر كومو اعتراضونو لاندې يوو جناب رئيس صاحب موږ بايد يكطرفه قضاوت ونكړو كه چېرې حكومت موږ ته د مقننې قوې په حساب ګوري او يا هم موږ مقننه يو دا ثابتوو چې موږ د ملت استازي يو نو اول بايد هغه وزير صاحبان چې دلته قانوني بڼه نلري هغه بايد قانوني چوكاټ ته برابر كړو هغه بايد د قانون په چوكاټ كې راشي دې ملت ته حساب وركړي او د اعتماد رايه واخلي جناب رئيس صاحب موږ داسې وزير صاحبان لرو چې له اولې ورځې څخه دلته د اعتماد رايه نه ده تر لاسه كړې ولې بيا هم برحاله وزيران دي او كار كوي او د دې ملت كور ته په درنه سترګه هم نه ګوري او داسې وزيران دي چې سرپرستان ناست دي هغه وزير صاحبان چې د ملت په رايه تللي دي او د خلكو د شخصي منافعو او د خلكو د شخصي ګټو لپاره نن استيضاح او استجواب ته را غوښتل كېږي په دې باندې موږ مطلق قناعت نلرو تر هغه وخته پورې موږ استيضاح او استجواب د منلو وړ نه دى تر څو چې ټوله كابينه قانوني بڼه پيدا نكړي هغه وزيران چې سرپرستان دي او هغه وزيران چې غير قانوني ناست دي هغه ولاړ نشي موږ اعتراض لرو اعتراض لرو موږ ته د منلو وړ نه ده نه استجواب را ته د منلو وړ دى نه استيضاح را ته د منلو وړ ده، و من الله التوفيق.

رئیس مجلس:

منشی صاحب نصاب چند است؟

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب نصاب نداریم.

رئیس مجلس:

نصاب نداریم.

منشی مجلس:

نه.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! از اینکه نصاب نداریم، فردا دوازده بجه کمیته رؤساء است، در کمیته رؤساء آجندای بعدی را تعیین میکنیم، جلسه در همین جا ختم است.

و آخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین.

تهیه وترتیب: آمریت ثبت مباحثات وتنظیم امور تخنیکی جلسات(هنسرد)

استخراج کننده مطالب: محمد ایمل ویار، نثار احمد جمال، صدیقه بارکزی، زویا حکمتجو، خالد هجران و صدیق الله حنیفی.

مصحح لسانهای ملی: محمود جان همدرد، نصیبه عطائی، محمد ایمل دوست و الهام مهدی.