با اجازه جناب رئیس ، همکاران حاضر در تالار سلام علیکم و رحمت الله و برکاته! آرزو دارم یک صبح خوب و خوشی را آغاز کرده باشید! در ابتداء از محترمه حلیمه صدف کریمی خواهش می کنم با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید مجلس امروزی ما را آغاز کنند.

تلاوت آیاتی از کلام الله مجید توسط حلیمه صدف کریمی صورت گرفت.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! اگر اجازه شما باشد برویم به ساعت امتیازی. محترم داکتر رمضان بشردوست!

رئیس مجلس:

بفرمایید وقت بدهید وکیل صاحبان را!

داکتر رمضان بشر دوست:

بنام حق و به یاد شهداء

من یک پیشنهاد تحریری هم دارم که به رئیس ولسی جرگه می سپارم. مطابق ماده 101 قانون اساسی هیچ عضو شورای ملی به علت رأی یا نظریه ای که در هنگام اجراء وظیفه ابراز میدارد مورد تعقیب عدلی قرار گرفته نمیتواند. مطابق ماده 102 فقره اول قانون اساسی، هر گاه عضو شورای ملی به جرمی متهم شود، مامور مسئول از موضوع به مجلس که متهم عضو آن است اطلاع میدهد و متهم تحت تعقیب عدلی قرار گرفته میتواند. متأسفانه از آغاز شروع پارلمان تا تقریباً دوشنبه گذشته این ماده قانون اساسی، این ماده های قانون اساسی هم از طرف ولسی جرگه و هم از طرف مشرانو جرگه کاملاً نقض شد. من خوب به خاطر دارم اولین مکتوبی که از څارنوالی به ولسی جرگه آمد در سال 1385 بود، آقای قانونی در جایگاه شما نشسته بود، اگر اشتباه نکنم څارنوالی از غزنی مکتوب روان کرده بود که یک وکیل غزنی ایرانی تبار است، بر اساس اسناد و مدارک این ایرانی الاصل است ، اما تذکره افغانی را جعل کرده کاندید شده و از غزنی وکیل شده، من نمی گویم که این واقعیت دارد یا ندارد، متنها خواسته بود از ولسی جرگه از رئیس ولسی جرگه که اجازه بدهند تا ما تحقیق کنیم تا واقعاً این وکیل افغان است یا ایرانی است. من خوب به خاطر دارم در جلسه عمومی آقای قانونی این مکتوب را به اعضای ولسی جرگه خواند گفت: هر کس موافق است که څارنوالی تحقیق خود را انجام بدهد کارت سبز و کسی که مخالف است کارت سرخ، تنها متأسفانه کارت من سبز بود، کارت ها همه سرخ بود، گفتند:" ما نمی گذاریم که این همکار ما تحت تعقیب عدلی قرار گیرد." از آن تاریخ تا امروز وکیل خود را ما فوق قانون تصور کرد. وکیل و سناتور هر کاری که کرد څارنوالی ها جرأت نتوانستند که تحت تعقیب قرار بدهد و حتی مکتوب روان کند بخاطر این است که به ده ها و صد ها شکایت در کمیسیون مصونیت و امتیازات، در کمیسیون سمع شکایات می آمدند. در دوره گذشته من عضو کمیسیون مصونیت امتیازات و وکلاء بودم که از کمیسیون من را اخراج کردند بعد از مدتی و من شاهد بودم که چه حالتی از دست وکلاء وارد بود. بنابر این، من به این عقیده هستم که علت اساسی بد بختی افغانستان در مجموع این است.... قطع مایک

رئیس مجلس:

ببخشید! آن را تحریری بدهید، دیگر وکیل صاحبان را وقت بدهید. ای بشر دوست صاحب! این وضعیت را ببینید، به عوض این که سر نیرو های امنیتی صحبت کنید عوض این که، تو از دوره پانزده شروع کردی ! افغانستان در چه حالت است! در این افغانستان خون میبارد، ای بشر دوست صاحب! منشی صاحب! دیگر وکیل صاحبان را وقت بدهید، تحریری بدهید. حاجی صاحب هاشم بفرمایید! درست است بشر دوست صاحب! گپ تان را گرفتیم. حاجی صاحب هاشم بفرمایید!

حاجی محمد هاشم:

بسم الله الرحمن الرحیم.

با اجازه جناب رئیس صاحب مجلس ، هیئت اداری، وکلای محترم، صبح تان بخیر! السلام و علیکم و رحمت الله و برکاة. درود به روان پاک شهداء!

جناب رئیس صاحب! دو موضوعی که من به عرض شما برسانم، روز دو شنبه سرپرست وزارت صحت عامه در استجواب بود بنابر وضعیت فعلی که موج کرونا در اوج خود رسیده، تعدادی از هموطنان ما که از مرگ و میر و مریضان افزایش یافته است، در این مورد پیشنهادی که از طرف سرپرست داشتند که باید قرنطین صورت بگیرد، از خانه ملت باید آغاز شود که تا تعدادی از موکلین ما بدانند این را رعایت کنند، آن وضعیت سازمان صحی جهان را، تدابیر اش را و وزارت صحت عامه عملی گردد تا فاصله و بعضی موضوعات ، هدف من رخصتی نیست، اگر رخصتی هم میشود باید تصمیم گرفته شود، اگر نمیشود هم باید همان مسایلی که باید در قرنطین مراعات شود، باید رعایت شود. تا جایی که من هم در دو ، سه هفته تعدادی از فامیل ما مریض داشتیم در شفاخانه ملکی و دولتی دیدیم وضعیت شفاخانه ها، وضعیت مردم بسیار به یک حالت خصوصاً کمبود آکسیجن یک مشکل بسیار می باشد که دیروز سرپرست وزارت محترم صحت هم یاد آور شد، در این مورد باید تدابیر گرفته شود ، خصوصاً جای تأسف است که سال گذشته جناب رئیس صاحب! در شفاخانه چهار صد بستر شهید محمد داوود خان دستگاه تولید اکسیجن فعال شده بود، به اساس قرار دادی کدام شرکت هندی بوده متأسفانه بعد از یک مدت بسیار کم دو باره غیر فعال است. در حالی که این قرار داد شده است، ادارات تدارکات است یا هر مرجعی که است باید خواسته شود، کدام شرکت هندی است حالا حاضر هم نیست در این مورد باید کمیسیون مربوطه باید استجواب صورت بگیرد، باید این موضوع را در مجلس گزارش بدهند. موضوع دیگری جناب رئیس صاحب! به عرض شما برسانم سرپرست وزارت مالیه در مورد حیف و میل شدن هشت میلیون دالر روزانه از عواید ملی ما متأسفانه باید گزارش میداد که تعدادی اعضای از شورای ملی یا اعضای پارلمان که دست دارند، در این مورد نگرانی وکیل صاحبان است باید این واضح شود که مردم هم بدانند. با وجودی که ما میدانیم حیف و میل شدن از عواید ملی ما ادامه دارد ، خصوصاً از عوایدی که به عدم پرداخت حق العبور است ، عدم معافیت های گاز مایع بدون محصول است که جناب رئیس صاحب، گاز مایع که یک رقابت نا سالم.... قطع مایک

منشی مجلس:

تشکر جناب حاجی صاحب! محترم علی اکبر جمشیدی!

علی اکبر جمشیدی:

بسم الله الرحمن الرحیم.

جناب رئیس صاحب! به اجازه شما، همکاران عزیز در تالار روز شما بخیر!

جناب رئیس صاحب! من به صحبتی که می کنم در ارتباط وضعیت امنیتی و همچنین نیرو های امنیتی ما است. صحبت اول من این است جناب رئیس صاحب، دوستان گرامی! که در شرایط کنونی نیرو های امنیتی ما به چند اصل بسیار مهم ضرورت دارند. موضوع اول فرماندهی نیروی در حال جنگ ما باید از یک فرماندهی واحد، نیرو مند برخوردار باشد تا بتواند جنگ را درست مدیریت کند. دوم مورال و انگیزه جناب رئیس صاحب! برای نیرو های در حال جنگ بسیار مهم و حیاتی است که باید مسئولین در این ارتباط اقدامات لازم را انجام بدهند. سوم لوژستیک منظم است ، نیروی در حال جنگ باید که تمام مایحتاج آنها به موقع اجراء شود و نقل انتقالات ، انتقال زخمی ها احیاناً شهید و همچون مواد لوژستیکی برای آنها به موقع باید رسانیده شود. موضوع چهارم که بسیار مهم است جناب رئیس صاحب، همکاران عزیز! جلب و جذب و تنظیم نیرو و پرسونل امنیتی در جز و تام های نظامی است. جناب رئیس صاحب محترم! وضعیت فعلی رهبری وزارت دفاع مناسب شرایط فعلی نیست، من به جزئیات اشاره نمی کنم چون ایجاب نمی کند؛ اما عرض می کنم دوام چنین حالتی پیامد ناگوار و ظلم مطلق به سربازان در حال جنگ و مردم افغانستان است. جناب رئیس صاحب! موضوع دوم را که میخواهم خدمت شما عرض کنم این است که پس از سقوط ولسوالی گیزاب ولایت ارزگان ، گروه طالبان تمام نیرو های خود را بسیج کردند بالای ولایت دایکندی، از سه روز به این طرف در ولسوالی پاتوی ولایت دایکندی جنگ جریان دارد، گروه طالبان همین اکنون در حال تجدید قواء هستند تا حملات خود را بر علیه دایکندی انجام بدهند. نیروی امنیتی ولایت دایکندی از مورال بسیار بالای برخودار هستند، با انگیزه جنگ می کنند، مردم دایکندی هم از نیرو های امنیتی به خوب حمایت می کنند؛ اما آنچه که خواست نیرو های امنیتی و ضرورت نیرو های امنیتی و خواست مردم دایکندی از سکتور امنیتی است این است که از نظر تسهیلات ، از نظر مهمات و همچنین حمایت های دیگر باید ولایت دایکندی را مورد توجه جدی قرار بدهند تا نیروی امنیتی در ولایت .... قطع مایک

منشی مجلس:

تشکر جمشیدی صاحب! محترمه عزیزه جلیس!

عزیزه جلیس:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب! سر پل در آستانه سقوط است، جناب رئیس صاحب! چند بار گفتم امروز هم تکرار می کنم که وضعیت بحرانی و بد امنی در سرپل حاکم است، مردم روز های دشواری را سپری می کنند. مسئولین مرکزی همان طوری که ولسوالی ها را پی هم سبب سقوط شان شد و من میخواهم که به زودی ولسوالی ها را دو باره به دست بیاورند. جناب رئیس صاحب! ما هر لحظه با مردم در تماس هستیم، نا امنی و این پریشانی، نگرانی های که مردم ما دارند واقعاً دل ما را آتش گرفته، ما باید تمام واقعیت های که است بدون هراس و بدون ترس باید بگوییم جناب رئیس صاحب! چرا واقعیت ها را ما پنهان کنیم! این تالار، این خانه ملت به خاطر بیان حقیقت ها است، جایی است که حکومت باید نقد شود، هر چه که است واقعیت ها باید بدون این که کتمان شود گفته شود. جناب رئیس صاحب! ولایت سرپل شش ولسوالی دارد، ولسوالی صیاد به دست مخالفین افتاد، ولسوالی سوزمه قلعه ، ولسوالی سانچارک ، ولسوالی گوسفندی ، ولسوالی کوهستان هفت سال میشود به دست مخالفین است، فقط یک ولسوالی بلخاب که در تسلط حکومت است و سایه کوچک مرکز سرپل، کاملاً اطراف مرکز سرپل در اختیار طالبان است. واقعاً ما پی بردیم که نسبت به حکومت مخالفین متعهد تر هستند ، اهداف خود را دنبال می کنند، تمام منابع لازم ضرورت خود را امروز در اختیار دارند. جناب رئیس صاحب! شما به نمایندگی از مردم سرپل صدای ما را به حکومت برسانید ، یک تدابیر بسیار جدی را مسئولین حکومتی ما در نظر بگیرند. امروز مواد غذایی قیمت بلند و بی پیشینه را در سرپل پیدا کرده ، مردم توانایی خرید مواد غذایی را ندارند. بانک های سرپل کاملاً تخلیه شده ، شبکه های مخابراتی کلاً قطع است، رفت و آمد به روی مسافرین راه سرپل_ جوزجان قطع است، یعنی مردم چقدر تحمل کنند این وضعیت را! جناب رئیس صاحب! من پیشنهاد می کنم شما اجازه بدهید صلاحیت بدهید، آقای خردمند، از ساعت هشت بجه جلسه تالار را شروع کنند، ما امضاء جمع کردیم که روز شنبه در تالار باید جلسه باشد، در یک ساعت امتیازی همه گپ ها باقی میماند، ما دو ساعت باید حداقل گپ های مهم امنیتی را به اینجا گفته بتوانیم که چه رقم، در چه وضعیت مردم زندگی می کنند، بخصوص حکومت محلی ... قطع مایک

منشی مجلس:

تشکر جلیس صاحب!، محترم حمیدالله بیک!

حمیدالله بیک:

بسم الله الرحمن الرحیم.

با اجازه جناب رئیس صاحب ، وکلای با عزت ملت افغانستان السلام علیکم و رحمت الله و برکاة! صبح همه دوستان بخیر! وضع ولایت سرپل در طول یک هفته ای که گذشت هر روز دشوار تر میشود. جناب رئیس صاحب بزرگوار! اولاً از خود شما تشکری کنیم جناب رئیس صاحب که صدای ما را به گوش همان مسئولینی که گوش شان کر بود، خود تان رسانیدید، تشکر از خود تان که در وضعیت بسیار خرابی داشتیم با خودت تماس گرفتیم، خودت هماهنگ کردی شورای امنیت را از شما تشکر! دیگر جناب خواهر ما عزیزه جلیس گفت: که ولایت سرپل مدت یک سال می شد از تربیون پارلمان صدا می کردیم که وضعیت ولایت سرپل خراب است، شکننده گی خود را دارد، ثابت شد در یک هفته است که شاهراه نمبر یک و نمبر دو به شمول چهار ولسوالی ما با کندک چهار و چندین بیز و پوسته های ما به تصرف طالبان قرار گرفت، شکر الحمدالله که امروز باز هم به شهامت مردم ولایت سرپل مهار شده، مرکز ولایت سرپل تا جایی را حوزه سه، مربوط حوزه سه در دست طالبان هستند، قریه های بهسود البته ، نوکی ، قوش تیپه ، خمر آباد مربوط حوزه دوم است، آن هم مربوط طالبان می باشد فعلاً ، شاهراه نمبر یک مکمل مسدود است جناب رئیس صاحب! من یک چیزی دیگر اینکه تشکری کنم از جناب جوزجانی صاحب واقعاً تلاش کردند، تشکری کنم از رئیس شورای ولایتی از مردم با شهامت ولایت سرپل که شب و روز ایستادگی کردند در مقابل خارجی ها که سرپل را نگذاشتند که سقوط کند. من یک چیز را از همین تربیون پارلمان صدا می کنم به حیث نماینده ملت افغانستان به جناب رئیس صاحب جمهور! اگر ولایت سرپل مهار نشود، مدیریت نشود جناب رئیس صاحب! سقوط کند این را باور داشته باشید تا خود سالنگ است، این یک صدای است که من از اینجا کردم به گوش رئیس صاحب جمهور برسد. صدای من را ثبت کند که در کدام تاریخ من این صدا را کردم . من یک چیز را برای جناب رئیس صاحب جمهور گفتنی هستم که ما از نگاه نیرو کمبود داریم، هدایت بدهد به ولایت جوزجان، به والی ولایت، به قومندان، رئیس امنیت، لوا داریم، جناب مارشال صاحب از نیرو هایش بسیج شود تا به طرف سرپل، به کمک مردم سرپل بشتابند جناب رئیس! دیگر ما این قسم نیروی کافی نداریم که در مقابل تروریستان ایستادگی کنیم. امروز جناب رئیس صاحب! یک چیز دیگر را برای تان گفتنی هستم، به تمام ملت افغانستان، از خود ما گرفته تا رئیس صاحب جمهور ؛ وطن به حیث ناموس ما است، عزت ما است، شرف ما است ، امروز وطن ما ، عزت ما احساس خطر می کند، خارجی ها از کشور های مختلف تعرض کردند، ما چرا خاموش نشستیم! جناب رئیس صاحب جمهور به حیث سر قومندانی اعلی خاموشی را اختیار کردند، چه دلایلی دارند به مقابل مردم؟ مردم از خاطر همین جناب رئیس صاحب جمهور را انتخاب کردند به حیث رئیس صاحب جمهور.... قطع مایک

منشی مجلس:

تشکر بیک صاحب، محترم سید عزیز الله الفتی!

سید عزیز الله الفتی:

جناب رئیس صاحب، صبح همه دوستان بخیر! مخاطب من رئیس صاحب دولت است. من به رئیس صاحب دولت می گویم: لطفاً، لطفاً از این سکوت مرگبار بیرون شوید! لطفاً مردم را مخاطب قرار داده، نیرو های امنیتی ، خیزش های مردمی و تمام کسانی و تمام مدافعینی که در سنگر جمهوریت قرار دارند برای آنها قوت قرض ببخشید!

این سکوت نشانه هزار رمز و راز است، مردم هر آن سوال میکند ،چه گپ وجود دارد، چه پلان وجود دارد پشت پرده، ولسوالی ها یکی پی هم دیگر سقوط میکند. هزاران جوان ما، هزاران جوان نورس ما امروز به خاک و خون میغلطند؛ اما کلاً ارگ، وزارت دفاع، وزارت داخله و ریاست عمومی امنیت در یک سکوت مرگبار به سر میبرند. خطاب ما به مردم ما این است، هو مردم! شما خود از عزت خود دفاع بکنید، چشم انتظار این حکومت را نداشته باشید که فردا به داد شما برسد. روزیکه ناموس شما، روزی که حیثیت شما، روزی که عزت شما زیر پای اجانب شد، تماشا گر خواهد بود.

پیشنهاد ما به جناب رئیس صاحب، برای جناب شما همین است هرچه عاجل از خانه ملت باید یک هیئت بازپرس کننده... قطع مایک.

شاه خان شیرزاد:

سلام و احترام خدمت رئیس صاحب، هیئت اداری و تمام همکاران عزیز! امیدوار هستم همه شما صبح خوبی را آغاز کرده باشید!

جناب رئیس صاحب محترم! مدت یک هفته میشود که در کندز و ولسوالی هایش خیلی جنگ شدید جریان دارد و من متیقن هستم که هر یک ما و شما در این خانه که هستیم از وضعیت آگاهی داریم.

جناب رئیس صاحب! مدت پنج روز میشود که خان آباد یک سره، شب و روز جنگ جریان دارد و هیچ نوع نیروی امنیتی ما که بلخصوص اردو مسئولیت جنگ را میداشته باشد و پولیس همچنان در ولسوالی حضور ندارند، جنگ را در مقابل طالب، خیزش های مردمی انجام دادند و روز دوشنبه خیزش های مردمی که دوباره ولسوالی خان آباد را از تحت تصرف طالبان آزاد ساختند، به نیروهای امنیتی و مسئولین امنیتی راپور دادند که ما ولسوالی را گرفتیم، بیایید شما صاحب شوید؛ اما متأسفانه متأسفانه مسئولین ولسوالی اشخاصی هستند که در جایکه فرار کرده بودند هیچ از آن ساحه پایین نشدند و حتی دوباره تا ولسوالی نیامدند و همین سبب شد تا اینکه دوباره طالبان هجوم ببرند و ولسوالی خان آباد را با خاک و خون یکسان ساختند، آتش زدند ، خانه های مردم را آتش زدند و قول اردوی 217 پامیر که مسئول اش یک جنرال بی کفایت، نمیفهمم از کجا رفته، هیچ نوع آگاهی در رابطه به جغرافیایش ندارد. من بار بار به عنوان نماینده مردم کندز تماس میگیرم با او، تلیفون را به دستیار خود میدهد، میگوید بگو که در جلسه است، این چه نوع جلسه است که مردم به آتش میسوزد، خانه های شان به آتش میسوزد؛ ولی عالی جنابان در جلسه هستند.

جناب رئیس صاحب! مردم ولسوالی خان آباد روز دوشنبه، شام همراه من تماس گرفتند که گویا ما که در بین جنگ سوخته روان هستیم، لطفاً برای مسئولین خبر برسانید که حداقل همین طیاره ها را برای مدت یک ساعت الی دو ساعت ایستاد بسازند تا اینکه ما جاهای خود را ترک بکنیم، تا که جان خود را از دست ندهیم؛ ولی متأسفانه چنین کاری هم صورت نگرفت.

هفته گذشته تعدادی از همکاران ما در رابطه به یکی از خیزش های مردمی که نامش حاجی فتیح است یاد کردند و شما هم در جمعبندی گرفتید، اینها فراموش کردند که همین حاجی فتیح است که امروز فعلاً در ولسوالی خان آباد میجنگند و دوباره ولسوالی خان آباد را امروز از دست طالبان آزاد ساختند و بخاطر حمایت از جمهوریت و نظامی جمهوری اسلامی افغانستان دوباره به تسلیم نیروهای امنیتی کردند.

جناب رئیس صاحب! ولسوالی علی آباد مدت پنج روز میشود که تنها دفتر ولسوالی در دست نیروهای امنیتی ما است و ولسوال در آنجا است و آمر امنیت ولایت کندز در آنجا حضور دارد، جناب رئیس صاحب! در ولسوالی علی آباد پنج روز میشود که هیچ نوع کمک نمیرسد از قول اردو با وجودیکه قول اردو در کندز حضور دارد، هیچ نوع کمک به این مردم نمیرسد. شب یک سرباز همراه من تماس گرفت، ساعت یازده و نیم بجه شب بود، گریان میکرد قسم به خدا که گریان میکرد که برای ما کمک نمیرسد؛ ما کجا برویم، چه بکنیم؟ این چه نوع نظام است! من نمیفهمم این جنرال های فیسبوکی را شورای امنیت از کجا پیدا کرده، لطفاً شورای امنیت این جنرال های فیسبوکی تان را نزد خود نگاه کنید! کندز را به مردم خود کندز واگذار بکنید، اگر کنترول کرده نمیتوانید.

جناب رئیس صاحب! صدها خانواده از ولایت کندز مهاجر شدند، تعدادی به ولایت تخار، ولایت همجوار و تعدادی به مرکز. من با وزیر مهاجرین صحبت میکنم که برای این مردم کمک چرا نمیرسانی؟ تا به حال برای من جواب نمیدهد، این چه نوع مسئولین بی کفایت هستند! بسیار زیاد تشکر از همه شما!

الله گل مجاهد:

اعوذ و با الله من الشیطان الرجیم

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم و به نستعین

با اجازه رئیس صاحب، وکیل صاحبان بزرگوار، صبح شما بخیر!

در این شکی نیست جناب رئیس صاحب! که در افغانستان جنگ استخباراتی است، جنگ مردم افغانستان نیست و ارگانهای امنیتی ما میتوانند که از خاک افغانستان دفاع کنند خو متأسفانه که در رأس آن مردم های صحیح نیستند، مردم های بی کفایت هستند. ما و شما ؛ کسانیکه اینجا یکتعداد وکیل صاحبان یا قومندان های مجاهدین بودند یا قومندان های وقت سابق بودند، وقتیکه در رأس سرباز و عسکر و خود قومندان باشد باز آن سرباز و عسکر اش میتواند که خوب با دلاوری در یک جای بجنگند و توان جنگ را دارد. در جنگ نان و حلوا پخش نمیشود، من یک خواهش از وکیل صاحبان میکنم در جنگ ، 42 سال ما و شما کلان شدیم ،جوان بودیم، ریش سفید شدیم، کلان شدیم، در جنگ پس و پیش میشود مگرهم طالب این توان را ندارد که کُل افغانستان را باز بگیرد مثل سابق که 95 فیصد خاک افغانستان را گرفته بود، مردم مورال خود را از دست ندهند، این وضعیت را، طالبان را که مورال داد خلیلزاد داد، امریکائی ها داد . از یکطرف از پشت سر آنها را حمایت میکند از دیگر طرف مردم افغانستان را در آتش سوختانده میرود، این وضعیت جنگ را مردم افغانستان نیست و خواهش من از طالبان این است که نه امارت شاید نتیجه بدهد و نه جمهوریت، بیایید که همین وطن را بسازیم، جنگ راه حل نیست، جنگ به خیر طالبان هم نیست به خیر حکومت افغانستان هم نیست و در هر جایکه یک ولسوالی، 360 ولسوالی داریم ، بیست ولسوالی اگر سقوط کند، چه نتیجه میدهد، باز یک روز آنها میگیرد، یک روز اینها میگیرند، در جنگ پس و پیش دارد و اینطور هم نیست که در جنگ از طالب کشته نمیشود و از دولت کشته میشود، یا سرباز این وطن از گوشت جور شده و آنها از سنگ جور شده، هر دو طرف تلفات خود را دارند مگرهم جنگ راه حل نیست و همین کسانیکه در سرک های قیر میگردند و آنجا سرباز را تنها رها میکنند و آنها نان ندارند و آب ندارند ، باید در پهلوی آنها باشند.

جناب رئیس صاحب! ارگانهای امنیتی را بخواهید که هر قومندان هر محل در هر ولایتی که هستند آنها باید همراه سرباز خود دوش به دوش باشند، بجنگند اینطور نه که او در سرک قیر باشد یا در چوکی بینشیند قرار باز آنجا بچه مردم را بگوید که جنگ کن، خودت هم یک آدم نظامی هستی! همین هرجای که قوماندان اش همراه سرباز خود باشد او جنگ میکند. در وقت جهاد که جنگ میکردیم، ما قومندان های مجاهدین در پهلوی مجاهدین خود که میبودیم، پوسته را تیز فتح میکردیم، میزدیم. اگر به همین شکل باشد اینها یک پنج نفر مردم های بی ریشه آمدند، از امریکا آمدند، اینها نه جنگ را دیدند، نه چیز را دیدند فقط به انترنت و این گپ ها میفهمند، اینها باید خودشان بروند به سنگر بروند، اگر لوی درستیز است، اگر قومندان های پایین رتبه اش هستند، اینها کل شان خود شان بروند در هر جای در پهلوی ... قطع مایک.

شاه پور حسین زی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

رئیس صاحب او هیئت اداري او قدرمن وکیل صاحبانو السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

د افغانستان ولس باندې غږ کوم اوس خو چاته غږ هم نه شو کولای رئیس جمهور خو اوس هم غږ نه اوري دا وطن دا څلویښت کاله کېږي په غمو کې په روس او کله په یو نوم کله په بل نوم شهیدان او زخمیان کېږو دغه امریکا چې راغلې وو په کوم نیت راغلې وه چې دلته زه ترهګري ورکوم امریکا دې ته راغلې وه چې د افغانستان نسل سره ظلم او زیاتی وشي او هغه یې وکړل په قرآن کې راغلۍ چې کافر د اسلام دوست نه شي جوړیدلی امریکا خو موږ مشران چې دي خو د نیست او نابود کړي دا زاړه مشران دا د خدای در به در او نیست او نابود کړي نن ولې خولې بندې کړې دي ولې غږ نه کوي ولې په بشر حقوق باندي غږ نه کوي او په رهبرۍ کې بیډې راوهلې خدای د دوی تباه او برباد کړي دغه زاړه مشران چې دا زاړه رهبران نن ولې غږ نه اوچت وي ولې غږ نه پورته کوي چې طالبان یو څو طالبان راغلي دي او د موږ درې نیم لک اردو په دې کې موږ شهیدان او زخمیان او ورځ په ورځ ولسوالۍ سقوط کوي دا یو غټ چالش دی چې ما مخکې په تېره ورځ خبرو کې وویل چې د لوی درستیز چوکۍ هم د امریکا په لاس کې ده او د امنیت ملي چوکۍ چې ده هم د انګلیس په لاس کې ده او وزیر داخله چوکۍ نه خو د معارف چوکۍ جوړه شوې ده د معارف د وزارت داخلې چوکۍ نه د معارف چوکۍ جوړه کړې ده زه راځم په دې باندې په خپل ولس باندې هم غږ کوم چې ودریږئ جګ شئ هغه دغه طالبان دومره نه دي چې زموږ دا درې نېم لک اردو ته نن دوی ماتې ورکوي او ټول دغه د مشرانو سبب دی د اردو د سربازانو سبب نه دی ما ټول سبب د دغه مشران بې کفایت مشرانو دی رئیس صاحب جمهوره تا ته وایو که ته چېرته دغه طالبانو سره تا هوکړه کړې وي چې یو څو ولایت درکوم خو په آرامۍ سره ورکړه ولایتونه نه په جنګ ته د دې نه خبر یې چې څومره زخمیان او شهیدان د ورځې ورکوو دا آخري دا مسلماني ده چې دغه په افغانستان کې کوم جنګ روان دی دغه کوم مشران چې دي دا ټول بې کفایت دي خدای د دوی نیست او نابود کړي دغه اوس لوی درستیز چېرته ورک دی وزیر دفاع چېرته لاړو. امنیت ملي رئیس تاسو وګورئ یو وکیل د ووايي چې زما نمبر جګوي امنیت ملي رئیس داسې وي لکه دغه چې موږ ټاکلی دی او همداسې دغه امنیتي ټول درې ارګان دي دا ټول خرڅ شوي دي دا د خارجیانو په لاس کې دي نه د رئیس جمهور غني که چېرته د غني په لاس کې وي ولې دا ولسوالیانې سقوط کوي رئیس صاحب جمهوره که چېرته د هوکړه کړې وي معاون اول باندې هم غږ کوم تا خو دلته شل کاله مبارزه څلویشت کاله کړې نن دا کوم حالت روان دی ... قطع مایک.

ګل احمد نورزاد:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جناب رئیس، اعضای هیئت اداری وکلای معزز!

حاضرین محترم در تالار سلام، صبح همه شما بخیر!

جناب رئیس صاحب! من قبل از اینکه صحبت های خود را شروع کنم یک اعتراض کوچک دارم سر نحوه جمعبندی شما. شما جمعبندی را سلیقوی جمعبندی میکنید! موضوعاتی که از طرف وکلاء مطرح میشود من امیدوار هستم که به همه توجه شود و موضوعات را در مجموع در جمعبندی بیاورید، همان هایکه ضروری است، پیشنهاد های وکلاء را من روز قبل در صحبت های خود گفتم، وضعیت امنیتی کشور قابل تشویش و نگرانی است، اوضاع به یک شکلی از پیش مردم شرایط و وضعیت گم شده، ما زیر سوال هستیم از مردم ، مردم هر لحظه از من سوال میکند که وضعیت کدام طرف روان هستیم .من پیشنهاد کردم که یک نشست را با رئیس صاحب جمهور ترتیب بدهید که وکلای 34 ولایت افغانستان یک یک نفر به نمایندگی از 34 ولایت افغانستان با جمع هیئت اداری باید یک نشستی داشته باشیم و وضعیت را از رئیس جمهور معلومات بخواهیم، متأسفانه که شما در جمعبندی به این هیچ تذکر ندادید، من امیدوار هستم که در جمعبندی امروز این موضوع را جای بدهید.

موضوع امنیتی یک تشویش خاص است برای تمام مردم افغانستان، امروز تنها مرجعی که برای مردم پاسخگو است که به تلیفون های مردم افغانستان جواب میدهد، وکلای مردم افغانستان است؛ ولی متأسفانه اوضاع امنیتی آنقدر وخیم شده که از هر طرف از هر موضوع از هر ولسوالی فریاد سرباز و صاحب منصب و قومندان قطعه میاید که برای ما کمک برسانید، یک نا هماهنگی بین نهاد های امنیتی وجود دارد. فعلاً رهبری نهاد امنیتی به دست افرادی افتاده که آنها ظرفیت و توانائی و استعداد و لیاقت و شایستگی و سوق اداره نهاد های امنیتی را متأسفانه که ندارند. من از رئیس جمهور افغانستان از طریق همین تربیون میخواهم که یک بازنگری جدی کند در رهبری، در رهبری وزارت داخله، وزارت دفاع، و ریاست عمومی امنیت ملی یک تغییرات بنیادی بیاورند، جنرال های کار کشته را بیاورد به کار که آنها بتوانند وضعیت را از این حالت بیرون کنند، وضعیت را بطرف مثبت تغییر بدهند. اگر ما به همین روال پیش برویم، به همین وضعیت فعلی ما بطرف سقوط میرویم. تشکر از توجه شما!

شاه گل رضائی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جناب رئیس صاحب! همه ما وشما میدانیم که وضعیت جنگ در افغانستان در یک مرحله بسیار دشواری قرار دارد. در جریان چند روز گذشته و هفته های گذشته شاهد سقوط پیهم ولسوالی ها در ولایات مختلف افغانستان بودیم از جمله در ولایت غزنی هم در هفته های گذشته حداقل سه ولسوالی به دست مخالفین دولت سقوط کرده، تلفات نیروهای امنیتی متأسفانه به صورت بسیار وحشتناک رو به افزایش است و از طرف دیگر در هر مرحله وقتیکه یک ولسوالی سقوط میکند یا بیز امنیتی تجهیزات و امکانات بسیار زیادی در اختیار مخالفین مسلح دولت افغانستان قرار میگیرد. من فکر میکنم وضعیت در مرحله ای رسیده است که باید آسیب شناسائی دقیق و کارشناسانه صورت بگیرد. همه روزه وکلای مردم افغانستان از ولایات مختلف گزارش میدهند، از سقوط ولسوالی ها؛ اما اینکه به صورت کارشناسانه بررسی شود که آیا ضعف مدیریت سبب این وضعیت شده است؟ آیا کمبود تجهیزات و امکانات در اختیار دولت افغانستان سبب این وضعیت است و یا اینکه بازی های کلانی که مرتبط به صلح افغانستان صورت میگیرد، توسط کشورهای جهان و منطقه سبب این شده است که این وضعیت در افغانستان حاکم شود. من فکر میکنم مجلس نمایندگان افغانستان وظیفه دارد که در این مرحله با ایجاد یک تیم دقیق وضعیت را به صورت دقیق و کارشناسانه بررسی کند. وظیفه ما تنها گزارش دهی از ولایات و سقوط ولسوالی ها نیست، وظیفه ما به عنوان کارگذاران، نهاد قانون گذاری، به عنوان کسانیکه باید پالیسی ها و سیاست های کلی مملکت را مورد بررسی قرار بدهیم، این است که این وضعیت را دقیق به صورت کارشناسانه ارزیابی کنیم و ببینیم که مشکل اصلی در کجاست؟ در کنار این ما میدانیم که گزارش های بسیاری بدی از ولایات وجود دارد که از ظرفیت های موجود در ولسوالی ها و ولایات هم استفاده درست صورت نمیگرد. از بعضی ولایات گزارش میرسد که تنها یک چهارم سربازانی که در تشکیل وجود دارد عملاً در صحنه حضور دارند و به صورت فعالانه در جنگ سهم دارند و تعداد دیگر به عنوان افراد خیالی در بدنه تشکیلات اردو یا در بدنه تشکیلات پولیس و امنیت ملی به عنوان افراد خیالی حضور دارند که این هم در شرایط فعلی افغانستان میتواند یک نقیصه بسیار جدی باشد.

برداشت من این است که اگر مشکل از ظرفیت باشد، عدم استفاده از منابع موجود باشد و یا مشکل در سطح کلانتر نبود امکانات در اختیار دولت افغانستان باشد، در هر دو حالت مجلس نمایندگان وظیفه دارد که در قضیه افغانستان در وضعیت که افغانستان رو به فروپاشی است، یک اقدامات جدی تر، متفاوت تر از آنچیکه حالا داشته ایم، داشته باشد. تشکر از توجه شما!

فاطمه کوهستانی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جناب رئیس صاحب! در ولایت غور متأسفانه وضعیت بسیار خراب است، تقریباً سه ولسوالی ما شاهد بودیم که در هفته اخیر سقوط کرد. ما دیروز با جناب لوی درستیز صاحب جلسه داشتیم و صحبت های که از طرف آنها شد متأسفانه خوش آیند نبود. جناب لوی درستیز صاحب طوری صحبت کردند که شما وکلاء خصوصاً طرف دو خانمی که در جلسه حضور داشتند ،خطاب کردند که شما وکلاء برای من رأی ندادید که من برای شما کار بکنم، برای مردم شما کار بکنم، تأمین امنیت بکنم، تجهیزات روان بکنم بنابر این از دفتر من بیرون شوید. شما وکلاء چرا مصاحبه میکنید در تلویزیون ها، شما وکلاء چرا صدای خود را بلند میکنید! چرا در قسمت نظامی صحبت میکنید! جناب رئیس صاحب! دیروز ما در دفتر لوی درستیز صاحب شش وکیل غور بودیم، به شکل بی شرمانه مورد توهین قرار گرفتیم. این آدم میگوید شما برای من رأی ندادید، تو در داخل همین نظام هستی جناب لوی درستیز صاحب! نظام که در حال حاضر شکل گرفته بر پایه مردم بناء شده، اگر مردم نباشد، اگر امنیتی نباشد تو هم نیستی، معاش هم نداری! جمهوریت مبنایش را مردم تشکیل میدهد، منی وکیل وظیفه دارم که درد و غم مردم خود را برسانم و صدای مردم خود را بلند بکنم، تو نمیتوانی صدای من را خاموش بسازی با توهین و تحقیرت جناب لوی درستیز صاحب! جناب رئیس صاحب جمهور! ببین که کی را لوی درستیز قرار دادی؟ من یک زمان فکر میکردم که این آدم با شخصیت ترین بخش نظام ما را تشکیل میدهد، دیروز واقعاً با صراحت تمام برای من میگوید که شما برای من رأی نداید از دفتر من بیرون شوید و برای مردم شما هیچ کاری من انجام نمیدهم، این آخر جنایت است. این آخر نظام کشی است، این آخر جمهوریت، جمهوریت را از ریشه، ریشه کن کردن است. جناب رئیس صاحب! اگر مردم من به خون بغلطد، مسئول اش همین شخص است، اگر ولایت من سقوط بکند مسئول اش همین شخص است، اگر مردم من خون از بینی اش بیرون شود، در بعضی ولسوالی ها بطور مشخص این آدم کمک روان نمیکند برایش، بخاطریکه ما از تیم اش نیستیم، بخاطریکه من از قوم اش نیستم، بخاطریکه من زن هستم، از وکیل بودن من میترسد، این آدم از صحبت من میترسد، میگوید تو چرا مصاحبه میدهی! از قدرت صراحت لهجه من میترسد، از اینکه من یک زن قدرتمند و صدای مردم خود را میرسانم، میترسد این آدم. چرا جناب رئیس صاحب؟ رئیس صاحب! ببینید طرف من، جناب رئیس صاحب .... قطع مایک.

نایب منشی مجلس:

یاداشت میگیرند، کوهستانی صاحب! حرف های شما را یاداشت میگیرند، طرف شما چرا سیل کنند؟ محترم انعامی صاحب!

عبدالرؤوف انعامی:

تشکر با اجازه رئیس صاحب و هیئت اداری، همکاران عزیز!

همکاران عزیز! وضعیت امنیتی بسیار خراب است، تلفات نیروهای امنیتی بی حد زیاد است، جنگ مکمل تاوان خیزش های مردمی شده است، رهبری وزارت دفاع و همچنان وزارت داخله در این شرایط بحرانی قابل نگرانی است، حکومت هم به این امر توجه جدی ندارد. در هر ولسوالی که سقوط میکند ما شاهد هستیم که تجهیزات نظامی، اسلحه زیادی به دست مخالفین میافتد و مردم هم بدگمان شدند که پشت قضایای نظامی، قضایای سیاسی روان است که گویا اینکه در یک توافق و تبانی میخواهند بعضی از ولسوالی ها را تسلیم بدهند، اگر یک چنین توافق صورت گرفته باشد مردم افغانستان که تلف میشوند باید از تلفات اش جلوگیری شود و مطابق توافق سیاسی گپ پیش برود. در ولایت بدخشان هم وضعیت امنیتی بسیار خراب است، شش ولسوالی همین فعلاً سه ولسوالی راغ ها که بنام ولسوالی راغستان، کوهستان، یاوان، یفتل پایان، درآئین، ارگون که در اطراف شهر فیض آباد است در معرض سقوط قرار دارند و حادثه ای هم که در شهر فیض آباد رخ داد متأسفانه تعداد زیادی از مردمان که در یک حرکت مدنی آنجا حضور داشتند زخمی شدند و تعداد زیادی هم کشته شدند، این یک فاجعه بود، این موضوع به بررسی بسیار جدی و حقوقی از طریق ارگانهای عدلی و قضائی نیاز دارد. من پیشنهادم به حکومت این است که در این شرایط بحرانی وضع بدی امنیتی ایجاب میکند حکومت مرکزی در موضوع رهبری ولایت بدخشان یک تصمیم سیاسی اتخاذ بکند، یک هیئت از طرف ولسی جرگه رفته که رضائی صاحب در رأس آن بوده، ما منتظر می مانیم گزارش آنها را بشنویم، یک هیئت هم از طرف حکومت رفته که آن در رأس اش بدخشانی ها هستند، من امیدوار هستم قضیه را با ابعاد گسترده که دارد به بررسی بگیرند، به اینجا بیاورند؛ ولی یک زمان را میگیرد و تحقیقات آنها یک بررسی میباشد؛ اما تحقیقات مسلکی از طرف ارگانهای عدلی و قضائی صورت میگیرد تا معلوم شود که انگیزه های جرمی این قضیه با ابعاد گسترده اش چه بوده، آن وقت آن موضوع واضح میشود که زمانگیر است. خواهش جدی من از حکومت مرکزی این است که در قضیه بدخشان هرچه عاجل یک تصمیم سیاسی مصلحتی اتخاذ بکنند تا به جنگ و در برابر دفاع از وطن مردم ما و نیروهای های امنیتی قرار داشته باشند، نه اینکه ... قطع مایک.

محمد مهدی راسخ:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

سلام و صبح بخیر!

جناب رئیس صاحب! اولین موضوع خطابم به هیئت اداری شما و مجلس نمایندگان است، که در این وضعیت اجازه ندهید پارلمان افغانستان در حد یک جامعه مدنی تقلیل پیدا کند یعنی اینکه فقط مایک چالان کنیم و گپ بزنیم و پس برویم طرف خانه های خود، وضعیت از چه قرار است؟ شما می بینید همه نماینده های مردم از سرتاسر افغانستان شکایت دارند، نگران اند، یک تدبیر بسنجید و یک برنامه برای بهبود وضعیت. جناب رئیس صاحب! تصرف ولسوالی ها و سنگر ها توسط طالبان ادامه دارد، این عقب نشینی تاکتیکی است یا شکست است، هر چه است این پیشروی دشمن است، باید گفت که این به این معنی هم نیست که سربازان ما در خطوط جنگی ضعیف اند و ناتوان اند؛ ما از اینها تقدیر میکنیم همه ضعف ها و شکست ها در سطح رهبری است که باید هرچه عاجل رفع شود.

سرباز های ما برای ما پیام میدهند که شما در چوکی گرم و نرم نشستید، شعار میدهید که ما در کنار تان هستیم، از شما حمایت میکنیم، ما نخواستیم آن حمایت و در کنار بودن را که ما اینجا گرسنه بمانیم، محاصره بمانیم، مهمات نرسد برای ما. شما یک تدبیر بسنجید، به این دلیل امروز تأکید میکنیم که یک فیصله کنید رئیس صاحب! اگر ما صدای خود را بلند میکنیم بعد میگویند که شما تخریب میکنید؛ اما از یکطرف سقوط ،از یکطرف سکوت، همه اینها به نفع دشمن است، باید هرچه عاجل در این وضعیت جنگی تغییر بیاید. من امروز برای مردم افغانستان مخصوصاً برای گروه های اجتماعی که آسیب پذیر اند، هدف را برای دشمن، برای طالبان، برای اینها صریح و واضح صدا میکنم که بسیج شوید! داوطلبانه آمادگی دفاع از خود را بگیرید در کنار نظام، در سایه قانون. از جوانان شجاع داوطلب همه اینها میخواهیم که ایستاد شوند، ما به عنوان نماینده مردم در کنار اینها هستیم، گروپ گروپ اینها باید آمادگی بگیرند، منسجم شوند، لیست داشته باشند و امروز واضح و آشکار صدا میکنم که ما میتوانیم در این راستا شما را همکاری بکنیم، همه شما کمتر تان بسته شود، آماده باشید برای اینکه از خود، از ناموس خود، از سرزمین و خاک خود باید دفاع کنیم و در این راستا هر کسیکه پیش قدم میشود، هر کسیکه داوطلب میشود ما از آنها حمایت میکنیم و از نظام و از حکومت میخواهیم که هر چه عاجل باید در تدبیر جنگی یک تغییرات مؤثر و اساسی را روی دست بگیرد، تشکر!

استاد محمد عارف رحمانی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جناب رئیس صاحب! شکی نیست که کشور در یک وضعیت بحرانی به سر میبرد؛ ولسوالی های مختلف یا سقوط کرده یا در خطر سقوط است و پایتخت اوضاع اش خوب نیست. شما می بینید که انفجارات هدفمندی مخصوصاً در غرب کابل و بر جامعه هزاره وضعیت و نفس شهر را بریده است.

جناب رئیس صاحب! ما همه این مسائل را میدانیم؛ ولی یک نکته این است که همین مقدار مسائل را که ما اینجا مطرح میکنیم، نگرانی ها را که ابراز میکنیم از وضعیت جنگی، چقدر تأثیر میگذارد روی تصمیمات حکومت و مخصوصاً نظامی های ما، من فکر میکنم تا حال من به این باور بودم که بسیاری از حرف های را که ما میزنیم شاید اینها به حکومت منتقل میشود، دستگاه های امنیتی به اینها توجه میکند؛ اما حال به این باور هستم که بسیار از مسائل را که اینجا ما مطرح میکنیم، کاستی های را که بر میشماریم، موفقیت های را که دشمن دارد به یک نحوه ای ما مبلغ دشمن میشویم. پیشنهاد خیلی واضح دارم، یک یا دو جلسه را بگیرید به صورت سری، مسئولین درجه یک امنیتی به شمول مشاور امنیت ملی و معاونان شان را در همینجا بخواهید و با اینها بر سر راهکار های مشخصی توافق بکنید، اینکه نیروها وضعیت خراب دارد ، اینکه لوژیستیک صورت نمیگیرد، اینکه بسیاری از افراد در این شبانه روز ممکن است کشته شوند و کشته میشوند این جزء اینکه وضعیت و مورال عمومی جامعه و نیروها را خراب بکند، کمکی نمیکند. من پیشنهاد میکنم که یک جلسه سری را داشته باشید، یک یا دو جلسه و بصورت یک کار گروهی کار بکنیم و به یک توافقات با رهبری و دستگاه حکومت برسیم.

نکته دیگری که من دارم جناب رئیس صاحب! این است که با رئیس صاحب جمهور نیاز است که حداقل هیئت اداری به شمول رؤسای کمیسیونها به یکتعداد از افرادی که در کمیسیونها هستند، اینها بنشینند و مسائلی که وجود دارد این مسائل را به ایشان برساند. من چیزیکه میدانم این است که رئیس جمهور هم در بخش اقتصادی هم در بخش امنیتی و هم در بخش فرهنگی و اجتماعی در یک حلقه و به یک نحوه ای در محاصره چند لایه است، بسیار از اخبار به ایشان منتقل نمیشود، بسیار از مسائل بصورت واقعی به ایشان منتقل نمیشود، من فکر میکنم یک جلسه را بگذاریم، بی پرده برویم با رئیس جمهور مخصوصاً در باب مسائل امنیتی بنشینیم و صحبت بکنیم و به یک توافقات و راهکار ها برسیم. تشکر و سپاس!

سید احمد سیلاب:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

د ولس معززو استازو سلامونه او درنښت ورځ مو پخیر!

ښاغلی رحماني صاحب په ۳۴ ولایتو کې جنګ روان دی هره ورځ مو ولس په وینو کې لمبیږي په زرهاو نور مشکلات لرل لیکن متأسفانه او بدبختانه ولسي جرګه د ولس د مشکلاتو د حل لپاره لکه څه رقم چې لازم وي په هغه رقم آجنډاء نه لري.

بله خبره ښاغلی رحماني صاحب پنځه میاشتې مخکې د ۱۴۰۰ ملي بودجه تالار ته راغله غږ مو وکړ چې د ۱۴۰۰ په ملي بودجه کې د ښکته رتبه او معلم معاش اضافه شي د یو ډېر اوږد جنجالو څخه وروسته د ۱۴۰۰ په ملي بودجه کې د معلم او ښکته رتبه مامور معاش په ملي بودجه کې اضافه شو ولې متأسفانه او بدبختانه د میاشتو په تېریدو سره تر اوسه پورې هغه دوزره افغاني چې د دوی مشکلات نه رفع کوله ولې بیا هم د دوی لپاره یو څه تر اوسه پورې نه دي حواله شوې که ستاسې په یاد وي په هغه وخت کې ستاسو د هدایت پر اساس باندې په ۳۴ ولایت د افغانستان کې خلک را ووتل ستاسو عکسونه یې پر بنرانو باندې چاپ کړل چا به ویل چې رحماني صاحب د آسیا نابغه دی چا به ویل رحماني صاحب د شرق قهرمان دی چا به ویل رحماني صاحب د تاریخ ځلاند ستوری دی چا به ویل رحماني صاحب د مظلوم حمایت کونکی دی چا به ویل رحماني صاحب کاکه دی هغه کاکه وو هغه د تاریخ ځلاند ستوری د آسیا نابغه د شرق قهرمان وو د مظلوم حمایه کوونکی څه شو کومه معامله د پردې تر شا وشوله چې د مظلوم د دغه اکثریت خاموش د معاش پوښتنه تر اوسه پورې نه کېږي د ولس د نفس په ډېر چغو او مظاهرو او عکسو بنرانو پر چاپیدو ور وکښلو، ښاغلی رحماني صاحب دغه اکثریت خاموش مظلوم نن خپل د حقوقو پوښتنه کوي چې دغه معاش چې غږ يې په ولسي جرګه کې پورته شو او د ۱۴۰۰ په ملي بودجه کې هم تصویب شو دا پر موږ باندې ریشخند ووهل شو موږ استفاده شولو او که د پردې تر شا یوه بله معامله وشوله ښاغلی رحماني صاحب او حاضر مجلس زه ستاسې څخه په ډېر درنښت سره هیله کوم چې د دغه اکثریت خاموش بې واسطه مظلومانو دغه دوه زره افغانی چې هیڅ هم نه دي ویلي بیا هم دوی ته یو څه دي د دوی د مشروع او حق حقوقو څخه دفاع وشي پر وزارت مالیه باندې دې غږ وشي چې د هغه وعدې پر اساس باندې چې څه موده مخکې چې دوی راغلي وه او وزیر صاحب مالیه وویل چې د سرطان په میاشت کې دغه د ښکته رتبه مامورینو او د معلمانو معاش ورته ټول معاش یې د شپږو میاشتو معاش یې پر یو ځای باندې ورته حواله کېږي هیله کوم چې دا موضوع لږ جدي ونیسئ او که نه د ولس خبره رښتیا ده د معاملې د پردې تر شا معامله شوې ده مننه.

خان آغا رضائی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

با اجازه جناب رئیس صاحب، وکیل صاحبان محترم!

جناب رئیس صاحب! هیئتی که از طرف مجلس نمایندگان به ولایت بدخشان بخاطر راه پیمائی و شلیک قرار دادن مردم ولایت بدخشان توسط مسئولین به ولایت سفر کرده بود روز گذشته دوباره برگشت و گزارش تفصیلی اش که به روز دوشنبه آماده میشود و ان شاء الله به خدمت شما و مردم افغانستان و نمایندگان مردم ارائه میشود. چیزیکه واقعیت است مطابق همان اسناد و شواهد و بررسی های دقیق که صورت گرفته است؛ ولی چند مورد بسیار شدید و بسیار جدی باید تا روزیکه گزارش ارائه شود باید در نظر گرفته شود، وضعیت در بدخشان بسیار خراب است، مردم خیمه شان بر پا است،متأسفانه تمام حکومت محلی، فعالیت حکومت محلی فلج است، ادارات بسته است، شهر بدخشان، دوکان های مردم از روز و روزگاری را که دارند در ولایت بدخشان همگی بسته است، مسائل امنیتی بسیار جدی است باید حکومت در این راستا تصمیم بگیرد. به نظر ما در شرایط کنونی بسیار سخت است که والی موجوده بدخشان با مردم بتواند در تفاهم برسد. به نظر من حکومت هرچه عاجل در این راستا باید تصمیم خود را اعلان کند و هم تغییراتی را در این راستا بیاورد و همچنان در رابطه به امنیت جناب رئیس صاحب وضعیت بسیار خراب است، ما چندین مجلس با مسئولین امنیتی و شورای امنیت ملی داشتیم. پیشنهاد مشخصی را که ما داشتیم باید برای مردم افغانستان بخصوص در ولایاتی که جنگ بسیار شدید است اجازه داده شود، کسانیکه در ولسوالی ها، ولایات توانائی دارند و تا میتوانند مردم را باید دور خود جمع کنند و دفاع کنند، برای شان اجازه داده شود، فرصت داده شود تا که آنها دفاع کنند. به نظر من تمام بار را اگر بالای دوش قوت های امنیتی دفاعی بگذاریم، در این شرایط بسیار ثقیل میشود و توان دفاع سخت میشود بخصوص ولایات شمال، شمال افغانستان کسانیکه در گذشته در مقابل طالب ایستاد شدند مبارزه کردند هنوز هم توانائی دارند و در دیگر ولایات افغانستان هم من فکر میکنم اگر حکومت امنیت هم را محلی بسازد، مردم را، قومندان های محل را اجازه بدهد، اینها توانائی دارند که ما در چند ولسوالی ولایت شمال بخصوص در قندوز ما دیدیم و در بدخشان همچنان وقتیکه مردم ایستاد میشدند در کنار نیروهای امنیتی و توان دفاع را هم پیدا میکنند و باید این فرصت برای شان داده شود، یک میکانیزم برای این باید بوجود بیاید، ما و شما یک مجلس باید... قطع مایک.

حلیمه صدف کریمی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

حرمتلر رئیس صاحب اجازه سمرم.

جناب رئیس صاحب! هر تیگه گپ لدم اما پارلماندن هیچ برکر قلا کور کوز عشدمدم ملت دردنه مجبور بروز ازبیک تیلیگه سوزله سن که حد اقل ملت مینیتسم. بدبختانه تا به امروز به هر زبان که گپ زدیم بدبختانه گوش های کر، چشم های کور نشنوید درد ملت ما را بعد از این مجبور هستیم که به زبان بین المللی گپ بزنیم، دیگر خو چاره نمانده. اینجا کسانیکه گپ میزنند عقده شخصی ندارند و دوستان ما که در ارگانهای امنیتی هستند جداً خواهش میکنیم در قسمت مدیریت جنگ تغییرات بیاورند جناب رئیس صاحب و در ولایت های ما امروز مردم ما از یکطرف از نبود جای و فقر متواری شدند، در مرکز ولایت جناب رئیس صاحب! با مرگ دست و پنجه نرم میکنند و از طرف دیگر از جنگ توپ و تفنگ دشمن و دولت هستند، اگر واقعاً اراده وجود ندارد لطفاً لطفاً تسلیم بدهند، اولاد های مردم را نکشند، خانواده های مردم را ویران نکنند، خواهش ما است و طرحی هم در قسمت تغییر جنگ و هماهنگی و مدیریت جنگ ارگانهای امنیتی ندارند و یا اگر دارند با ملت شریک بسازند. جناب رئیس صاحب! اینجا قسمی که همکاران ما گفتند جامعه مدنی نیست که ما هر روز گپ های خود را بگوییم و به باد هوا بسپاریم، خواسته شوند و اگر در صورت علنی نمیتوانند، جلسه سری گرفته شود و طرحی که پارلمان دارد با آنها شریک ساخته شود و طرح که حکومت دارد، ما بفهمیم که به کجا روان هستیم، فعلاً در یک سیاست مبهم و پیچیده، مردم ما به سر میبرند. جناب رئیس صاحب! جداً خواهش ما منحیث رهبری پارلمان از شما این است که با حکومت زمینه ملاقات، با جناب شخص رئیس صاحب جمهور و ارگانهای امنیتی تنظیم بکنید تا در این قسمت رسیدگی صورت بگیرد .

امروز خانواده های که متواری در ولایت ما است، در ولایت جوزجان، ارگانهای مسئول مهاجرین و حوادث در این قسمت هیچ نوع توجه نکردند. جناب رئیس صاحب! ریاست مهاجرین منتظر کمک مؤسسات هستند" بعد از مردن کفن بردن است" اینها در این هوای گرم تابستان، جنگ، بدبختی، نبود جای، اینها چه بکنند جناب رئیس صاحب!

و موضوع دوم جناب رئیس صاحب! در قسمت فیصله 2000 افغانی که برای مامورین بیچاره که در هشت هزار و هفت هزار معاش اینها به سر میبرند، ما و شما فیصله کردیم باید این تا الی وسط سال از ماه حمل اجراآت میشد، این در کجا است؟ مشکل در کجا است و ما در کدام وضعیت قرار داریم؟ تا فعلاً مردم از ما سوال میکنند و ما کدام پاسخ مثبت نداریم. آیا این داده میشود یا اینکه همانطور با فریب و نیرنگ تأیید بودجه را از ما گرفتند جناب رئیس صاحب!

موضوع سوم جناب رئیس صاحب در قسمت .... قطع مایک

نبي الله باز:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئيس صاحب هيئت اداري محترمو وكيل صاحبانو السلام عليكم ورحمة الله وبركاته، سهار مو په خير.

جناب رئيس صاحب څه رقم چې تاسو بهتره معلومه ده د افغانستان په څلور دېرش ولايتونو كې جنګ روان دى او موږ له دې تالار نه همېشه چې كومه غوښتنه كړې ده كومه طرح مو وړاندې كړې ده هغه همېشه لنډه منډه ده يا مؤقتي حل لاره ده زه وايم چې راځئ دايمي حل لاره څه شى ده په هغې باندې بحث وكړو تېره هفته احصائيه مركزي د افغانستان نفوس اعلان كړو چې په هغې كې ۳۳.۶ ميليونه نفوس اعلان كړو زه د نورو ولايتونو خبره نه كوم زه د خپل ولايت خبره كوم چې د ننګرهار يې په كې ۱.۷ ميليونه نفوس اعلان كړى دى دا زما په نظر باندې زما ولايت سره ظلم دى څه رقم چې تاسو ته بهتره معلومه ده دا موضوع ډېره زياته مهمه ده ولې چې په همدې اساس باندې زموږ بودجه جوړېږي په همدې اساس باندې ولايتونو ته انكشافي بودجه وركول كېږي زموږ تشكيل منظورېږي او كه چېرته نفوس زيات وي او تشكيل كم وي نو طبيعي خبره ده چې امكانات او د حل لاره يې نه پيدا كېږي زه تاسو غواړم چې احصائيه مركزي چې دا كوم فورمول باندې د افغانستان نفوس اعلان كړى دى دغه فورمول چېلنج كړم ولې چې په افغانستان كې مردم شماري خو نه ده شوې او چې كوم فورمول باندې دوى دا د افغانستان نفوس معلوم كړى دى دا تكميل نه دى مكمل نه دى نيمګړی دى او ډېر زيات ضعيفه دى موږ په ننګرهار كې د ولسي تړون سيټزن چارټر پروګرام چې دى كه د دې مثال تاسو ته واخلم چې صرف دوى د جلال آباد ښار كې فعاليت كړى دى د ولسي تړون سيټزن چارټر پروګرام دوه سوه شورا ګانې لري په دې هره يوه شورا كې ۲۵۰ كوره اوسط ترېنه جوړېږي او په هر يو كور كې كه په اوسط كې موږ اته كسان واخلو نو د دې نفوس راځي څلور لكه همدغسې د فيس پايلټ په نوم باندې يوه بله برنامه ده چې هغه هم د جلال آباد ښار كې فعاليت كوي د هغې پنځه اويا شوراګانې دي هره يوه شورا كې ۲۵۰ كورونه دي او په هر يوه كور چې موږ اته كسان ونيسو نو يو نيم لك دغه شو همدغسې د ايزي كار پروګرام ۳۴۰ شوراګانې دي په هره يوه شورا كې اوسط كې ۲۰۰ كورونه دي او اته كسان په كور په سر باندې موږ ونيسو نو د دې راځي پنځه لكه او څلور څلوېښت زره، محترمو وكيل صاحبانو چې دغه صرف د جلال آباد ښار چې دا هم برنامه اوسه پورې تكميل شوې نه ده د دې نفوس چې موږ را ټول كړو صرف د جلال آباد ښار ۱.۱ ميليون نفوس كېږي په همدې اساس باندې راځئ معارف ته لاړ شو موږ په ننګرهار د راجستر شاګردان اوه لكه او پنځوس زره موږ شاګردان لرو چې د دوى د يو مور او پلار موږ ورسره حساب كړو دا خپله له دوه ميليونه زياتېږي همدغسې احصائيې مركزي د روټنيز او .... هيڅ په نظر كې نه دي نيولي چې مهاجرين د پاكستان له لارې نه چې بېرته خپل وطن ته راغلي يا ننګرهار ته راغلي يا داخلي چې ځاى پر ځاى شوي دي(ډېره زياته مننه) كه چېرته موږ مهاجرينو ته وګورو په ۲۰۱۹ كې ننګرهار ته ۲۱۰۰۰ خلك راغلي دي په ۲۰۲۰ كې ۲۴۰۰۰ راغلي دي او اي ډي پيز چې موږ واخلو نو په ۲۰۱۹ كې ۶۹۰۰۰ خلك راغلي دي او په ۲۰۲۰ كې ۵۱۰۰۰، چې دا ټول سره را ټول كړو ۴۵۰۰۰ صرف مهاجرين راغلي دي او ۱۲۱۰۰ اي ډي پيز راغلي دي، محترمو وكيل صاحبانو تاسو ته بهتره معلومه ده زما په ننګرهار نه صرف جلال آباد ښار دى بلكې موږ ۲۲ ولسوالي نورې هم لرو دا زما د ولايت په حق كې يو غټ ظلم دى له دې تالار نه زما همدغه خواهش دى چې د احصائيه مركزي محصلين را وغواړي او له هغوى نه پوښتنه وكړي چې آيا دوى دا نور ارقام په نظر كې نيولي دي او كنه؟ او زموږ ولايت ته دا حق وركول شي، ډېره زياته مننه.

رئیس مجلس:

تشكر وکلای محترم! وقت امتیازی تمام است، جناب اصولی نصاب پوره کرده بدون آن هم نمیتوانیم.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! بدون آن هم مهانان نیامدند، تشریف نیاوردند اجازه بدهید که چند نفر وکیل صاحبان صحبت خود را بکنند.

رئیس مجلس:

چند نفر مانده از وکیل صاحبان؟

منشی مجلس:

ده نفر مانده جناب رئیس صاحب، دو دو دقیقه وقت میدهید.

رئیس مجلس:

خیر یک طرح بیاورید که همین آجنداء را بکشیم، ساعت امتیازی را پیش ببریم، چند نفر مانده اتل صاحب؟

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! ده نفر مانده.

رئیس مجلس:

پنج نفر دیگر را هم وقت بدهید.

منشی مجلس:

درست است، محترم قادری صاحب!

رئیس مجلس:

وکلای محترم ،ببخشید قادری صاحب! بیست تن از وکیل صاحبان صحبت کردند؛ ولی دوازده نفرش همین حالا تالار را ترک کرده، رفته، دیگر این قسم که جلسه نمیشود. همین حالا در جمعبندی، حاجی صاحب هاشم گفت، حاجی صاحب هاشم در کجاست که ما در جمعبندی را بگیریم یا نورزاد صاحب یا دیگرش یا دیگرش، کل شان؟ نورزاد صاحب است. قادری صاحب را وقت بدهید، قادری صاحب بفرمائید!

محمد صادق قادری:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه هیئت اداری و همکاران عزیزم در تالار السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته!

جناب رئیس صاحب! شما در جریان هستید وضعیت تمام افغانستان بسیار وخیم است مخصوصاً حوزه غرب، ولایت هرات چهار روز میشود در هفت ولسوالی ما به شدت جنگ جریان دارد و ولسوالی اوبه که ولسوالی، قومندانی امنیه، مرکز ولسوالی به دست دشمن غلطیده تنها یک بیز اردوی ملی در آنجا وجود دارد که تمام نیروها در آنجا جمع شده، مدت چهار روز میشود که هر چه ما تماس میگیریم به مسئولین حکومتی هیچ نوع توجه صورت نمیگیرد. تقریباً 25 زخمی، 10 شهید دارند در آن بیز، آب ندارند، نان ندارند و اکمالات نمیشوند، من نمی فهمم که رهبری سکتور امنیتی مصروف چه است؟ اگر بچه های مردم را به نا حق به کشتن میدهند و اینها تصمیم شان همین است که ولسوالی ها را یا مناطق را رها کنند، خو بچه های مردم را بیرون کنند، اولاد مردم را دیگر به کشتن ندهند! نیرو جنگ میکنند، امکانات در دسترس شان است؛ اما در رهبری سکتور امنیتی مشکل وجود دارد، واقعاً بی کفایت هستند، هیچ نوع توانمندی کنترول سکتور امنیتی را ندارند، بناءً از شما خواهش میکنم که یک تصمیم قاطع جدی بگیرید که تا زخمی های مردم افغانستان را، همین جوانانی که به خاطر آرامش من و خودت و همین نظام جان های شیرین خود را از دست میدهند، تصمیم گرفته شود و طرف حکومت مسئولین حکومتی را در یک جلسه سری میگوئید یا جلسه ای که با رئیس صاحب جمهور باشد، مشکلات همین نظام را، همین سکتور امنیتی را برایش برسانید که اصل مشکل در کجا است. نیرو است، جنگ میکنند، جان های شیرین خود را فدا میکنند؛ اما کسی نیست، به چهار روز مکمل ما تمام دروازه ها را زدیم، کسی پیدا نشد که دوتا هلیکوپتر برود ،حد اقل زخمی ها را انتقال بدهد و به جایش نیرو تازه نفس ببرند و این بچه ها چهار روز گشنه و تشنه مقاومت کردند، تا حال هم در سنگر مقاومت هستند؛ ولیکن ما که در اینجا میاییم صدای ما را هم کسی نمیشوند و اینجا هم که تقریباً همان قصه ما و همان جامعه مدنی، صاحب نظر است در تلویزیون ها یک چیز شده، صدای مانرا من حیث نماینده های مردم کی شنیده؟ اگر آنطرف حکومت صدای مان را میشنوند خوب و خوب در غیر آن همین دروازه همین پارلمان را بسته کنید دیگر ضرورت به این نیست که بیاییم وقت خود را در همین جا صرف، یک در فسبوک بمانیم که والله ما صحبت کردیم؛ اما در عمل چه کردیم؟ بچه های مردم کشته میشوند به خاطر آرامش ما و ما منحیث نماینده مردم هیچ کار کرده نمیتوانیم. به لحاظ خدا! رئیس صاحب یک تصمیم بگیرید، به خدا خون همین مردم به گردن همه ما و شما است، همان جوان های که جان های شیرین خود از دست میدهند، هجده سال، بیست سال، بیست وپنج سال عمر شان است، اگر تحمل شان را دارید که مادر ما و تو، اولاد ما و تو هم زخمی و شهید باشد، حتی مرده و جسد زخمی اش را کسی در خانه ما و تو نیاورد، به خدا شرم است برای ما و شما!

کمال ناصر اصولي:

معززو وكيل صاحبانو اجازه راكړئ هغه څه چې تاسې هم تشويش ورڅخه لرئ زه هم خپل نظر وړاندې كړم، منو چې په افغانستان كې جنګ دى او په جنګ كې حلوا نه ويشل كېږي اما د دې جنګ د خاتمې لپاره دوه مهم اصلونه چې د افغانستان سياسيون او د ولس وكيلان بايد ورته متوجه وي زه پوهېږم چې د سولې مسئله چې تر ټوله مهمه ده افغان دولت غواړي چې د سولې په مېز باندې د طالبانو سره كېني او دغه جنګ ته خاتمه وركړي د يادولو وړ ده چې دا جنګ د داود خان په وخت كې څنګه چې په لغمان پنجشير پكتيكا كې پيل شو د پرديو جنګ وو اما نن ورځ دغه قرباني افغانان وركوي تر اوسه پورې دوام لري امريكا هم راغله چې ګويا موږ ستاسې متحدين يو موږ يې جنګ ته په داسې يو حالت كې پرېښودلو چې صحيح ده اقتصادي همكاري پيسې به وركوي اما هغه څه چې په شلو كلونو كې ضرور وو دوى ونكړاى شول له بلې خوا زموږ د امنيتي سكتور د كم مديريت خراب مديريت او همدا ډول د بې كفايته مديريت ځينې اشخاص په دې مرض باندې مبتلا دي چې حتى په امنيتي سكتور كې دوى د پيسو په پيدا كولو پيسې ګرځي زما سرتيرى چې په اول خط كې جنګېږي د دې وطن لپاره قرباني وركوي زموږ هيله د افغانستان د ولسمشر څخه دا ده كه تاسې غواړی چې زموږ امنيتي سكتور لا نور پياوړى شي او د افغانستان د خلكو څخه دفاع په اساسي ډول وشي تاسې د امنيتي سكتور لپاره هېوادپاله او سټنګ په خبره ولاړ قاطع خلك را مخكې كړئ تر څو موږ وكولاى چې امنيتي ارګانونه لكه څنګه چې لوړ مورال لري دغه مورال وساتو او د افغانستان د خلكو څخه دفاع وكوي منو چې مشكلات به ډېر وي خو د دغه مشكلاتو د حل لارې هم شته دي آخري خبره ځينې وكيل صاحبانو زموږ وړانديز دا دى چې د افغانستان خلك ډېر غريب دي بېچاره دي او په ټولو هېوادونو كې دا د پاسپورټ د كاغذ بيه اخيستل كېږي اما د افغانستان په پاسپورټ په رياست كې د كاغذ د بيې سربېره هر هغه پيسې اخيستل كېږي چې يو تجارت ورته ويلى شو منو چې دا به د افغانستان د دولت د بودجې لپاره عايدات وي خو ولس غريب دی وړانديز مو دا دی جناب رئيس صاحب رسمي تاسې ته يې سپارو چې دا مسئله جدي پيګيري شي تر څو د پاسپورټ دغه فعلي نرخ د ۵۷۵۰ څخه او ۱۰۰۰۰ او ۱۱۰۰۰ څخه را ښكته شي دوه زره افغانيو ته ممنون به يو، تشكر.

رئیس مجلس:

تشکر وکلای محترم، ساعت امتیازی تمام است، ساعت ده و ده دقیقه است، کروخیل صاحب باز بعداً برایتان وقت میدهیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

وکلای محترم صبح همه شما بخیر! حاجی صاحب هاشم در رابطه به کمبود اکسیجن، لوازم و تجهیزات در شفاخانه های کرونا صحبت داشتند که ما چند بار به کمیسیون صحت وظیفه هم دادیم، اکیداً هدایت داده میشود که در هماهنگی با وزارت صحت بالای آن اقدام شود.

قسمیکه وکیل صاحبان محترم اشاره داشتند، نیروهای امنیتی و دفاعی کشور ما به عنوان پاسبانان اصلی نظام و ارزش های این سر زمین هستند فداکاری ها مبارزات و قربانی های نیروهای امنیتی ودفاعی کشور در تاریخ افغانستان جاویدان خواهد ماند ،مجلس نماینده گان با تمام توان در کنار نیروهای دلیر و شجاع دفاعي و امنیتی قرار دارد و به خاطر مبارزات وطن پرستانه شان از آنها قدردانی مینماید.

طوریکه خواهر ما عزیزه جلیس و حمید الله بیک وکلای محترم سرپل اشاره داشتند، ولایت سرپل در حال سقوط قرار دارد که جای تأسف است، به کمیسیون امور دفاعی وظیفه داده میشود که با مسئولین وزارت دفاع ارتباط برقرار کنند و تدابیر لازم را به خاطر جلوگیری از سقوط آن ولایت روی دست گیرند.

قسمیکه جناب نورزاد صاحب در جلسه گذشته پیشنهاد کردند که رئیس صاحب جمهور با وکلای محترم دید و بازدید نمایند، ما پيشنهاد شما را به ریاست جمهوری رسانیدیم که جناب رئیس صاحب جمهور نیز به مسئولین هدایت دادند که اول با هیئت اداری و به روز های بعدی زون وار با وکلاء دید و بازدید مینمایند.

تداوم جنگ شدید در ولایت کندز، نگران کننده است ضمن اینکه از خیزش های مردمی در آن ولایت قدردانی میکنیم، به کمیسیون مربوطه هدایت داده میشود که با مسئولین نهاد های امنیتی مربوطه به تماس شوند تا طرح عملی به خاطر نجات ولسوالی های کندز در نظر گرفته شود.

تشدید جنگ در اکثر نقاط کشور تعدادی زیاد بیجاشده گان داخلی را در قبال دارد، به کمیسیون مربوطه وظیفه داده میشود که در هماهنگی با نهاد های خیریه داخلی و بین المللی و نهاد های مربوطه حکومتی به حل مشکلات بیجا شده گان داخلی بپردازند.

طوریکه جناب مجاهد صاحب اشاره داشت، در جنگ ویرانی، از دست دادن عزیزان، سقوط مناطق و از دست دادن دارایی ها وجود دارد ،با درنظرداشت اینکه همه ای ما در جنگ بزرگ شدیم و اشتراک داشتیم نباید مورال را از دست داد، نباید نیروهای امنیتی را به شکل غیر مستقیم تضعیف کرد و بر عکس مخالفین را تقویت نمود، به کمیسیون های امور امنیتی و دفاعی با نهادهای امنیتی به تماس شوند و هر چه که در توان شان باشد انجام خواهند داد.

در رابطه با برخورد نا مطلوب دفتر لوی درستیز با وکلای مردم که مشکلات مردم شان را تبارز میدادند، جای تأسف و نگرانی است. خواهر ما فاطمه کوهستانی هستند، فلسفه وجودی شورای ملی، تبارز اراده مردم است و وکلای شورای ملی آنرا تمثیل میکند، نباید با وکلای مردم افغانستان برخورد های سلیقوی و عقدوی صورت گیرد در غیر آن ارزش های مردم سالاری در این کشور معنی نخواهد داشت.

قسمیکه سیلاب صاحب در رابطه با ازدیاد معاشات اکثریت خاموش، وزارت مالیه وعده کرده بود که تأدیه میکند؛ ولی متأسفانه الی اکنون پرداخت نگردیده است، به کمیسیون مالی و بودجه اکیداً وظیفه داده میشود که در قسمت تأدیه معاشات ازدیاد یافته، مسئولین وزارت مالیه را دعوت نموده، گزارش بخواهند و نتیجه را با تالار شریک نمایند تا تالار مجدداً در زمینه تصمیم اتخاذ نماید و یاداشت از کمیسیون مالی و بودجه هم برای ما آمده که اینرا هم میشود که چون دو سه نفر غیر سیلاب صاحب، یکی دو وکیل صاحب دیگر هم اشاره داشتند، یاداشت کمیسیون مالی و بودجه اینست که در قسمت معاش معلمین ما هر روز در کمیسیون مالی و بودجه مسئولین را میخواهیم، آنها بعد از وسط سال وعده کردند که معاش را بلند میکنند، خیلی تلاش کردیم که در اول سال حواله شود، قبول نکردند البته زیرپروسس شان است، وزیر مالیه را که من هم خواسته بودم گپ اش همین است که ما از اول حمل میدهیم، در سرطان حواله میشود؛ ولی از اول حمل.

در اخیر در رابطه به گسترش نا امنی های اخیر در کشور، به کمیسیون امنیت داخلی و کمیسیون امور دفاعی وظیفه داده میشود که یک طرح روشن عملی و قابل تطبیق را تدوین نموده به تالار بیاورند که بعد از تصویب با حکومت شریک شود تا از این مشکلات امنیتی بیرون شویم. قادری صاحب! اکثریت جمعبندی ما سر موضوعات امنیتی بود، همین جا مسئولین کمیسیون دفاعی و امنیتی نشستیم ،صحبتی که جناب قادری صاحب داشت، شما این موضوع را در نظر بگیرید که همان ولسوالی اوبه اش کجا است، منشی صاحب به اصل آجنداء بروید!

د غونډې منشي:

نېټه چهارشنبه د غبرګولي د مياشتې ۲۶ ۱۴۰۰ لېږديز لمريز كال، زموږ د نن ورځې آجنډاء:

اول: د اليكترونيكي آزموينې پروسې څخه د لومړي دوهم درېم او څلورم بستونو ايستل او اړونده ادارو ته سپارلو په هكله د اداري اصلاحاتو او ملكي خدمتونو خپلواك كمېسيون رئيس ښاغلى احمد نادر نادري او د كاري ټيم سره استجواب.

دوهم: د لاندې مواردو په هكله د ملي پراختيا ادارې رئيس د استجواب.

اول: د هيئت اداري اړوندو پروژو د شمير په اړه معلومات وركول، ب: په هيئت اداره د كاركونكو د ګمارلو څرنګوالي، ج: د قرار دادونو وركولو تر لاسه كولو او پلي کولو څرنګوالی.

جناب رئیس صاحب! آجنداء امروزی ما همین بودن؛ ولی متأسفانه از هر دو اداره مسئولین نیامدند، دلایل اش را روان کردن، خردمند صاحب میخواند به تالار که چرا نیامدند، دلایل هم رسمی مکتوبی به ما رسیده.

رئیس مجلس:

اتل صاحب! مکاتیبی که روان کردند، دلایل شان را به سمع وکیل صاحبان برسانید.

نایب منشی:

همکار های عزیز! رئیس شرکت انکشاف ملی به جواب مکتوب ما چنین نوشتند از اینکه رئیس این اداره علاقه مند بود تا در مجلس اشتراک نموده به سولات وکلای محترم پارلمان پاسخ ارائه نمایند، اما نسبت این که سفر شان قبلاً منظور گردیده بود، به کشور ترکیه سفر کردند، بعد از بازگشت ایشان از سفر به شما اطلاع داده و هماهنگی میگردد تا در مجلس حضور یابند و پرسش های وکلای محترم مجلس نمایندگان در رابطه به تعداد پروژه ها، نحوه استخدام و قرارداد های این شرکت پاسخ و معلومات ارائه نمایند، این از شرکت انکشاف ملی است و همچنان از کمیسیون مستقل اصلاحات اداری هم مکتوب آمده نظر به تقاضای وزارت ها و ادارات محترم به دلیل عدم امکانات امتحان عملی بست های مسلکی در سیستم استخدام الکترونیکی تصمیم گرفته شد تا پروسه استخدام بست های مسلکی و تخنیکی رتبه سه و چهار وزارت ها و ادارات خدمات ملکی تحت نظارت این کمیسیون از طریق رقابت آزاد توسط خود ادارات مربوطه طی مراحل گردد، این به این معنی نیست که این کمیسیون پروسه استخدام رقابتی را از طریقی أخذ امتحان الکترونیکی از بین برده است، چنانچه قبلاً مسئولین مربوطه این کمیسیون منظور وضاحت بیشتر به اعضای محترم عدلی و قضایی ولسی جرگه به تاریخ 16\ 3 \ 1400 نشستی را دایر و پیرامون موضوع به تفصیل صحبت نموده و به سوالات شان پاسخ های قناعت بخش ارائه نموده، معلومات مفصل در این زمینه طی اعلامیه رسمی نیز در سایت این کمیسیون به نشر سپرده شده که اعلامیه متذکره به ضمیمه مکتوب هذا میباشد، از اینکه اکنون در وضعیت تشدید شیوع مرض کرونا قرار داریم، به منظور حفظ صحت و سلامت جانبین از حظور خویش در نشست عمومی استجوابیه با ارسال این نامه اکتفا مینمایم. بلی این جواب شان بود که خدمت تان خواندم.

رئیس مجلس:

وکیل صاحب ها! وقت بگیرید، یک یک نفر صحبت بکنید که به یک نتیجه برسیم. منشی صاحبان یاداشت بگیرید .

محمد رحیم علی یار:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب ، هیئت محترم اداری سلام صبح همه بخیر!

من فکر میکنم جناب رئیس صاحب! اگر وضعیت ما و شما به همین منوال ادامه پیدا بکند که هیچ اداره ای به خانه و به خواست مردم افغانستان تمکین نکند و حتی از حضور در خانه ملت جلوگیری بکند، من فکر میکنم که دروازه شورای ملی و دروازه ولسی جرگه بسته شود بهتر است. جناب رئیس صاحب! نظریات را گوش کنید، مشخص به ارتباط اقدامات کمیسیون اصلاحات اداری جناب رئیس صاحب! کمیسیون اصلاحات اداری بعد از پاس شدن قانون کارکنان خدمات ملکی یکی از دستاورد هایش این بود که بست های اول، دو، سه، چهار را الکترونیکی کرد و با الکترونیکی شدن امتحانات تعدادی از بچه های غریب، بی واسطه، بی پول، بی رشوت به ادارات دولتی راه پیدا کردند، اقدام اخیر اینها کاملاً در تضاد و در مخالفت با قانون خدمات ملکی است بخاطر اینکه بتوانند نور چشم های خود را، بخاطر اینکه بتوانند واسطه دار ها را، کسانی را که خود شان میخواهند در ادارات دولتی استخدام شوند، این طرزالعمل را تغییر دادند، دوباره بازگشت کرده به همان حالت سابقه کمیسیون خدمات ملکی و اصلاحات اداری، یکی از دستاورد های شان همین بود که بست های اول، دو را و سه، چهار را الکترونیکی کرده بودند، از مداخله نیروی بشری در آنجا جلوگیری میشود، هر کس لیاقت داشت و شایستگی داشت تا حدود زیادی استخدام میشود. من فکر میکنم جناب رئیس صاحب! ما و شما باید فیصله کنیم که این کار کمیسیون اصلاحات اداری و خدمات ملکی غیر قانونی است، باید امتحانات به همان روال سابقه بر بگردد، امتحانات الکترونیکی بست ها اعلان شود هر کسیکه واجد شرایط است فرم بگیرد بعد از اینکه فرم گرفت امتحان مطابق روال قبلی ادامه پیدا بکند، ضمناً جناب رئیس صاحب! مسئولین محترمی که امروز تشریف نیاورده، در باره اینها امروز باید یک تصمیم جدی، عاجل و قاطع گرفته شود تا کسی دیگر دوباره این رقم اقدام، این رقم برخورد با ولسی جرگه و خانه ملت نکند.

نایب منشی:

محترم کمین صاحب!

گل احمد کمین:

بسم الله الرحمن الرحیم

ښاغلی رئيس صاحب اداري پلاوي او درنو دوستانو واقعاً كوم دوستان چې را غوښتل شوي دي له ادارو څخه ښه خبره دا وه چې وضاحت وړاندې شوی وای زه فكر كوم که چیرې تر دې يو ګام بل وړاندې ولاړ شو او له دې دوستانو سره كمېسيونونو كې بحث وكړو چې اساسي ستونزه پر كوم ځاى كې ده او يو پېشنهاد مې بل دا دی جناب رئيس صاحب چې تالار پر ګروپونو باندې وویشل شي ګروپونو ته آجنډاوې وركول شي عملاً كار تر سره شي او نتيجه يې ترلاسه وكړو اوس تاسو ويني په ټول تالار كې همدغه د امنيت مسايل شريك وي چې مشكلات ډير مشكلات يي هر ورځ دا مسايل شريك كېږي خو پر دې باندې عملي كار نه تر سره كېږي ښه خبره دا ده چې څو مختلف ګروپونه جوړ شي عملاً كارونه وركول شي نتيجه يې واخستل شي تعقيب شي دا به د ولسي جرګې عملي كارونه وي تر جګړې موږ جناب رئيس صاحب ډېره غټه ستونزه د فساد اداري لرو جګړه ۴۰ كاله كېږي په افغانستان كې روانه ده جګړه به مو نابود نه كړي خو دغه اداري فساد چې په افغانستان كې روان دی په دغه اندازه باندې دا به د ملت نابود كړي نيست او نابود به یې وكړي راځي چې د دې مخنوی وكړو ښاغلی رئيس صاحب په دې وروستیو كې داخل د پارلمان كې يو ګروپ دوستانو ايجاد شوی دی چې دفساد سره ضد مبارزه مخ ته یوسي او د دې شومې پديدې په وړاندې جهاد اعلان كړی دی چې دا به نوره هم فراخېږي او رسماً به خپل موجوديت هم اعلان وي ښه خبره دا ده چې عملي مسايل سره شريك كړو كار پرې وكړو او مخ ته سره ولاړ شو اصلاحات اداري كمېسيون چې كومه پرېكړه كړې ده د هغوی څخه وضاحت و غواړو چې مشكل یې په څه شي کې دی چون اصلاحات اداري يو له هغه ادارو څخه ده چې په دې وروستیو كې واقعاً اصلاحات راوستلي دي خويش خالګي واسطه بازي او دا مسايل له منځه وړي دي او كوم تصميم چې اوس نيولی دی ددې پوښتنه هم وشي چې اساسي ستونزه څه ده په دې كې هدف څه دی او د څه شي لپاره دا تصميم نيولی دی د دې پر ځاى چې دلته په تالار كې بحث ور باندې كېږي ښه خبره دا دې چې په كمېسيون كې داخل مسلكي بحث ورسره وشي حتماً هغوی هم قانع كونكي ځوابونه لري او هغه له تالار سره شريك شي او بيا خپل تصميم په ګډه سره ونيسو مننه!

منشی مجلس:

محترم افضلی صاحب!

انجنیر میرحیدر افضلی:

بسم الله الرحمن الرحیم

به اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت اداری، همکار های عزیز!

جناب رئیس صاحب! اگر توخی صاحب اجازه بدهند که ما صحبت کنیم؛ ولسی جرگه به عنوان مظهر عالی تمثیل کننده اراده مردم افغانستان مطابق به قانون اساسی حق دارد و صلاحیت دارد که از ارگان های دولتی در مورد تصامیم شان، در مورد نظارتی که میکند از آنها سوال بکند؛ اما شما دیدید که ما دو اداره را که یک آن تا فعلاً ایجاد اش هم تحت سوال است و ما برای آن رأی ندادیم، دعوت کردیم بیایند پاسخ بدهند برای مردم افغانستان؛ ولی متأسفانه اینها حضور پیدا نکردند، این بی اعتنایی شان نشان میدهد که اینها بسیار کم کار هستند، اینها به نهاد های قانونی که در قانون اساسی افغانستان تسجیل شده اصلاً احترام قایل نیستند، در ضمن نهادی به نام اداره مستقل اصلاحات اداری صرف به نام مستقل مانده، آنجا امتحان هایش، کسانی در آن نفوذ دارند، به اساس واسطه مقرری ها آنجا صورت میگیرد، از مصوبه های که آنها میداشته باشند، دفاع کرده نمیتوانند. اداره انکشاف ملی جناب رئیس صاحب! از ترکیه مدیریت میشود، رئیس اش همین فعلاً در ترکیه است، معاون اش در ترکیه است، در ترکیه دفتر دارند، انجنیر ها را از آنجا استخدام کردند، بسیار جالب است و از آنجا اینها هدایت میدهند، گویا این که رئیس اداری به نام انکشاف ملی تهدید میشود در داخل افغانستان، فامیل خود را در ترکیه برده و خودش هم در ترکیه است، و از آنجا مدیریت میکند، قرارداد ها را چندین مرتبه نسبت به سکتور خصوصی بلند تر میگیرند و دو باره به سکتور خصوصی خود شان دست دو قرارداد میکنند، نرخ های شان سرسام آور است جناب رئیس صاحب! کیفیت کاری که اینها میکنند بسیار پایین است، شما قصر دارلامان را ببینید در جوار ما قرار دارد، پنج سال است کار این خلاص نمی شود، هرسال به نام قصر دارلامان اینها پول میکشند و مصرف میکنند و حیف میل میکنند. جناب رئیس صاحب! پیشنهاد مشخص من اینست که آجندا را به روز بعدی شما تغییر بدهید، به روز بعدی از پیش شان بخواهید بیایند، در عین زمان جناب رئیس صاحب! کرونا بسیار زیاد شده، من پیشنهاد میکنم که اگر رخصتی یا قرنطین کامل نمیکنید، جلسات خود را به هفته یک روز کاهش بدهیم چون سنا دیروز فیصله کردند یک روز کمیسیون میداشته در هفته و یک روز هم جلسه عمومی. جناب رئیس صاحب! پیشنها من را گرفتید؟ ما گفتیم جلسات خود را کاهش بدهیم به هفته یک روز چون وضعیت بسیار خراب است، شفاخانه ها پر است، همین امروز میبینیم که ما نصاب نداریم وقتی که نصاب نداشته باشیم، تصمیم گرفته نمیتوانیم متأسفانه! بخیر باشید تشکر!

منشی مجلس:

محترم لیلما ولی حکمی!

لیما ولی حکمی:

جناب رئیس صاحب! سلام وعرض ادب خدمت شما و دوست های محترم در تالار.

جناب رئیس صاحب! در قدم اول میخواستم که اگر هر ارگانی که داخل پارلمان نمیاید، دعوت میشود نمیاید، این اصلاً از دست خود ما و شما است، خود ما و شما خود را کم زدیم. شما چندید بار از مایک خود اعلان کردید که سرپرست وزیر ها پس میشوند به عوض شان رئیس صاحب جمهور گفتند وزیر های جدید را برای شما معرفی میکنیم، از این گپ شما که هروز است، نمیفهمم که تاریخ اش را کدام روز زود تر برای تان بگویم. وقتیکه ارگان ها برای ما کم ارزشی میکنند، پارلمان را کم میزنند بیایید یک گام قویتری بردارید. جناب رئیس صاحب محترم! پارلمان بسیار خورد شده، پیش مردم حیثیت خود را از دست داده، همان قدرتی که پارلمان داشت فعلاً ندارد این قدرت را. پارلمان واقعیت یک جایگاه خاص خود را داشته باشد به ملت افغانستان و به نماینده های مردم افغانستان، امروز پارلمان، پارلمانی نیست که مردم از آن هیبت داشته باشند. در بین پارلمان کسانی وجود دارند که اگر بیاید کدام وزیر صاحبان در تالار، به دعوت همین وکیل صاحب ها و دعوت ولسی جرگه، ما وقار خود را حیثیت خود را خود ما از دست میدهیم، از جای خود برخواسته میرویم، پیش وزیر عرض خود را در همین جا برایشان پیش میکنیم، همرای شان پُس پُسک میکنیم، خود ما خود را بی حیثیت ساختیم. من از جناب شما خواهش میکنم که جناب رئیس صاحب محترم! حیثیت پارلمان، بعد از این شما خود تان و اعضای پارلمان باید یک تمکین خاص برای داشته باشیم، وقار و حیثیت پارلمان را در جایش نگاه کنیم. پارلمان چیزی نیست که ما آنرا بی حیثیت بسازیم. پارلمان های دنیا، وقتیکه یک وکیل در یک جای میرسد، تمام مردم در هراس میشود که وکیل پارلمان اینجا آمده، ما اگر ده وکیل هم اگر یک جای برویم ،کسی هراس ندارد میگوید وکیل های کمیشن کار هستند، وکیل های معامله گرهستند، وکیل های مافیا هستند، شرم است، خجالت میکشد بنام وکیل امروز. من خواهش میکنم جناب رئیس صاحب! گرچه ما هیچ نصاب هم نداریم، شرایط بسیار حساس است، شرایط کرونایی است، اگر دو هفته پارلمان رخصت شود ،هیچ کدام کاستی وجود نمیاید. من خواهش میکنم که پارلمان را رخصت بسازید، از اینکه نصاب نداریم و م آجندا هم نداریم، یکی از روز گمی ها است، تشکر سلامت باشید!

منشی مجلس:

محترم رضایی صاحب!

خان آغا رضایی:

سلام مجدد جناب رئیس صاحب! بعضی از نازدانه ها هستند متأسفانه در حکومت که هیچ نوع تصمیم نه به اراده مردم دارند نه برای مجلس نمایندگان دارند، وقتیکه دعوت میشوند، نمیایند. ارگان های محل یکی از دیگر اداراتی است که هیچ نوع تمکین نه به مردم دارد نه به کمیسیون ها دارد و اصلاحات اداری و انکشاف ملی. رئیس ارگان های محل جناب رئیس! هر چه که میخواهد، میکند و همچنان اصلاحات اداری، در اصلاحات اداری فساد به اوج خود رسیده، یک کسی رشوت میدهد، کامیاب میشود و آن آدم میرود به خلاف قانون و آنجا تعیین میشود، کسانی هستند که کامیاب میشوند به نام ریزرفی، آنها را یکی دو ماه در ریزرف نگاه میکنند بعد از ریزرف، میکشند میگویند دوباره امتحان گرفته شود و حالا که اینها ملغا قرار دادند، به حق مردمی که واقعاً توانایی دارند، شایستگی دارند، لیاقت دارند ،آنها میخواهند در رقابت برای شان فرصت مساعد شود، از آنها فرصت گرفته میشود و انکشاف ملی همان رقمیکه وکیل صاحب ها گفتند، قرار داد ها را به چندین برابر بالاتر از شرکت های خصوصی قرار دارد میکنند، در حدود یک صد و چند نفر اینها در ترکیه کارمند استخدام کردند، دو سه منزل در یک تعمیر بسیار بزرگ در ترکیه دفتر جور کردند و همین ه رئیس عمومی انکشاف ملی در آنجا دفتر جور کرده، چه که ما توانایی در افغانستان نداریم، ما باید توانایی ایجاد کنیم، ظرفیت ها را به وجود بیاوریم، از خود شهروندان افغانستان، تا چه وقت ما برویم از بیرون بیاوریم، باید اینها دفتر را بیاورند اینجا، بیایند به مردم پاسخ بدهند که چگونه رفتند. مصرف یک کارمندی را که در آنجا به ده هزار دالر معاش میدهند، ما میتوانیم ده تا کارمند استخدام کنیم ،انجنیر مسلکی استخدام کنیم، از خود وطن استخدام کنیم، در این مورد به نظر من ما به یک آجنداء بعدی این را موکول کنیم و تغییر بدهیم که آنها بیایند تشریف بیاورند و جواب به نمایندگان مردم بدهن،د تشکر!

منشی مجلس:

محترم حمیده احمدزی!

حمیده احمدزی:

بسم الله الرحمن الرحیم

به اجازه رئیس صاحب و همکار های محترم!

جناب رئیس صاب! به تأیید صحبت های همکارم حکمی صاحب و جناب رئیس صاحب کمیسیون امنیت داخلی، واقعاً به ما بعضی از ادارات دولتی را که وزیر صاحب ها را که دعوت میکنیم اینها یا بهانه میکنند که در سفر هستند، در سفر نمیباشند، میگویند در سفر هستیم یا میگویند جلسه داریم، یا میگویند ولایت رفتیم، این یک مشکل بسیار جدی شده، اینجا خانه ملت است، اینها باید بیایند به نماینده های ملت توضیح بدهند، جواب بدهند، استجواب میشوند، همان توضیحات خود را باید داشته باشند، متأسفانه در این قسمت هیچ توجه نمیشود، در این قسمت شما توجه جدی کنید، حیثیت خانه ملت شما در نظر بگیرید و موضوع دیگر قسمیکه رضایی صاحب گفتند، که این بار دهم است ما رئیس ارگان های محل را به کمیسیون امنیت داخلی دعوت میکنیم، متأسفانه اینها حاضر نمیشوند یا میگویند به ولایت است یا میگویند به ارگ ریاست جمهوری است، به هر عنوانی هر جای که اینها خود شان لازم میبینند، بهانه میکنند، به هر صورت اش در این قسمت شما توجه کنید. هر کمیسیون مربوطه اداراتی که مربوط اش میشود مجبور است بیاید به خانه ملت پاسخ بگوید، خانه ملت وظیفه اش است، قانون برایش اجازه داده از حکومت نظارت کند، وقتیکه از اعمال اش نظارت میکند، اینها حاضر به جواب دادن نیستند به این معنی است که خود شان در فساد آغشته هستند، جناب رئیس صاحب! در این قسمت توجه جدی کنید، نگذارید خانه ملت دیگر در این قسمت به جنجال برود. تشکر!

منشی مجلس:

محترم سجادی صاحب!

داکتر عبدالقیوم سجادی:

جناب رئیس صاحب، همکار های گرامی! سلام وقت شما بخیر!

جناب رئیس صاحب! دو تا مسئله را میخواهم خدمت شما و همکار های عزیز یادآوری بکنم.

نکته اول اینست که در افکار عمومی مردم، در ادبیات سیاسی امروز جامعه ما در ارتباط با حکومت یک مفهوم به نام زنگ چور مطرح است. اگر دزدی و چور وجود دارد، شما باید باور کنید که خانه ملت مسئولیت دارد و شریک این قضیه است. ما باید در ارتباط با این رقم اقداماتیکه ادارات هیچگونه پاسخگویی به نمایندگان مردم ندارند ،مسئولانه اقدام بکنیم، اگر هم نتوانستیم کار دیگر انجام بدهیم حد اقل از خود رفع مسئولیت کنیم در پیشگاه تاریخ و مردم افغانستان. من میخواهم تأکید بکنم نظام جمهوری اسلامی افغانستان که امروزه حفظ اش برای همه ای ما و شما اهمیت حیاتی دارد بیش از اینکه در معرض تهدیدات ویرانگر دشمنان باشد توسط کسانی ویران میشود که حاکمیت قانون را نقض میکنند، حاکمیت قانون وقتی وجود نداشته باشد، اعتبار و اعتماد مردم نسبت به این نظام از بین میرود، چیزیکه متأسفانه امروزه ما و شما شاهد هستیم. در ارتباط با هر دو مسئولی که شما امروز در آجنداء داشتید من فکر میکنم که فقط اینکه ما اینجا شکوه، شکایت، داد و فریاد کنیم، کافی نیست جناب رئیس صاحب! همکاران عزیز بیایید مسئولانه اقدام بکنیم، از صلاحیتهای قانونی خود استفاده بکنیم آنچه که در کمیسیون اصلاحات اداری روان است نقض آشکار قانون است، هم بیرون کردن بستهای سه و چهار از امتحانات رقابتی و الکترونیکی و هم دخل و تصرف در لایحه وظایف برخی از سمتهای که افراد و بچه های مظلوم و غریب این مردم از طریق رقابت آنها را به دست آوردند، اینها را میخواهند تغییر بدهند تا افراد مورد نظر خود را جابجا کند. دو تا پیشنهاد دارم جناب رئیس صاحب! در ارتباط با جلسه امروز شما پیشنهاد اول این است که رسماً فیصله کنید که هیچ اقدام کمیسیون مستقل اصلاحات اداری فرا قانونی از منظر ولسی جرگه اعتبار قانونی و وجاحت قانونی ندارد و قابل تطبیق نیست، در مورد انکشاف ملی هم فیصله بکنید تا زمانیکه پاسخگو به مجلس نمایندگان نباشد، آنها هم هیچگونه اقدام قانونی از نظر ما نمیتواند داشته باشد، این دو را رسماً طی مکتوب رسمی به ریاست جمهوری اعلان بکنید که آنانیکه پاسخگو به مجلس نمایندگان نیستند، حاکمیت قانون را نقض میکنند و پایه های متزلزل نظام جمهوری اسلامی افغانستان را متزلزلتر و ویرانتر میسازند، تشکر!

شینکی کروخیل:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس! ما در وقت امتیازی وقت گرفته بودم و میخواهم که گپهای خود را به ارتباط وقت امتیازی صحبت بکنم، وضعیت امنیتی افغانستان واقعاً خیلی بحرانی است و من فکر میکنم که ما وکلا باید کارهایکه رسانه ها میکنند و خبر میدهند که چند نفر کشته شد یا کجا سقوط کرد، نباشد، باید که ما یک روز از کاری خود را اختصاص بدهیم به وضعیت امنیتی و صلح افغانستان که روز شنبه باشد با مجلسهای سری با حضور داشت مسئولین امنیتی واقعاً باید یک راه های پیدا شود تا وضعیت زیر کنترول بیاید. مسئله دوم را که جداً میخواهم اظهار کنم و پارلمان افغانستان هیچ از آن ذکر نکرد، اظهارات یا هشداریکه شاه محمود قریشی برای رئیس جمهور افغانستان بخاطر سفر اش به امریکا داد. شاه محمود قریشی در پارلمان پاکستان صدا میکند بالای رئیس جمهور افغانستان که شما نمیتوانید وقتیکه به امریکا بروید علت جنگ و ناامنی و یا ناکامی حکومت را توجیه بکنید به مداخله پاکستان، من فکر میکنم وقتیکه این جناب عالی به این جرأت به رئیس یک مملکت اینها هشدار میدهد باید پارلمان خاموش نباشد و از آدرس پارلمان باید جواب بگوئید که اگر خودت کدام کار در این راستا نمیکنید، چرا تشویش دارید؟ معلوم میشود که تمام استخبارات و آرمی های پاکستان کمک میکند برای تداوم جنگ نیابتی که در افغانستان جریان دارد حتی برای شان گفته اخیراً که شما تأسیسات دولتی را که عرضه خدمات میکند، انفجار بدهید. شاه محمود قریشی به عوض اینکه برای رئیس جمهور افغانستان هشدار بدهد خوب است که دیگر دست از جنگ نیابتی بکشد و بگذارد که مردم افغانستان خود شان تصمیم بگیریند و در جاهای که از مراکز فتواها صادر میشود برای تداوم جنگ در افغانستان و یا تجهیزات آماده میسازد، یا تریننگها میدهد، بهتر است که آن جاها را بسته کند نه اینکه برای رئیس جمهور یک مملکت اخطار بدهد و اینرا بداند که مردم افغانستان هر نوع مداخله ظالمانه که به پاکستانی ها خصوصاً بعضی از علمای شان که به هزاران فسادهای نا مشروع اخته هستند و در قبال افغانستان جنگ را دوام میدهند و توجیه میکنند، مردم افغانستان آنها را نمیبخشند، خوب است که به حیث یک همسایه مسلمان از جنگ نیابتی دستبردار شود تا هر نوع مسایلی که با افغانستان دارد از طریق مذاکرات پیش ببرند و طالبان را بالاخره تشویق بکنند که جنگ راه حل نیست و بهتر است که به مذاکرات روی بیاورند، تشکر.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! به ارتباط آجنداء که امروز داشتیم مهمانان تشریف نیاوردند که دلایل اش را شما شنیدید اگر نظر تالار باشد که همین دو هفته که حکومت اعلان کرده قرنطین را به ادارات، بعد از دو هفته دعوت شان بکنیم مجدد به تالار بیایند پاسخهای خود را بدهند، هر تصمیمی که تالار گرفت باز بگیرید. اتل صاحب یک لحظه! در این مورد کمیسیون اختصاصی چه نظر دارد؟ کمیسیون اختصاصی! خوب در کمیته رؤسا تعیین میکنیم. وکلای محترم! همین نتیجه گیری روز گذشته ما و شما مانده بود، همین را خدمت وکیل صاحبان قرائت میکنم، تصمیم به دست شما است.

وکلای محترم! شما گزارش کمیسیون محترم صحت، تربیت بدنی و همچنان درخواست وزیر صحت عامه در رابطه به گسترش موج سوم وایروس کرونا در کشور و خطرات احتمالی آن در جامعه و در جلسات گذشته شنیدید و یک تعداد از وکیل صاحبان ما و شما هم امروز پیشنهاد کردند، مجلس مشرانو جرگه دیروز فیصله نمودند که هفته یک روز مجلس عمومی، در یک هفته یک روز در کمیسیونها کار نمایند، ( سر و صدای وکلا بدون مایک در مجلس)؛ چون تصمیم است، آجنداء بوده مجبور هستیم به رأیگیری برویم.

منشی مجلس:

بلی رئیس صاحب! این طرح است به تالار بیندازید، رأیگیری میکنیم اصول همینطور است.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! از پیشنهاد کمیسیون اختصاصیست، یارباز صاحب چه شدند؟ این ایجاب نصاب نمیکند، نصاب حاضر مجلس است این، ( سر و صدای وکلا در مجلس)، خوب میشود علی یار صاحب را وقت بدهید، یک تن از این طرف و یک تن از این طرف میشود، سیلاب و انعامی صاحب را، ابدال صاحب بفرمائید، بفرمائید ابدال صاحب!

مخدوم ابدال الله محمدی:

بسم الله الرحمن الرحیم

رئیس صاحب محترم! احترامانه از شما خواهش میکنم، رئیس ما هستید، به هیئت اداری ما رأی دادیم، تالار را به دو نظر نبینید لطفاً! آجنداء باید شخصی نباشد، شما میبینید که افغانستان به چه حالت است. آجندای که شما پیش میبرید، حالا ما نگفتیم اصلاحات اداری را، شش ماه قبل برای شما گفتیم، یک سال قبل گفتیم که این ادارات واجب الاحترام غیر مسئول است؛ اما ما اراده محکم نداریم جناب رئیس صاحب! همین رقم است که حکومت قطعاً سر ما حساب نمیکند، اگر ما به قول خود واقعاً صادق باشیم شما روز شنبه یک جلسه اختصاصی بگیرید، در قدم اول کل وکیل صاحبان، اصلاحات اداری را لغو بکند اصلاحات اداری به خیر مردم نیست؛ اما خواهش من جناب رئیس صاحب! ما در این زمان از شما چه خواهش داریم، موضوعات امنیتی را شما مهم بگیرید، حالا مردم افغانستان فقط ضرورت به زنده ماندن خود دارد، یک کمیسیون خاص را بخاطر موضوعات امنیتی شما تشکیل بدهید و تماماً موضوعاتیکه از ولایات میاید، بررسی دقیق شود که آیا حکومت در موضوعات امنیتی آماده گی دارند یا خیر؟ آن وقت برایتان واقعیت ها معلوم میشود. فقط خواهش من در این وقت از شما اینست که کمیسیون خاص به خاطر موضوعات امنیتی شما دایر بکنید که مردم افغانستان به این آجنداء ضرورت دارند .اگر ما در قول خود محکم هستیم روز شنبه شما یک جلسه خاص بگیرید که اصلاحات اداری را به اتفاق آراء ما رد بکنیم.

رئیس مجلس:

ابدال صاحب! در مجلس های عمومی ما نصاب پوره کرده نمیتوانیم، جلسه فوق العاده از کجا بگیریم. همین فعلاً تو حساب کن همین دو هفته که نصاب چقدر بوده؟ ما همراه هفتاد نفر نمیتوانیم تصمیم گرفته، ( سر و صدای وکلا در مجلس)، اتل صاحب نوبت بدهید!.

رئیس مجلس:

انعامی صاحب بفرمائید!

څارنوال عبد الرؤوف انعامی:

با اجازه رئیس صاحب، همکاران محترم!

ما و شما در جلسات عمومی هم نصاب را پوره نمیکنیم در کمیسیونها هم، مهمترین کمیسیون، کمیسیون مالی و بودجه است، ما از هفت نفر، هیچ روز از پنج نفر بیشتر نیستیم، علاقه مندی بسیار کم است، به دلیل اینست که شفاخانه افغان جاپان به اندازه ای مریض است که دهلیزهایش حتی جای نیست، ایجاب میکند ما جلسات کمیسیون ها را و جلسه عمومی را با کیفیت تر داشته باشیم؛ اما روز های محدودتر، ما نمیگویم رخصت شود، وضعیت افغانستان ایجاب رخصتی و تعطیلی عمومی را نمیکند؛ اما ما یک بار در هفته باید جلسه عمومی داشته باشیم؛ اما با کیفیت و با کمیتی که ما بتوانیم تصمیم بگیریم و در کمیسیون ها هم خواهش جدی من از وکیل صاحبان اینست که هفته یک بار حضور پیدا بکنند تا قوانین پروسس شود و این یک گپ غیر معمول نیست، بزرگترین کشور های دنیا حتی چین در سال از سی جلسه عمومی بیشتر ندارد، این مهم نیست که ما هر روز جلسه بی کیفیت داشته باشیم، وکیل صاحبان انگیزه آمدن را نداشته باشند، در کمیسیون ها حضور پیدا نکنند، قوانین پروسس نشود باز بالآخره وقتیکه آجنداء جذاب نبود ما خود مان بیشتر در معرض این قرار میگیریم که در مورد مان قضاوت های منفی توسط رسانه ها و مردم افغانستان شود، مرضی که فعلاً آمده شفاخانه ها که پر شده، ایجاب اینرا میکند که تعدادی مان هم در کمیسیون ها کمی کاری کنیم و هم در جلسات عمومی به دلیل این جلسه داشته باشیم که موضوع امنیتی در افغانستان بسیار مهم است، حالت ما حالت فوق العاده بحرانی است و اگر نه ایجاب تعطیل دایمی را میکند.

ګل احمد كمين:

بسم الله الرحمن الرحیم

مننه.

جناب رییس صاحب د چین پارلمان ته اشاره کوو د چین پارلمان تقریباً ۲۶۰۰ نفره دی او هغوی یو جلا شکل د پارلمان لري هغوی عمومي غونډې او مسایل نلري او هغه بېل شکل لري پارلمان د افغانستان یوازېنی آدرس د ولس دی چې د ولس ستونزې او مشکلاتو ته انعکاس ورکوي که چیرې دا دروازه د ولس پر مخ باندې تاسې په دې بحراني حالت کې چې له یوې خڅه کرونا ده او له بلې خوا څخه جګړه ده بنده کړی دا به د ملت سره یوه ستره جفا وي هغه ولس چې موږ ته رایه راکړې ده هغه ولس به زموږ په اړه څه قضاوت کوي هغوی به وايي چې تاسې تر موږ ډېر مهم یاست چې موږ د جګړې په میدان کې د کرونا په دې مرض ناست یو او ژوند له لاسه ورکوو له مشکلاتو سره مخامخ یو او تاسې تالار بندوی او ځی خارج ته او هلته چکرونه وهی همدغه عمومي ذهنیت دی د ولس چې دغه کوي ، او د هېڅ یو وکیل وینه د یو افغان تر وینو مهمه نه ده چې هغه کېږي دلته موږ او تاسې کولای شو له صحي نګاه چې هم خپل تدابیر ولرو یوه، یوه چوکۍ خالي پرېږدو پر یوه چوکۍ باندې کینو فاصله په نظر کې ونیسو هغه ټول صحي تدابیر په نظر کې ونیسو دا کارونه موږ کولای شو چې کنټرول کړو خو دا د حل لار نه ده چې تاسې پنځه دېرش ورځې رخصتۍ ته پاتې دي پارلمان بندوی پنځه څلویښت ورځې بیا رخصتي راځي دوه نیمي میاشتې که دا تالار بند وي دا ولس به کومې خواته ځي یوازینی آدرس دغه ځای دی د سنا مثال تاسې مه ورکوی سنا مجلس یو بیل مجلس دی هغوی په هغه شکل چې د پارلمان لخوا څخه مشکلات او ستونزو ته د حل لار پیدا کېږي انعکاس ورکول کېږي هغوی په دې شکل نه دي ما مخکې پېشنهاد وکړ رئیس صاحب چې پارلمان دې په ګروپونو باندې وویشه هر ګروپ ته مختلفې آجنډاوې ورکړئ وخت ورته ورکړئ هغوی به کار ورباندې وکړي د سولې په مسایلوباندې د جنګ د راکمېدو په مسایلو باندې د کرونا پر مسایلو باندې په اقتصادي بحران د مخنیوي پر مسایلو باندې د فساد د مخنیوي پر مسایلو باندې ډېر مهم مسایل موږ لرو چې موږ کار ورباندې کولای شو که تالار بند کړو دا به له دې ولس له افغانستان سره یوه ستره جفا وي موږ هېڅ مهم نه یو له دې ولس چې ځو خپل ځانونه پټوو او د کرونا څخه ځانونه په امن کې کوو ښه خبره دا ده چې دلته صحي تدابیر ونیول شي او خپلو کارونو ته ادامه ورکړو آجنډاء که چېرې پیدا شي زه تاسې ته ډاډ درکوم چې ټول وکیل صاحبان به راځي چون دلته د آجنډاء نشتون دی د کار نشتون دی وکیل صاحبان کم علاقه شوي دي که چېرې دغه ګروپونه موږ او تاسې تنظیم کړو هر ګروپ ته یوه منظمه آجنډاء ورکړو هغوی کار ورباندې وکړي طرحې راوړي او بالآخره یې تعقیب کړي زه مطمئن یم چې ‌ډېر څه به په دې بحراني حالت په لاس راوړو، مننه.

نایب منشي:

سېلاب صاحب نوبت میرسد به کل تان! خالد صاحب به شما ، حاجي صاحب شاه پور به شما هم به کل تان ان شاء الله بحث میکنیم سر این موضوع تا اینکه به نتیجه برسیم، بفرمائید!

حاجي سید احمد سېلاب:

ښاغلى رئيس صاحب او د ولس معززو استازو فقر غربت بېكاري اقتصادي بحران او په څلور دېرش ولايتونو كې د وينو ویالې بهېږي دلته په شفاخانو كې اكسېجن هم نلرو او په ډېرو شفاخانو كې د بستر لپاره ځاى هم نشته د مريضانو، په داسې يو حساس وخت كې زه فكر كوم چې ډېر شرمونكې ده چې ولسي جرګه تعطيلاتو ته لاړه شي دا ولس به زموږ په مورد كې څه فكر كوي دا ولس به زموږ په مورد كې څه رقم قضاوت وكړي د وكيل وينه د كوم هېوادوال تر وېنې با ارزښته ده زموږ وينه تر چا له وينې سره ده او د ولس وينه زموږ تر كوم وكيل تر وينې كم رنګه او بې ارزښته ده، ښاغلى رئيس صاحب او د ولس معززو استازو! د ډاكتر صاحبانو يا د وزارت صحت عامې سپارښتونو ته دې غوږ ونيول شي فاصله دې رعايت شي لېكن دا چې تالار په داسې يو حساسو شرايطو كې رخصتېږي چې ولس مو په زرهاو مشكلات او دردونه لري دا ولس ته موږ سبا په كومو سترګو باندې ودرېږو دغه ولس به موږ ته څه ووایي چې په هغه وخت کې څلوردیرش ولایاتو کې د وینو ویالې بهيدلې په څلوردیرش ولایاتو کې د کرونا دردونکې، ځورونکې او وژونکې ناروغي وه، په څلوردیرش ولایتونو کې موږ د فقر، غربت او د اقتصادي بحران سره مخامخ وو تاسو په هغه وخت کې خپل د ژوندي پاتې کیدلو په خاطر باندې پارلمان رخصت کړ ، تعطیلاتو ته لاړلی او په خارج کې مو سفرونه کول، جناب رئيس صاحب! دا ښه پریکړه نه ده زه ستاسو او حاضر مجلس څخه په ډیر درنښت سره هیله کوم زموږ وینه تر هیچا با ارزښته نه ده موږ تر هیچا با ارزښته نه یو په داسې حساسو وخت کې هیله کوم چې د ولس تر څنګ ودرېږو او د ولس مشکلاتو او ستونزو ته رسیدګي وکړو او که تالار رخصت شو ولس او تاریخ به زموږ، د مایک قطع کېدل.

رئیس مجلس:

سیلاب صاحب! بیایید همینطور یک فیصله بکنیم که کل ما برویم در همین ولایات خود، در پهلوی نیروهای امنیتی خود ایستاد شویم سلاح بگیریم، در پهلوی مردم خود ایستاد شویم، فیصله هم میکنیم در میدان هوایی که هیچ وکیل را اجازه ندارد که به خارج برود، همه در ولایات خود بروند، در پهلوی مردم خود، در پهلوی نیروهای امنیتی خود قرار بگیرد، خلاف اصول نیست، اسحاقزی صاحب! همین پیشتر کمین صاحب گفتند ولسی جرگه ده کمیسیون اختصاصی دارد، مجلس عمومی دارد، در کمیسیونها اشتراک بکنید، بحث داغ بکنید سر موضوعات اساسی کار بکنید، بیاورید آجنداء خوب، آجنداء را کمیسیونها میاورد. اقبال صاحب را وقت بدهید.

محمد اقبال صافی:

با اجازه جناب رئیس صاحب، وکلای محترم!

جناب رئیس صاحب! شرایط بحرانی وطن را میدانیم هم از لحاظ امنیتی بحرانی است و هم از نگاه کرونا. دیروز ما یک مریض داشتیم، خدا شاهد است از کاپیسا آمد در پنج شفاخانه روان کردیم، با وزارت صحت عامه ارتباط گرفتیم که ای برادر می گویند اکسیجن است، اکسیجن درک ندارد، ما حتی یک کیلو گاز اکسیجن را در کاپیسا هم نداشتیم، حالا جناب رئیس صاحب! ولسی جرگه همین جا تربیون اش ، تربیون طالبان شده ، ما هر صدایی را که می کشیم که فلانی ولسوالی سقوط می کند، بچه ها در محاصره هستند این به نفع دشمن است. من فکر می کنم جناب رئیس صاحب! بهتر همین است که یا هفته یک روز بسازیم یا مسایل امنیتی را وکیل صاحبان از طریق مایک ولسی جرگه نگویند، این به آسیاب دشمن آب انداختن است. جناب رئیس صاحب! مسئولیت در این رابطه خود تان دارید ، ما هم داریم، ما مجبور هستیم صدای بچه های مردم را که محاصره هستند، بکشیم ، اگر آن را کشیده برویم، وضعیت دیگر هم خراب میشود، این را ما باید از طریق کمیسیون ها یا از طریق تلیفون ها با نهاد های امنیتی مطرح بسازیم یا از طریق شما. اگر هر کدام ما این مسایل را بگوییم که فلانی در فلانه ولسوالی محاصره، در فلانه جای محاصره هستند، این بی نهایت وضع امنیتی را دیگر هم خراب تر می سازد، محاصره را تنگ تر می سازد، بچه های که در خط هستند برای آنها بسیار ضرر است، این که گپ خود را برای ما میرساند ما باید از طریق تربیون ولسی جرگه دیگر نگوییم، فقط از طریق تلیفون ها با نهاد های امنیتی صحبت کنیم، بهتر همین است جناب رئیس صاحب! که ولسی جرگه ، اگر مجالس اش را هم می سازیم بخاطر کرونا، ما در نظر بگیریم که مردم از ما تقلید بکند، بازار ها فعلاً تعطیل نیست، ولسی جرگه که اینجا صدای خود را می کشد، حالا کمیسیون صحت پیشنهاد می کند، وزیر صحت میاید اینجا پیشنهاد می کند، نه گپ وزیر را می گیریم نه گپ کمیسیون مربوطه را می گیریم که عضو همین ولسی جرگه است. جناب رئیس صاحب! خود شما تصمیم بگیرید ، حداقل ولسی جرگه هفته یکبار یا این است که مجالس عمومی نداشته باشید، در کمیسیون ها کار کنیم. ما نمیخواهیم به تعطیل برویم، وکیل صاحبان بروند در ولایت های خود کار کنند، بیایند در کمیسیون های خود کار کنند، صرف به این خاطر رخصتی بدهید مجالس عمومی را که ما اینجا تربیون طالبان شدیم ، تشکر.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! اکثراً دیدگاه شان همین است که هفته یک و روز جلسه عمومی ، یک روز هم کمیسیون ها.

رئیس مجلس:

چون موضوع هر وقت که بحث اختلافی شود، مجبور هستیم به رأی گیری برویم.

منشی مجلس:

رئیس صاحب! به اسحاق زی صاحب هم وقت بدهیم، چیزی می گویند.

محمد عظیم محسنی:

بسم الله الرحمن الرحیم.

با اجازه جناب رئیس صاحب، وکلای محترم!

جناب رئیس صاحب! ما در قدم نخست امروز قطعاً نصاب نداریم، اصولاً نمیتوانیم بالای هیچ موضوع حتی به شمول این که پارلمان به رخصتی برود یا نرود که ما تصمیم بگیریم قطعاً ما نصاب نداریم. جناب رئیس صاحب،وکلای محترم! ما همیشه بالای حکومت انتقاد می کنیم ، بالای دیگران انتقاد می کنیم؛ اما مشکل اصلی و اساسی که برای خود ما است این را هیچ وقت متوجه نیستیم. جناب رئیس صاحب! خودت منحیث رئیس ولسی جرگه ، اگر بخواهی که یک پارلمان قوی داشته باشیم، یک پارلمان موثر و تأثیر گذار داشته باشیم، اگر شما اصول وظایف داخلی را بدون تعصب و تبعیض یکسان به همه تطبیق کنید، پارلمان به این وضعیت نمیاید. پیشنهاد من به خود شما همین است که از آغاز سال که اجلاس همین سال 1400 تا امروز همکاران تان را وظیفه بدهید حاضری را دانه، دانه چیک کنند، دست نخورد و بیاورید در مجلس عمومی، تمام وکیل صاحبانی که در همین مدت که غیر حاضری داشتند، امتیازات شان قطع شود و از چندین اجلاس باید محروم شوند، کسانی که تکرار می کنند غیر حاضری را باید نمایندگی مطابق اصول وظایف داخلی از نزد ایشان سلب شود، مطابق اصول ، ما خود به خود نصاب پیدا می کنیم ، اینجا نشستیم همه روز فقط همان گله و گلایه می کنیم، یکی مان سر دیگر مان همان مشکلات و گپ ها را چه می کنیم که مقصر کی است، مقصر کی نیست؛ اما متوجه خودمان نیستیم. آمدیم سر موضوعات و مشکلات که فعلاً مشکلات کرونا است، مشکلات امنیتی است در افغانستان، مشکلات فقر است، نظام را می بینیم که حکومت توانایی مدیریت همین نظام را ندارد، در این شرایط حساس، اگر تنها مشکلات امنیتی وجود دارد ، اگر بگوییم که حکومت به مشکلات امنیتی رسیدگی کرده نمیتواند، حداقل به قوانین افغانستان تمکین می کند، به قوانین افغانستان احترام می کند، می بینیم که کوچک احترام هم به قوانین نمیشود. افرادی که هیچ نوع مسئولیت ندارند به کار های شان ادامه میدهند. امروز در سکتور امنیت می بینید یک فاجعه، بلکل یک بحران مدیریتی در آنجا وجود دارد، در این قسمت ما بنشینیم یک تصمیم بسیار جامع به نفع مردم افغانستان بگیریم. پارلمان افغانستان، نه ما در صلح نقش داریم نه در موضوعات کلان ملی در این مملکت نقش داریم، این پارلمان متأسفانه رفته به اداره بسیار ضعیف و ناتوان تبدیل شده و مشکل اصلی به این است که خود ما نمیخواهیم که یک پارلمان قوی داشته باشیم.

غلام عباس ابراهیم زاده:

بسم الله الرحمن الرحیم.

با اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت اداری ، وکلای با عزت مردم افغانستان! السلام وعلیکم و رحمت الله و برکاة.

جناب رئیس صاحب! کسانی به پارلمان اعتنا نمی کنند، ما از شما خواهش داریم که رئیس کمیسیون اصلاحات اداری، آن کمیسیون اصلاحات اداری نیست، کمیسیون فساد اداری است، تمام فسادی که در آنجا صورت می گیرد، چوکی ها خرید و فروش میشود، در تاریخ افغانستان به این قسم نبوده ، باید امضای اینها را یا سلب صلاحیت کنید یا پارلمان آن را به رسمیت نشانسد. شرکت انکشاف ملی، خود آن یک قدرت است، خود آن یک قدرت است به پارلمان اتکا نکرده و امروز در پارلمان نیامده. جناب رئیس صاحب! خواهش ما این است که در مورد این هر دو جدی تصمیم بگیرید و سی سال است جناب رئیس صاحب! قربانی میدهیم ، چهار تا فیسبوکی از خارج میایند وزیر و رئیس و کسانی که در رأس حکومت هستند، چهار تا فیسبوکی میشوند، اینها فیر کردن سلاح را بلد نیستند، اولاد های مردم قربانی میشوند در جبهات جنگ میروند با ده هزار افغانی، اینها با معاش پنج لک افغانی اینجا در رأس قدرت قرار دارند. جناب رئیس صاحب! تمام کسانی که اگر پارلمان واقعاً پارلمان است، نمایندگان مردم هستند باید تمام ، هیچ وزیر حق ندارد، قانون از طرف رئیس جمهور و افراد رئیس جمهور شکستانده میشود و زیر پا میشود. همین وزرای که شما رأی ندادید، همین وزراء را تا هنور نگاه کردند، به چه دلیل نگاه کرده؟ همین نقض قانون است یا نیست، باید هر چه عاجل اینها معرفی شوند در غیر آن بودجه اینها هم قطع شود یا دروازه های خانه ملت بسته شود. موضوع سومی من جناب رئیس صاحب محترم ! موضوع کرونا است ، کرونا حالت بد را به افغانستان آورده، خداوند(ج) این را از سر مردم افغانستان دور کند! که ما هیچ چیزی نداریم. من هم عضو کمیسیون صحت هستم، کسانی دیگر هم در کمیسیون صحت هستند،بیایید یک گروپ از همین وکیل صاحبان از داخل تالار وظیفه بگیرند، بروند در ایران، پاکستان ، قزاقستان، ازبکستان برای تهیه اکسیجن که مردم ما را نجات بدهند ، فقط یک چهار گروپ ساخته شود، هر دولت کمک می کند برای مردم افغانستان که برای شان اکسیجن در اختیارش قرار بدهند در غیر آن جناب رئیس صاحب به ... قطع مایک

رئیس مجلس:

وکلای محترم! قسمی که محسنی صاحب گفتند:" ما نصاب نداریم، درست است ما نصاب نداریم؛ ولی سر کدام قوانین رأی گیری نمی کنیم ،سر یک نظر رأی گیری می کنیم ، رأی گیری سر نظر است، یک نظر وجود دارد که هفته یک روز جلسه عمومی با کمیت و یک روز جلسه کمیسیون ها ، همین را به رأی گیری می گذاریم. وکلای محترمی که هفته یک روز ، روز های دو شنبه جلسه عمومی و روز های یک شنبه جلسه در کمیسیون ها رأی موافق کارت سبز ، مخالف، کارت سرخ!

به استثنای هفت کارت سرخ به تصویب رسید، جلسه در همین جا ختم است.

و آخر دعوانا ان الحمدالله رب العالمین.

تهیه وترتیب: آمریت ثبت مباحثات وتنظیم امور تخنیکی جلسات(هنسرد)

استخراج کننده مطالب: محمد ایمل ویار،نثار احمد جمال،صدیقه بارکزی،زویا حکمتجو،خالد هجران و صدیق الله حنیفی.

مصحح لسانهای ملی: محمود جان همدرد، نصیبه عطائی، محمد ایمل دوست و الهام مهدی.