داکتر رمضان بشر دوست، نور زاد صاحب، گل زمان نائب ، محترم عبدالزاهد تمیم، محترمه شینکی کروخیل، محترم مامور احمدزی ، محترم ضیا الدین اکازی، محترم گل رحمان همدرد، رئیس صاحب! وکیل صاحبان می گویند همه است؛ یعنی اگر دو صد و چهل و نه نام هم بگیری همین جا هستند، شاید در چای خانه باشند، رئیس صاحب اجازه است وقت میدهم، محترم حاجی صاحب محمد هاشم خان!

حاجی محمد هاشم فاریابی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب مجلس، هیئت محترم اداری و وکلای محترم، السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته، صبح تان بخیر!

درود به روان پاک شهداء، همچنان شهدای که در اثر مریضی کرونا جان های شیرین خود را از دست دادند. جناب رئیس صاحب محترم! دو موضوع است که به عرض شما برسانم؛ یک موضوع که به عرض شما برسانم شما میدانید که وضعیت ما در شرایط بد امنیتی و همچنان شیوع ویروس کرونا، وضع اقتصادی، فقر و بیکاری مردم ما را تهدید می کند و به این مشکلات مردم ما مواجه هستند. خصوصاً به سلسله سقوط ولسوالی ها و نا امنی اکثراً ولسوالی ها خصوصاً در ولایت فاریاب ولسوالی قیصار و دولت آباد سقوط کرد، چند ولسوالی دیگر که مانند ولسوالی شیرین تگاب، ولسوالی خواجه سبز پوش و لولاش در تهدید بلند قرار دارد و همچنان یک کندک از اردوی ملی در قیصار و یکی هم در المرغ که موقعیت دارد به حمایت و اکمالات ضروری، ضرورت دارد، امید است تا وزارت محترم و سکتور های امنیتی تا در اینجا تدابیر لازم را داشته باشند. موضوع دیگری را که جناب رئیس صاحب به عرض شما برسانم، در مورد تدابیر از قبل که از موج سوم ویروس کرونا از آغاز که در کشورهای همسایه؛ مانند: ایران، پاکستان و هندوستان صورت گرفته بود، با وجودی که چند مراتب در وقت امتیازی ما صحبت کردیم، در این مورد باید در جمع بندی کمیسیون صحت و وزارت محترم صحت باید طرح خود را میداشتند که تدابیر لازم را اتخاذ می کرد، متأسفانه آن شکل نشد، در طول دو، سه هفته که ما خود من هم مریض دار بودم و در شفاخانه های ملکی و دولتی وضعیت را دیدم، در بسیار حالت بد مردم به سر می برند، خصوصاً در هر شفاخانه ای که مراجعه می کنند در آنجا جای نیست، اکسیجن نیست و هیچ نوع تدابیر لازم نیست، حتی به شفاخانه چهار صد بستر شهید سردار محمد داوود خان که رفتیم، در آنجا دستگاه تولید آکسیجن توسط یکی از شرکت های هندی از طریق تدارکات ملی محکم شده بود غیر فعال است، در صورت که در یک شرکت، در یک شفاخانه نظامی ما که این وضعیت باشد و دیگر شفاخانه های ملکی و سائر شفاخانه ها و هم تدابیری که باید سیستم آکسیجن در آنجا نصب شود، سیستم تجهیزات باشد هیچ نوع آمادگی نیست، با وجودی داکتر ها در خدمت مردم قرار دارند ما از آنها همیشه تقدیر می کنیم، همیشه آنها زحمت خود را می کشند، مگر تدابیری که باید گرفته شود از قبیل قرنطین، فاصله گرفتن و استفاده از ماسک حتی ما در پارلمان ماسک( قطع مایک.)

منشی مجلس:

تشکر، محترمه قمر بانو!

قمر بانواکبری نورستانی:

بسم الله الرحمن الرحیم.

با اجازه رئیس صاحب، هیئت اداری و وکیل صاحبان محترم، صبح تان بخیر!

نورستان غربی شامل سه ولسوالی می باشد؛ ولسوالی دو آب، مندول و نورگرام، این سه ولسوالی با مرکز نورستان وصل نیستند که چندین مرتبه، بیست و پنج روز می شد که ولسوالی دو آب و مندول تحت محاصره طالبان بود و خودم شخصاً چندین مرتبه با مقامات بلند پایه تماس گرفتم که اعاشه و اباته و مهمات اکمال کنند، نان، آب، مرمی و اسلحه نداشتند، نیروهای پولیس ما خوب مقاومت کردند و این دو ولسوالی ما هم سقوط کرد واکنون مخالفین دولت تصمیم گرفتند که ولسوالی نورگرام را سقوط بدهند، اگر این ولسوالی سقوط کند ولایت پنجشیر و لغمان ما سقوط خواهند کرد، هیج وقت ولسوالی نورستان سقوط نکرده، اولین بار است که در نورستان ولسوالی دو آب و مندول سقوط می کنند، از قومندان، از رئیس امنیت ملی و از والی گرفته بدون اینکه همرای متنفذین قوم مشوره صورت بگیرد در نورستان روان میشود ازاحزاب سیاسی، همه شان به احزاب خود کار می کنند و به فکر مردم نورستان نیستند، من هم دولت مرکزی و هم حکومت محلی نورستان را ملامت میدانم، حکومت محلی نورستان باید پیش از پیش تدابیر امنیتی را باید می گرفتند و حکومتی مرکزی که است باید اکمالات هوایی می کردند؛ اما متأسفانه چنین چیزی نشد. پیشنهاد من هم همین است که قوای هوایی اسپیشل فورس روان کند به ولایت نورستان، به شش ماه الی یک سال سلاح و مهمات را اکمال کند که اگر ولسوالی دو آب و مندول ما واپس بگیریم، به خیر باشید، تشکر.

عبدالقادر قلاتوال:

د لوی او مهربان خدای په نامه! جناب رئیس او د ملت استازو السلام علیکم سهار مو په خیر! جناب رئیس صاحب! په زابل د الکترونیکی تذکرو د ویش لړی ډېر سست روانه ده، زموږ خواهش د احصاییې لوی ریاست څخه او د لومړۍ درجه مسئولینو څخه دا دی د ولایت یو اوسیدونکی چې په دوه میاشتو کې و نه شي کړای چې الکترونیکي تذکره تر لاسه کړي طبیعي خبره ده چې دا یو ډېر ستونزمند حالت دی پاسپورت اخلي ناروغ لري نو ځایونو ته سفرونه لري او د پاسپورت شرایط هم تاسو ته بهتره معلوم ده ترڅو پورې برښنایي تذکره و نه لري ورته پاسپورت نه ورکوي. جناب رئیس صاحب! ما یو ځلې دوه ځلې پخوا هم یادونه کړې وه یو ځلې بیا تکرار حسن دی هغه په دې معنا چې د ټاکنو قانون یعنی که غواړئ ټاکنیز نظام په آینده کې د لانجو او کشمکشو او د بد حالت څخه خوندي وي بهتره به دا وي چې هغه مسوده یا طرح چې د قانون د حکومت له لوري نه تصویب شوې ده تاسو یو ځل یادونه ددې وکړئ چې د انتخاباتو قانون باید ولسي جرګې ته را ولیږل شي ترڅو پورې چې تعدیلات ، تصویب ، رد هغه پړوانه چې باید د یو قانون لپاره لازم دي هغه طی کړي ترڅو ولسي جرګه په آینده خپل مسئولیت رفع کړی اوسي. رئیس صاحب! د امنیتي حالتونه په یاد باید یادونه وکړم چې دلته نور وکیل صاحبانو هم یادونه وکړله د ولایتونو مشکلات ، په زابل ولایت کې هم همداسې ستونزې موجود دي د ځینو نقاطو نه چې کوم عقب نشیني وشوله شاتک وشو په هر صورت ترسره شو، اما زموږ یو ډېر مهمه ولسوالۍ چې هغه د شاجوی ولسوالۍ ده د کابل کندهار په لویه لاره باندې موقعیت لري ، هلته د امنیتي اندیښنو له وجهې نه تقریباً په سلګونه کورنۍ بې ځایه شوې دي او په ډېر بد حالت کې ژوند لري. لومړی خو زموږ خواهش دا دی ، د امنیتي سکتور د مسئولینو څخه په دویم قدم کې مو د افغانستان د محترم جمهور رئیس څخه دا تقاضا‌ء او غوښتنه ده چې دغو ټکو ته نه یوازې په زابل بلکې د افغانستان په هر ګوښه او کنار کې چې اوس کومې اندیښنې راټکېدلې دي دو ته په وخت او زمان سره ځواب وویل شي ترڅو پورې چې د خلکو سره کوم تشویشونه موجود دي هغه رفع شي. رئیس صاحب! ستاسو په یاد وي چې د مالیې وزیر له همدې مایک نه دلته غږ وکړ د همدې خطابې د میز نه چې په ګمرکونو کې سخت فساد موجود دی. د کومو اطلاعاتو له مخې او د عیني شاهدانو د معلوماتو د مخې نه چې موږ ته را کړل شوي دي یوازې د هرات د ګمرک کې د ورځې شپیته موټر په غیر محصولي توګه باندې چې بله فرعي لاره لري له هغه ځای نه وځي. همدارنګه د آقینې بندر ویل کیږي چې اصلاْ عواید یې حکومت ته نه راځي او هلته په خپل سر باندې فساد ته لمن وهل کیږي دا چې تر کومه حد پورې به دا خبره دقیق وي یا نه وي هغه بعدي خبره ده کېدلای شي چې د اړوند ولایتونو وکیل صاحبان په دې هکله باندې ‌رڼا واچوي مننه کور مو ودان.

منشی مجلس:

محترم اتیکان صاحب!

اسماعیل اتیکان:

بسم الله الرحمن الرحیم

عرض ادب خدمت رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای معزز کشور!

جناب رئیس صاحب! چنانچه شما و تمام ملت آگاهی دارند، سهم مردم نورستان در رهبری حکومت خیلی ناچیز بوده؛ اما متأسفانه همین سهم ناچیز هم به بهانه های مختلف اش روزانه قیچی شده روان است. مدت پانزده روز گذشته سه تن از جوانان کادری ما از وظیفه های شان سبک دوش میشوند که هر یک نظام الدین معاون نظامی اداره تنظیم های زندان است، سید عمر والی ولایت نورستان و در ضمن عاطفه نورستانی رئیس مرکز زبان ها و ادبیات اکادمی علوم می باشد، حکم بر طرفی اینها بدون کدام دلیل و هیچ نوع توضیحات در آن ذکر نشده جناب رئیس صاحب، در حالی که دست آورد های بسیار مهم و دست آورد های بسیار خوب داشتند. امام محمد ولی ماچ و والی صاحب بدر مدت دو سال میشود که در خانه نشسته اند و هیچ کس باز خواست شان را نمی کنند. جناب داکترصاحب احمد یوسف نورستانی ریش سفید و بزرگ قوم نورستان یک دوسیه جعلی برای اش ساخته شده تقریباً یک سال میشود جلا وطن شده و از وطن بیرون مانده است. جناب رئیس صاحب! آیا پاداش خدمت صادقانه همین است و آیا جمهوریت به معنای تاراج کردن حق اقلیت ها است؟ آیا جمهوریت پامال کردن مردم صلح جو و امتیاز دادن به مردم یا گروه شرور است؟ آیا گناه مردم نورستان همین است که روزانه با حکومت خود یکجا جنگ می کنند شهید و زخمی میشوند واز حکومت خود دفاع می کنند؟ به نظر من این تبدیلی عادی نیست، این تبدیلی است که میخواهند مردم نورستان را از حکومت محروم بسازند و ما این عمل را یک تبعیض آشکار و همچنان یک حذف سیستماتیک میدانیم. جناب رئیس صاحب امروز مخاطب من شما هستید، شما باید از این بی عدالتی پرسش کنید و همچنان اگر این نهاد ناظر به عمل کرد دولت است باید پرسش شود، باید از این تبعیض و از این حذف سیستماتیک پرسش شود. همچنان موضوع دوم، موضوع ولسوالی ها است که ولسوالی نورگرام ما شدیداً در محاصره دشمن قرار دارد و ولسوالی مندول و دو آب سقوط کرده ، اگر به اینها توجه صورت نگیرد، من در همین آینده های نزدیک شاید ولسوالی نورگرام ما هم سقوط کند و از تمام نیرو های امنیتی خواهان این هستم که هر چه زودتر ولسوالی نورگرام ما هم اکمال شود، تشکر.

منشی مجلس:

تشکر، محترم نیلوفر جلالی کوفی!

نیلوفر جلالی کوفی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب و همکاران عزیز، سلام و صبح همه بخیر!

همکاران عزیز! وضعیت امنیتی و صحی در سراسر کشور واقعاً قابل نگرانی است از کابل تا همه ولایات، هر روز ما شاهد کشتار بی رحمانه ای مردم بی دفاع و بی گناه ما هستیم، هر روز یک یا دو ولسوالی سقوط می کند، هر روز ما شاهد عقب نشینی های تکتیکی هستیم که در آن تعداد زیادی از نیرو های امنیتی ما جان های شیرین شان را از دست میدهند، باالآخره ما هر روز شاهد یک فاجعه و یک بحران هستیم، هیچ کس به ملت و نمایندگان ملت پاسخگو نیستند. جناب رئیس صاحب! ولایت کندز که اسم آن به جنگ و نا امنی گره خورده است و سال های متمادی است که در آتش جنگ می سوزد، نه ولسوالی دارد که از جمع نه ولسوالی سه ولسوالی آن قبلاً در کنترول طالبان قرار داشت، با تأسف در این سه شبانه روز با وجود که جنگ بسیار به شدت در ولسوالی خان آباد و ولسوالی علی آباد ادامه داشت و ما بار، بار صدا بلند کردیم به مسئولین سکتور های امنیتی تماس گرفتیم؛ ولی اندک ترین توجه نکردند که باالآخره ولسوالی خان آباد سقوط کرد و فعلاً هم جنگ در بازار ولسوالی علی آباد به شدت ادامه دارد، والی ولایت کندز که رئیس شورای نظامی است فعلاً به سیاحت به کابل آمده، قومندان قول اردو در کندز تشریف ندارد، قومندان لوا ما نداریم، هشت ماه میشود فعلاً ما قومندان لوا نداریم، و قومندان کندک کمندوهم زخمی شده ، قوماندان کندک ضربتی هم در کندز تشریف ندارد، جنگ درحومه های شهر کندز حتی در بعضی از روستا های نزدیک شهر کندز فعلاً ادامه دارد و حتی طالبان حضور گرم در داخل شهر هم دارند. جناب رئیس صاحب! همین وزارت دفاع، وزارت داخله و ریاست امنیت ملی، ریاست امنیت ملی خوب اصلاً من فکر نمی کنم که اندک ترین تحرک داشته باشد و حتی آگاهی داشته باشد که یک ولسوالی به خطر سقوط مواجه است، به همین شکل اگر باشد من مطمئن هستم که ولایت ها سقوط خواهد کرد و وزارت دفاع کاملاً فلج است و وزارت دفاع اصلاً پاسخگو نیست، وزیر دفاع مریض است من فکر نمی کنم که قطع الرجال باشد، ما داریم اشخاص و افرادی با ظرفیت، با تجربه و کادر های نظامی که بیایند مدیریت کنند جنگ افغانستان را، وزارت جنگ فعلاً فلج است جناب رئیس صاحب، خواهش من این است که بیایید ما یک تصمیم بگیریم و صلاحیت خود را صرف مختص به مایک نسازیم و در این مورد یک تصمیم جدی بگیریم تا این که اشخاص و افرادی که مریض هستند در بستر های بیماری و مریضی بروند استراحت کنند و کسانی که میتوانند بیایند باالآخره جنگ افغانستان مهار کنند، تشکر.

منشی مجلس:

تشکر، محترم عزیز الله الفتی!

عزیز الله الفتی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب! امروز خطاب من به شخص جناب رئیس صاحب جمهور است، در همچو یک حالت بحرانی و حساس رئیس صاحب جمهور منحیث یک سر قوماندان اعلی قوای مسلح افغانستان مکلفیت دارد، تا در قسمت سوق و اداره قوت ها از طریق وزرای مربوطه جنگ و امنیتی باید داخل اقدام شود، متأسفانه ما از شش ماه به این طرف در حقیقت امر وزیر دفاع نداریم، وزیر دفاع نسبت مشکلات صحی که دارد در خارج بود و برای چند مدتی آمد پس دو باره مجبور شد که برود، متأسفانه در افغانستان همیشه سلیقه ها بر اصل کارایی حاکم است، کسانیکه ارتباطات نزدیک، تنظیمی، شخصی و سلیقوی دارند افراد و اشخاصی هستند که باید آنها مدام العمر در وظیفه ها و در مسند دولتی قرار داشته باشند. گپ دوم من موضوع، موضوعی عام است، وقت که ما افغانستان را در یک وضعیت بحرانی و حساس می بینیم، صدای ما به رهبران آماتور است، به رهبرهای که از نام مردم و از نام قوم مربوطه خود صاحب جای، جلال و جایگاه شدند، امروز که مردم شان در معرض تجاوز قرار دارند و در معرض خطر قرار دارد هنوز بر بستر گرم لمیده مصروف خوش گذرانی هستند، باید هر چه عاجل در ولایات های مربوطه شان، در زون های مربوطه ای که در آنجا نفوذ قومی دارند باید حضور پیدا کنند، و در روز های خوب که مردم از آنها حمایت کرده بودند در روز های سخت باید آنها از مردم حمایت کنند و برای آنها کافی است که جنرال دوستم الگو باشد، مارشال دوستم الگو باشد، چطور در شرایط سخت در پهلوی مردم اش قرار می گیرد و از طرف دیگر از قومندانی قوای هوایی بلخ منحیث وکیل ولایت جوزجان که به نمایندگی از وکلای جوزجان، سرپل و سائر ولایات هر کسی از وکلای مربوطه خبر دارد، من از دگروال توفیق قومندان هوایی تشکری می کنم که در شرایط سخت بحرانی شب و روز با پرسونل و با پیلوت های جان به کف اش به حمایت قوت های زمینی مصروف هستند و همچنان از هر تک، تک مبارزین و مقاومین که برای فعلاً به قسمی مردمی از حاکمیت( قطع مایک.)

منشی مجلس:

تشکر، محترمه فاطمه کوهستانی!

فاطمه کوهستانی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با تقدیم احترامات خدمت وکلای مجلس!

جناب رئیس صاحب! ابتداء به نام شهدای غور، بنام شهدای سائر ولایات آغاز می کنم و درود میفرستیم به روح اینها صلوات و بعد از آن نیرو های نظامی ما که امروز در خط اول نبرد قرار دارند درود میفرستیم، دست های شان را از راه دور می بوسیم و می گوییم ما که اگر هستیم بخاطر شما هستیم، اگر شما نباشید نه حکومتی وجود دارد، نه جمهوریت وجود دارد، نه پارلمان وجود دارد و نه سیستم وجود دارد، ما با وجود شما هستیم که جمهوریت حفظ می کنیم، شما هستید که در سنگر ها امروز مبارزه می کنید و تاریخ می سازید، درود بر شما ما در کنار شما هستیم، گرچه در کنار سنگر نیستیم؛ اما از راه دور در کنار تان هستیم و شما را حمایت می کنیم، امیدوار هستیم که این بتواند یک نیرو و یک قوت برای شما باشد. جناب ریئس صاحب! ولایت غور در حال حاضر در شرایط بسیار وخیم قرار دارد، ما شاهد بودیم در چند روز اخیر سه ولسوالی سقوط کرد، سه ولسوالی که متأسفانه یک ولسوالی به علت کمبود تجهیزات نظامی و حمایت های و مانور های نظامی سقوط کرد، در دو ولسوالی دیگر هم بی توجهی صورت گرفت، اگر برای غور کمک های هوایی امروز یا فردا یا در دو روز آینده نرسد، مطمئن باشید که خود ولایت غور در خطر سقوط قرار دارد، جناب رئیس جمهور لطفاً بیدار شوید، سکتور های امنیتی خصوصاً وزارت دفاع میخواهم که توجه داشته باشند که غور ار نجات بدهید که غور در خطر سقوط قرار دارد، خواهش میکنیم، تمنا میکنیم دست ما دیگر بجای نمیرسد، یک هفته گذشته ما تمام طول هفته در وزارت دفاع و ریاست امنیت ملی ما حاضر دادیم؛ اما هیچ کار جدی صورت نگرفته در قسمت غور، خواهش میکنیم و تمنا داریم که به داد مردم غور برسید که مردم غور واقعاً محروم و مظلوم هستند و متأسفانه، متأسفانه ضرورت که ما داریم به تجهیزات نظامی حملات هوایی است که هیچ توجه در این قسمت صورت نمیگیرد. در کنار آن جناب رئیس صاحب میخواهم در قسمت این تمرکز بکنم که جناب رئیس جمهور! وقت، وقتی از این است که شما کار را به اهل کار بسپارید لطفاً، لطفاً وقتی نیست که شما قوم خود را، خویش خود را ببرید در یک وزارت تعیین کنید و سمبولیک باشد، وزارت داخله در حال فروپاشی است، عدم هماهنگی، عدم توانایی سکتور های امنیتی، عدم اینکه اصلاً هیچ کسی پاسخگو نمیباشد، تنها کسی که در یک هفته گذشته پاسخگو بوده معاونین ریاست امنیت ملی بوده برای ما، بعضی از معاونین وزارت دفاع همچنین دیگر هیچ کسی شخص محضور وزیری نداریم، وزیر داخله پیام ما را میخواند؛ اما جواب برای گفتن ندارد، این نشان میدهد توانمندی برای مدیریت وجود ندارد، اراده ای برای مدیریت وجود ندارد، توانمندی ظرفیت امنیتی ندارد این شخص، بنا بر این جناب رئیس جمهور! اگر صدای ما را میشنوید لطفاً با سرنوشت و با خون جوانان ما این زمان، زمان بازی نیست، با خون جوانان ما بازی نکنید.

منشی مجلس:

تشکر! محترم داکتر صاحب بشردوست.

داکتر رمضان بشر دوست:

به نام حق و به یاد شهداء

در مقدمه من از همکاران خود و همچنین از هموطنان خود معذرت میخواهم که نتوانستیم در تشیع جنازه یا در فاتحه عزیزان شان شرکت کنیم، چه کسانی شهید میشوند و چه کسانی که فوت میکنند، چه از همکاران، چه از خویشان ما هستند خویشان خود پارلمان و چه مردم عام مردم افغانستان هستند، از اینکه ما شرکت نکردیم و نتوانستیم، این به این معنی نیست که ما در درد و غم شان شریک نیستیم، در درد و غم شان شریک هستیم و از همینجا و وقتی ما خبر میشویم که چنین غم و فاجعه ای رخ داده دعا میکنیم، خداوند در همه جا است که جنت نصیب شان شود.

مقدمه دوم اینست که متأسفانه نه تنها مردم نورستان در نورستان یکی از فقیر ترین و فراموش شده ترین مردم ما است؛ بلکی در خود کابل متأسفانه هم در این حالت وحشتناک قرار دارند، من چند بار رفتم بخصوص در منطقه شهدای صالحین در بالای کوه زندگی میکنند که نه راه وجود دارد، نه برق وجود دارد و نه آب وجود دارد، من یک روز رفتم دو دفعه ما رفتیم در دو بار، باور کنید که یک حالتی برای بالا شدن وجود داشت که هیچ قابل تصور نیست، و ما مطرح هم کردیم متأسفانه توجه نکردند. مسئله دیگر را هم من تحریری هم میسپارم مسئله تقاعد است که از ریاست شکایات بسیار زیاد وجود دارد ریاست تقاعد. همچنین من نمی دانم کدام منطق حاکم است که امتیاز و اضافه کاری را باهم در تضاد قرار دادند، به کارمندان میگویند که یا امتیاز و یا اضافه کاری، در حالیکه هر دو اش در قانون وجود دارد اگر ما قانون مند هستیم. مسئله معاشات است که برای من مکتوب از وزارت مالیه آمده که معاشات شان به وقت پرداخته میشود، از مامورین، اجیران، عسکر، پولیس ملکی و نظامی؛ اما میگویند ما در بانک ارسال میکنیم؛ اما از بانک پرسان نمیکند یا واقعا به آنها میدهد یا نه هر بار که میروند میگوید پول شان حواله نشده. نقطه دیگر را هم اگر برای من یک دقیقه وقت هم اجازه بدهید، متأسفانه در افغانستان فعلاً دریایی از خون جاری است، در هیچ نقطه ای افغانستان که خون اولاد کشور ریخته نشود، چه کسیکه میکشد و چه کسی که کشته میشود، چه کسی که مسلح میجنگد و چه کسی که مسلح به اصطلاح دفاع میکند؛ اما تمام اینها بچه ای مظلوم این کشور هستند، اشتباه در این است که آقای اشرف غنی اگر فکر میکند به کشته دادن مردم افغانستان ارگ را حفظ میکند این اشتباه است، اگر آخوند زاده فکر میکند با کشتن مردم افغانستان ارگ را میگیرد این هم اشتباه است؛ چون کلید ارگ در دست مردم افغانستان نیست، ما شاهد هستیم که تقریباً سال ها و حتی قرن ها است که کلید ارگ در دست خارجی ها است.

رئیس مجلس:

یک دقیقه وقت بدهید تحریری دارد.

داکتر رمضان بشر دوست:

بنا بر این من تقضا دارم که ما تاریخ را اگر مطالعه کنیم با کشتن پشتون، تاجک، هزاره و 36 و 37 قوم کسی به قدرت نرسیده و با مردن اینها، از دست دادن اینها و شهید شدن اینها کسی ارگ را حفظ نکرده؛ چون کلید ارگ در دست مردم افغانستان نیست، کلید ارگ در دست مقامات کشور ما نیست، کلید ارگ در دست کسانی است که آنها امروز در کاخ سفید اند، آنها اگر بخواهند میتوانند هر کسی را در یک ساعت داخل ارگ کنند یا از ارگ بیرون بی اندازند؛ مثلیکه ما در تجربه خود میبینیم، در تجربه تاریخی چند ساله خود ما دیدیم، در زمان شوروی ها ما دیدیم، در زمان حبیب الله کلکانی ما دیدیم، در زمان امان الله خان ما دیدیم، بنا برین من از کسانی که تصور میکنند، به قدرت با کشتن مردم میرسند ویا چوکی قدرت را با کشته دادن مردم حفظ میکنند، من از اینها میخواهم که با چشم باز، با عقل سالم با عینک علم یک بار تاریخ افغانستان را مطالعه کنند.

منشی مجلس:

تشکر، یک دقیقه میدهم، نوبت شما باز رفت سیلاب صاحب، نورزاد صاحب!

گل احمد نورزاد:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، اعضای هیئت اداری، وکلای معزز و حاضرین در محترم در تالار، سلام و صبح شما بخیر!

جناب رئیس صاحب! وضعیت امنیتی کشور یک حالت بحرانی را به خود گرفته، ما به کجا روان هستیم، بیایید منحیث نماینده های واقعی مردم افغانستان مسایل قومیت را بگذاریم کنار، پشتون، تاجک، ازبک و هزاره را بگذاریم کنار، منحیث افغان و منحیث اولاد های راستین از این وطن که مردم هر لحظه توقع از آنها، امید از آنها و چشم از آنها طرف اجراآت و طرف کار کرد وکلای مردم است و تماس از آنها با وکلاء است، بیایید ما در این شرایط حساس رئیس جمهور افغانستان را وقت بگیریم، برویم از رئیس جمهور افغانستان بخواهیم که وضعیت را چه کار میکند و چه برنامه دارد، این حکومت ملکیت شخصی رئیس جمهور افغانستان نیست، این حکومت حاصل خون لک ها شهید است، لک شهید نیرو های امنیتی کشور است، ببینیم برنامه های رئیس جمهور را واقعاً نیم کاسه ای زیر کاسه وجود دارد، اگر واقعاً رئیس جمهور، پلان از آن و طرح از آن و برنامه از آن مورد قناعت ما قرار گرفت، ما مردم خود را قناعت بدهیم، همه ای ما در کنار رئیس جمهور بخاطر دفاع از جمهوریت، بخاطر دفاع از نظام و بخاطر دفاع از دست آورد های دو دهه ای اخیر ایستاد شویم، اگر دیدیم که رئیس جمهور طرح از آن، پلان از آن و برنامه از آن مورد قبول ما نبود، حداقل ما جوابی داشته باشیم برای مردم خود، مردم خود را قناعت بدهیم، مسیر را برای مردم خود مشخص بسازیم، امروز مسیر از پیش مردم افغانستان گم شده، امروز نهاد های امنیتی در یک خلای مدیریتی قرار دارد، شما ببینید وزارت دفاع وزیر ندارد به لحاظ خدا در این شرایط جنگی ما وزیر نداریم، لوی درستیز افغانستان سفر رفته، وزیر داخله یک فرد غیر مسلکی است، من آن روز در فضای مجازی دیدم در نشستی که معاون اول رئیس جمهور در جای نشسته داکتر حمدالله محیب آن در بالا نشسته و معاون رئیس جمهور مثل یک کارمند عادی در پیش از آن نشسته، با این وضعیت به کجا روان هستیم ما، ما به طرف بحران میرویم، بیاییم بخاطر خدا، بخاطر آینده از این سرزمین و بخاطر ادای مسئولیت ما یک نشسته را عاجل ترتیب بدهیم با رئیس جمهور افغانستان، وضعیت را از رئیس جمهور بخواهیم که چه برنامه دارد، از آن وضاحت بخواهیم در این راستاء، اگر ما دست بکار نشویم و ما محکوم تاریخ میشویم، مردم افغانستان ما را محاکمه خواهند کرد، تشکر.

منشی مجلس:

تشکر، محترم ابراهیم زاده صاحب!

غلام عباس ابراهیم زاده:

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین.

جناب رئیس، هیئت اداری و وکلای با عزت مردم افغانستان، السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته!

جناب رئیس صاحب و وکیل های با عزت مردم بخاطر چه جنگ بکنند، حکومت غرق در فساد است، حکومت، سران حکومت، وزراء مصروف از این هستند که از افغانستان پول پیدا کنند و بروند به طرف خارج، جناب رئیس صاحب یک گپ مرا توجه داشته باشید، وکیل صاحبان، جناب رئیس صاحب وزیرداخله، گوشت وزارت دافاع را تمام شرکت ها عریضه کرده و در خانه خود داو طلبی کرده، یک کیلو گوشت را دیگر قرار داد کن حاضر است که دو صد وبیست افغانی بدهد، مگر وزیر داخله چهارصد وبیست قرار داد کرده، این در طول سه ماه پنجصد میلیون فرق این است، هشصد میلیون معادل ده میلیون دالر شما فکر کنید در یک سال چهل میلیون دالر وزیر داخله دزدی میکند، آیا بچه های مردم بخاطر ده هزار افغانی میروند خود را در کشتند میدهند، ما ملا را می گفتیم که ملا دزدی میکند، ملای ریزگک چوکی ها را می فروشد، مگر این از ملا کرده این سر ملا را خاریده، این دزد ها را باید رئیس جمهور جمع کند این شتر دزد ها را ، باور کنید بخدا قسم برایتان یاد میکنم چهل میلیون دالر پول مردم افغانستان که در طول یک سال حیف ومیل میشود، یک نفر است در جبهه نان ندارد و ده هزار معاش برایش میاید. جناب رئیس صاحب! موضوع دوم من شمال افغانستان است، شمال هر باری که همین پوده کی هشتاد ساله از امریکا پایش آمد همین آقای خلیل زاد این که اصل افغانستان را تباه کرده، در تاریخ افغانستان، افغانستان را این تباه کرده، هرباری که این آمد یکی از ولایت های افغانستان سقوط میکند نه یک ولسوالی، شمال افغانستان در حالت سقوط است به داد اش برسید، ولسوالی شولکره دیروز پنجاه نفر کشته وشهید شده اند ودیگر های شان در حالت اسیر شدن هستند یک کسی نیست که یک گیلاس آب برایشان برساند، ولسوالی زاری مکمل سقطو کرده، در بیست کیلو متری وسی کیلومتری شهر مزار شریف طالب ها وجود دارند، در ولسوالی چمتال در حالت سقوط است، فقط حلقه ای مزار شریف مانده است.

شاه پور حسن زی :!

بسم الله الرحمن الرحیم

رﺉیس صاحب هیئت اداري معززو وکیل صاحبانو

السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته ! اوس به زموږ دمکتوبونو وضاحت په جمع بندۍ کې راکړی چې وکیلانو پسې څه راغلي دي یو لس کاله مخکې به ما دا اوریدل چې د افغانستان د وزارت دفاع او ریاست د امنیت او وزارت داخله چې کومې چوکۍ دي د خارجیانو په لاس کې دي نو دا نن ماته معلومه شوه چې دا چوکۍ د ریاست امنیت وزیر دفاع وزیر داخله چوکۍ د افغانستان د رئیس جمهور په لاس کې نه دي تاسو وګوری چې په دې ۳۴ ولایتونو کې جنګ شروع دی او د دوی ددې مشرانو د بې کفایتۍ ته وګوره لوی درستیز ته وګوره اوس زه درې زخمیان په ولسوالۍ کې لرم دا لوی درستیز د خدای په قهر د ککړ شي چې دی رئیس جمهور ټاکلی دی تلیفونونه بند دي ټول وکیل صاحبان پرې شاهدان دي دغه درې چوکۍ پلورل شوې دي موږ نور د افغانستان ولس نه شهیدان کوو په دې مشرانو باندې دا بې کفایته مشران دي رئیس جمهور په دې کې لږ تجدید نظر وکړه تاته خلکو رایه درکړې خلک نور مه شهیدان کوه ښځې نورې مه کونډې کوه موږ کې دومره کونډې دي چې اوس میړونه ورته نشته ښځې ناستې دي په کورونو کې رﺉیس صاحب جمهوره چې څوک خارجي پارسپورټونه لري تا په موږ باندې مشران کړي دي د ټول افغانستان په سرنوشت باندې دوی مسخرې کوي اوس د ازې په ولسوالۍ کې درې زخمیان زه لرم وزیر دفاع خو هسې هم نشته مخکې مې وویل چې چوکۍ پلورل شوې دي اوس هغه زخمیان پراته دي دا به څنګ ددې نظام سره ولس ودریږي چې دومره بې کفایتي وي رﺉیس صاحب جمهوره دې کې تجدید نظر وکړه وزیرداخله ته دې وګوره ته به وایي عدلي او قضایي ریاست یا معارف ریاست کې ناست دی دا دې کینولی دا بې مسلک سړی دی وزیر داخله او لوی درستیز خو د خدای په فساد ککړ دی ټول مکتوبونه ورکړي دي خلکو ته دغصب او چور او چپاول مکتوبونه ورکړي رئیس صاحب جمهوره په ورځ دقیامت به خدای تعالی ته ځه ځواب ورکوې دغه شهیدان اوزخمیان چې کیږي دغه ددې مشرانو بې کفایتي ده غفلت دی چې کوي یې او بل رئیس صاحب دغه په افغانستان کې فساد ډیر شروع دی دغه اوس موږ تفتیش کمیسیون برسي کوو او د بعضو کمیسیونونو رﺉیسان چې دي ممانعت کوي ددې کمیسیون دفساد سره دوی مرسته کوي .....

رئیس مجلس:

یک دقیقه وقت بدهید شاپور صاحب را!

شاه پور حسن زی :

او رئیس جمهوره دا د خارج راغلي او دلته تا کینولي دي د برګر کسان د افغانستان نشي ساتلی دا برګر خواره پاسپورټونه لري افغانانو مو پرې شهیدان کړل د دوی دست خطونه باید لغو اعلان شي دا څوک چې د خارج پاسپورټونه لري د خارج راغلي دلته په موږ باندې مشرتوب کوي ځکه په وطن کې نا امني راغلې ځکه دغه شهیدان زخمیان په بد حالت کې یوو چې د برګر خلک راغلي د برګر خلک افغانستان نشي ساتلی او زه بیا له رئیس صاحب نه تقاضا کوم دغه اخري د ارګ خواته خط راغلی دی که نن وي که سبا وي که میاشت وروسته وي چې یو ځل د نجیب غوندې نخرې وګوری رئیس صاحب جمهوره تاته هم توطئې برابره ده دا ټول د وزارت داخله لوی درستیز او امنیت عمومي رئیس دا ټولې چوکۍ د خارجیانو لاس کې دي موږ پرې خبریږو کنه .....

منشی مجلس:

ډېر تشكر، محترم گل زمان نائب!

گل زمان نائب:

به نام خداوند بخشنده مهربان

جناب رئیس صاحب، اعضای هیئت اداری . وکلای معزز ملت افغانستان، السلام علیکم و رحمة الله!

جناب رئیس صاحب محترم و وکلای عزیز به جریان قرار دارند که چند روز پیش فاجعه ای بسیار عظیم و خطرناک در ولسوالی شهرک و ولسوالی تولک به وقوع پیوست، دلایل از این، جناب رئیس صاحب محترم امید وار هستیم که متوجه باشید، همین موضوع تولک، تولک ای که در طول 10 سال در زمان ریاست جمهوری داکتر صاحب نجیب الله شهید هیچ کس نتوانست این سنگر را شکست بدهد، جناب رئیس صاحب یک هفته ای مداوم این مردم بدون آب، بدون مرمی صدا کردن، فغان کردن، ناله کردن نه حکومت محلی به داد شان رسید و نه حکومت مرکزی، تمام سکتور های امنیتی را زنگ زدیم، تلاش کردیم متأسفانه هیچ کس به داد از اینها نرسید، حتی یک طیاره گزمه ای را بخاطر تقویت مورال این رزمندگان راستین کسی نه فرستاد، همه جام شهدات نوشیدند، باالآخره دشمن تمام جوان های ما را به خاک خون کشانید، جای نهایت تأسف است کسی که سنگر مقاومت از آنرا شما به جریان قرار داشته باشین در وقت قهرمان ملی آمر صاحب احمد شاه مسعود با یک طیاره باور به خداوند بکنید که ایماق صاحب شاهد است که هم نیرو فرستاده میشود، هم مرمی فرستاده میشود، هم پول فرستاده میشود و مردم از سنگر خود دفاع میکردند کجا است، کجا است این وزارت دفاع، تانک ها وهاموی های که قهرمان های که، ببر های کاغذی میروند تسلیم میشوند آنرا بمبارد نمیکند، همان ها میایند سنگر های مدافعین را شکست میدهند، کجا است خیزش های مردمی، امنیت ملی که قومندان خیزیشی آمر امنیت ملی ولسوالی چیغ میکشد کسی یک هفته به داد اش نمیرسد، از برای خدا این چه حال است، غور در حالت سقوط است، ولسوالی ها در حالت سقوط است، جناب رئیس صاحب محترم، فاجعه عظیم و المناکی است از برای خدا کمک کنید برای این مردم بدبخت، مردمی که از سنگر مقاومت دفاع میکنند و از این نظام، پس چه بد کردند اینها که کسی به اینها کمک نمیکند، اگر کمک نمیکنید فروختید خوب خبر کنید مردم را چه ضرورت جوانان مردم کشته شوند،، جناب رئیس صاحب محترم! توقوع ما جداً از شما منحیث یک مسئول، منحیث یک هم وطن اینست که صدای ما را به گوش کسی برسان که میشنود همین صدای مردم غور را کی است همین مسئول؟ و کی است همین سرقومندان اعلی؟

عبدالظاهر تمیم:

بنام خداوند توانا و دادگر

با اجازه جناب رئیس صاحب و وکلای باعزت مردم افغانستان، من اولاً به روح شهدای سنگر های داغ نبرد در تمام ولایات افغانستان درود میفرستم و برای آنها میگویم که شما قهرمانان گمنامی هستید که بخاطر این وطن خون های خود را ریختاندید؛ ولی روسیاه کسانی هستند که در اریکه قدرت نشسته اند در سخت ترین شرایط برای شما کمک نکردند، شما رزمیدید؛ جان به جان آفرین سپردید و تاریخ ساختید؛ ولی عده یی به جمع کردن پول و پیسه نوکرانی هستند که روسیاه تاریخ هستند و ملت افغانستان روزی از اینها سوال و جواب خواهد کرد. جناب رئیس صاحب! همانطوریکه حکومت مرکزی در باب حکومت داری، در باب اقتصاد و انکشاف مردم غور را فراموش کرده، متأسفانه در این روزها که سنگر های داغ نبرد که در تمام مناطق غور جریان دارد، اندک ترین توجهی را حکومت برای مردم غور نمیکند، شما دیدید که در ولسوالی تولک مردم تا لحظه ای جنگیدند تا همه شان کشته، زخمی و اسیر شدند؛ ولی متأسفانه جزئی ترین توجهی همین حکومت برای مردم غور نکرد، در طی یک هفته سه ولسوالی سقوط کرد، ولسوالی ساغر، ولسوالی شهرک، ولسوالی تولک همه شان سقوط کردند؛ ولی چهار ولسوالی دیگر هم در حالت سقوط است، جناب رئیس صاحب این چه وضعیتی است، همین کسیکه در وزارت دفاع آمده عنوان کرد که من دشمن را سر اش را میزنم و سنگرش را میگیرم، امروز متأسفانه در بستر مریضی نشسته است، سربازان ما سرشان زده میشوند و سنگرهایشان گرفته میشود، همین برادری که در وزارت داخله در ماه مبارک رمضان برای موتروان ها خرما توزیع میکرد، این برادر چرا در سنگر های داغ نبرد آب توزیع نمیکند برای سربازان تشنه و برای سربازان گرسنه چرا نان نمیرساند، رفته چوکی را گرفتند در آنجا نشسته اند و مردم دیگر را هم اجازه نمیدهند، جناب رئیس صاحب به عنوان یک قوه صدای خود را بالا کنید، اگر همه شما هم دست شده اید که مردم افغانستان را به مسلخگاه ببرید و هر روز در گوشه و کنار این سرزمین مردم افغانستان کشته شوند، نابود شوند که گپ جدا است، در غیر آن باید داخل اقدام شوید، ما سرزمین های را در غور داریم که در اوج قدرت طالب آنها نلرزیدند، نه هراسیدند و تسلیم نشدند امروز نگران هستند، آنها بی غیرت نیستند، عدم توجه حکومت آنها را بیچاره و مظلوم کرده است، عدم نارسایی اینها آنها را بیچاره کرده، مهمات نیست، تجهیزات نیست، تیلفون شان جواب داده نمیشود، به مشکلات شان رسیدگی نمیشود، همه اینها در چوکی ها نشسته هستند و در فکر پول جمع کردن و فرار کردن از این کشور هستند و پارلمان افغانستان هم خاموش، جناب رئیس صاحب به داد مردم افغانستان برسید، وکلای مردم افغانستان بیایید متحد شوید، بسیج شوید همه ما و شما را میکشند، دموکراسی و حکومت( قطع مایک.)

منشی مجلس :

تشکر، باز حق دیگر وکیل صاحبان سلب میشود، محترمه شینکی کروخیل!

شینکی کروخیل:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب من فکر میکنم که پارلمان افغانستان فقط یک تریبونی شده است برای ارائه خبر های منفی و روحیه شکنی مردم افغانستان و خصوصاً روحیه ارگان های امنیتی و دفاعی، پارلمان افغانستان مسئولیت دارد در وضعیت بحرانی کنونی باید که مسئولیت بگیرد، هم مردم افغانستان پرسان میکند که پارلمان در این وضعیت چه میکند و هم جامعه جهانی پرسان میکند رولی را که پارلمان افغانستان بازی میکند آن چه است؟ باید اعتراف کنیم که ما به حیث پارلمان و نماینده مردم افغانستان ناکام ماندیم، ما نتوانستیم یک کمیته ای را ایجاد کنیم که موضع یا پروسه صلح را جداً زیر نظارت بگیرد و همچنان وضعیت امنیتی در مملکت را، شما هم فعلاً مصروف نوت هایتان هستید، جناب رئیس! پیشنهاد میکنم که اگر ما باالاخره تصمیم بگیریم یک کمیته فعالی که واقعاً هفته یک روز جداً مسئولینی که پروسه صلح را پیش میبرند بخواهند و ببینند که در کجا مشکلی وجود دارد و ما به حیث نماینده مردم افغانستان صدای خود را باید بلند کنیم، اگر جامعه جهانی همکاری نمیکند، اگر ممالک منطقه میخواهند این پروسه را تخریب کنند، یا کسانی هستند میخواهند این پروسه پیش برود چه است و ما چه کرده میتوانیم، جداً موضوع امنیت افغانستان بسیار مهم است جناب رئیس، کمیته یی که بتواند هفته یک روز مسئولین امنیتی را بخواهند ما به اصطلاح همان امکانات محدودی را که داریم و جنگی را که مخالفین نظام فعلی و گروپ های تروریستی در افغانستان به راه انداخته اند چطور شود که تمام امکانات ما عادلانه و مسئولانه تقسیم شود، دوستانیکه اعتراض میکنند اینجا راه حل اش نیست، اگر ما یک کمیته ای را که جداً بررسی کند و این مسئولین امنیتی را هفته وار بخواهد و ما چطور میتوانیم رولی را بازی کنیم، چه قسم میتوانیم صدای مردم خود باشیم و چطور میتوانیم از جهان خواستار همکاری شویم، به فکر من بسیار به شکل غیر مسئولانه پیش میرویم و فقط نظاره گر هستیم که چه میشود و دیگران برای ما چه تصمیم میگیرند، ما مسئولیت داریم در این پروسه، جناب رئیس هم در پروسه صلح طالبان میخواهند وقتی کشی کنند و فکر میکنند که از راه جنگ پیش میروند، شما در مجلسی که در پاکستان و من هم در آن مجلس بودم، شما دیدید که در آن مجلس عمران خان چه گفت، گفت که ما میخواهیم انتقال سیاسی و صلح آمیز صورت بگیرد، عمران خان چه کاره بود که منتظر است انتقال سیاسی صورت بگیرد در این مملکت، این را باید مردم افغانستان صلاحیت داشته باشند و تصمیم بگیرند، فکر میکنم که پارلمان خاموشانه منتظر است که چه میشود، هر قدری که ما ارگان های امنیتی خود را تخریب کنیم این انتقاد به جای نمیرسد؛ بلکه رول روحیه شکنی را بازی میکنیم، بحیث نماینده مردم ما باید به دیگران روحیه بدهیم، جاهای که کم کاری است باید همکاری کنیم، در بسیج مردم در وضعیت کنونی باید رول جدی را بازی کنیم، جناب رئیس لطفاً مسئولیت بگیرید، لطفاً کمیته تعیین کنید و لطفاً همکار باشید در این وضعیت .

بلقیس روشن:

سلام عرض میکنم!

جناب رئیس! شما می بینید که در 34 ولایت هر روز خون می ریزد، در هر ولایتی که باشد آن وطن ما است، خانه ما است، دل هر افغانی که وجدان دارد باید بسوزد، یکی از آن ولایات فراه است، فراه ده ولسوالی دارد از ده ولسوالی سه ولسوالی اش مانده است، دو ولسوالی اش به یکباره گی سقوط کرد این چه حالت است، ما در این شکی نداریم که معامله بین خارجی ها و حاکمین ارگ است و این را نمیتوانیم که چشم پوشی کنیم بگوییم امن و امان است ولایات هیچ گپی ندارد، از کابل شروع کنیم تا دورترین ولایات همین حالت است، در فراه قومندان های میایند همین حالا سخی غفوری کسی است که هفته وار سی لک و چهل لک این درآمد دارد از پوسته های که معامله میکند، از کسانیکه به ضمانت میگویند ما ولسوالی ها را نگه میداریم، حاضر است جان خود را بدهد آن مردم را روان نمیکند، کسانی را روان میکند که فقط برایش درآمد داشته باشند، تا چه وقت مردم بگویند که آرامی است، تنها پری شب در ولسوالی لاش جوین بیش از صد نفر کشته و زخمی داشتند، اینها مادر دارند، اینها خانواده دارند، به هر اساسی که لباس نظامی را پوشیده است، یا از نهایت مجبوریت و بیکاری یا از وطندوستی شان دیگر علتی نخواهد داشت؛ اما تا چه وقت به اصطلاح پارلمان افغانستان، به اصطلاح ولسی جرگه افغانستان خاموشی مرگبار میگیرد برای خود، تا چه وقت منتظر میماند که آی اس آی و سی آی ای برایشان تصمیم میگیرد، حداقل همان واقعیت را برای مردم بگویید، همین جرأت را بکنید بیرون برآیید و بگویید این معامله است، این جنایت است و خیانت است به حق این مردم که ما خون شان را میریزیم، اگر قرار است تسلیم بدهد ولایات را پس چرا خونریزی میکند، اگر تنها امکانات بهانه است آقای رحمانی پس چرا هراتی که یک قول اردو است ولسوالی هایش سقوط میکند، مزاری که قول اردو است در آنجا چرا ولسوالی هایش سقوط میکند، غور و فراه امکانات ندارند، لطفاً پیش روی این معامله را بگیرید، لطفاً دیگر روی عبدالله و غنی را نشورید، آن چاپلوس های که شرم ندارند میگویند وزیر داخله اینطور بود و وزیر دفاع اینطور، در همین صحن پارلمان شما علنی کمپاین برایشان نمیکردید، خجالت بکشید از خون مردم، بشرمید از خون مردم دیگر خود را نماینده های مردم نگویید، تا چه وقت این وطن را به فروش میرسانید، تا چه وقت بخاطر ماندن در چوکی مثل غنی و عبدالله سرخم میکنید و میگویید که باشد اینها خوب هستند، پس مردم افغانستان را بگویید جنگ نکنند، فرزندان مردم افغانستان، هر روز جنازه از فراه انتقال میکند به ولایات مختلف غیر از فراهیانی که همانجا جان خود را از دست میدهند، مردم واقعاً به تنگ آمده اند واقعاً: گوش خر بهتر بود از گوش کر. در این مملکت گوش های حاکمین افغانستان کر شده، آنهای هم که دلسوز اند هر یکی به نحوی معامله میکنند و پنهان میکنند، بگویید وطن فروشی است، بگویید در زمستان میگویید صلح است در تابستان میگویید( قطع مایک.)

الحاج مامور احمدزی:

بسم الله الرحمن الرحیم

رئیس صاحب او هئیت اداري، د ملت درنو استازو سهار مو نیکمرغه!

جناب رئیس صاحب! حرف های من امروز راجع به خودت و هیئت اداری و تمام مجلس است، جناب رئیس صاحب! خودت منحیث رئیس این قوه و ما منحیث نماینده های این ملت که سه وظیفه عمده ای را ما داریم، همین سه وظیفه عمده را که پارلمان دارد کدام اش را به گونه درست پیش بردیم:

اول: نظارت از عملکرد حکومت؛

دوم: نمایندگی از ملت؛

سوم: و تصویب قوانین. نمایندگی از ملت هیچ نکردیم، تصویب قوانین، ما قوانینی را میاوریم که سه سال پیش آمده و قوانین سه سال پیش را ما تصویب میکنیم. میایم در قسمت نظارت از عملکرد حکومت، فقط اینجا جناب رئیس صاحب فیصله های پارلمان فقط یک اعلان تجارتی بوده است، چرا حکومت به فیصله های پارلمان احترام نمیگذارد؟ و چرا فیصله های پارلمان را تطبیق نمیکند؟ بخاطریکه همه علت و همه ملامتی سر پارلمان است. جناب رئیس صاحب عزت پارلمان عزت خودت است، عزت خودت عزت پارلمان است، بیا همین عزت پارلمان را بجای کن، این کشور را مشاورین تباه و برباد ساخت، در پهلوی خودت هم مشاورین است که عزت پارلمان را با خاک یکسان کرده است، برایتان بازهم میگویم مشوره برایتان میدهم جناب رئیس صاحب که در مورد مشاورین ات تجدید نظر کن، مشوره کسانی را بگیر که عزت پارلمان را بجا کند، مشوره کسانی را بگیر که عزت خودت را به جا کند، فعلاً ما میبینیم که نه پارلمان عزت دارد و نه وکیل عزت دارد، باورکنید رئیس صاحب به خودت هم معلوم است که خودت هم در همین حکومت نه فیصله هایت تطبیق میشود، وقتیکه فیصله ات تطبیق نشد عزت به جای نشد. میایم از نظارت و عملکرد حکومت ، چه قسم ما نظارت کردیم و کدام نظارت؟ وزرای را که رأی اعتماد ندادیم سرپرست هستند تا به حالا در چوکی شان نشسته اند، موقف خودت رئیس صاحب در مقابل وزیر های که در پارلمان رأی اعتماد نگرفته اند چه است؟ وزرای که سرپرست هستند موقف خودت در قبال وزرای سرپرست چه است؟ در ضمن نمایندگی از ملت، ملت در یک حالت بسیار دشواری قرار دارد که از یک طرف جنگ و از طرف دیگر صلح، موقف پارلمان در رابطه به صلح، ما دو راه داریم یا میرویم طرف صلح یا میرویم به طرف جنگ، اگر به طرف صلح میرویم تصمیم پارلمان چه است؟ و اگر طرف جنگ میرویم تصمیم پارلمان چه است؟ چندین کمیته های را ساختیم رئیس صاحب تا حالا نتیجه همان کمیته ها را که گفتید طرح میسازد، طرح همان کمیته ها کجا است؟ فیصله های همان کمیته ها کجا است؟

ضیا الدین اکازی:

بسم الله الرحمن الرحیم

په اجازه د رئیس صاحب، هیئت اداري او ټول وکیل صاحبان.

جناب رئیس صاحب د بادغیس وضعیت هم په دې څو شپه او یوهفتې کې واقعاً چې خراب شوی دی ، زموږ ډيرې منطقې د دښمن لاس ته لویدلې دي، وضعیت ډیر خراب دی جنګ تللی دی کمربندي ښار ته ، ولسوالۍ مو درې پاته شوې او مرکزونه یې پاتې دې هغه هم په تهدید د محاصرې کې دي، مسئولین نه پیدا کېږي بې کفایت مسئولین دي ته باور وکړه چې موږ پرې شرمیږو چې دوی ته زنګونه وهو او وایس ورته ږدو او د ملاقات وخت ور څخه اخلو خپله ژړا پر چا وکړو، نه پوهیږو دا مظلوم ولس ژړا پر چا وکړو دا تر کومه به داسې حالت افغانستان کې به روان وي، پر رئیس صاحب جمهور باندې غږ کوو هغه مسئولین وټاکی چې د ولس غږ واوري، د خلکو غږ واوري، د ولس نمایندګانو غږ واوري او زموږ مشکل یو ځای ته ورسوي، دا بې کفایت مسئولین دي چې ټلیفونو ته ځواب نه ورکوي، حالت په بحران کې دی، د بادغیس ولایت داسې حال ده چې سقوط کې دی، موږ غږ پرې کوو چې کمکي نیرو واستوي، مهمات واستوي، تجهیزات واستوي بادغیس ته، بادغیس وضعیت ډیر خراب دی، واقعاً چې بادغیس ته یو مرکز پاتې دی چې هغه هم د سقوط په حالت کې دی، جناب رئیس صاحب خلک په وحشت او دهشت کې دي، موږ هر څه چې غږ کوو پر دې حکومت او پر دې نظام باندې، رئیس صاحب جمهور داسې وزیران راولي چې کور یې دلته وي، چوچ او پوچ یې په امریکا او اروپا په لندن کې نه وي، که د هغه چوچ او پوچ دلته نه وي هغه زموږ د افغانستان د خلکو ولسونو غم نه کوي، اولاد که زموږ .........دلسوزي پر خپل اولاد باندې وکړي زموږ په اولادو خو دوی دلسوزي نه کوي. نو داسې حالت په دې افغانستان کې دي جناب رئیس صاحب یوه طیاره نه پيدا کیږي چې زخمي او شهید را انتقال کړي تر کوم به دا حالت وي. هیڅ مسئول پاسخګوی نه دی، نه د ملت کور ته جناب رئیس صاحب یو جدي تصمیم ونیسه تر کومه وخت پورې به دا حالت وي موږ هسې داخبرې کوو نتایج د افغانستان خلکو ته او ولسونو ته هیڅ نتایج نشته. بناءً رئیس صاحب پر حکومت باندې جدی فشار راوړه دا مسئولین چې بې کفایته دي، دا وزارتونه چې فلج دي دې ته رئیس صاحب جمهور تصمیم ونیسي چې داسې خلک وټاکي چې د ولس نمایندګانو ته او د ولس خلکو ته پاسخګوی وي ته باور وکړه چې په دا څو ورځې کې موږ دومره انسانان له لاسه ورکړي، دومره منطقې مو له لاسه ورکړې، دومره تجهیزات نظامي مو له لاسه ورکړي چې ضرور یې نه بولم چې دلته یادآوري وکړم. اما رئیس صاحب تر کومه پورې؟ موږ نه وزیر صاحب دفاع پیدا کولای شوټلیفونونه یې ګل وياو نه رئیس صاحب امنیت ملي پیدا کولای شو او نه وزیر داخله پیدا کولای شو، دا د څه شي لپاره رئیس شو چې هر ورځ په ارګ کې جلسې وې، هر ورځ د دوې جلسې دي، دا جلسې خلاص نه شوې لاړ شي ولایتونو ته ولاړ شي او پرسونل ته یوه روحیه ورکړي، تر کومه دوي جنګ کوي، ته باور وکړه پرسونل اوبه نلري، ډوډۍ نلري چې وخوري، او دی دلته د یخ ایرکندیشن څنګ ته ناست دی نو جناب رئیس صاحب واقعاً وضعیت د افغانستان خراب دی توجه وکړی او نن یو جدي تصمیم ونیسی په دې باره کې تشکر ډيره مننه.

رئیس مجلس:

تشکر وکلای محترم؛ مهمان تشریف آورده، نه خیر یک ساعت شد، مهمان تشریف آورده اگر وکیل صاحبان چیزی داشته باشند میشود که تحریری بدهند، ساعت 8:55 ما شروع کردیم، من در همان ساعت آمدم احمدی صاحب، مهمان آمده است. وکلای محترم ، موضوع امنیتی است، گرفتیم در جمعبندی هم، موضوع امنیتی در سرتاسر افغانستان است، همه ما و شما باید شرایط را درک کنیم. وزیر صاحبان امنیتی نیستند، نه وزیر دفاع است، نه لوی درستیز است، وزیر صاحب داخله هم بازهم خانه وردک صاحب آباد که همانجا از وزارت دفاع سرپرستی میکند، خوب وکلای محترم در جریان جلسه برایتان وقت میدهم؛ چون مهمان آمده است دیر نشسته است وقت امتیازی تمام است .

بسم الله الرحمن الرحیم

د ملت محترمو استازو سهار مو پخیر!

پیچیدگی اوضاع امنیتی کشور از اثر افزایش سطح تهدیدات و حملات طالبان به مراکز ولسوالی ها و انفجارات هدفمند بر افراد ملکی بخصوص در غرب کابل و شهرهای دیگر موجب نگرانی و تأثر عمیق ما میباشد، مردم افغانستان در شرایط سختی قرار گرفته اند و تحت فشار روانی و روحی حملات جنگ آوران بی رحم و ظالم که هیچ قاعده اسلامی و بشری را نمی شناسند روزهای تلخ را تجربه می نمایند، افسران و سربازان شجاع و فداکار ما بدون کمترین توقع و انتظار با انگیزه قوی، در برابر این همه حملات و کشتار و بی رحمانه ایستادگی نموده و می نمایند، از رهبران سیاسی حکومت و مدیران سکتورهای امنیتی جداً میخواهیم که تا از طریق بسیج فراگیر سیاسی و ملی مردم افغانستان را در دفاع مستقلانه و خودی شریک ساخته و تمام پالیسی ها و تکتیک های جنگی موجود تجدید نظر نماید، تا مردم و جوانان کشور در دفاع از ارزش ها، آبادی ها و جان هموطنان شان وارد صحنه شوند و مشروعیت نظام جمهوریت را تقویت بخشند. به کمیسیون های امنیت داخلی و دفاعی وظیفه داده میشود، تا تمام عوامل و اسباب ناتوانی کمبودی ها را در سکتور امنیتی و دفاعی مورد بررسی قرار داده و طرح بیرون رفت از اوضاع جاری را با مجلس عمومی شریک سازند. وکلای محترم! متأسفانه در کنار همه ای اندوه و غم از دست دادن جوانان و هموطنان عزیز ما در جنگ تحمیلی و بی رحم برعلیه تروریزم و طالبان در کشور عزیز ما افغانستان از اثر شیوع و شدت بیماری کرونا روزانه ده ها تن از هموطنان و شخصیت های بزرگ ما جان های شان را از دست داده و میدهند، با تاسف اطلاع حاصل نمودم که مرحوم الحاج آمر عبد اللطیف ابراهیمی، والی اسبق ولایت سمنگان و برادر جلالت مآب الحاج عبد الرؤف ابراهیمی رئیس پیشین ولسی جرگه، مرحوم داکتر فضل الله مجددی وکیل دوره پانزدهم ولسی جرگه و والی پیشین ولایت تخار، مرحوم استاد بزرگوار محمد رسول باوری استاد پوهنتون کابل نویسنده و محقق و معین پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ، مرحوم عبد العلیم کارگر پدر محترم سنجر کارگر وکیل منتخب ولایت فاریاب در ولسی جرگه، قوماندان صاحب مطیع الله خان در ولایت کنر، داکتر علی مجتبی هماهنگ کننده حقوق افرادی دارای معلولیت کمیسیون مستقل حقوق بشر که از اثر بیماری کرونا وفات یافتند، مراتب تسلیت و همدردی خود را به نمایندگی از ولسی جرگه به تمام مردم افغانستان و خانواده های این عزیزان ابراز داشته، از خداوند متعال مغفرت و آمرزش برایشان استدعا میدارم.

وکلای محترم! قسمیکه شما در جریان قرار دارید، در هفته گذشته در تالار گفته شد که راجع به دو همکار ما و شما آقای شاه پور حسن زوی و داکتر ضیاء یفتلی از نهاد های عدلی و قضایی مکاتیب به ولسی جرگه مواصلت ورزیده بوده، خوشبختانه هر دو وکیل صاحب به خاطر احترام گذاشتن به قانون به نهاد های عدلی و قضایی مراجعه نمودند که از مراجعه نمودن شان به نهاد های عدلی و قضایی تشکر و قدردانی می نمایم و اطمینان داده شد که وکلای محترم دیگر مسئولیت ندارند. ارائه خدمات صحی و فداکاری داکتر صاحبان در این شرایط بدی کرونایی قابل قدر است و از آدرس خانه ملت از آنها سپاسگزاری می نمایم؛ ولی ضعف مدیریت در وزارت صحت عامه در قسمت اتخاذ تدابیر وقایوی قبلی و کمبود آکسیجن در شفاخانه های کشور یک فاجعه است، به کمیسیون صحت و تربیت بدنی وظیفه داده میشود که در هماهنگی به وزارت صحت عامه، در قسمت تدارک آکسیجن اقدام نمایند. در رابطه به عزل و نصب تبعیض آمیز و سیمستماتیک که نورستانی صاحب اتیکان اشاره داشتند خلاف قانون اساسی است، به کمیسیون مربوطه هدایت داده میشود که جلو عزل و نصب سلیقوی را گرفته، تا مردم افغانستان بر اساس شایستگی و لیاقت شان استخدام شوند، نه بر اساس ارتباطات و سلقیه ها. در رابطه به موجودیت فساد اداری در وزارت داخله که جناب ابراهیم زاده صاحب اشاره داشت، به کمیسیون مربوطه هدایت داده میشود که قضیه را همه جانبه بررسی نموده و خانه ملت را به جزئیات آن قرار دهد که دیده شود که کدام مقام یا مقامات این وزارت دارایی عامه را تاراج میکنند. در رابطه به مشکلات نیروهای امنیتی در سنگر های داغ جنگ به کمیسیون امور دفاعی وظیفه داده میشود که با مسئولین وزارت دفاع به تماس شوند و تقاضا گردد که هر چه عاجل مشکلات نیروهای دفاعی در خط جنگ رفع و به آن رسیدگی گردد.

منشی به اصل آجنداء بروید!

د غونډې منشي:

بسم الله الرحمن الرحیم

نېټه دوشنبه د غبرګولي د مياشتې ۲۴ د ۱۴۰۰ لېږديز لمريز كال.

زموږ د نننۍ ورځې آجنډاء په هېواد كې د تحصيل او د تعليمي مركزونو او ادارو رخصتي د كرونا ويروس د درېمې څپې خپرېدو او مخنيوي معلوماتو وركولو په اړه د عامې روغتيا وزارت سرپرست ښاغلی ډاكتر وحيد مجروح بلنه.

رئیس مجلس:

دار الانشاء مهمانان را رهنمایی کنید!

نائب منشی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه عمومی شماره 29 بر 159 اجلاس پنجم، سال سوم کاری، دوره هفدهم تقنینیه، تاریخ دوشنبه 24 جوزای 1400 هـ ش.

دعوت محترم داکتر وحید مجروح، سرپرست وزارت صحت عامه در رابطه به ارائه معلومات پیرامون گسترش موج سوم ویروس کرونا، تعطیل ادارات مراکز تعلیمی و تحصیلی در کشور و راه های جلوگیری از آن ویروس.

رئیس مجلس:

از ساعت امتیازی که اعتراض نیست، از ساعت امتیازی اعتراض نیست، هنوز جلسه شروع نشده اعتراض از کجا است.

نائب منشی:

پیش از شروع جلسه اعتراض است؟

رئیس مجلس:

نه. وکلای محترم! اگر صحبت دارید که کارت سبز بالا بکنید که منشی صاحبان وقت بدهند، کارت سرخ برای اعتراض است، اعتراضی که قانونی باشد، اگر ما اینقدر وکیل صاحبان را وقت بدهیم، خوب آجنداء خیر تغییر بدهیم یک فوریت را بیاورید.

منشی مجلس:

دار الانشاء مهمانان را بخواهید!

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان! همین یک وکیل صاحب را که وقت بدهیم مجبور باز همه را بدهیم باز تبعیض میشود، او برادر چقدر اعتراض است همین یکتا باشد که ما وقت بدهیم پانزده تا اعتراض است.

نائب منشی:

جناب رئیس صاحب، بلخابی صاحب کارت سرخ دارند، اگر مطابق اصول وظایف داخلی نبود قطع میکنیم، قطع میکنیم.

منشی مجلس:

مهمانان تشریف آوردند.

رئیس مجلس:

مهمانان تشریف آوردند.

منشی مجلس:

از کمیسیون های که تا حالا ثبت نام شده کمیسیون مربوطه.

رئیس مجلس:

کمیسیون های مربوطه خصوصاً کمیسیون صحت را اول وقت بدهید.

منشی مجلس:

کمیسیون مربوطه، کمیسیون صحت داکتر صاحب یار باز صحبت میکند، حلیمه صدف کریمی از کمیسیون مواصلات و مخابرات، محترمه گلالی محمدی از کمیسیون روابط بین الملل، محترم حمید الله بیک از کمیسیون شکایات، محترم نورزاد صاحب از کمیسیون مصئونیت و امتیازات.

رئیس مجلس:

حالا وضع امنیتی را خوب در مجموع گفتیم، وضع امنیتی را گفتیم نگران کننده است، یک سرپل نیست، کندز است همین حالا فاریاب است خوب خیر تیر شوید.

وکلای محترم! مهمانان دعوت شده به جلسه عمومی روز دوشنبه 24 جوزای 1400؛ محترم داکتر وحید مجروح، سرپرست وزارت صحت عامه، محترم سید علی کاظمی معین وزارت دولت در امور پارلمانی، مهمانان محترم به خانه ملت خوش آمدید!

وکلای محترم! پرزه روان کنید، منشی صاحبان از جای خود پرزه روان کنند هر کمیسیون.

منشی مجلس:

درست است رئیس صاحب، گفتم برایشان بعضی دوستان همین جا میایند صحیح است، کاملاً صحیح است، کمیسیون اختصاصی، کمیسیون مربوطه محترم داکتر صاحب یار باز.

رئیس مجلس:

جناب یار باز پیشتر وکیل صاحبان یک اعتراض هم داشتند که کمیسیون اختصاصی با وزارت صحت عامه کدام طرحی را نداشتند، میشود که در این مورد هم یک وضاحت بدهید.

ډاکتر یار باز حمیدي:

بسم الله الرحمن الرحیم

د ستر ذات ځواكمن په ښكلي نامه.

قدرمن رئيس هيئت اداري د ملت استازو د دار الانشاء قدرمنو همكارانو د رسنيو استازو السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.

جناب سرپرست وزير صاحب او همكارانو ته يې ښه راغلاست وايم.

جناب رئيس صاحب محترم له كومې ورځې نه چې درېم موج واقعات شروع شول موږ مسلسلې ناستې د عامې روغتيا وزارت له رئيسانو سره د رغتونونو څخه نظارت كمېسيون ټول غړي له كابل بالخصوص د كويډ ۱۹ له اختصاصي مركزونونو څخه قصبه، علي جناح، افغان جاپان شفاخانه يو ځل نه بلكې لس ځله هره شپه ما نظارت كړى ده او بارها مې هم ستونزې له وكيل صاحبانو سره شريكې كړې دي په ابتداء كې موږ تقريباً يوه اونۍ مخكې د وزير صاحب سره ناسته درلوده ما غوښتل چې نن زه تالار ته ګزارش وركړم خو نن خوشبختانه چې وزير صاحب هم تالار ته تشريف راوړو.

جناب رئيس صاحب د ولسي جرګه د روغتيا او بدنې روزنې كمېسيون خپله طرح په مكتوبي شكل د عامې روغتيا وزارت ته استولې ده او يوه طرح يې تالار ته وړاندې كړه ما جناب رئيس صاحب محترم د تالار يا د ولسي جرګې كلي كامله رخصتي نه ده پېشنهاد كړې زه غواړم يو شى جناب وكيل صاحبانو وضاحت دركړم د عامې روغتيا، د روغتيا او بدني روزنې كمېسيون رخصتي پېشنهاد نكړه بلكې د قرنطين يو نوعيت يې پېشنهاد كړه چې تاسو دا خپل كارونه له شخصي دفترونو له كورونو په انلاين شكل او د دستيارانو په واسطه پر مخ يوسي او هغه اسناد چې ستاسو امضاګانو تعديلونو ته په هغه باندې كار وي د خپلو دستيارانو په واسطه د ولسي جرګې له دفترونو څخه واخلئ په خپلو دفترونو كې يې كار پرې وكړئ په يوه تړلې فضا كې تر شلو پنځلسو كسانو چې هغوى تحويه كله برق لاړ شي اي واك سيستم بندېږي يا د مكررو تماسونو لپاره، نو هيله مو دا وكړله چې تاسو كورونه په استثناء د روغتيا او صحت كمېسيون به خپل فزيكي حضور هغه هم په سالون د طعام خانه كې به خپلې جلسې كوي چون دغه د عامې روغتيا وزارت سره يې سرو كار زيات ده زموږ اندېښنې جناب موږ وزير صاحب سره شريكې كړې او كله چې وزير صاحب د روغتيا كمېسيون سره ناسته درلوده هغه تغيير او تبديل چې د عامې روغتيا په وزارت كې بدون له حكم د رئيس صاحب جمهور نه لوى رياستونه د وزير صاحب په امضاء برطرفې شوي وو د هغوى وضاحت د كوييډ ۱۹ د روغتونونو وضاحت همدا نن سهار هم ما افغان جاپان شفاخانه نظارت كړې ده شفاخانې مو كاملاً مشبوه شوي دي كاملاً حتى په سړكونو او په لاره او پياده رو كې مريضان دي نو زه پېشنهاد كوم جناب رئيس صاحب يو ځل بيا پېشنهاد كوم لكه څنګه چې تاسو په جمعبندۍ كې وويل د قدرمنو وكيل صاحبانو د اكثريتو د خپل اعضاء ډېر د كورنۍ غړي له لاسه وركړل بدبختانه همدا نن سهار و وتلي ژورنالېست نبي مصداق او د وتلي سندرغاړي عبد الله مقري د مړينې شاهدان وو زه بيا پېشنهاد كوم سره له دې چې وړمه ورځ كله چې طرح ما تالار ته وړاندې كړه د يو څو محدودو قدرمنو وكيل صاحبانو لخوا مناسب الفاظ ما ته ونه كارول شول خداى شته ګيله لرمه هغه الفاظ بايد دوى ما ته نه واى كارولي نو هيله مې دا ده جناب رئيس صاحب چې يو ځل بيا درته وايم په هماغه طرح تاكيد كوم قدرمن وكيل صاحبان چې سن يې له پنځوسو لوړ ده خپل كارونه دې له خپلو شخصي دفترونو نه اجرا كړي د ايميل او وټساب له لارې دې خپل كارونه پر مخ يوسئ او قدرمن وزير صاحب دې په دې مورد وضاحت وركړي چې لس ورځې پوهنتونونه تړلي وو مكتبونه تړلي وو مګرم بدبختانه هغه ځايونه چې د تجمع لپاره تر ټولو زيات تجمع او د سرايت امكان وي هوټلونه وو حوضونه وو تجمعات وو سياسي غوندې وې هم په ارګ كې كېدې هم په ولايتونو كې كېدې هم په ولسواليو كې كېدې هم په مركز كې كېدې همدا اوس هم كېږي زه بيا يو ځل د ولس د استازي او د يو طبيب د دې هېواد يو طبيب په توګه غږ كوم د عامې روغتيا په وزير باندې چې د هوټلونو وضاحت دې هم وركړي او د قرنطين لپاره يې له كومې قهريه قويې نه مكاتيب لېږلي دي غوښتنه يې كړې ده چې همدا اوس هم زموږ ولس د كرونا په مقابل كې بي تفاوته ده، مننه السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.

د غونډې منشي:

مننه ډاكتر صاحب، محترمه حليمه صدف كريمي د مواصلاتو او مخابراتو كمېسيون څخه.

حليمه صدف كريمى:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس و هیئت اداری، مهمانان گرامی را خوش آمدید میگویم!

جناب وزیر صاحب! سوال اول که کمیسیون مواصلات و مخابرات از جناب شما دارد اینست که پوهنتون و مکاتب که با وجودی که با رعایت فاصله های اجتماعی میتوانستند که اینها درس خود را پیش ببرند رخصت است، بدبختانه ازدحام ترافیک بازار بی حد و بی اندازه زیاد و افزایش پیدا کرده، کسانیکه در مکتب و پوهنتون هم بودند آزاد شدند به شهر و بازار برامدند، اول باید قرنطین در شهر میشد کسانیکه بدون موجب گشت وگذار میکرد، بدون نیازمندی می برامد یک جریمه وضع میشد از طرف دولت اینرا همرای رئیس صاحب جمهور و کابینه شما مطرح میکردید، تا مردم ما از فجایع بزرگ کرونا در امان می بودند. موضوع دوم کمبود بالون های آکسیجن در شفاخانه های ولایتی سمت شمال به خصوص ولایت جوزجان است، جناب رئیس صاحب! در یک فاجعه انسانی اینها روبرو هستند و کسانیکه در شفاخانه بسترهستند فعلاً گنجایش شفاخانه صد بستری جوزجان وجود ندارد، شما شاهد از این بودید که ما چند وقت پیش یک تعمیر از یکی از نهادهای بین المللی درخواست میکردیم، آنها گفتند ما تجهیزات نداریم و تعمیر به چه درد ما میخورد، امروز ما نیازمند هستیم بدبختانه جای و مکان بستر وجود ندارد و در قسمت رسیدگی به مبتلایان کویید 19 عدم توجه در ولایت های سمت شمال با گرمی 45 درجه و 46 درجه گرمی خیلی نگران کننده است، آن طور خانه نیست که یکتا دوتا قربانی نداشته باشد، مریض نداشته باشد و بستر نداشته باشد، جناب وزیر صاحب توجه جدی تان را میخواهم. جناب رئیس صاحب از سه بخش بدبختانه امروز مردم ما را قربانی میگیرد، اول بد امنی دشمن و بدبختانه از مردم ما همه روزه قربانی میگیرد، دوم کویید 19 یا کرونا است و سوم فقر و بیچاره گی است، مردمی که نان خوردن ندارند اینها مجبور هستند از خانه می برایند، شما حد اقل کشور های منطقه را ببینید زمانیکه اینها قرنطین اعلان کردند به شهروندان که تحت فقر هستند زمینه همان بخور و نمیر یا امکانات اولیه شان را دولت میرساند، امروز دسترخوان ملی که بدبختانه امروز بودجه ما انکشافی ما قطع شده به این اضافه شده، این به افراد و اشخاصیکه یا قریه دار است یا در شورا است به جیب از آنها میرود، نمایشی یکصد و دو صد نفر را به اعلانات می مانند و مردم نان خوردن نداشته چطور جلوگیری از امراض کرونا بکنند، چطور از همان امکانات که باید دیتول بگیرند و ماسک استفاده بکنند، همین چیزها را امکانات اش ندارند جناب رئیس صاحب اول شما ارگان های( قطع مایک.)

منشی مجلس:

محترمه گلالی محمدی از کمیسیون روابط بین الملل!

ګلالۍ محمدي:

بسم الله الرحمن الرحیم

د جناب رئيس صاحب اداري پلاوي او د ټولو وكيل صاحبانو په اجازه محترمو مېلمنو ته ښه راغلاست وايم.

جناب رئيس صاحب محترم روغتيا وزارت كې د پخوا پر تله باندې ډېر اصلاحات راغلي دي د روغتيا وزير او د دې سپېڅلي سكټور د ټولو كارونكو د سرتېرو په څېر باندې په شپه او ورځ د خپل ولس خدمت كړى دى په داسې بد حالت كې له يوې خوا جګړه روانه ده له بلې خوا كرونا زور اخيستى دى د دې پر ځاى چې د صحت وزارت په رهبرۍ او كاركونكو باندې نېوكې وكړو هغوى ذهناً مصروفه وساتو مهمه به دا وي چې د هغوى ملاتړ وكړو تشويق يې كړو چې د دې بد حالت او ناروغۍ سره مبارزه وكړي له كرونا مبارزه يوازې د روغتيا وزارت مسئوليت نه دى د ولس له دغه كوره څخه نيولې بلكې هر فرد د دې مسئوليت لري زه نه يوازې د وزير صاحب بلكې د صحت سكټور د هر كاركونكي ملاتړ كوم هغوى ستايم او په دې سختو شرايطو كې يې مبارزه بي مثاله ده تاسو هند هېواد ته وګورئ هغه طب څومره پرمخ تللى دى او د هغه تر څنګ اقتصادي اړخه هم پياوړي دي خو بيا هم هغوى ونتوانېدل چې كرونا په صحيح ډول مهار كړي خو په افغانستان كې چې خلك د روغتيا وزارت هيڅ ډول لارښونو ته پاملرنه نه كوي بيا هم زموږ ډاكتران او صحي كاركونكي هره ورځ قرباني وركوي راځئ دا سپېڅلې او بې طرفه سكټور د خپلو سياسي موخو قرباني نكړو د تخريب پر ځاى يې ملاتړ وكړو چې له دې خطرناكې ناروغۍ سره لا نوره هم ښه مبارزه وكړى شي د روغتيا وزير او كاركونكي بايد د ولس په كور كې وستايل شي او مېډالونه حتى وركول شي زه په دې وياړم چې د روغتيا په برخه كې مې خدمت كړى دى او د دې سكټور ستونزې او كارونه تر بل هر چا ښه را ته معلومېږي او يوه خبره دې هېره نه وي چې په دغسې بد حالت كې د وزير صاحب يوه ورځ ضايعه كول هم زما په نظر يوه تېروتنه ده چې موږ يې كوو پرېږدئ چې وزير صاحب د صحت چارې مديريت كړي او خپل كارونه مخته يوسي، ډېره مننه.

منشی مجلس:

تشکر محمدی صاحب، محترم حمید الله خان بیک!

حمید الله بیک:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای با عزت، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته!

جناب وزیر صاحب صحت بشنوید گپ من را، جناب وزیر صاحب من یک هفته پیش بر اثر شکایت مردم شهر مزار شریف سه نفر از سهم شکایت و از کمیسیون اقتصاد هیئت رفتیم، اولین بار در ریاست صحت عامه ولایت بلخ مراجعه کردیم ساعت یازده بجه شب، جناب وزیر صاحب متوجه باشید که بسیار مهم است، وقتیکه در آنجا رفتیم جناب وزیر صاحب داکترها بسیار کم بود و دیگر داخل خود شفاخانه کویید 19 شدیم، آنها برای مان گفتند که ما پنجاه نفر نرس گرفتیم وقتیکه رفتیم یک نرس هم درک نداشت، شب بالون های گاز که در آنجا موجود بود از یک تعدادی پر سان کردیم آنها گفتند که با پول شخصی خود آوردیم.

مریض های که آنجا بودند با آنها پایواز که آمده بود دستکش نداشتند، ماسک نداشتند وقتیکه پرسان کردیم از داکترهای کوید 19 شما چرا برای اینها دستکش و ماسک ندادید؟ گفتند که ما نداریم، این مربوط میگیرد به دفتر(BDN) وقتیکه یک مریض بردند در شفاخانه کوید 19 با او هم پنج پایواز از فامیل او هم رفته، با آنها دیگر تماس بسیار نزدیک داشتند، همین عضو فامیل از این با همان مریض، وقتیکه اینها بیرون میشوند از شفاخانه کوید19 در فامیل اش که میروند پنج نفر، از پنج که آنجا بروند حتماً پنج دیگر هم در آنجا موجود بود، وقتیکه پنج نفر دیگر مریض را گرفته رفتند در فامیل از این، آن فامیل این هم مبتلا شد به مرض کرونا، جناب وزیر صاحب در شفاخانه صحت عامه ولایت بلخ یک فاجعه بزرگ رخ داده از بی توجهی ریاست صحت عامه شما، از بی توجهی همان شفاخانه کوید19 شما، وقتیکه پرسان میکنیم که شما چرا توجه نمیکنید؟ میگویند ما صلاحیت نداریم، میگویند همه صلاحیت به دست دفتر (BDN) است، میگویند گاز هم دفتر(BDN) میدهد، وقتیکه میگویند تعیینات هم صورت میگیرید از طرف دفتر (BDN) است، دستکش هم میدهد از طرف دفتر (BDN) توزیع میشود و را ماسک هم میگویند؛ پس دفتر (BDN) مسئولیت دارد صحت عامه شما چه مسئولیت دارد در ولایت بلخ؟ ما فردا اش رفتیم با جناب فوزیه جان وکیله مزارشریف، ساعت یازده بجه رفتیم در دفتر رئیس صحت عامه ولایت بلخ، او را به زور بردیم گفتیم که بیاید داخل از این شفاخانه، وقتیکه داخل کوید19 شدیم چهار نفر پیشروی ما فوت کرد، حتی کامره مین ما را یک تعدادها آنجا مشت و لگد هم زدند، آنجا که دیدیم یک فاجعه بسیار بزرگ رخ داده جناب وزیر صاحب، متوجه هستید حتماً خود ات در آنجا در جریان هستی، من از خودات به حیث وکیل مردم افغانستان تقاضا( قطع مایک.)

گل احمد نورزاد:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای معزز، سلام و روز همه بخیر!

ضمن خوش آمدید به هئیت که از طرف پارلمان دعوت شده اند، به خاطر وضاحت دادن در مورد تدابیر که آنها بخاطر وقایه ویروس کرونا یا مجادله با این ویروس کشنده که امروز جهان را متحول ساخته و امروز جهان در برابر از این ویروس اظهار نا توانی کرده، من تشکری میکنم از آن چپن سفیدهای افغانستان که واقعاً سینه خود را سپر ساختند، بخاطر نجات مردم افغانستان در گوشه، گوشه ای از این وطن، آنها در برابر از این ویروس آنها قاطعاً ایستاد شدند و از جان و حیات مردم افغانستان دفاع کردند. جناب وزیر صاحب یک دو سه سؤال دارم که اینها متوجه شما میشود، امیدوار هستم که در مورد از اینها برای مردم افغانستان وضاحت بدهید. در مورد قرنطین جناب وزیر صاحب! قرنطین متأسفانه که در افغانستان یک در صد رعایت نمیشود، ادارات که ما بخاطریکه اینها از شیوع ویروس کرونا در امان باشد بخصوص مکاتب، محلاتی که در آنجا اجتماع صورت میگیرید اینها را در حالت قرنطین آوردیم؛ ولی متأسفانه که اینها از این قرنطین بعنوان یک رخصتی استفاده میکنند و در محلات تجمع اینها حضور به هم میرسانند که این هیچ رعایت نمیشود، در این رابطه توجه شما را میخواهم و برنامه که شما روی دست دارید از چه قرار است؟ موضوع دیگر ابتدایی ترین وقایه؛ یعنی ماسک است که ماسک یک چیز ارزان و ابتدایی است که به دسترس همه مردم افغانستان میتواند قرار بگیرد و اینرا هر کس میتواند استفاده کند، متأسفانه در افغانستان ماسک استفاده کردند یک عار و شرم است، حتی مورد پوزخند قرار میگیرد، من نمی فهمم که چرا در مورد ماسک افغانستان بی تفاوت است، در این رابطه توجه شما را میخواهم که از طریق رسانه ها یک برنامه کمپاین تبلیغات را به راه بی اندازید که مردم ارزش، ماهیت و مؤثریت ماسک را درک بکند. موضوع بعدی جناب وزیر صاحب، کمبود اکسیجن است که متأسفانه در اکثر شفاخانه های افغانستان شما هم در جریان هستید که نبود آکسیجن باعث از این شده که یک تعداد مریض ها را ما از دست دادیم، بخصوص در ولایت های سرحدی که با کشور جمهوری اسلامی ایران هم سرحد است؛ مثلاً من نمونه آن را ولایت نیمروز را میگویم، ولایت نیمروز آکسیجن را باید از کندهار یا از هرات آنها اکمالات کند که کندهار هم خود اش به نبود و کمبود آکسیجن متوجه است، بهترین روش از خریداری آکسیجن از کشور ایران است که من خبر دارم که خوشبختانه شما برنامه از این را روی دست گرفتید؛ ولی در پروسه تدارکات از این پیشنهاد من این است که توجه شود اینطور تدارکات، پروسه تدارکات اگر بخواهید شما آنطور طی مراحل قانونی نورمال اش را ادامه بدهید این به ماه ها طول میکشد؛ چون این یک ضرورت عاجل است اینرا میشود که از طریق سکتور خصوصی اینرا ما تهیه کنیم، به دسترس مریض داران و پرسونل خدمات صحی در ولایت سرحدی قرار بدهیم، تشکر از توجه شما.

انجنیر میرحیدر افضلی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب و همکاران عزیز!

خوش آمدید میگویم وزیر صاحب صحت را!

اول خوب ما همین گلایه خود را از وزیر صاحب صحت بکنیم که هر کاریکه به وزیر صحت میگویم به روی چشم میگوید؛ ولی متأسفانه هیچکدام اش عملی نمیشود. دوم در ارتباط به معاشات امتیازی که وزیر صاحب از سه ولایت قطع شده بود پروان، کاپیسا و پنجشیر پیش شما آمدیم، رئیس تان بود یا معین صاحب بود خواستید گفتید که به روی چشم در ظرف سه روز، چهار روز اجراء میشود، متأسفانه تقریباً یک ماه میگذرد از آن تا فعلاً آن معاشات شان اجراء نشده، چطور امکان دارد که یک داکتر با معاش رتب در ولسوالی اله سای تکاب برود با هفت، هشت هزار افغانی کار بکند، یا اینکه در ولسوالی پریان و یا هم در ولسوالی شیخ علی؛ بناءً این مشکل تا فعلاً حل نشده هنوز پابرجا است، چندین مورد دیگر را هم که همرای شما شریک ساخته بودیم وزیر صاحب متأسفانه فقط همین قدر گفتید که به چشم اجراء میشود، همین لحظه میشود تا که بروید یک دو نفر را خواستید هیچکدام اش اجراء نشده تا فعلاً. گپ دیگر در ارتباط به کرونا است جناب وزیر صاحب، از این موج سوم کرونا شما حتماً در جریان بودید از قبل که میاید و باید هم میبودید؛ چون وظیفه و مسئولیت تان بوده، امروز افغانستان در بدترین شرایط قرار دارد، اکثریت شفاخانه ها ما آکسیجن ندارد، متأسفانه مدیریت نهایت ضعیف است، اکثریت مریض های که در شفاخانه های کوید مراجعه میکنند فوت میکنند، من نمی فهمم که این چه نوع مدیریت است، وقتیکه مریض مراجعه میکند به جای اینکه دوباره جور شود از شفاخانه زنده بیرون نمیشود. یک کس بنام شاه ولی معروفی متهم بوده به تجاوز جنسی و هفت مورد دیگر، شما او را آوردید دوباره رئیس مقرر کردید، کسانیکه حکمی مقرر شده بوده اینها این را برطرف کرده ما هم طرف دار اش هستیم که باید از طریق رقابت آزاد بیاید؛ اما خود همین بزرگوار به حکم شما چند نفر دیگر را حکمی آورده سرپرست مقرر کرده، یک بام دو هوا امکان ندارد وزیر صاحب. بحث دیگر در ارتباط به اینکه سؤال راسخ است میگویند که در شفاخانه افغان جاپان یک بالون آکسیجن برای کسانیکه پول دارند، شفاخانه های خصوصی ببخشید، درشفاخانه های خصوصی یک بالون آکسیجن پنج هزار افغانی به فروش رسانیده میشود، اینرا برای ما معلومات بدهید که چطور این امکان دارد که یک بالون آکسیجن پنج هزار افغانی به فروش رسانیده شود و کسیکه غریب است، بیچاره است توان اش را ندارد، طبعاً که غیر از اینکه مریض اش فوت بکند دیگر چاره ندارد، بخیر باشید.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! بدون امروز ما یک آجنداء بسیار خوب داشتیم، خصوصاً موضوع کرونا بود؛ ولی متأسفانه در تالار فقط هفتاد تن از وکیل صاحبان موجود هستند؛ یعنی 178 وکیل غیرحاضر هستند، او هم غیرحاضر است، در جمع همان 178 نفر او هم است، حالا که همرای هفتاد نفر چه رقم تصمیم بگیریم، خوب وقت بدهید کمیسیونها را منشی صاحب!

ذکیه سنگین:

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام خدمت همه همکاران عزیز و خدمت مهمانان!

اول من تشکری میکنم از تمام چپن سفید های امروز بخاطر مبارزه با این مرض خطرناک قرار دارند و زحمت میکشند برای مریض های ما سپاسگزاری میکنم. جناب وزیر صاحب! قسمیکه همه میدانند و شما بهتر از نگاه مسلکی میدانید که این مرض خیلی خطرناک است و در حالت گسترش است؛ یعنی پیشرفت است شما از بودجه برای ما بگوئید که آیا به کمبود بودجه مواجه نمیشوید و دولت چقدر متحد است که اگر به کمبود بودجه شما مواجه شدید آنها بودجه شما را بپردازند؟ آیا کشور های کمک کننده برای رسانیدن بودجه اگر کمبود شود چقدر آنها به شما متحد هستند که در بودجه به شما همکاری بکنند؟ و کمبود آکسیجن در تمام افغانستان و شفاخانه های شهر کابل کمبود آکسیجن است و حتی شخصی هم اگر میروند مردم خریداری میکنند آکسیجن وجود ندارد، شما چه تدابیر در قسمت رسانیدن اکسیجن گرفتید؟ و در ولایت کندز در شفاخانه کندز اصلاً اکسیجن وجود ندارد که این شفاخانه و مردم ضرورت دارند؛ ولی اکسیجن وجود ندارد شما چه در این قسمت تصمیم گرفتید که آکسجن را به شفاخانه ای کندز برسانید، ومسئولیت این شفاخانه را شما به یک موسسه ای که بنام چک است تسلیم کردید اصلاً دراین شرایط جنگی توانایی مهار ساختن این بحران را ندارد، شما در این قسمت دیگر چه تصمیم دارید که سرنوشت مردم را به این وضعیت خطر ناک به دست اینطور موسسات که اصلاٌ توجه ندارند آنها کوشش میکنند که جان خود را نجات بدهند در این قسمت برای ما معلومات جدی ارائه بکنید، تشکر.

سید حیات الله عالمی:

بسم الله الرحمن الرحیم

من اولاً به سهم خودم از وزارت صحت عامه وشخص جناب وزیر صاحب تقدیر وتشکر میکنم که اینها فعلاً با دو مشکل جدی مواجه هستند، از یک طرف باید رسیدگی شود به بیماران کوید 19 و از طرف دیگر به مجروحین جنگی که انصافاً مسئولیت خطیر است، جناب وزیر صاحب مه سه تا سوال دارم، سوال اول من این است که در بسیاری از شفاخانه ها کمبود بالون های آکسجن است در ولایت سرپل متأسفانه این مشکل وجود دارد، و همکاران هم میگویند که در خیلی از ولایات دیگر هم مشکل اصلی در شفاخانه ها کمبود بالون های آکسجن است؟ سؤال دوم من این است که در بسیار از کشورها ماسک زدن اجباری ست، اگر در صورت یک شهروند اینرا رعایت نکند جریمه نقدی میشود، در رابطه به اجباری شدن استفاده از ماسک شما چه تدابیر را روی دست گرفتید؟ سؤال سوم من در رابطه با واکسین کرونا است، با توجه به اینکه واکسین تا آنجای که ما معلومات داریم تمام شده؛ آیا پلان آوردن دوباره واکسین و استفاده از آن روی دست وزارت صحت عامه است یا نه؟ همین سه تا سؤال را داشتم.

حاجی محمد هاشم فاریابی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه رئیس، وکیل صاحبان محترم، مهمان محترم و جناب وزیر صاحب، همچنان کاظمی صاحب از وزارت پارلمانی و مهمانان وزارت صحت عامه را به خانه ملت خوش آمدید میگویم!

اولاً من از همه داکتر صاحبان که در بخش کوید19 بخاطر خدمتگذاری برای مردم شریف افغانستان مصروف هستند ابراز سپاس میکنم که آنها در حال خدمتگذاری هستند، با وجودیکه افزایش موج سوم کرونا فعلاً به اوج رسیده و تعداد مرگ و میر روز به روز در افزایش میباشد، متأسفانه جناب وزیر صاحب، جناب وکیل صاحبان محترم و کمیسیون صحت باید این تدابیر را قبلاً میگرفتند، وقتیکه به اوج وضعیت کشورهای همسایه به خصوص ایران و پاکستان متأسفانه در آن وقت بسیار بی تفاوتی صورت گرفت که باید همان هدایات سازمان صحی جهان و هدایات که از وزارت صحت عامه متأسفانه تا حالا هم بعضی ها مراعات نمیکنند، حتی در داخل تالار ما مراعات نمیکنیم از پوشیدن ماسک، فاصله گیری و همچنان قرنطین و غیره در این مورد باید تدابیر لازم از قبل صورت میگرفت، حالا در حالت قرار گرفتیم متأسفانه( قطع مایک.)

رئیس مجلس:

تشکر وکلای محترم! ده تن از وکیل صاحبان سؤالات خود را.

منشی مجلس:

همین رؤفی صاحب یک، همین فوزیه رؤفی از کمیسیون محیط زیست رئیس صاحب، وقت دقیقه است.

رئیس مجلس:

یک کمیسیون دیگر را وقت بدهید، منشی صاحب وزیر صاحب را وقت میدهیم که صحبتهای خود را بکند.

حاجی محمد هاشم فاریابی:

مشکل ما، ولایت فاریاب یکی از ولایت های دور دست است متأسفانه در آنجا هم کمبود آکسیجن است، با وجودیکه با فضای بلخ آنها قرار داد کردند متأسفانه هم در آنجا داده نمیشود از مدت دو هفته، یک هفته بدین سو آنها انتظار است بالونهای آنها در این مورد و همچنان در مورد واکسین که از قبل باید چیز شده، در این مورد که حالا فعلاً هفت صد هزار از چین آمده از کشور کمک کننده و متبافی به چه تدابیر جناب وزیر صاحب شما تدابیر میگیرید که آیا خریداری میشود و یا کمک جامعه جهانی در این مورد اگر مد نظر گرفته شود و همچنان از قرنطین های که باید قبلاً باید مراعات شود به خصوص ماسک و دیگر باید شکل جبری در دیگر کشورهای جریمه میشوند، متأسفانه در اینجا بسیار بی تفاوت پیش میروند و بخاطر آگاهی دهی از موضوع هم باید مردم از علماء و تمام چیز از این را مد نظر بگیرند که خدای نا خواسته ما در حالت بد قرار داریم و خصوصاً از کشورهای همسایه شما اگر میشود تجارهای ملی ما افراد و شخصاً یک تعداد دوستان حاضر هستند که این کار را بکنند واکسین را، در این مورد اگر کدام پلان شما مدنظر گرفتید، در این مورد روشنی بدهید که ما بتوانیم سکتور خصوصی در اینجا همکاری صورت بگیرد، تشکر از توجه شما.

فوزیه رؤفی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه رئیس صاحب، وکلای محترم و هیئت اداری!

مهمانان گرامی را خوش آمدید میگویم!

اولتر از همه تشکر میکنم و افتخار میکنم به عساکر بیست و چهار ساعته چپن سفید افغانستان که با معاش کم بیست و چهار ساعت عسکری میدهند و جان خود را به خطر گرفته در شفاخانه ای کوید 19 فعالیت دارند، از همه ای شان تشکری میکنم و همه ای شان را قدردانی میکنم.

جناب رئیس صاحب! فاریاب یکی از ولایت های شمال افغانستان که دو میلیون نفوس دارد با دو جبهه درگیر است؛ یکی جبهه جنگ و دیگر جبهه کوید19؛ اما امکانات کوید19 به فاریاب بسیار صفر است، اندک است من پیشنهاد میکنم که در مزارشریف ولایت های درجه اول است آکسیجن زیادتر توزیع میشود؛ ولی در فاریاب بسیار کم و نادیده گرفته شده یکی تبلیغات وزارت صحت عامه را پیشنهاد میکنم برای وزیر، تبلیغات مثبت در قسمت کوید19 بیشتر فعالیت بکنند که واکسین بگیرند مردم، اکثریت شان واکسین نگرفتند بخاطریکه خون لخته میشود، گفتند این کمپاین منفی را اکثریت مردم افغانستان همین حالا همین نظر شان است که خون لخته میشود و شما واکسین نکنید، شما را از بین میبرد به همان خاطر به همان گپ اینها واکسین نکردند که تلفات و واقعات در فاریاب بیشتر از جبهه جنگ است. جناب رئیس صاحب! پیشنهاد دیگر من اینست که فاریاب زیادتر متضرر است و راه اش هم مسدود، نسبت نا امنی راه هایش مسدود است تمام مکاتب، تالارهای عروسی، کورس ها، پوهنتونهای شخصی و خصوصی را کل اش را رخصت کنید، از ازدحام مردم هم جلوگیری شود و مکاتب را رخصت کنید که جلوگیری یک بارگی نشود که خدای ناخواسته روز یک هزار نفر ما تلفات در فاریاب ندهیم و پیشنهاد دیگر من این است که جای تعجب است در مزار فابریکه کود برق گاز تولید میکند؛ اما در فاریاب یک بالون گاز را در بیست و شش هزار خریداری کردند، بیست و شش هزار چند صد دالر میشود، مؤکلین من در بیست و شش هزار دالر خریداری کرده اند از فابریکه کود برق فقط تولید اش در مزار است، بالونهای که کشور ازبکستان همسایه برای ما کمک کرده میشود از همان بالونهای یک هزار، از بالونهای که از کشور ازبکستان آمده متأسفانه خالی است، از همان حد اقل یک پنج صد بالون اش را در فاریاب از گاز کود برق پر کنند اکسیجن کود برق پر کنند در فاریاب راه آسان و ساده اش که مردم تلف نشودن، به هر قیمت که شود ما باید از واقعات از آفات مرگ و میر جلوگیری باید بکنیم، تنها وزارت صحت عامه مقصر نیست؛ ولی از مردم افغانستان خواهش میکنم که حفظ الصحه را مراعات کنند، ماسک بپوشند، دستکش بپوشند و فاصله را مراعات کنند، از کل مردم خواهش میکنم که این را مراعات کنند که از این واقعات جلوگیری کردن کار تنها وزارت صحت عامه نیست؛ بلکه از کل مردم افغانستان است. و در اخیر جناب رئیس صاحب! پیشنهاد دیگر من این است که از پروژه ها و موسسات خارجی که در فاریاب فعالیت دارند، آنها را به کار بی اندازید که پروژه های خود را فقط به کوید 19 اختصاص بدهند، کُل مؤسسات بین المللی که در فاریاب هستند از آنها خواهش میکنیم که هم بالون گاز برسانند، هم آکسیجن برسانند و هم برای تداوی شان ماسک و دستکش( قطع مایک.)

رئیس مجلس:

گزارشگران ده کمیسیون سوالات خود را مطرح کردند، حالا منشی صاحب از وزیر صاحب، سرپرست وزارت صحت عامه را وقت بدهید که صحبت های خود را داشته باشند.

منشی مجلس:

کمیسیونها و گروپ های که مانده آنها را هم نوبت میدهیم.

رئیس مجلس:

اگر سوالات تان حل نه شد میشود که تکرار کنید.

منشی مجلس:

اگر سوالات حل نه شد باز شما را هم وقت میدهیم، وزیر صاحب راځه مهرباني!

نائب منشی:

با معذرت قبل از اینکه جناب وزیر صاحب پاسخ بگویند به سوالات همکاران، جناب رئیس صاحب و همکاران عزیز! قسمیکه در جریان هستید برادر همکار بسیار خوب مان محترم ابراهیمی صاحب، عبدالرؤف ابراهیمی به رحمت حق پیوستند، محترم آمر صاحب عبدالطیف ابراهیمی، جنازه قبلاً به ولایت کندز به خاک سپرده شده است، امروز در مسجد الحاقیه ولسی جرگه مراسم فاتحه خوانی از طرف وکلای محترم کندز، وکلای محترم شمال شرق و همچنان شورای مردم کندز مقیم کابل برگزار میشود در جریان باشید، از ساعت یک الی سه و نیم مراسم دوام میداشته باشد، تشکر.

داکتر وحید الله مجروح، سرپرست وزارت صحت عامه:

اعوذو با الله من الشیطان الرجی، بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

نحمدوه و نصلی علی الرسول الکریم و اما بعد، تر هرڅه نه مخکې سلام او درنښت وړاندې کولو ترڅنګ د دې وطن د دې ملت معززو او محترمو نمایندګانو ته.

خپل روغتیایي صحي پرسونلو ته زه د یو نن د ډاکتر په حیث نه د یو خادم په حیث سلام وایم د دوی خدمت ته د دوی ارادې ته د دوی عزم ته د دوی لیاقت او شهامت. ورپسې ټول د دې وطن او هغه د زړه سر شهیدان چې د امنیتي ځواکونو په چوکاټ کې او یا هم به سبب ابتلاء به بیماری کرونا، مشمول اعضای خانواده نماینده های محترم ملت، پرسونل صحی، بزرگان وطن و آن غریب و بیچاره ای که کمتر فرصت از این را می یابد که نام اش را ما حتی یاد بکنیم، برای شان تسلیت عرض میکنم، جای شان را جنت می طلبم و امیدوار هستم آن چنانیکه از تاریخ درس گرفتیم نه، حد اقل آن چنانیکه از خشم کرونا هر روز می آموزیم آرام، آرام تدبیر های وقایوی و حرف های وزارت صحت عامه را به تمسخر نه؛ بلکه جدی بگیریم اگرنه فاجعه ای در این وطن واقع خواهد شد که اگر سال کامل هم سنگ ملامت به سر هم دیگر بزنیم دردی را دوا نخواهد کرد. من ممنون و مشکور خانه ملت هستم که امروز برای من این فرصت را مساعد ساخت، تا آنچه را در توان ما است و آنچه را در توان ما نیست به حضور ملت با استفاده از این فرصت عرض کنیم. جناب رئیس صاحب بزرگوار و نماینده های معظم و محترم ملت، اگر اجازه تان باشد من بسیار خلص و کوتاه در پنج محوری که عملیات ما متمرکز است خدمت تان معلومات عرض میکنم، بعد از آن بسیار مشخص در مورد نگرانی و تشویش های نماینده های محترم مردم که مطرح کردند پاسخ ارائه خواهد کردم. جناب رئیس صاحب و نماینده های مردم در تالار و هموطنان گرامی من که صدا و تصویر من را می بینند! وزارت صحت عامه افغانستان تافته ای جدا بافته از نظام اداری افغانستان نیست، ما ضمن از اینکه در قلب و فکر طبیب خود اراده، عزم و لیاقت داریم، ما از یک دنیا محدودیت ها و مشکلات رنج می بریم، با وجود آن از موج اول و دوم درس های بسیار زیادی آموختیم، ظرفیت وزارت صحت عامه تان و نظام صحی تان قطعاً با آنچه در موج اول بود قابل مقایسه نیست، ما امروز با توقع ای به این خان آمدیم وقتیکه از این اتاق بیرون میشوم، با یک دنیا انرژی و حمایت بیرون شوم، تا به همان انرژی به مراکز صحی بروم، ما یک عمر همدیگر را نه گفتیم، تخریب کردیم وحالا فرصت از این است که در همین مصیبت کلان به ظرفیت ها و توانائی های هم که داریم ببالیم، من یک شوخی دوستانه میکنم امیدوار هستم که نه رسانه ها و نه نماینده های محترم سوی تعبیر کنند از آن، میگویند حضرت آدم یک خوبی نسبت به من و شما داشت که حداقل خانم اش برایش نمی گفت که آدم ات میکنم و یا نمی گفت که از شوهر همسایه یاد بگیر، حداقل امروز فرصت از این نیست که کسی برای من بگوید که از وزارت صحت هند یاد بگیر که کرونا را چطور مدیریت کرد یا از فلان مهمان کشور جناب رئیس صاحب! با افتخار امروز یاد میکنم ضمن از اینکه ما مشکلات متعددی داریم، اوج و وسعت پندمی در موج سوم هفت تا ده برابر بر رویت شواهد نسبت به موج اول است، تا هنوز قامت نظام صحی تان استوار، پرسونل تان در سنگر حاضر و یک سنگر را ترک نکردیم، کدام شفاخانه ای ما که سقوط نکرده، کدام کلینیک ما که سقوط نکرده است. یک ظرفیت شناسائی و تشخیص واقعات ما در بخش سرویلندز به مراتب افزایش یافته است. در بخش تشخیص ما از صفر شروع کردیم جناب رئیس صاحب، ما در وقتی کار میکنیم که دونر های بین المللی و کشور های همسایه ما محدودیت های جدی دارند، آنها آن ظرفیت و همکاری را که در ابعاد دیگری انکشاف دارند در این بحث ندارند با وجود آن امروز در وطن تان 28 هزار تست پی سی آر در سکتور دولتی و خصوصی امکان انجام آن است، 29 لابراتوار پی سی آر دولتی داریم ما و شما، تا 25 ما جون که ما در ماه جون هستیم، در 34 ولایت افغانستان که یکی از آرمان های من در روز معینیت شدن من بود، لابراتوار پی سی آر را ایجاد میکنیم، در ولایت نورستان امروز افغان ما از امکانات انجام تست پی سی آر بهرمند است، در همین دوره ما از شروع موج تا اکنون 25 هزار تنها تست سریع با مبنی انتیجن انجام دادیم و این شواهد است که من برای تان بخاطر ارائه میکنم که وسعت بحران را میخواهم برای تان توضیح بدهم. دربحث ارتقای صحت، آگاهی عامه که نقد بعضی از دوستان وارد بود، معتبرترین معیار در دنیا سروی کپ است، دانش، درک و عمل، سروی که ما به همکاری یونسف انجام دادیم جناب رئیس صاحب در افغانستان نشان میدهد با میلیونها دالر که در آگاهی عامه مصرف شده در موج اول و دوم، پوهاوي نه نوي فیصده دی په ټولنه کې د کرونا په اړه دا سروې چې یوه بین المللي سروې ده نه نوي فیصده دی عمل یو تر درې فیصده دی دغه وقایوي احتماماتو تطبیق یو تر درې فیصده دی نو زه د روغتیا وزیر په حیث څه وکړم.

در بخش لوژستیک حداقل فعلاً از کدام مرکز صحی خوب صدا نه میشنوید که طبیب من بگوید که من لباس محافظتی ندارم، ماسک ندارم، دوا ندارم، جناب رئیس صاحب هیچ خانه ای بدون مشکل نیست، هیچ نهادی بدون مشکل نیست، من در اوج بحران هستم، من عسکری هستم که در سنگر افتاده هستم از یک طرف جلو با کرونا جنگ میکنم از پشت سر خنجر انتقاد می خورم و یک نفر در جامعه شما امروز در ده افغانان بروید و در مندوی بروید که آنها چقدر همکاری میکند با من، کسی برای من انتقاد میکند که در تمام دوره کرونا یک ماسک نپوشیده، کسی برای نیمه شب های من که در کنر، پکتیا و پنجشیر میروم و در شفاخانه ها میروم انتقاد میکند که جرأت پایین شدن از منزل پنج مکرویان را تا منزل اول بدون پدر و مادر خود ندارد، برای طبیب من کسی انتقاد میکند که یک روز از آن تشویق و ترغیب نکرده است، کجاست نهاد های مدنی؟ بزرگانی که من از آنها تقدیر میکنم نیروهای امنیتی ما را به شاخه گل تقدیر میکرد به درب یک شفاخانه من رفته باشد من را حمایت کرده باشد، به شفاخانه های من، نرس من، قابله من و داکتر من تا نیمه های شب جان میکند و مریض را درمان میکند، در آخر اش زیر لگد به صورت کبود دوباره به سر بستر مریض دیگر میرود، من در این شرایط کار میکنم جناب رئیس صاحب، در اینکه مشکلات وجود دارد شکی ندارم؛ ولی تا امروز با افتخار میگویم در این منطقه یکی از سکتور های صحت که با تمام محدودیت ها مردانه وار ایستاده است و تا هنوز در اوج بحران عرضه خدمات میکند سکتور صحت شما است جناب رئیس صاحب، بیایید یک دفعه ما همان ظرفیت ها و توانائی های خود را ببینیم ما در کشوری بنام افغانستان کار میکنیم. در بحث معالجه 1054 بستر را بانک جهانی برای ما قرارداد کرده که در 34 ولایت افغانستان عرضه خدمات میکند، در یک هفته ظرفیت را در افغانستان ما صد فیصد افزایش دادیم، جایکه از لوگر شروع تا کندهار اگر دروغ میگویم در پیش روی من بگویید، از بلخ شروع تا کنر هرجایکه بستر اضافه شد در بیست چهار تا چهل هشت ساعت ما بستر را افزایش دادیم، پرسونل سابق را که آموزش دیده بود پس آوردیم. وکلای محترم! از من توقع دارید که پروسه تدارکات را طولانی نکنم، من به نیمه های شب به استاک مرکزی خود در خیرخانه زنگ میزنم که پکتیا، پروانی که آکسیجن ندارد دروازه استاک را بشکنانید آکسیجن کانسنتتر را بکشید ببرید، فردای روز در یاد تان باشد شما رسانه ها شاهد باشید و شما وکلاء شاهد باشید من را باز څارنوالی کش میکند من باز در جرایم سنگین سرگردان هستم که وزیر صحت در نیم شب آکسیجن کاسنتترها را خانه پدر خود میبرد، یاد تان باشد من باز به چه مصیبتی گرفتار خواهد شدم، من به پرسونل خود گفتم من حاضر هستم همین حالا بروم به پلچرخی بنشینم؛ ولی چیزیکه در توان، من قرار نیست که دفعه دیگر وزیر صحت شوم، من قرار است که من ده دفعه دیگر به این وطن پاندمی بیاید باز این رقم خدمت کنم، این نعمت است که خدا برای من داده در این فرصت که من نوکر ملت خود باشم، به پلچرخی میروم با سربلند، با دست پاک و با صداقت کار میکنم، نیم شب اگر مردم تان بی دوا ماند برای من زنگ بزنید، اگر زنگ تان بی جواب ماند، اگر دروازه استاک نشکستاندم برای تان مواد را نرساندم بگویید لعنت برای تو وزیر بی جرأت، امیدوار هستم که در روزی که باز به مشکل بر خوردم دست من را بگیرید. جناب وکیل صاحب گرامی! در بحث بستر، شفاخانه ای کوید 19 ما ظرفیت اش دو برابر شده است، شفاخانه غیر کوید 19 ما جناب وکیل صاحبان گرامی و جناب رئیس صاحب! در فاصله بین موج اول و دوم ما آرام نه نشستیم، چرا تصور بر این است که هر بدبختی که در رأس یک پست دولتی قرار میگیرد خائن است و یا بیکاره است، به خدا قسم شب و روز آموزش دادیم، شفاخانه غیر کوید 19 تان همین حالا تمام آموزش ها را دیده خوشبختانه و ظرفیت از این را دارند که اگر مصیبت از این کلانتر شد، برای من آکسیجن برسد من خانه خود را بستر می اندازم برای تان پرسونل میدهم. در بحث تجهیزات تافعلاً صدا بلند نشده، شفاخانه هایتان، من شفاخانه ای کرونا خود را امروز تنها با آیسی یو تمرکز نکردیم جناب رئیس صاحب، تمام تخت های من امکانات آیسی یو را دارد، در منطقه چلنچ میدهم اگر به مثل شفاخانه افغان جاپان، اگر مثل شفاخانه قصبه، اگر مثل شفاخانه جناح، صد فیصد تخت های تان مانیتور و تجهیزات آیسی یو را داشت من را روی سیاه ملت کنید، من تمام تجهیزات را انتقال دادم، بخاطریکه من می فهمم که مریضی که میاید به شفاخانه، دیگر مریض کریتیکل است، مریض وخیم است، مریضی نیست که تنها آکسیجن بخواهد، در دور اول تنها آکسیجن میخواست. در بحث واکسین، همان وقت هم اعلان کردم وزارت صحت عامه تان همینجا مسئول واکسین تان نشسته است داکتر صاحب نظری من از او تشکر میکنم، در سطح کشورهای که از تزهیل کوکس واکسین دریافت میکرد پروپوزل ما اول شد این را به افتخار اعلان کردیم، به همان خاطر در آسیا ما اولین کشوری بودیم که از کوکس واکسین دریافت کردیم، قرار بود که ما تا ماه می شانزده میلیون دوز دریافت کنیم، وقتیکه مصیبت در هند آمد، هند صادارات خود را بند کرد به کوکس، ما از 16 میلیون وعهده پنج لک را دریافت کردیم، پنج لک را هم رای ما هندوستان کمک کرد که من از آنها تشکر میکنم، ما یکی از هدفمندترین برنامه های تطبیق واکسین را داشتیم، یک نفر از ما تشکر نکرد، یک صدا بلند شد که بگوید که واکسین فروخته شد در بازار، من از رئیس صاحب جمهور خواستم که امنیت ملی را بگوید که این را تعقیب کند، من بچه یک صاحب منصب غریب هستم، پاک به وزارت آمدم و پاک از این وزارت میروم، جناب وکیل صاحب، وکیل صاحبان گرامی و رئیس صاحب گرامی! ما در دور اول پرسونل صحی خود را واکسین کردیم مردانه وار امروز ایستاده است، ما کمترین میزان ابتلاء را داریم، یک مرگ و میر را داریم، ما تصمیم گیری های این وطن را به شمول شما که من برای تان احترام دارم، بخاطریکه در روز سخت به شما نیاز است در میدان باشید و تصمیم بگیرید ما واکسین کردیم، نیروهای نظامی من را که سینه خود را سپر کرده در سنگر های دفاع از وطن آنها را واکسین کردیم، محابس و کتگوری های دیگری که شامل خطر است، در دور فعلی هفت لک دوز آمده جناب رئیس صاحب، این هفت لک دوز را ما به صورت جیره بندی تطبیق میکنیم، برای کسانیکه از پنجاه و پنج سال بالا هستند، پرسونل صحی که هنوز از واکسین مانده اند، کسانیکه در خیمه ها زندگی میکنند، در محابس زندگی میکنند و در کمپ های مهاجرین زندگی میکنند به این اقشار ما اولویت میدهیم، باور تان نمی آید نزاکتاً پیشرو رسانه ها مناسب نیست به فحش رسیدیم با کوکس تا آنها را مجبور کردیم که در آخر جولای برای ما پنج لک دوز دیگر بدهد، تمام تلاش خود را میکنیم وزارت صحت عامه تان به همکاری رئیس صاحب جمهور از چهل هشت میلیون دوز واکسین که کار داریم، برای 41 میلیون دوز ما پیسه پیدا کردیم، حدوداً 320 میلیون دالر پول پیدا کردیم، مرجع فروش سکتور خصوصی هم برای ما پیدا کند، سکتور دولتی هم اداره تدارکات ملی تلاش میکند پیدا شود ما واکسین میخریم، چور است همین حالا در مرکز های واکسین ما، کارمندان من همین لحظه در شفاخانه های کابل لت میخورند، حالا مردم متوجه شده اند که واکسین نگاه میکند ما را، کمک میکند؛ ولی صد فیصد نمیکند متوجه باشیم واکسین اگر شدیم ماسک به اغوندو بیاهم احتمامات به تکراروو. نکته ای را که من باز یاد داشت کرده بودم میگویم، من نیم شب اجراآت میکنم فردا من را باز ادارات کش میکنند ادارات عدلی و قضائی، امیدوار هستم که آن روز هم صدای برای دفاع از من بلند شود. کلانترین معضل و انتقادی که برای من وارد است، یک مورد را خوب دوستانه بگویم در اینجا نه در مجامع دیگر که میرویم، ملت از من توقع دارند که من تمام مشکلات را حل کنم، من وزیر صحت هستم، من داکتر هستم مریضی که برای من مراجعه میکند من برایش دوا نوشته میکنم توصیه خود را هم میکنم، دا چې کور کې مني یا نه مني دا چې پر ما باندې باور کوی که نه کوی دا نو زما بیچاره ګناه په دې کې څه ده نه توپ لرم نه ټوپک لرم نه تنفیض قانون اداره یم او په داسې بحران کې بند یم چې خدای قسم چې زموږ خپل مور او پلار ته قرآن درته یادوم قرآن تر دې نه پورته قسم نشته پانزده روز میشود که اگر به مادر و پدر خود رسیده باشم تماس بگیریم، به عوض از آن مریض را، قرآن از این کرده قسم کلانتر نیست، هر دوی شان مریض هستند، در قسمت آکسجن جناب رئیس صاحب ملت انتقاد شان به جای است و نماینده های ملت انتقاد شان به جای است؛ اما ما در وطن مثل افغانستان زندگی میکنیم، بانک جهانی، بانک انکشاف آسیایی سال قبل وقتیکه 104 میلیون دالر و چهل میلیون دالر را برای دولت افغانستان داد مشروط داد گفت که من پول را میدهم به دبلیو اچ او یونسف و مؤسسات که تطبیق خدمات میکنند شما نظارت کنید، رئیس جمهور زیادترین جنجال را همرای شان کرد قبول نکردند اینها، پول دستگاه آکسیجن به یونسف داده شده است، یونسف برای ما آخرین وعده اش این بود که در پانزده حوت به پانزده ولایت افغانستان دستگاه آکسیجن را نصب میکند، پول را که اتحادیه اروپا داده بود به مؤسسه آغا خان داده، او برای من میگوید تا سپتمبر من برایت میاورم دستگاه آکسیجن را سه تا چهار ماه بعد، متباقی هم مؤسسات تطبیق کننده قرارداد کرده، یک دانه اش دست من نبوده وقتیکه بحرانی شد شرایط رئیس صاحب جمهور برای ما این فرصت را داد که از بودجه خود ما از مارکیت محلی دستگاه آکسیجن خریداری کنیم که دو سه پایه بود، من جناب رئیس صاحب و جناب وکیل صاحب، در هفتادو ساعت در شفاخانه قصبه در پنجاه بستر هم پایپ کشی کردم، هم اتاق جور کردم و هم دستگاه را نصب کردم همین حالا افغان های ما همانجا آکسیجن میگیرند، در چهل هشت ساعت در شفاخانه ارزان قیمت فعال کردم امروز دیگر با افتخار افتتاح اش میکنم، دستگاه آکسیجن که در شفاخانه جناح چهار سال افتاده بود یک مرتبه به دروغ افتتاح شده بود سفارت پاکستان شاهد است آن را برای تان در 24 ساعت فعال کردم همین حالا مریضان آنجا آکسیجن میگیرند، در شفاخانه افغان جاپان رئیس جمهور خواهش کرد از امارات دستگاه آکسیجن را وارد کرد در افغانستان کسی به حساب اش نمی فهمید، از ترکیه تکنیشن آوردم پریر شب اشک هایم می ریخت و اشک های پایواز هایم می ریخت، به اتاق های آیسی یو وصل شد همین حالا پایپ کشی ادامه دارد که تمام شفاخانه وصل شود، جناب رئیس صاحب! چهار شفاخانه کوید 19 در کابل داریم، هر چهار اش از منبع آکسیجن داخلی استفاده میکند. سکتور خصوصی ما که نور دیده ما است، به گفته خودشان که به مراتب ظرفیت شان اتفاقاً بیشتر است، از سه هزار و هشت صدو پنجاه بالون برای من سه صد بالون به گدائی نمی دهند، به عذر و زاری نمیدهند، به نیم شب به دروازه های فابریکه هایش میروم نمیدهد، بنام من از برشنا برق میگیرد 24 ساعته، در سرک ها وقتیکه موتر های شان بند می ماند از من کمک میگیرد، بعد از آن از پنجصد بالون که قرارداد دارم همرایش برای من صد بالون نمیدهد، خدا لطف کرد که همین دستگاه ها در کابل پیدا شد من خریدم و این دستگاه هارا نصب کردیم، اگرنه اینجا مصیبت کلانتری خواهد بود، بعد از فشار های مختلف که رئیس صاحب جمهور و وزارت صحت عامه آورد آکسیجن ده دستگاه را یونسف به کابل آورده، بعد از جنجال های بسیار کلان دیروز شش دستگاه آن حرکت کرده در راه است، چهار دستگاه دیگر اش را من ولایت ها را بر اساس اولویت فعلی؛ مثلاً پروان همین حالا مصیبت است، من اولویت را تغییر دادم که در پروان روان کنیم و ولایت های دیگری است که آنجا آکسیجن زیاد شده، یونسف همرای من توافق نمیکرد آنها را به بسیار مصیبت امروز حاضر ساختیم که همین چهار تا را هم حرکت بدهند. مشکل دیگری که رئیس صاحب همین حالا دارم این است رئیس صاحب جمهور هم تأیید کرده، یونسف یکبار برای رئیس صاحب جمهور گفت که همین دستگاه را من تا وسط ماه اگست؛ یعنی دو نیم ماه بعد نصب میکنم، بعد از خشم که رئیس صاحب جمهور کرد برای من پلان داد که من در وسط جولای نصب میکنم؛ یعنی یک تا یکنیم ماه بعد، رئیس صاحب همین دستگاه ها را برای من بدهند من مثل عسکر واری و مثل مستری واری میروم در چهار ولایت در چهار روز نصب میکنم، همین ده دستگاه را که من داکتر هستم در دوازده روز نصب میکنم، امروز جنجال من همرای یونسف همین است، او برای من میگوید اگر این کار را میکنی من ورانتی و گرانتی را دیگر نمیکنم باز برایت، من هم به خدا قسم محدودیت دارم، دست من هم در بعضی جای ها بند است، این مبحث آکسیجن. سه هزار آکسیجن کاسنت تویتر داریم یک مقدار زیاد اش متأسفانه پنج لیتره خریداری شده بود به مریض کمک نمیکند، همین حالا در یک تعداد زیاد شفاخانه های ما همین ده لیتر های ما کمک میکند. کار دیگری که ما کردیم این بود، دستگاه های کهنه داشتیم که فعال کردیم، در شفاخانه وزیرمحمد اکبر خان از سه سال چهار سال دستگاه خراب است، دیشب تا نیمه های شب بلند سر اش ایستاد بودیم در دو روز دیگر فعال میشود چهل بستر را اکسیجن میدهد، در بین کانتینر ها یک دستگاه دیگری را یافتم که برای پانزده بستر اکسیجن میدهد انتقال دادیم به شفاخانه شیخ زاید آنجا یک مرکز دیگر را فعال کنیم. به شفاخانه لوگر همینجا دستگاه آکسیجن فعال شده، در دایکندی فعال شده و در غزنی فعال شده، دو دستگاه دیگر در گمرک مانده است امیدوار هستم که همکاران گمرک امروز کار اش را خلاص کنند به کنر و لغمان اختصاص داده شده بود آنها انتقال میشوند، پیپ کشی شده نصب میشود، تجار دیگری پیدا شده که به تدارکات ملی گفته است که هشت دستگاه درترکیه دارم در هفت روز انتقال میدهیم، رئیس صاحب جمهور هدایت داده اند که قیمت های آن چیک شود همین ها خریداری شود و انتقال شود، مطمئن باشید که هیچ عقل سلیمی این را نمیخواهد که یکبار وزیر شده باشد بدنام برود، اینها تولید میکنند و جاهای که پیپ کشی نشده باشد پیپ کشی میشود تا به سیستم مرکزی انتقال بدهد، اینها توضیحات کلی ام بود، حال به پاسخ سوالاتی که وکیل صاحبان مطرح کردند، میپردازم بسیار کوتاه و مستقیم. کمیسیون صحت ولسی جرگه؛ د دوی نه منندوی یم موږ سره ډیر همکار دي د دوی طرح مو اخیستې دي پخپلو ټول برنامو کې په نظر کې نیسو، د دې یو نقد پر دې باندې وو او نورو وکیل صاحبانو عرض هم پر دې باندې وو چې ولې مکاتب او پوهنتونونو دې بند کړي او تالارونه خالص دي. جناب وکیل صاحبانو تاسو د ښاروالۍ صفحه وګورئ لس دوه لس ورځې مخکې تر دې نه چې موږ مکاتب بند کړو خپله ښاروالي دې موضوع باندې اعلامیه ورکړله موږ د کرونا په عالی جلسه کې دا موضوع مطرح کړه چې هوټلونه بندیږي، زما مسئولیت دا دی چې زه خپله نګراني او اندیښنه او خپل پیشنهاد وړاندې کړم، ښه خبره اوس دا ده چې هوټلونه اوس بند دي، مکتبونه چې موږ بند وو د شپږ میلیونه تر دوه لس میلیونه تحرک بندیږي، ما باندې انتقاد دا دی چې ته دوی له مکتب نه باسې دوی ځي پارک ته ځي، اوس چې خلک خپل کور کې خپل ماشوم کنټرول کولای نشي د دې تاوان هم زه ورکړم. بیا دی چې ځي به خلاص فضا ته څلویښت کسان په یو اتاق کې د پنځه ساعتو لپاره نه دي. در فضای بسته امکان انتشار ویروس 100/65 است، در فضای باز 30 تا 100/35 است، اینقدر آن هم به صورت کتلوی وجود داشته باشیم خطر به مراتب کاهش میابد. مبحث دیگر شفاخانه های مشهور شده، من پیش از ماه روزه فریاد میکشیدم، در ماه روزه فریاد کشیدم، به مردم گفتم که کاری نکنید که عید به مصیبت مبدل شود، کی گوش کرد! در روز عید من علیحده پریس کنفرانس گرفتم، در عید پیش روی امیدوار هستم که گوش کنید. خانم سادات کریمی نقدی که داشتند در مورد پوهنتون ها، خانم کریمی ما و شما خانواده خود را نمیتوانیم قانع بسازیم که بیرون نرویید در جاهای مزدحم، من چطور میتوانم محلات مزدحم را مثل لیسه مریم را کنترول کنم، یا جاده لیلامی هرات را کنترول کنم، مگر من لایحه وظیفه خود را تغییر بدهم، یک تغییرات را به لایحه وظیفه خود بیاورم. کمبود بالون آکسیجن، ما هنوز به نبود اش مواجه نیستیم، به کمبودش هستیم، در خانه همه ما وشما هم، ما همه خان داریم اگر مهمان زیاد آمد گرسنه نمی مانیم،عین مشکل را داریم، فعلاً از آکسیجن کانسنریتر استفاده میکنیم؛ ولی کارهای دیگری را که کردیم، هزار بالونی که از ازبیکستان آمده بود یک سوء تفاهم بود بالون خالی بود، حالا یک تجار ملی ما و شما این همکاری را کردند که خوشبختانه که سه صد بالون پر میکنند دیشب نیمه های شب برایم همکار های مزار گفتند اگر بیدار بودم، گفتم من تا نیم شب بیدار می نشینم برای من عکس ها را روان کنید که این 263 بالون آکسیجن به مزار رسید، من بیدار نشستم تا آن 263 بالون رسید به مزار، این به صورت مداوم میاید، اگر بالون خالی پیدا کرده بتوانیم تاجیکستان حاضر است برای ما روزانه تا 500 بالون پر کند، از ایران 3500 بالون را ما خریداری کردیم از طریق سفارت در ایران، آنها امروز بارگیری شده اگر بخاطر انتخابات ایران یکی دو روز معطل نشود در دو روز دیگر به افغانستان میاید آن را به ولایات مرکزی و شمال افغانستان توزیع میکنیم. به اساس تفاهمی که بین صحت عامه هرات و مشهد صورت گرفته است، در هفته دو تانکر آنها حاضرند به هرات بدهند و این را به ولایت هرات وحوزه غرب کشور توزیع میکنیم، تمام تلاش ممکن را میکنیم که منابع بیشتر تا زمان نصب دستگاه های خریداری شود. نکته دیگر را که رئیس صاحب به وضاحت میگویم، یک روز نشود یخن مرا بگیرند که بگویند دستگاه های آکسیجن آمد چرا جواب نمیدهد؟ اولاً دستگاه های آکسیجن در موج دو ارزیابی شده، موج دوم اینقدر کم بود، موج سوم حالا قد اش به آن اندازه رسیده وقتیکه برایش نگاه میکنم کلاهم پایین می افتد، این دستگاه های آکسیجن پاسخگوی نیاز امروز نیست این یک. دو دستگاه های آکسیجنی که بطور مثال در شفاخانه ای جناح نصب شده به صورت نارمل به 200 مریض است، حالا 35 مریض مرا جواب نمیدهد، با وجودیکه دو منبع آکسیج است، واقعات بسیار وخیم است، به همین دلیل زیادترین مرگ و میر را متأسفانه داریم در این مورد. خانم گلالۍ محمدي مننه کور وطن په دې مرحله کې موږ د دې وطن سربازان یو، سنګر موږ نه پریږدو د وطنوالو نه مو هم هیله دا ده چې که تشویقوي مې نه په څپیړه مې دې نه وهي، مننه له تاسو نه او ستاسو له احساس نه.

جناب بیک صاحب، ممنون تان که رفتید به نظارت، برای شما به عنوان نماینده ملت احترام دارم، به هیچ عنوان و به هیچ کسی حق نمیدهم که در داخل شفاخانه، پرسونل ما وقتیکه میاید میگوید صدای مرا هم بشنوید که بگویند این خائنین را ویدیوی اش را نگیر ، برای من پرسونلم گریه میکرد آن شب قرار بود که تمام صحت عامه مزار شریف به شمول پرسونل صحی استعفاء بدهند، والی صاحب در جریان است، شورای ولایتی در جریان است، امنیت ملی در جریان است، شما به آنها نقد وارد کردید، نقد تان بجا که چرا پایواز ها را می مانید به داخل مرکز بیاید، پایواز شما بیاید من میتوانم بگردانم، شما با تفنگ هایتان ایستاد بودید کمره ماین هایتان را پایواز ها لت و کوب کردند، شما که صحبت کردید من نشسته بودم با احترام، کمره مین هایتان را لت و کوب کردند، من همین حالا میگویم با تمام تلاش خود به دلیل ملاحظات فرهنگی و دینی که ما و شما داریم، من نمی توانم که تمام پایواز ها را از مرکز صحی بکشم، نا کشیده لت میخورم متباقی اش که بماند، ارزیابی های تخنیکی که جناب وکیل صاحب شما دارید، هر نماینده مردم و هر شهروند ما دارد به دو دیده من می پذیرم اصلاحاتش را میاوریم، ما در روزهای بحرانی هستیم، خانه را نو جور میکنیم، هر لحظه 50 مهمان نو میاید برای ما، خانه ما و شما هم که باشد یا پرده اش کج است، یا بالشت اش کج مانده است، تعهد ما بر اینست که اول مریض را نجات میدهیم، بعد از آن هر اصلاحی که نیاز باشد در مراکز صحی خود میاوریم، برای پایواز ها و مردمی که آنجا مراجعه میکنند مکلفیت ما نیست که برای تمام اینها بصورت مداوم ما ماسک و دستکش توزیع کنیم؛ ولی چیزیکه در توان داریم همان را توزیع میکنیم، کنترول دست هیئت اداری مجلس است، اگر آنها اجازه بدهند من مشکل ندارم، صحبت هایم که خلاص شد در خدمت شما خواهم بود.

رئیس مجلس :

بیک صاحب صحبت های وزیر صاحب که خلاص شد، باز میشود که شما سوالات خود را بکنید، اسد صاحب یکبار صحبت های وزیر صاحب خلاص شود .

داکتر وحید الله مجروح، سرپرست وزیر وزارت صحت عامه:

من در خدمت تان خواهد بودم جناب بیک صاحب و جناب حمیدی صاحب. نورزاد صاحب در مورد قرنطین من با شما موافق هستم، متأسفانه تا زمانیکه قرنطین رعایت نشود من به چند مریض بستر ایجاد خواهم کردم، به چند میلیون من آکسیجن خواهم آوردم، به چند نفر من داکتر استخدام خواهم کردم، این مصیبت به دروازه هر خانه میاید شما فیسبوک را چیک کنید همین حالا، اگر ما برای دو تا چهار هفته روزه رفت و آمد نگیریم، اهتمامات وقایوی را جدی نگیریم، کمر نظام صحی تان قوی تر و تنومند تر از نظام صحی هند نیست، حداقل من بیکاره، من بیسواد، من ناتوان، من فاسد همین وزیر صحت کشور دیگر شما چه کار میکنید آنها هم مثل من بودند، در این قسمت صدایم به ملت و مردم است، به نماینده های مردم است شما الگو هستید، شما ما را کمک کنید در این قسمت. آکسیجن از ایران خریداری شده من خدمت تان گزارش را توضیح دادم، تدارکات عاجل را برایتان گفتم این که مردم چرا بی تفاوت است من بالای پوهنتون کابل هم صدا کردم که بیایید تحقیقات اجتماعی روان شناختی را به راه بی اندازید ما ببینیم که چطور میتوانیم در رویکرد مردم و در عمل مردم تغییرات را بیاوریم. جناب فضلی صاحب دوست من، رفیق من و برادر من، افضلی صاحب گرامی! نمیگویم حالا نمیگویم که چرا برایت چشم میگویم اگر میخواهی من توضیح میدهم، این رفیقم از من چیزی خواسته من برایش چشم گفتیم و به مردم هم میگویم آن چشم را که همانطور چشم گفتیم هنوز نتوانستیم عملی کنم، اگر بخواهد برایش توضیح هم میدهم که چه رقم چیزی خواسته است. معاش پروژه SM را جناب افضلی صاحب را من وقتی برایتان دوباره مراجعه میکردم که مشکل حل نشد، وزارت مالیه را من صحبت کردم، فوکل پوینت وزارت مالیه در قسمت صحت عامه حالا معین مالی و اداری ما شده است، آنها گفتند که ما معاش قبلی شان را حفظ میکنیم، معاش بیس شان را برایشان میدهیم متباقی را امتیازی برایشان میدهم، نمیبود من برایتان گفته بودم در صورتیکه نتوانستم من به شما مراجعه میکنم. شما در نظام اداری افغانستان توقع دارید که یک کار دو ساعت حل شود، یک ماه میگویم، من خدمت تان عرض میکنم که معاش SM را ، نگرانی تان نگرانی من است، ما با وزارت مالیه صحبت کردیم، وزارت مالیه گفتند که این معاش را برایتان میپردازیم، در پهلویش اضافی اش را معاش امتیازی میپردازیم. در قسمت تغییر در معاش SM جناب وکیل صاحبان گرامی همین لطف را شما در حق ما کردید، گفتید که وزارت صحت عامه دوازده هزار NTA دارد، از جمله دوازده هزار NTA خوب همین بچه های SM پنجشیر، کاپیسا و پروان هم شامل هستند، همین ها NTA در کجا بوده اند، همین سه ولایت شان از بودجه دولت می گیرند، اینها را وقتی تصمیم گرفتید که نه من وزیر بودم نه من هیچ کاره ای بودم. در قسمت شاه ولی معروفی که ذکر کردید؛ شاه ولی معروفی نه در زمان من مقرر شده، نه در زمان من منفک شده و نه اتهام که به آن مطرح است از هشت سال قبل بوده، تمام فیصله های مربوطه در همان زمان موجود است، من برای تمام وکیل صاحبان وعده دادم، هیچ کسی به حکم من مقرر نشده وکیل صاحب، معلومات که برای تان میدهند یکبار امضاء را ببینید که به حکم داکتر مجروح است کسی مقرر شده یا نه. جناب وکیله صاحب خانم سنگین، تا فعلاً ما کمبود بودجه نداریم، بودجه فعلاً از دولت در حد کلان نخواستیم؛ چون موسسات تطبیق کننده این خدمات است، فقط هفتاد و یک میلیون ما یک مرتبه بخاطر فعال ساختن شفاخانه نو در کابل خواستیم، در آن قسمت از بودجه خود وزارت صحت عامه رهبری دولت همکاری کرده. در قسمت آکسیجن شما یاد کردید من خدمت شما عرض کردم، تدابیر اکسیجن را خدمت تان عرض کردم، در کندز اگر خدای ناکرده اصلاً اکسیجن نمی بود حالا یک فاجعه ملی رخ میداد، است ولی در آن قسمت محدودیت داریم، قرار داد باجک را من نکردم، این میکانیزم از سال 2003 شروع شده با موسسات قرار داد شده، این قرار داد هم که شده حدود دو سال قبل شده، من در آن قسمت هیچ نقش و دخل نداشتم. جناب عالمی صاحب از سرپل تشکر از لطف و حمایت تان، ما ماسک را هفته ها و شاید ماه قبل اجباری اعلان کردیم، اجباری بودن اش را از پارلمان شروع می کنیمۀ دوستان ما در این قسمت لطف کنند در قسمت پوشیدن ماسک همکاری لازم همرای ما داشته باشند، واکسین کرونا ختم نشده هفت لک دوز دیگر هم آمده، تمام مراکز آن در صفحات فسبوک ما، در بلبورد ها و تبلیغات اعلان شده خدمت تان حالا بعد از جلسه هم میشود عرض کنم. جناب حاجی صاحب هاشم! قبل از وقوع فاجعه آمادگی لازم را گرفتیم، در قرآن عظیم الشأن یک آیت است، اگر اشتباه نکنم ان شاء الله، خداوند(ج) از هر بنده ای خود به اندازه توان اش می پرسد. از هر نظام صحی هم دولت و ملت به اندازه توان اش بپرسد، ما بیش از توان خود هم آمادگی گرفتیم؛ ولی اگر شما که خان محله هم باشید پنج صد نفر را میزبانی کرده میتوانید؛ ولی پنجاه هزار نفر که به یکبارگی میاید آبرو و عزت نه به ما میماند و نه به شما آن وقت بیاید، این طور مصیبت در کرونا سر ما آمده. فضای بلخ یک کمپنی است، نیاز است که در محل مردم آن را مدیریت کنند و والی صاحب بلخ من از آنها تشکر می کنم در این قسمت بسیار همرای ما همکاری کردند. از کشور های همسایه من اکسیجن را من خدمت تان عرض کردم، خان رؤفی ، در فاریاب من قبلاً خدمت تان گفتم، همرای صحت عامه ما هم صحبت کردم چیزی که در اختیار صحت عامه ما در توزیع اکسیجن باشد من در خدمت تان، هزار بالون که از ازبیکستان آمده بود، اگر پر می بود من گفته بودم پنج صد اش در مزار باشد، پنج صد تای دیگران در ولایات حوزه وی تقسیم شود، به پیش روی تان پیام دادم که از همین دو صد و شصت و سه بالون که آمده به فاریاب یا به هر ولایت حوزه وی که ندارند در حد امکان توزیع کنید، من در فاریاب نیستم، در بلخ، در بلخ اداره محلی ملاحظات اش را می بینند توزیع به دست آنها است، مسئولیت من درمان مریض است، در این قسمت که هر همکاری که از دست من بیاید من در خدمت تان هستم، فاریاب یکی از ولایت های است من به ان اکسیجن پلنت را روان کردم، سرپل که قبلاً یاد کردند که در آنجا اکسیجن پلنت را روان کردم، دیشب من تا نیمه های شب با رئیس صحت عامه سرپل به تماس بودم، متأسفانه راه ها مسدود است در اکثر ولایت ها متأسفانه جنگ شدید ادامه دارد. امیدوار هستم که توانسته باشم در حد ممکن پاسخ مناسب را به وکیل صاحبان محترم ارائه کنم، آن وکلای گرامی که نقد شان هنوز جاری است من در خدمت شان هستم، تشکر.

دغونډې منشي:

ډېره مننه وزیر صاحب، قدرمنو وکیل صاحبانو! که چېرې سوالونه ځوابونه تاسو ته قابل د قناعت وي درست که نه جلسه وي جلسه به رئیس صاحب پای ته رسوو.

جوابات قابل قبول بود یا سوال دارید؟

رئیس مجلس:

وکلای محترم که کارت سرخ بلند کردند بیک صاحب است، اسد خالد ، سالنگی صاحب، سیلاب صاحب، اندر صاحب، راسخ صاحب، یار باز صاحب و حکمی صاحب.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! مطابق اصول است، کمیسیون ها مانده، گروپ ها مانده، مهربانی د وزیر صاحب یوه موضوع پاتې ده.

رئیس مجلس:

سالنگی صاحب گرفتیم، یک، دو ، سه ، چهار ، پنج ، شش ، هفت ، هشت ، نه ، ده ، سیزده تن از وکیل صاحبان کارت سرخ بلند کردند.

داکتروحید الله مجروح، سر پرست وزارت صحت عامه:

یک دقیقه اجازه میخواهم! یک موضوعی که، وکیل صاحبان گرامی! یک وعده برای تان میدهم، تا زمانی که هیئت اداری محترم برای من اجازه بدهد، من امروز تا شام در خدمت تان خواهد بودم، هر چند در شفاخانه ها من باید باشم و قبل از این یک پیام را خدمت تان شریک می کنم، رئیس صاحب جمهور در دور سوم برای ما اعتماد کرده و به ما گفته که علم تصمیم می گیرد، هر مشوره ای که ما دادیم آن را قبول کرده، بر مبنای شواهد علمی، مشوره ما و پیشنهاد ما این است که در فضا های بسته امکان انتشار ویروس به رویت مقاله علمی که نزد من است بالا است، تا شصت و پنج درصد در نوع هندی، من به هیئت اداری مجلس و به حضور جناب رئیس صاحب پیشنهاد من این است، پیشنهاد من به عنوان طبیب این است که مجلس به دو هفته تعطیل شود، این پیشنهاد من است، من خدمت تان عرض می کنم، من برای تان گفتم من طبیب هستم دوا را برای تان توصیه می کنم تصمیم را مریض می گیرد، مریض سه حق را دارد؛ حق انتخاب را دارد، مطمئین باشد که به آن آسیب نمیرسانیم، مطمئین باشد که برای آن نفع میرسانیم، هر سوالی که ممکن باشد من در خدمت تان هستم.

منشی مجلس:

رئیس صاحب! مطابق اصول کمیسیون ها و گروپ ها مانده کسی حق اعتراض را ندارد، زمانی که کمیسیون ها و گروپ ها خلاص شود باز حق اعتراض را دارند، ستاسو نومونه لیکلي دي تاسو ته وخت درکول کیږي نه اعتراض، رئیس صاحب چه قسم کنم؟

رئیس مجلس:

وکلای محترم! همین کارت سرخ اعتراض نیست، کارت سبز بالا کنید که منشی صاحبان وقت برای تان بدهند.

منشی مجلس:

رئیس صاحب! ما زمانی وقت میدهیم که کمیسیون ها و گروپ های پارلمانی به پایان برسند، ما چطور همه تالار را وقت بدهیم این را نمیتوانیم، نه شم کولای لس نفر لیکلي دي، کمیسیونونه دي بله هو بیا وروسته ګروپونه د پارلماني.

رئیس مجلس:

منشی صاحبان! کمیسیون ها را وقت بدهید کمیسیون های که ماندند.

منشی مجلس:

درست، اول کمین صاحب!

گل احمد کمین:

بسم الله الرحمن الرحیم.

ښاغلی رئیس صاحب، اداری پلاوی ، ښاغلی رئیس صاحب که دا وکیل صاحبان په خپلو ځایو باندې کیني چې هلته وزیر صاحب هم مصروف ساتلی دی چې هغه خبرې سره واورو. ښاغلی رئیس صاحب که وزیر صاحب د جنجال څخه خلاص شي د وکیل صاحبانو چې خبرو سره ...

رئیس مجلس:

وزیر صاحب! در جریان جلسه برای کسی چیزی نکنید، بخاطر که وکیل صاحبان سوال می کنند متوجه سوال باشید.

گل احمد کمین:

مننه رئیس صاحب! ښاغلی د صحت عامې سرپرست وزیر مننه د راتک څخه مو موږ درکوو چې په افغانستان کې څه حالت دی زه له هغو وکیلانو څخه یم چې دا اول صفحی نظارت مې خپل ولایت کړي دي متأسفانه تر درې زره ډېر تلفات موږ هلته درلودل ، د هغه وخت د مسئولینو د بی کفایتی چور او فساد چې دوسیې را رسیدلې دي متأسفانه د هغه وخت والی اوس وزیر شوی دی په ډېر تأسف سره خو موږ یو پلاوی بیا جناب وزیر صاحب که ستاسو توجه وي کندهار ته لاړو د کندهار د کرونا شفاخانه مو له نږدې نه وکتله څلور ساعت هلته پاتی وو د داکتران مریضانو سره هر مریض مو جلاجلا کتلی خوشبختانه د پخوا د پرتله خدمات ډېر ښه وه د هر مریض اکسیجن پوره وو دوا یې پوره وه ډوډۍ یې پوره وه هغه یوه غوښتنه چې د کندهار ولس ترلوده چې بسترونه لوړ شي هغه مسئله یې هم ان شاءالله سره خلاصیدونکې ده ستاسې له دې خدمت څځه مننه کوو ځکه هر څه موږ هلته خپل په سترګو باندې ولیدل د کرونا حالت واقعاً جدي دی اساسی ستونزه هلته دا وه چې دلته اشاره هم وشول چې پایوازن ، پایوازان هلته شفاخانې ته په زور ننوځي زموږ له ولس څخه تقاضاء دا ده جناب رئیس صاحب ! چې د کرونا د مریض پوښتنې ته هلته ور نشي دا داسې مریض نه دی چې تاسو پوښتنې ته ورشئ په تلیفون کې احوال واخلی له د لېرې څخه احوال واخلی نو به د هغه انتشار مخه ونیول شي او بل به ټول هغه تدابیر چې د صحت عامې د وزارت لخوا څخه ولسونو ته ورکول کیږي ښه خبره دا ده چې همکاري وکړي له دې مرض څخه دا مرض دومره جدي نه دی لکه موږ جدي کوو د خپلې بې احتیاطۍ په اساس باندې جناب وزیر صاحب! په کندهار کې ستاسې خدمات ډېر ښه وو موږ راضي یون د نورو ښو خدماتو په هیله مو یوو موږ تاسو سره همکار یوو خدای مو وساته آباد اوسئ.

شاه پور حسن زوی:

بسم الله الرحمن الرحیم

سرپرست وزیر صاحب او همکارانو ته ښه راغلاست وایو او وزیر صاحب تاسو نه موږ مننه کوو ماشا‌‎ء الله ډېر اصلاحات دې راوستلي دي خو یوه غوښتنه مې دا ده چې دا کار خانې بند کړی چې د اکسیجن مشکل دی ، پارلمان مه تعطیل کوی کارخانې بند کړی چې ولس ته اکسیجن ورسیږي تاسو ته وزیر صاحب بهتر معلومه ده چې افغانستان کې آكسيجن ډېر كم دی او مريضانو ته ستونزه د آكسيجن ده او بل دغه كارخانو باندې بايد هغه ولګېږي چې څنګه د پارلمان ته ويل چې دوه هفتې تعطيل كړی، يو مېاشت دا كارخانې تعطيل كړی موږ نور د هغه نه غواړو د كارخانو هغه وسايل ډېر پوره دي، او د رئيس صاحب نه مو غوښتنه دا ده چې وزير صاحب بايد تقدير كړي په دغه حالاتو كې بايد دې سره موږ هغه وو نه كړو خپلې شخصي غوښتنو باندې را اېثار كوو او دلته ورته شخصي غوښتنې ترې وكړو او وزير صاحب نه بيا مننه كوو چې ډېر اصلاحات یې راوستلي او ډېر هغې كړي دغه يو خواهش مو دی چې دا كارخانې بايد بنده شي چې ولس ته آكسيجن ورسېږي مننه!

منشى مجلس:

سيلاب صاحب از كمېسيون شكايات، بعد از اين سالنگى صاحب نوبت شما است.

سید احمد سيلاب:

بسم الله الرحمن الرحیم

ښاغلی سرپرست وزير صاحب او ورسره همكارانو د ولس كور ته ښه راغلاست ورځ مو په خير!

اول خو ستاسو ستاسو د متعهد ټيم او ټولو ډاكتر صاحبانو دستړيا وو هڅه وو قارباني وو، كوښېښونو څخه مننه نړى مننه، واقعاً هم تاسو د يو ډاكتر نه بلكې د يو سرباز وظيفه اجرا كړې ده هر ورځ مو زه خپله شخصاً ستاسو او وزارت صحت عامې صفحه تعقيبوم تاسو د شپې پر يوه بجه او پر دوه بجې باندې په يوه شفاخانه كې ياست چې دا د وزير د صحت عامې نه بلكې د دغه ولس د يو دردېدلي ځورېدلي او كړېدلي بچي وظيفه ده مننه بيا هم، د هیواد په اكثره ولايتونو كې آكسيجن نشته او يا هم قيمت دومره لوړ دی چې د هر بيچاره او مظلوم وس نه پرې رسېږي يعنې د يو معلم معاش يوه ډبه آكسيجن د دې لپاره تاسو څه آمادګي لری بل دغه ارقام چې تاسې اعلانه وي دغه چې په فيسبوكو كې يوازې اعلانېږي پنځه برابر شپږ برابر تر هغه ارقامو دي چې تاسو آيا دغه ارقام چې تاسو اعلانوی يوازې چې ستاسو سره سبت راجستر دي هغه تاسې اعلانوی او كه د ولسوالیو د دې ارقام هم ورسره دي ستاسو څخه هيله كوو كې دغه ارقام ورسره يوځاى كړی دلته به خلك متوجه شي زه يو دغه دركوم، منشي صاحب ډېره مهمه موضوع ده كه زه ما وخت دغه شو هيله كوم چې يوه دقيقه وخت راته را كړی، زه لاړم د افغان جاپان شفا خانې ته د حقايقو د معلومولو په خاطر باندې واقعاً د زړه د اخلاصه څخه مننه ځينې كومه ستاسو د رهبرۍ لاندې هغه ځاى كې اصلاحات راغلي دي ډېر ښه وضعيت درلودو مراجعينو سره او مريضانو سره او ټولو ته یې د تداوۍ پر سر باندې وقايع وركوله يوه روحیه هم ورکوله ما دا تصویر پورته کړ پر خپلې صفحې باندې تر ټولو دردونكې، ځورونكې او كړ ونكی دا وو چې اكثر كسانو دا هم نه منله چې دا كرونا دې وجود لري او پوهېږی دا څوك وو اكثره لوستي ځوانان وه دا زموږ لپاره دردونكې وه يو به نوشته كړي وو زه ما پر صفحه باندې كمنټ كې چې كرونا د كافر لپاره ده او ته خو مسلمان يې ولې دې عقيده دومره ضعيفه ده بل به ويل چې دا د غلا لپاره يو كمپاين دی چې ته یې کوې د كرونا لپاره زه وايم وزارت صحت عامې خو په خپل ټول قوت قدرت باندې په نه امكاناتو باندې تر دغه ځاى موضوع را ورسوله د ولس استازو څه كړي دي دغه اوس موږ تاسو دلته ناست يو فاصله مو نه ده مراعت كړې دا اوس موږ او تاسو ناست يو سني ټايزر نه استفاده کوو دا اوس موږ او تاسو دلته ناست يو ماسك مو اكثر ماسك نه دی استفاده كړی راځئ عمر فاروق رض د وينا څخه دی د ځان اصلاح د ټولنې اصلاح ده كه موږ غواړو چې خپل په ټولنو مو خوا بدیږي او ټولنه غواړو اصلاح كړو اول بايد اصلاحات د خپل د ځان څخه د خپل ځان څخه هيله كومه ښاغلی وزير صاحب لكه په دغه نورو برخو كې چې مو دغه كړی كار مو كړی دی جديت مو ښودلی دی دغه د عامه پوهاوي په برخه كې دغه كړی دلته خلك تخريب كوي او د تخريب نتيجه دا ده چې موږ د خپل د كورنيو عزيز ترين او د خپل هېواد عزيز ترين غړي د لاس څخه ورکوو د زحمتونو څخه مو مننه.

منشی مجلس:

تشکر! محترم سالنگی صاحب!

عبدالظاهر سالنگی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، هیئت محترم اداری و وکلای مردم عزیز افغانستان، تشریف آوری وزیر صحت عامه را به خانه ملت خوش آمدید میگویم!

جناب رئیس صاحب! چنانکه شما در گوشه و کنار افغانستان مشکلات در دستگاه دولت افغانستان ارزیابی میکنید، مشکلاتی که در وزارت صحت عامه است و امروز با شما بحث میشود، با سائر وزارت خانه ها تفاوت دارد؛ یعنی شما با مرگ و زندگی شهروندان عزیز ما سرکار دارید، اندک بی تفاوتی در دستگاه صحت عامه یا در سکتور صحت سبب مرگ هم وطنان عزیز ما میشود، شما آنچه که توضیح دادید اشاره کردین بر نبود نان بر دسترخوان یا آمدن مهمان بی وقت، این آمدن مهمان بی وقت و دستر خوان بی وقت تا مرگ زندگی شهروندان عزیز ما کاملاً تفاوت دارد، من این دمی که با شما صحبت میکنم در ولایت پروان فاجعه بشری است، کوتاهی شما سبب مرگ ده ها هم وطن ما شده، چطور شما برائت میدهید خود را و توجیه میکنید در فلان جای آکسیجن است، در فلان جای نیست؟ امروز در ولایت پروان ده ها هم وطن ما جان خود را از دست داده اند به دلیل از اینکه آکسیجن در ولایت پروان نیست، از نظر صحی شما میدانید که مریضی کوید19 را جزء آکسیجن چیز دیگر کمک کرده نمیتواند، چطور ما خود را قناعت بدهیم و چطور مردم ما را؟ دوم وزیر صاحب صحت عامه افغانستان، یک افغانستان، کشور ما یک کشور، وزارت صحت عامه یک وزارت صحت عامه، چطور شما ولایت پروان و پنجشیر را معاش داکتر های اش را 90 فیصد کاهش دادید، سه دوره شد داکتر های ولایت پروان، پنجشیر و کاپیسا دست به اعتصاب میزنند و از شان خواهش میکنیم.

منشی مجلس:

خواهش کنید یک دقیقه برای اش وقت بدهید!

عبدالظاهر سالنگی:

ما برای داکتر ها در ولایت پروان، پنجشیر و کاپیسا از شان خواهش کردیم که رهبری وزارت صحت عامه شخص شما وعده کردید به زود ترین فرصت معاش داکتر ها مطابق به نورم قبلی تادیه میشود، شما افغانستان را به چند دسته تقسیم نکنید، روحیه در بین داکتر ها و مردم ما تغییر میکند و فکر میکنند در نظام افغانستان چه وجود دارد که در یک ولایت یک نوع اجراآت میشود در ولایت دیگر اجراآت دوم میشود؛ بناءً من توقوع و خواهش ام اینست که بزود ترین فرصت به مشکلات داکتر های ولایت پروان، پنجشیر، و کاپیسا رسیدگی کنید و این حق شان است، چنانکه شما از آنها یاد کردید که در سنگر مبارزه در برابر ویروس کرونا مبارزه میکنند؛ بناءً حق مسلم شان را از شما توقوع ما اینست که به وقت زمان برسانید، و ما پاسخ روشن میخواهیم همین دم که خود ات به عنوان مسئول وزارت صحت عامه معاش آنها چه وقت خواهد داده شد؟ و اگر شما بحث ان تی ای را مطرح میکنید( قطع مایک.)

منشی مجلس:

تشکر، محترمه نوروزی صاحب از کمیسیون زنان پارلمان!

زهره نوروزی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و جناب وزیر صاحب و همراهان شان و همکار های عزیزم، السلام علیکم ورحمة الله و بركاته!

در آغاز ما سپاسگزار کادر صحی مان و تمام چپن سفید های ما که در این اواخیر واقعاً زحمت میکشند و از سلامتی و صحت خود شان میگذرند هستیم و میدانیم که در بسیار از شرایط همین چپن سفید های ما بدون تبعیض و بدون هیچ مورد دیگری همان رقمی که باید باشد و همان مورد یکه سوگند هم یاد کردند رسیدگی بکنند و تمام بیماران از هر کجای که این بیماران باشد و تقاضا ما همین است که کادر صحی مان در برابر بیماران خودشان این روحیه داشته باشند، دعا و حمایت تمام مردم افغانستان پشت سر کادر صحی و چپن سفید های مان بوده و است. جناب وزیر صاحب از صحبت ها و موضاعاتی که شما یاد آوری کردید درست؛ اما با افزایش کرونا در بسیاری از شفا خانه های ما مثل شفا خانه علی جناح، افغان جاپان و قصبه و همان رقمی که شما هم یاد آوری کردید ما بعضی از مشکلات و چالش ها را داریم میخواهیم فقط به یکی از این شفا خانه ها اشاره داشته باشم و موضوع را یاد آوری داشته باشم، در شفاخانه علی جناح در قسمت آیسی یو ما متخصصین را باید داشته باشیم اگر هم اگر است متأسفانه اندک است و باید در قسمت جذب متخصصین در بخش آیسی یو در شفاخانه علی جناح توجه ویژه داشته باشیم، بخاطر از اینکه هر زمانیکه میگذرد ما بیمار های خیلی زیادی را در شفاخانه علی جناح داریم؛ اما با کمبود پرسونل صحی و متخصص روبرو میشویم که این خود اش یک چالش کلانی را متوجه بیمار های ما متأسفانه داشته، نبود دستگاه آکسیجن را که شما هم یاد آوری کردید قبلاً برای 200 بیمار بوده؛ اما حالا نزدیک به 35 یا 40 بیمار میتواند تحت پوشش قرار بدهد، این هم خود اش کفایت نمیکند، امید که با پلان و برنامه ای که دارید در این قسمت هم توجه داشته باشید؛ چون بسیاری از مشکل را که در این اواخیر برای ما گوش زد میکنند همین است که در این اواخیر برای غرب کابل متأسفانه بستر موجود نیست و بیماران که از خود غرب کابل میایند در آنجا گرفته نمی شوند و در بسیاری از موارد همین یک چالش شده که از خود غرب کابل متأسفانه بیماران شان در این شفاخانه گرفته نمیشود و بنا بر همین که بستر وجود ندارد و بیمار نمیتوانیم جذب داشته باشیم، به همین خاطر امکانات را سقف اش بالا ببرید، تا تمام بیماران بتوانند در اینجا جذب شوند، روی هم رفته نبود پرسونل صحی کافی نبود، پرسونل متخصص خصوصاً در بخش های صحی و نبود آکسیجن از جمله مشکلاتی است که در شفاخانه علی جناح است که توجه ویژه شما را جناب وزیر صاحب در قسمت حل اش خواهان هستیم، بسیار تشکر.

استاد محمد عارف رحمانی:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب! من میخواهم بر خلاف مشی ده، دوازده ساله خود که مشی من عمدتاً مشی انتقادی بوده، همیشه کوشش کردم که انتقاد بکنم والبته انتقادات بر حق، با زحماتی که کادری درمانی کشور مخصوصاً رهیری وزارت صحت عامه کشیده و توضیحات را که وزیر صاحب داد، معاینه ها و ملاحظات میدانی که انجام دادیم، من بر خلاف رویه ای خودم از تنها آدم که در این تالار بخواهیم تشکر بکنم، از تیم همکار شان و از کادری درمانی کشور جناب اقای دوکتور مجروح است، آقای دوکتور خانه تان آباد! وجود تان سالم و عزت تان زیاد، نمیگویم مشکل نیست، کاستی نیست و به هم ریختگی نیست؛ ولی در این شرایط بحران واقعاً کاری بزرگی را انجام دادید، من فقط سه تا سوال دارم؛ چرا شما به عنوان مدیر کلان بخش وقایه ای کشور نمیخواهید که یک دو هفته همه ای کشور یا حد کلان شهر های که در آن اپندمی بسیار بالا است به قرنطین برود؟ چرا قرنطین نمیکنید حد اقل دو هفته؟ دوم جناب آقای دوکتور، در بخش از برخی از مراکز یک بالون یا کپسول آکسیجن تا 25 هزار افغانی هم فروخته شده، نمیگویم شما این کار را کردید راه برخورد با این سوء استفاده ها چه است؟ و سوال سوم من، اگر به عنوان یک پزشک متخصص بخواهید چهار توصیه اساسی را برای جلوگیری و وقایه به مردم افغانستان بکنید چه است؟ باز هم سپاسگزار هستیم، ممنون هستیم از شما و همکاران تان.

خالد اسد:

بسم الله الرحمن الرحیم

د صحت سرپرست وزير صاحب او دوستانو ته يې ښه راغلاست وايم.

جناب مجروح صاحب يوه موضوع ده موږ يوه بله بده خاطره تېر کال ان شاء الله همدا شپې وې هغه مخكينى وزير وو موږ ته احساساتي خبرې دلته وكړې او قسم او قرآن يې هم ډېر وکړل ولې متأسفانه په هغه وخت كې هم ډېر خرابيانې په دې مملكت وروسته د هماغه كرونا په اداره راهغه شوې چې ته يې خپله شاهد يې، يوه موضوع زه اوس ستا په خبرو كې ضد و نقيض را پيدا شول تاسې د افغان جاپان شفاخانې په ارتباط وويلې چې مثلاً د څو سوو نفرو لپاره وو اوس پنځه دېرش نفرو ته كار نكوي يا مثلاً قصبه كې هم ۵۰% شفاخانه جوړه كړله په منطقه كې نشته يا مثلاً بله شفاخانه، زما يو څه چې ستا په خبرو كې و نه ليدل هغه دا وو چې تاسې عمومياتو خبرو ته لاړی لكه يو تبليغاتي په ارقامو و نه عږيدلی چې مثلاً موږ د ورځې څومره مريضان لرو څومره يې ايي یو ته ځي؟ او څومره امكانات موږ ورته لرو؟ په دې باندې مو بحث ونكړو چې دا يو تخنيكي بعد هم دی او دا هغه څه دي چې موږ ته واضح شي دا ورقې هدف چې ستاسې خبرې وې چې تا بايد په دې كې دا وضاحت وركړى واى دغه څه، چې تا ويل چې موږ نن دومره مريض لرو او دومره ګنجايش موږ ورته لرو په ولاياتو كې دا رقم امكانات لرو او دومره مريضان زموږ ايي سیو او او اكسيجن ته ضرورت پيدا كېږي چې متأسفانه په دې باندې هغه ونشو؟ دوهمه جناب وزير صاحب آيا زموږ درېمې دورې ته ولې موږ چې نن دومره په عجله شفاخانې جوړوو په دوهمې دورې په وخت كې مو څه كول؟ هغه بودجې او هغه پيسه چې ورته منظوره شوې وه هغه وخت كې ولې موږ لاس په كار نه كېدلو چې موږ اوس هغه ستا په اصطلاح پنځوس زره مېلمانه درباندې راشي مګرم پنځوس زره مېلمنو بايد مخكې نه تدابير نيول شوي واى چې موږ له دې وضعيت سره روان يو دا بايد مخكې شوي واى، نو دغه لپاره موږ بايد مخكې تدابير نيولي واى موږ ستاسې په كړنو د هغه يو طبيب چې خپل ځان مشكل هر څه كور يې پراېښی دی او مريض ته ولاړ وي او موږ د دوى هغه احسان هغه وطن سره مېنه او هر څه نه يې منندوى يو له تاسو نه شروع له ټولو نه، مګرم دغه هغه څه دي چې موږ ته سوال را پيدا كوي چې مثلاً په دوهمه دوره كې ولې موږ كار ورته ونكړو چې نن موږ ولې يو په يو عجله باندې لاړو اقلاً كه مو ۱۰۰% امكانات نه ورته جوړول ۵۰% خو مو دې وضعيت ته جوړ كړي واى؟ په تېره دوره كې مو پيسې او حالات راغى موږ فقط دغه وضاحت خبره هغه كوې، بل زه يو څه وايم چې موږ پكتيكا ته كرونا شفاخانې په ارتباط، اووه اته مياشتې مخكې څو وارې زه درغلم چې هغه موضوع پاتې ده مګرم هلته تر اوسه پورې نه يې هغه امكانات ورته جوړ شول نه هغه شفاخانه خو پرېږده چې په ټول افغانستان كې جوړېږي ولې بدبخته پكتيكا ته والله كه لا حكومت لا رئيس جمهور لا تاسو لا بل څوك هېڅ نه ګوري چې هلته خو هم انسانان اوسېږي يا څه اوسېږي هېڅوك يې پوښتنه نه كوي يعنې موږ اوس هم هملته ۷۵ بستره شفاخانه.

د غونډې رئيس(لومړى نائب):

قادري صاحب ته هم بيا وخت وركړه.

جنرال نظيفه ذكى:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس و وکلای محترم ملت، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته!

جناب وزیر صاحب را خوش آمدید میگویم!

جناب وزیر صاحب نام خدا فصاحت و بلاغت اش فوق العاده زیاد است، همین طور در عمل هم انشاء الله عمل کنند در جلوگیری از شیوع کرونا بسیار خوب میشود. جناب وزیر صاحب! من یک سوال دارم، جناب وزیر صاحب در رابطه به جلوگیری از شیوع ویروس کرونا از کشور های کمک کننده چقدر پول ها و تجهیزات به وزارت صحت کمک شده معلومات بدهید و این کمک ها چطور به مصرف رسیده؟ جناب وزیر صاحب شما از موج سوم کرونا خبر داشتید، چرا در چند ماه گذشته به شدت در جلوگیری از این اذهان مردم را روشن نساختید و همین گزارش هایتان را از طریق مجلس به مردم نرساندید و امروز که می بینیم تقریباً از کنترول شما خارج میشود جلوگیری از ویروس کرونا و تلفات هم به شدت زیاد است؟ من منحیث نماینده مردم کابل برایتان میگویم علاوه از اینکه در شفاخانه های شما تلفات دارید، شما در ولسوالی های کابل، در نواحی های کابل آنقدر تلفات دارید که مردم رسیده به شفاخانه خا نه ها نمیتوانند یا اینکه میایند از دروازه شفاخانه علی جناح و جاپان جای نیست که اینها داخل بروند و پس میروند به ولسوالی های خود، به نواحی و بالآخره در همانجا می میرند و من از خانواده های خبر دارم که سه نفر، چهار نفر هم زمان تلفات دارند، من از ولایت بلخ هم برای شما گزارش میدهم و در صفحه شما هم گفتم که دو نفر پدر و پسر در حالت بد قرار دارند و آکسیجن نیست، اینها بالون 26 هزار افغانی خریداری کردند، مگرم پوره نشد بالآخره پسر لش که جوان بود مرد، پدر لش فعلاً اگر میگوئید آدرس میگویم شما معلومات بگیرید پدر لش در حالت کوما است و جنازه هم همین یازده بجه دفن شد، همین فعلاً از پسر لش مثل از این به صدها، وصد ها تن دیگر، جناب وزیر صاحب چرا در ابتداء چرا به مردم افغانستان ماسک را جبری نکردید؟ چرا در ابتداء به مردم افغانستان از مشکلات خوب شما میدانید که افغانستان اکثریت بیسواد هستند، اکثریت نمیدانند بازارها، خود تان همان روز در آن کنفرانس هم گفتید که من هم حضور داشتم شما ببینید جاده میوند، شما ببینید مندوی، شما می بینید پل باغ عمومی یک کس را پیدا نمیکنید که که ماسک داشته باشد، من دی روز در فروشگاه رفتم، پنج نفر را دیدم که ماسک در بینی اش بود، هر قدر گشتم سودا خریدم دیدم پنج نفر ماسک داشتند، چرا همین را به شدت تبلیغات نمیکنید نام خدا شما در تبلیغ فوق العاده هستید، مگر همین را چرا از طریق مطبوعات تبلیغ نکردید؟ امروز نمیتوانید دیگر جلوگیری کرده، حالا راه را پیدا کنید پول ها چه شد؟ شما معلومات بدهید که اینقدر پول آمد و اینقدر واکسین آمد چه شد؟ پس هم میگوئید که واکسین هم تأثیر ندارد، کسانی را من سراغ دارم که دو مرتبه واکسین گرفت، مگر پس دوباره مریض شد و مرد همان آدم واکسین شده، چرا مردم را به صورت درست آگاهی ندادید؟ بس دیگر زیاد از این گفتنی ندارم، جناب وزیر صاحب پول زیاد آمده و کمک ها زیاد شده این به کجا ها رفته لطفاً به مردم افغانستان آگاهی بدهید؟ بس تشکر.

منشی مجلس:

محترمه لیلما ولی حکمی، دو نفر دیگر هم گپ میزند؛ عرفانی صاحب است، حکمی صاحب است و حبیبی صاحب، دیگر خلاص میکنم، لیلما حکمی!

لیلما ولی حکمی:

سلام جناب رئیس صاحب و وکیل صاحبان بسیار معزز!

جناب وزیر صاحب محترم! شما نام خدا فصاحت زبان تان بسیار، بسیار تیز است، کاش که در عمل هم نشان بدهید، شما ولایت های را هیچ تذکر ندادید که در آن شما ارقام را حتی نگفتید که در آن چقدر مرگ و میر است، در ولایت خود من که شخصاً ننگرهار است، چقدر ما مرگ و میر داریم، شما اطلاع دارید از این موضوع برای ما شما هیچ ارقام را نگفتید، پیش از اینکه شما وقایه کنید تدابیر تان را باید داشته باشید، جناب وزیر صاحب محترم همه گپ به سخن نمیشود که شما نام خدا آنقدر فصاحت زبان دارید عمل هم نشان بدهید، جناب وزیر صاحب همه روزه اعلانات تان باید در تلویزیون ها باید به نشر برسد، شما یک کمیسیون مشترک سیار با شاروالی کابل باید میداشتید، همه روزه باید نظارت میکردید از دوکان ها از تمام مغازه ها آیا ماسک می پوشند نمی پوشند، به طور مؤقت چند روزی یا چند ساعت اینها را مسدود می ساختید شما نکردید، این کارها را حالا بعد از این شما شروع کنید همین کار را، یک گروپ سیار مشترک با شاروالی کابل بسازید، تمام دکاکین، تمام مغازه ها و تمام شهر و بازار تمام کراچی داران را باید ماسک رایگان توزیع کنید، این بودجه که پیش شما است ما خبر داریم، اعضای پارلمان که چقدر است، میشود ماسک توزیع کنید به روز اول روز دوم جبری بسازید سر خود شان، مردم آنقدر به مشکل گرفتار هستند شما ارقام را نگفتید، کسانیکه در خانه می ماند، شفاخانه ها نوبت نیست در خانه های خود وفات میکنند شما از آنها قطعاً نام نگرفتید، جناب وزیر صاحب محترم، شما باید آماده گی را قبل از مرگ بگیرید برای مردم، شما می مانید که در حالت مرگ شوند باز وقایه میکنید، آیا شما گزارش وقایه ای که در ولایت ها مرگ و میر است به کدام اندازه است؟ ولایت ننگرهار بیخی به مرگ یک جبهه مرگ در آنجا است، لطفاً در این قسمت توجه کنید، از فصاحت زبان در کار تان زیادتر بی اندازید، تشکر.

منشی مجلس:

رئیس صاحب ده نفر پوره شد، یک عرفانی صاحب صحبت میکند دیگر جمع بندی میکنیم، عرفانی صاحب بفرمائید، لس نفره پوره شول.

الحاج خداد عرفانی:

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین.

اولاًٌ خوش آمدید میگویم خدمت سرپرست وزیر، همکاران شان و خدمت همه ای وکیل صاحبان نهایت عزیز!

به خدمت عرض شود که یک وضعیت واقعاً رقت بار در سطح کشور از نا امنی گرفته و از مرض کوید 19 گرفته حاکم است، خوب برای هیچ یکی از همین دوستان ما در مجموع پوشیده نیست، صحبت های که وکیل صاحبان کردند اکثراً قابل تائید است که یک توجه همه جانبه شما را در این راستا ما بیشتر خواهان هستیم، بالخصوص در ولایت غزنی که یک ولایت واقعاً نزدیک به کابل است؛ اما هجده ولسوالی دارد ما فکر میکنیم که اکثر شان تحت تصرف طالب است و حتی مرکز خود ولسوالی اندر که بزرگترین ولسوالی در سطح منطقه از همین غزنی است؛ یعنی اعتبار کنید که در طول پنج سال میشود که بودجه داشته؛ اما ساخته نشده همان شفاخانه شان و برای فعلاً در آن منطقه عبور و مرور مردم هم واقعاً بسیار مشکل است. و دیگر مسئله مالستان، جاغوری و ناور است که رفت و آمد در این مسیر واقعاً بسیار دشوار است، رفت و آمد هم بسیار سخت است و هم انتقالات مریض ها هم خیلی مشکل است، از جمله در منطقه جاغوری که تقریباً سه سال میشود که شفاخانه چهل بستر راه اندازی شده یک سال میشود که تکمیل میشده و ما خدمت شما و خدمت وزیر صاحب قبل از شما که بودند ما کاغذ هم دادیم، تا اکنون همان شفاخانه تشکیل ندارد و امکان دارد که همان شفاخانه هم از دست بیرون شود و جای مقصد معتادین درست شود، در این راستا هم ما یک کمک جدی شما را میخواهیم، اگر همان مرکزیت همانجا ایجاد شود فکر میکنیم که ناور و منطقه مالستان حتی ارزگان هم همانجا رسیدگی خواهد کردند. دیگر مشکلی که واقعاً در سطح خود غزنی وجود دارد، همانطوریکه دوستان اشاره کردند، شفاخانه خود غزنی یک شفاخانه مرکزی دارد؛ اما هیچگونه کمک و یاری به آن شکلی که لازم بوده صورت نگرفته، در این راستا ما همکاری جدی شما را خواهان هستیم.

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته!

د غونډې رئيس(لومړى نائب):

جناب منشي صاحب خیر وزیر صاحب ته وخت ورکړه.

د غونډې منشي:

جناب وزير صاحب راځه خلص كه چېرې ځوابونه قابل د قناعت نه وو وخت به دركړو، صحيح ده، همه دیگر گپ بزند، یک نفر نیست، شش نفر مانده است جناب قاضی صاحب.

د غونډې رئيس:

منشي صاحب درې نفرو ته وخت وركړه.

د غونډې منشي:

رئيس صاحب چې درې نفرو ته يې وركوې بيا شپږو ته وركړه چې ټول خلاص شي، قادری صاحب بفرمائید وروسته عرفان صاحب همدرد صاحب او کشمیر خان ټولو ته وخت رسيږي، كينئ.

حاجی محمد صادق قادری:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه رئیس صاحب، هیئت اداری و همکاران عزیزم در تالار، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته!

در قدم اول جناب وزیر صاحب من از تمام داکتران و چپن پوشان سفید تشکر میکنم که در خط اول ویروس کرونا به جبهه می جنگند و از جان های خود میگذرند و سپاسگزار هستم از آنها. شرایط کشور برای همگی معلوم است، من به نظر تمام وکیل صاحبان احترام دارم و سپاسگزاری میکنم تا الحال از وزارت صحت عامه به همین امکانات کمی که در دسترس اش است در ولایت های که حوزه غرب است خوب مشکلات وجود دارد و باز مسئله آکسیجن در قدم اول در تمام افغانستان مشکل ساز است و امیدوار هستم که شما این مسئله را در جلسه کابینه از راه دیپلماتیک میشود از کشور های همسایه که امکانات دارد فراهم بسازید که اول مشکل اکسیجن بسیار مهم است. و دوم از این مسئله شفاخانه ها را که شما مدرن میسازید باید وقتر می شد این مشکلات حل میشد، خوب کشورهای که بسیار پیشتر رفته است، امکانات بسیار زیاد هم دارد و اصول و مقررات هم تطبیق میشود و باز هم تلفات دارند و مشکلاتی هم وجود دارد، این مردم افغانستان توکل به خدا کردند تا حالا هم همان توکل به خدا اینها را نگاه کرده، اگر نه به همین امکانات و به همین بی تفاوتی باید روزانه صدها نفر تلف می شدند. من چند خواهش و خواست مردم خود را خدمت شما ارائه میکنم؛ در قدم اول خوب مسئله آکسیجن است که از کشور ایران هماهنگ شده شما هم به در جریان هستید که انشاء الله به حوزه غرب میرسد که آنرا تا بتوانیم در تمام ولایت های حوزه غرب، غور، باد، غیس و فراه و اینها هم که روان کنیم؛ چون در آنجا در یک دو حالت بسیار سخت ما روبرو هستیم، یکی مسئله جنگ است که نا امنی است که بی نهایت در این روز ها حوزه غرب را نا آرام ساختند و به آتس میسوزند و یکی مسئله کرونا است که بسیاری مردم بیچاره فوت میشوند اصلاً نمی نمی فهمند. مسئله سوم، مسئله واکسین است که میگوئید که نتیجه نمیدهد، آیا واکسین واقعاً نتیجه نمیدهد؟ اگر نتیجه نمیدهد دیگر آدم ما و شما مصروف کمک واکسین نباشیم که واکسین بیاید یا نیاید. چهارم از این یک پیشنهاد دیگر بکنید یک چیز را جبری بکنید در بعضی مجالس های عمومی یا در بسیار بازار های ازدحام اینها وظیفه داده شود در کابینه فیصله شود که حد اقل همین ماسک جبری باشد که تا بتوانیم، همین حالا کشور های مثال دبی، هند و اینها جریمه را در نظر گرفته اند، حد اقل یک جریمه گونه و یک چیز اخطاریه باشد انشاء الله که یک کنترول به وجود بیاید و از روزهای که قبل حالا که می بینیم مصاب شده گان تعداد شان کم شده روان است به فضل خداوند، انشاء الله که همین همکاری مردم باشد و تلاش شما و پرسونل تان باشد، به یاری خداوند اینرا شکست میدهید، تشکر.

عرفان الله عرفان:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس، منشی صاحب و همکاران عزیز، با عرض خوش آمدید خدمت مهمانان و جناب حاجی صاحب و تیم معیتی شان!

من هم در آغاز قدردانی میکنم جناب وزیر صاحب از تیم شما، از داکتر های محترم و پرسونل صحی ما که در واقعاً در شرایط حساس در خط نخست نبرد در برابر این کرونا قرار دارند. من دو سه موضوع کوتاه را عرض میکنم، یک تعداد اشاره کردند دوستان، اول اینکه مریضی همه گیر شده، واگیر شده و فکر میکنم از مرحله وقایه ما یک خط پیش رفتیم که بسنیجیم و فکر کنیم و تدابیر تداوی را بگیریم. جنرال صاحب یاد کردند قضیه کابل را من هم به حیث نماینده مردم کابل نه تنها ده، بیست و پنجاه روزانه در کابل وفات میکنند، دیروز یک گزارشی که من از ولسوالی ها داشتم از سه نفر شروع تا پانزده نفر روزانه در هر ولسوالی ما کسانیکه از طریق کرونا وفات میکنند ما مرده داریم؛ یعنی به این معنی اگر ما در نواحی حساب بکنیم و در جمع کابل فکر میکنم در روز دو سه صد نفر تنها در کابل ما تلفات داریم جناب وزیر صاحب، هدف این است که ما چطور میتوانیم که تدابیر وقایوی را در ضمن اش بخاطر تداوی یا درمان خانگی کار کنیم جناب وزیر صاحب، همه نمیشود که بستر شوند، چه برنامه دارید و چه نوع تبلیغات و آگاهی میتواند بگیرد که مردم در خانه های خود به خود رسیدگی بکنند؟ این گپ مهم است، دوم اینکه کلینیک های فرعی یا غیر از شفاخانه های کلان که در نواحی و در ولسوالی های کابل موقعیت دارد، اینها هیچ نوع امکانات ابتدایی را هم برای رسانیدن کمک های اولیه برای بیماران خود ندارند، همه نمیتوانند در شفاخانهای کلان بیایند حضور برسانند، هر کس میرود به کلینیک نزدیک خانه و قریه خود که در آنجا متأُسفانه نه برای آنها معاش رسیده، نه مسایل کرونا و کمک های اولیه، حتی به آنها تریننگ و تمرین هم داده نشده که چطور به مریض رسیدگی بکنند. مسئله بعدی قضیه تست های است که شما واگذار کردید به شفاخانه های خصوصی، از دید من به حیث نماینده مردم فکر میکنم این یک نوع تجارت شده به این شفاخانه های ما، در این شرایط ناگواری که مردم پول نان را ندارند و پیسه کرایه موتر خود را ندارند؛ ولی پنجاه دالر یا چهار هزار افغانی از هر مریض ما بخاطر تست کرونا می گیرند( قطع مایک.)

انجنیر محمدالدین همدرد:

بسم الله الرحمن الرحیم و به نسعین

مننه کوم، جناب رئیس صاحب، نماینده های با عزت مردم افغانستان، وزیر صاحب و همکاران عزیزشان بسیار خوش آمدید برایشان میگویم!

جناب رئیس صاحب! بی عدالتی خود سبب همین ناهنجارهای که در کشور است که امروز مردم افغانستان از آن رنج می برند خصوصاً مردم کندز، کندز ولایتی بود که سرنوشت افغانستان از آنجا رقم زد و اگر به همین منوال پیش میرود و عدالت به همین قسم باشد، زمامداران ما علیه کندزی های ما همین قسم یک حرکت را انداخته اند بر او، خدا شاهد است شما به زودترین فرصت گواه از این خواهد بودید که کندز را ما از دست خواهد دادیم، بی عدالتی منشأ تمام بدبختی ها است، کندز الگوی از ولایت ها بود، شهر سمبولیک بود؛ چه از لحاظ صحی، اقتصادی، زراعتی و فرهنگی، مردم شان بسیار در یک ستیج بالا قرار داشتند، متأُسفانه، متأسفانه در دو دهه ای اخیر درعدم توجه حکومت و حکومتداران، خصوصاً حکومت مرکزی ما کندز به حالت رسید که مردم اش امروز فقیرترین مردم افغانستان است و در حالت بسیار بد زندگی میکنند، شفاخانه حوزوی کندز من چندین بار همرای وزیر صاحب قبلی و همرای وزیر فعلی که اینجا حضور دارند، شفاخانه ای است که چهار ولایت به سطح زون شمال شرق است، در کل افغانستان شفاخانه حوزوی شش صد و پنجاه بستر، شش صد بستر، پنج صد بستر، ولایت کندز دو صد و پنجاه بستر، در حالیکه چهار ولایت همجوار از بدخشان، تخار، کندز و بغلان اکثر مردم آنجا شهرک ها جورکرده اند ومیباشند، متأُسفانه بدبختانه که تا هنوز هم صدای ما را کس نشنیده، صدای مظلوم کندز را من باز از همین تریبون برای حکومتدارن خود، برای مسئولین خود خصوصاً به بخش صحی که جناب وزیر رو به روی ما نشستند اینجا که من بسیار راضی هم هستم، یک وزیر جوان و اکتیف و فعال هستند و همیشه که من تماس گرفتم بلی گفتند؛ اما توجه تان را در قسمت شفاخانه حوزوی کندز خصوصاً در کوید19 میخواهم، شما او روز گفتید که ده پایه دستگاه آکسیجن که موسسات برایتان کمک کردند حتماً به کندز اگر نشد از آغا خان بر ایتان میدهم، اگر به سطح شفاخانه های حوزوی در افغانستان این دستگاه ها را شما توزیع کنید حق کندزی ها میشود که یک دستگاه آنجا عاجلتر آنجا باید به سراغ کندزی ها برسد، آنجا توزیع کنید که من خودم از خانواده ام تقریباً در حدود چهار نفر من تلفات دادم، همین حالا در همین پنج دقیقه پیش یک خسربره هم، یک باجه ام، یک همیشره ام و در حالت کوما هستند اینها را از دست دادیم، امیدوار هستم در این قسمت توجه جدی بکنید و به کندزی ها هم جواب مثبت بدهید جناب وزیر صاحب.

رئیس مجلس:

منشی صاحب از ده نفر اضافه شد، بسیار زیاد وقت میدهید.

ضیاء الرحمن کشمیر خان:

الحمد لله رب العالمین والعاقبة للمتقین والصلات والسلام علی اشرف الانبیاء والمرسلین اما بعد فا عوذ بالله من الشیطن الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم

(وَلاَ تُلْقُواْ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ) صدق الله العظیم.

جناب رئيس صاحب او د ټولو وکیل صاحبانو په اجازه!

ما چې کوم آیات ولوستلو الله تعالی فرمايي چې تاسو خپل ځانونه هلاکت ته په خپلو لاسونو باندې مه غورځوی نو ولس ته مې توصیه دا ده چې باید دا کرونا جدی ونیسي او ځانونه باید هلاکت ته و نه غورځوي څنګه چې الله تعالی فرمايي، جناب وزیر صاحب یقیناً ستاسو کړنې د ستایلو دي باید موږ تاسو وستایو او تشویق مو کړو الله دې تاسو ته اجر درکړي ډير تکلیفونه او زحمتونه مو وایستل خو زه د کونړ د خلکو استازی یم جناب وزیر صاحب یو څه مشکلات چې موږ په کونړ کې لرو باید دا تاسو سره زه شریک کړم جناب وزیر صاحب په کونړ کې کرونا ورځ په ورځ باندې په زیاتیدو ده موږ په کونړ کې د آکسیجن لپاره ۷۵ بالون لرو خو ضرورت زموږ تقریباً ۲۵۰ ته دی باید دا زموږ ضرورت پوره کړل شي ځکه چې هلته مشکلات ورځ په ورځ زیاتېږي، دوهمه خبره جناب وزیر صاحب چې موږ جنراتور نه لرو د کرونا په مرکز کې اوس چې زموږ کوم جنراتور دی هغه موږ د زراعت نه په سوال باندې راوړی دی یا موقتي مو راوړی دی جناب وزیر صاحب دې ته دې خصوصي توجه غواړو ځکه مشکل زیات دی او بل امبولانس نه لرو جناب وزیر صاحب په ټول کونړ کې موږ د کرونا لپاره امبولانس نه لرو باید دې ته جدي توجه وشي جناب وزیر صاحب بیا هم تاسو ته الله خیر درکړي یو جهان مننه ژوندی اوسې.

حاجي زړګی حبیبي:

بسم الله الرحمن الرحیم و به نسعین

با اجازه رئیس صاحب، وکلای با عزت، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

د هیواد د صحي سکتور د وضعیت د خرابیدو په باره کې څو خبرې غواړم جناب وزیر صاحب دا زموږ بخش د صحي نور بخشونه دي یعنې د کرونا په ارتباط هم دومره به نه وي ځکه وکیل صاحبان زیات وغږېدل خو زما د اصلي د نورو بخشونو صحي کې دي چې هغه آیا زموږ ډاکتران نه پوهېږي؛ آیا زموږ تکنالوجي نشته ده ماشینري نه لرو؛ آیا علمي معلوماتونه نه لرو؛ آیا ډاکتران مو په انګلیسي ژبه نه پوهېږي یا کتابونو ته رسیدګي نه کولای شي نو ځکه دا ټول ګوره دوا مو بې کیفیت ده قاچاق هم ډير سخت روان دی ځکه ټولو بازارونو کې ادویه قاچاقي خرڅېږي نو دا ټول مشکلاتونه دي چې موږ او تاسو په خپلو سترګو وزیر صاحب ګورو چې دا موږ وینو او ګورو یې باید د دې مخنیوی وشي د دې زما وړاندیز دا دی چې تاسو یو علمي تحقیقات په دې باندې ترسره کړی که چیرته علمي تحقیقات په دې باندې ترسره نه شي نو د صحت سکتور به همیشه خرابتیا ته ځي او موږ به په بد حالت کې ووسو، او تاسو نه هیله دا ده چې د علوم اکادمۍ سره یو ځای د علوم اکاډمۍ سره یو ځای د وزیر صحت سره یو علمي تحقیقات وشي چې اصلي هغه مشکل یا اصلي هغه خرابوالی کوم ځای کې دی چې هغه تاسو پیدا کړی غیر د هغه نه صحت به همداسې وروسته پاتې وي او موږ به د همسایه ګانو د احتیاج نه خلاصېږو نه ځکه د جناب رئيس صاحب! څخه مې دا خواهش دی چې یوه کمیټه جوړه کړي چې د علومو اکادمۍ نه او وزارت صحت نه چې دغه تحقیقات پوره شي چې موږ پوه شو کوم ځای کې دا زموږ نقص دی کوم ځای کې دا نقصونه زموږ روان دی چې دې ته موږ اقلاً رسیدګي وکولای شو، مننه.

داکتر وحیدالله مجروح، سرپرست وزارت صحت عامه:

مجدداً بسم الله الرحمن الرحیم

والله دور دوم از دور اول کرده کلانتر بود مثل کرونا، من دیگر چون به ترتیب نمی چینم ورق ها را، از همین یک سر خوانده میروم اگر جلو و دنبال شد عذر من را بپذیرد، نه وکیل صاحبان یک تعداد تشریف بردند متأسفانه.

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان که نیستند جواب شان را ندهید.

داکتر وحیدالله مجروح، سرپرست وزارت صحت عامه:

تصادفاً اول از رحمانی صاحب آمده، خانه ای تا آباد رحمانی صاحب زنده باشید، سلامت باشید پیام تانرا من به تک تک پرسونل صحی میرسانم. دوم خانم نو روزی، شته خور زه وایم صبر وکړه چې زه په حوصله باندې ځواب ورکړم، خانم نوروزی ما بهترین آیسی یو افغانستان را در جناح داریم، به خدا اگر همین افغانستان را هم به جناح بیاوریم باز هم شما شاید باز بگوئید کمبود است، ما در همین مرحله در جناح صد بستر نو کرونا که ایجاد کردیم که تجهیزات نو بردیم، صد تا پیشن مانیتر انتقال دادیم، صد تا اکسیجن کانستویتر انتقال دادیم، قوی ترین دستگاه تولید آکسیجن در شفاخانه جناح است، اولین شفاخانه که آکسیجن اش فعال شد شفاخانه جناح است و جناب رئیس صاحب! به سویه ای شفاخانه های هند که پاکستان سالهای قبل تجهیزات اش را کمک کرده بود حالا فعال کردیم، در شفاخانه های دیگر خود پنج سال بعد هم نمیتوانیم بهترین عملیات خانه را در جناح داریم، دیگر من نمی فهمم در جناح باز هم اگر کدام کمبود دیگر است باز هم بگوئید من تکمیل کنم. دستگاه آکسیجن را گفتید ندارد ما همانجا داریم در آنجا خوشبختانه. جناب سالنگی صاحب توقعی که از ما وجود دارد من به هر دو دیده می پذیرم و این را بسیار به فال نیک می گیرم، بخاطری که توقع از کسی میشود داشته باشد آدم از آن اداره میشود که بر او اعتماد دارد و باور دارد که ظرفیت دارد، از اداره ای که ظرفیت نداشته باشد از او آدم توقع نمیداشته باشد و من ممنون تان، ما هم توقع داریم که امروز یک چند تن دوست ما برای ما میگفت او وزیر صحت، در حال بحران هستید بگوئید ما برایتان چه کنیم کجا شانه بدهیم، کجا پهلویت ایستاد شویم، کجا مباحث شخصی را بمانیم من دست ات را بگیرم، من در گروپ واتساپ روان میکنم که من نیمه های شب میروم به شفاخانه، اگر دوستان همرای من میروند؛ چون در دفتر از من گلایه کرده بودند یک نفر نیامد، در روز جمعه من در خیمه لویه جرگه در بین چمن برنامه ای در فضای باز گرفتم، بخاطر از اینکه من یک چتر مصونیت اجتماعی را به شفاخانه ایجاد کنیم، سه چهار نفر وکیله صاحب از طبقه خانم کروخیل آمدند، خانم نظیفه ذکی آمد، جناب یارباز صاحب اولاد اش مریض بود، جناب باز صاحب آمد و یکی دو تن از وکیل صاحبان دیگر که متأسفانه نام شان نمانده، دیگر یک نفر نیامد یک تماس هم کسی برای من نگرفت که من مصروف هستم نمیرسم، یک پیام واتساپ هم کس برای من نداده، به خدا یک پیام واتساپ دیر جواب بدهم دنیا سر من چپه میشود، یک تصور جناب وکیل صاحب صادقانه بگوئید، حدس را برای این نکنید که حال فکر میکنم مجروح وزیر نیست فلانی وزیر است اینجا، اگر همین وضعیتی که سر وزارت صحت عامه آمده سر یک نهاد دیگر سکتور دیگر می آمد چه کار میشد، هیچ من مثال نمیگویم یک تصور بکنید ما خواهرخوانده زیاد داریم، برادرخوانده زیاد داریم، تصور کنید که سر سکتور دیگر میامد چه میشد، کوتاهی ما سبب مرگ شده، اولاً محاسبه کنید که چقدر وقت است که من سرپرست وزارت صحت عامه هستم این یک موضوع. موضوع دوم کوتاهی من سبب مرگ میشود یا همان محافل سیاسی و اجتماعی که در آنجا گرفته در پروان گرفته میشود هزاران نفر جمع میشدند، کل ما دخیل هستیم، من هم شاید کوتاهی کردم و اشتباه کردم، دوستان دیگری که در این بازی دخیل هستند نقش دارند در این قسمت، من سرم درد میکند که من معاش کارمند خود را نود فیصد کم کنم باز دشنام در فیس بوک بشنوم، من گفتم سی اس ام را من قرارداد کردم خوب در سال 2003 شده، حالا چرا سنگ 2003 دوام دار دو هفته است سر من میخورد، به خدا قسم همین موضوع را خود تان از من کرده واضح تر می فهمید و به خدا هم برایتان قسم یاد میکنم وکیله صاحب از فصاحت کلام من گفت خوب چرا شما هم فصیح باشید، حالا این هم گناه من است، من برایتان قول میدهم به عنوان یک داکتر دو برابر که توان دارم به خاطر دفاع از حقوق او پرسونل ام که همین حالا جان میدهد دفاع میکنم، هر جای هم نتوانستم از شما هم کمک میخواهم او روز هم برایتان گفتم این وعده من است، همرای من آشنا نیستید باز اگر نه به صداقت کلام زیاد شک نمیکردید، سیلاب صاحب مننه وروره کور دې ودان خدای دې وساته زه د ټولو خادم یم د ټولو نوکر یم خو څوک چې بیا د دې وطن د سپين چپنو قدر نن کوي دوی به یو عمر زه به ممنون او مدیون یم انتقاد خو ښه خوند کوي آسان دی خو وطن کې باید دا فرهنګ عملي کړو چې یو څو ورځې د خلکو شهیدانو تمرکز وکړو خدای مو وساته ستاسو نه هم کمین صاحب کور دې ودان ستاسو نه زما عیب هم ووایی بې عیب نه یم مشکل هم لرم ستونزې هم لرم هغه به اصلاح کړم زما ښیګڼې مه وایی زما پرسونل چې په روغتونونو کې پروت دی هغه خو تقدیر کړی که زما نه د چا خوښ نه راځي خیر دی خو د هغوی زحماتو قدر وکړی، ارقام وزارت صحت عامه تان، وزارت صحت عامه است از داکتر مجروح نیست از شما است برایتان چلنج میدهم، ما قوی ترین و غنی ترین وزارت در بحث ارقام هستیم، سیستم معلومات صحی ما در سطح دولت تاپ است، اینرا میتوانید که از اداره ای محترم احصائیه مرکزی هم بپرسید، هر چه ارقام خواستید من چون خواستم که شما با مردم عام سر کار دارید، خواستم معلوماتی را به شما بدهم که به درد تان در افهام و تفهیم با آنها به درد میخورد، دوستیکه همین حالا، اگر بحث تخنیکی میکنید دا گز او دا میدان من حاضر هستم، یارباز صاحب در وزارت کار کرده برایش سیستم آچ آی اس وزارت معلومات دارد در مورد اش. آقای حبیبي دا موضوع یې مطرح کړه کاشکي دلته ناست وای قاچاقي ادویه په مارکیټ کې شته زما هم ستونزه ورسره ده د دوا اداره زما سره نه ده اوس هغه یوه مستقل اداره ده مطمئن یم چې پارلمان به دوی سره دا ستونزې مطرح کړي تحقیقاتو باندې د دوی سره موافق یو کابل پوهنتون باندې دوامدار غږ مو دا دی چې راشی زموږ سره دا کار شروع کړئ، وکیل صاحب کشمیر خان تاسو نه مننه کور مو ودان کونړ ته زه داسې ساحاتو تللی یم چې والله که ډیر غیرتمند کسان نه ځي یوازې په نیمه شپه بیا هم ځم او ستنې په ستنې ځایونه راته معلوم دي ستونزې راته معلومې دي اول خو د ګمرک سره ما خبرې کړې نن سهار مې اداره امور سره هم خبرې وکړې تاسو هم هڅه وکړئ دوه دستګاه وې ګمرک کې دي ان شاء الله که نن خلاص شوې اوسېږي د کونړ او لغمان پایپ کشي خلاصه ده چې دا ورسېږي په څلورویشت ساعتو کې اکسیجن به له دستګاه نه اخلی نورې ستونزې چې اوسي ټولې درته حل کوم. همدرد صاحب بې عدالتی را در کندز یاد کردند، یک موضوعی را که من دوام دار یاد میکنم اگر از من توقع بر این باشد که من مشکل بیست سال را یک باره حل کنم نمیتوانم؛ ولی قول برایتان میدهم تا روزیکه هستم منشأ و منبع بی عدالتی نباشم، در همین حکم های من شاید وکیل صاحبان تمام شان متوجه شده باشند، اگر تقرری نمیکنم به هیچکس نمیکنم، اگر دروازه من به دوستان باز است به روی همه باز است، شفاخانه حوزوی کندز را من در مورد تشکیل اش برایتان گفتم از ما ریاست جمهوری مشوره خواست ما مشوره مثبت دادیم، هر امکانات دیگری به شمول دستگاه آکسیجن و دو دستگاه دیگری که آنجا خراب است، برای فعال کردن اش من ان شاء الله همان مسئولیت خود را ادا میکنم. خانم حکیمی وکیله صاحب حکیمی صاحب کاشکی حضور میداشت که من برایشان توضیح میدادم که ببینید وکیل صاحبان محترم، اگر بعضی دوستان محدود و انگشت شمار، کلیپ فیس بوکی میخواهید به صفحه فیس باک تان آن بحث جدا است، اگر نه خوب بنشینید همرای من صحبت کنید، من که فصاحت کلام دارم دیگر این هم گناه من است خوب شما هم داشته باشید، در این قسمت من حرف ندارم؛ ولی عمل من را هر کس میخواهد ببیند نیمه های شب بیاید، روز بیاید، در دفتر من همرای من باشد، اقتصاد من را امروز هم ببیند اقتصاد من را بعد از وزارت هم ببیند، نه که یک سال پنهان کنم یک سال بعد اش بخرم، همینجا یک تعداد دوستان نشسته است خانواده من را میشناسد از من پدرم در این صالون نه در صالون دیگر بوده، رئیس کمیسیون امنیت دفاع از این پارلمان بوده، بلندترین پست های دفاعی را کار کرده در وطن، پدر من هم در خانه کرایی می نشیند من هم به افتخار به خانه کرایی می نشینم، در آن قسمت من به حد من الناس اجازه نمیدهم که در صداقت من دست درازی کند. دکان ها وکیل صاحبان گرامی به توان من هم نیست در لایحه وظیفه من نیست من بروم نظارت کنم مسدود کنم، ادارات شاروالی همرای ما بسیار همکاری دارد، دیروز و پریروز بسیار جدی اقدام کردند مراکز را مسدود کردند یک تعداد را. عرفان صاحب من همرایتان موافق هستم تمرکز ما حالا روی از این است من شفاخانه های خود را تقویه کنم، توقع من از شما به عنوان نماینده های مردم این است که ما را کمک کنید که جامعه در قسمت وقایه تداوی کند؛ چون در نهایت وقایه کلید راه حل است، ارقام را که ما میدهیم وکیل صاحبان محترم من همرایتان موافق هستم اینها ارقام مجموعی نیست، ما فقط در تحقیق در ارزیابی ما فقط مشت از یک خرمند برمیداریم ارقام به مراتب بیشتر از آنچه است که ما اعلان میکنیم، ارقام به مراتب بیشتر از آن چیزی است که ما هم از دید ابتلاء هم از دید تلفات اعلان میکنیم، ما یک ارزیابی که کردیم، یک ارزیابی دیگر که انجام دادیم در موج اول برای ما نشان میدهم که صدها شاید هزاران بار بیشتر از آن چیزی است که ما اعلان میکنیم مخصوصاً در موج سوم، به همین خاطر اگر تمام ارقام این چیز میبود ما خوب نگران آنقدر نمی بودیم، به همین خاطر میگویم که این سونامی و این فاجعه جامعه را از پای در می آرود، در کلینیک های کابل، شفاخانه های کابل، شفاخانه های ولایت های یازده گانه ما مشکل دوا داریم، جلالت مآب رئیس صاحب جمهور در جلسه قبلی تدارکات ملی تمام قرارداد ها را تأیید کرد مشکل دونیم ساله حل شده، و ان شاء الله تا دو یک دو هفته دیگر شرکت ها دواء را بیاورند آن مشکل رفع میشود. قادري صاحب مننه خدای د وساته، شفاخانه های که برای من یک نقدی است که چرا این ها را پیش تر فعال نکردید؟ اولاً پول اینها را بانک جهانی میدهد، دوماً برای سه ماه و چهار ماه در شفاخانه های ما و شما که 180 نفر کارمند داشت یک مریض بود یا دو مریض بود، آن روز همه من را نقد میکردند تو اینجا لیلیه جور کردی و استراحتگاه جور کردی، هر کارمند هم نود هزار روپیه متخصص معاش دارد، آن روز همگی نقد میکردند، من یک محاسبه ای که کردم که برای چند روز تنقیض دادم 424 میلیون پول صرفه جویی شد که همان را حالا ما به این موج مصرف میکنیم، بانک جهانی می بیند میگوید ارقام بدهید، من همین حالا تا زمانیکه قصبه را، جناح را و ارزان قیمت را میخواهم شامل کنم، خون جگر هستم بانک جهانی میگوید شواهد بده من برایت منابع بدهم، شفاخانه خالی را آنها نمی مانند فعال نگهدارم، کاشکی دو ساعت کفش ای که در پای من است بعضی دوستان بپوشند، مطمئن هستم که احساس دیگری میداشته باشد و قضاوت دیگر میداشته باشد. حسن زوی صاحب د کارخانو په اړه در سره موافق يم د تجارت وزير صاحب سره د كارخانو سره يو ځای غونډه مو درلوده يو سو‌ء تفاهم موجود دی كارخانې راته وويل خان سټيل راته وويل ولې خان ستيل ځاى هم تر ټول نه غټ ځاى د ورځې پنځه لس بالونه مصرف لرم دوى تاته رښتيا نه وايي چې درې سوه بالون راوړم حاضر يم چې دغه ودروم بالون بازار سیاه کې خرڅیږي نن سهار ما رئيس جمهوري څخه خبرې وكړې اداره امور سره يوه لاره یې دا ده چې ملي امنيت راشي كنټرول د كارخانو دې ونيسي هر څومره بالون چې توليدېږي د ورځ د نرخ پر اساس مالك ته د پيسې وركړي كه دا كار هم امكان یې نشته. برای ما همین کمپنی ها روزی 1000 بالون بدهد من کابل را می چلانم، برای فعلاً با همین وضعیتی که است 1000 هزار بالون؛ چون دستگاه یک چیزی وکیل صاحب های محترم، نصب دستگاه دو تا مشکل دارد؛ یک تکنالوژی است اگر خاموش شد 100 مریض در آنی واحد می میرد، دو برق میرود، دستگاه داغ میاید ما که خاموش کنیم پس روشن کنیم باید آنجا بالون های ریظرف باشد ما برای سیستم آکسیجن بدهیم. عرفانی صاحب به هردو دیده پیام های تان را من گرفتم به همان موردی که گفتید توجه میکنیم، تا زمانی قرار داد صحتمندی جدید نشود متأسفانه تشکیل ما، ما خوب تمام ریموت ها در دست ما نیست، بانک جهانی باید صحتمندی قرار داد اش جدید میشود آنرا بپزیرند. کمین صاحب ستاسو هم مننه وکړه بيا هم مننه ورقه دې اوس ورسېدله، وکیله صاحب ذکی اول تشکر روز جمعه تشریف آورده بودید، در موج سوم ما کمک مستقیم برای موج سوم دریافت نکردیم از دونر های بین المللی، پیام من برای جلالت مآب رئیس صاحب جمهورهم این بود که هیچ تدارکاتی را ما حتی مجبور نشویم نمیکنیم، تدارکات ملی پیش ببرد، فقط 71 میلیون افغانی ما برای فعال ساختن شفاخانه های جدید کابل گرفتیم که یک مقدار اش از طریق تدارکات ملی تعقیب میشود یک مقدار اش از طرف وزارت صحت عامه، برای فعلاً از منابع ای که ما در سیستم داشتیم؛ چون این بار من سیستم را تمام اش را متحرک ساختم، تمام ظرفیت سیستم این بار در خدمت مریض های کرونا است و در صورت که نیاز ای به توضیح بیشتر باشد ما حاضر هستم هر راپور کتبی که بخواهید خدمت تان شریک کنم، من هم نمیخواهم بعد از اینکه رفتم از وزارت باز پشت من گفته شود فلانی این قدر را برد، ماسک را چرا میگوید اجباری نکردید، بخدا قسم لازم به گفتن نیست که بر سر ماسک خودم می خندیدند همه، من که با آرنج دست میدادم همگی من را در بغل میگرفتند که بیا تو چقدر میترسی، نماز را ما در این وطن اجباری کرده نمیتوانیم من ماسک میتوانم اجباری کنم، من میتوانم سر هر نفر یک عسکر ایستاد کنم که ماسک اجباری کنیم، اخلاقیات و ارزش ها وقتی که فعال نشود، حس همدیگر دوستی در همین جا است که من اگر ویروس را به دیگر کس انتقال بدهم آن هم آسیب می بیند، بعضی دوستان از من خفه نشود باز اینجا شروع مکنیم می بنیم چقدر در پارلمان ممکن است. وکیل صاحب خالد ما درته وويل د بستر په اړه افغان جاپان كې اول ۸۰ بيا `۱۰۰ وو ۱۵۰ بستر دي تر ۱۷۰ زیاتولی شم ۱۴۸ مريضان تير شپه وو دستګاه چې بعضې روغتونو كې نصب شوې په نارمل ډول د ۲۰۰ مريضان لپاره دي اوس د ۳۵، ۵۰ مريضانو ته نشي وركولای وکیل صاحب ډاکتر صاحب یار باز ډاكتر دی پوهېږي. مریض های کرونا شش شان می چسپد، سخت میشود باز کردن آن فشار بیشتر میخواهد، من نمی فهمم نقض ضد و نقیض در اینجا در کجا شما دیدید این یک. من نگفتم شفاخانه قصبه در منطقه مثال ندارد، من میگویم در قسمت فراهم ساختن تجهیزات در شفاخانه ها معمولاً در شفاخانه های عادی 10 فیصد آیسی یو میکند، من همین چیزی که داشتم همه اش را بردم در بین شفاخانه ها، تمام شفاخانه های ما بستر و امکانات را دارد، ما در قصبه خانه جدید است ممکن مشکلاتی در آنجا داشته باشیم. ارقام كه غواړی دا اوس دومره توضيح درکوم بيا راته نه وايی چې دا درك وړ نه دي د شفاخانې پكتيا نه خداى تاسو تا ته انډيواله انصاف دركړي د ورځې چې زه مقرر شوم یگانه جای را که من توانستم او وقت فرصت داشتم که پکتیا محروم مانده بود پکتیا بود، دا چې تاسو انكشاف ملي سره پكيتكا دا چې تاسو د انكشاف ملي او اداره عملياتي سره مشكل لری او زه ما پروژې دوى څخه انتقال شوې دي او دوی اوس پيسې نشي مصرف کولای دا هم زه ما ګناه ده چې زه ما ۱۵۶ پروژې بند پاتې دي. ۱۵۶ پروژ این من رئیس صاحب همین حالا معطل است، تا دیروز ما همین بحث را همرای اداره عملیاتی شرکت انکشاف ملی داریم که یک راه پیدا کنیم پروژه ها در بر راه بی افتد؛ چون بر اساس فیصله قبلی همه اسناد را ما آنجا انتقال دادیم پول حالا پیش ما آمده، حالا دیروز یک تفاهم نامه دیگر آمده ساخیتم که ملاحضه شما وکیل صاحب های محترم هم مدنظر باشد و بعد از آن آنها هم بتوانند کار خود را پیش ببرند.

پارلمان وخت چې په بودجه پاس کیدله دوی ته محدويت د بودجې د مصرف په برخه كې د انكشافي پروژو د تطبيق په برخه كې ايجاد كړ د فرد موضوع زه نه ياده ووم ولا هرجمله. دیگر پرزه ای آمده که موضوعات شخصی است، من در خدمت شان هستم، امید وار هستم که توانسته باشم حداقل نگرانی های نماینده های محترم مردم را که من تمام شان را احترام دارم و درک میکنم، شما صدای قراء و قصبات را میشنوید، تاسو د خلک هغه اصلي درد اندېښنې اوری تاسو باندې هم فشار دی دوی ته مې وضاحت وركړی اوسي كوم موارد چې زه موږ په خدماتو كې نيمګړتياوې پكې شته. من ازحضور تان معذرت میخواهم و تعهد میکنم به عنوان یک داکتر، به عنوان یک طبیب که عزمم خدمت تان مریض است، آنچه که در توان ما است اصلاح کنیم؛ ولی در شرایط بحرانی از یک جراحی که واقعه ایمرایجنسی را مداواء میکند، از آن توقع کار یک جراح پلاستیک زیبای را نداشته باشیم، مرا حالا بگذارید که شفاخانه ها را در حدی که توان دارم وسعت بدهم، باز این که روی جای اش کجا سفید بود یا سیاه بود و یا کدام چپرکت اش در جای خود اش مانده بود اگر از این پل گذشتیم وقت را برای آن خواهد داشتیم که آن را ان شاء الله اصلاح کنیم، تأکییدم را مضاعف میکنم، باور ما اینست و پیشنهاد ما اینست که تجمع افراد در زیر یک سقف موجب انتشار ویروس میشود، پیشنهاد ما جناب رئیس صاحب حضور شما، هیئت اداری و نماینده های گرامی مردم، اینست که در صورتی که برای تان ممکن باشد برای دو هفته جلسات حضوری زیر یک سقف را معطل کنید، زه در سره یوازې حسن زی صاحب كېنم يوازې درته توضيح دركوم.

من برای تمام تان آروزی سلامتی دارم، از تمام تان توقع و خواهشی که دارم اینست که در همین مرحله با چپن سفید های تان ایستاد شوید، ما در مقابل دشمنی جنگ میکنیم که نمی فهمیم کجا را فیر کنیم، تست شفاخانه های شخصی من همرای تان موافق هستم، متأسفانه با وجود تمام نظارت جدی که میکنیم در این قسمت سوء استفاده وجود دارد، من از رئیس صاحب جمهور آخرین تقاضا یم این بود که هدایت قاطع دادند که امنیت ملی در این قسمت همرای همکاری کند، ما کار دیگری که کردیم، تمام فشار را می آوریم که قیمت را از این هم کمتر کنیم.

رئیس مجلس:

تشکر وزیر صاحب، وکلای محترم! مطابق به آجندای جلسه امروزی، سرپرست محترم وزارت صحت عامه به تالار تشریف آورده، در مورد موج سوم کرونا معلومات ارائه کردند و به سوالات شما پاسخ دادند که من از جناب سرپرست صاحب محترم وزارت صحت عامه اظهار سپاس وقدر دانی میکنم، امید وار هستم که همه ما و شما طبق سفارش جناب وزیر صاحب صحت عامه، در ارتباط به این ویروس کشنده جدی توجه نمایم. وکلای محترم، از اینکه فعلاً نصاب نداریم تصمیم جلسه امروزی به روز چهار شنبه آینده گرفته خواهد شد، بخاطر تصمیم که هر تصمیمی که تالار گرفت.

منشی مجلس:

بخاطر تعطیل برادر ها، اگر تالار تصمیم گرفت.

رئیس مجلس:

جلسه در همین جا ختم است.

و آخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین.

تهیه وترتیب: آمریت ثبت مباحثات وتنظیم امور تخنیکی جلسات(هنسرد)

استخراج کننده مطالب: محمد ایمل ویار، نثار احمد جمال، صدیقه بارکزی، زویا حکمتجو، خالد هجران و صدیق الله حنیفی.

مصحح لسانهای ملی: محمود جان همدرد، نصیبه عطائی، محمد ایمل دوست و الهام مهدی.