همینجا یک لیست بگیرید از وکیل صاحبان، نوشته هم شده شما بنشینید، لیست است خیر است که نام را بگیرد به نمبر را، بتاش صاحب تشریف بیاورید، نه، نه همدغه لیست وکیل صاحبان په ترتیب سره واخلي، بتاش صاحب بیاید تا که منشی صاحب میرسد، شما زحمت کنید بیاید صاحب اینطرف بنشینید، وقت بدهید ناصری را، وقت بدهید که تلاوت کند، خیر دی هر وخت موقت یو سړی نه وي کینی جایګاه باندې تشریف یوسی، وقت بدهید بتاش صاحب ناصری صاحب را که تلاوت کند، مایک ناصری را را آن کنید که تلاوت کند، بسم الله کنید.

تلاوت آیاتی از کلام الله مجید توسط محترم غلام حسین ناصری:....

د غونډې رئيس ( لومړی نائب):

جزا کم الله

نن شنبه ۲۷ میزان د ۱۳۹۸ کال اضطراري غونډه د افغانستان د نا امنۍ په خاطر او خصوصاً پرون د جمعې په لمانځه کې چې د ننګرهار ولایت د هسکې مینې ولسوالۍ د ګورګورۍ په کلي کې تقریباً په لسګونو او یا په سلګونو مسلمانان په شهادت رسیدلي دي ولسي جرګه دغه غونډه په اضطراري حالت کې راغوښتې ده په دې اړه باندې به بحث ولرو ولسي جرګه د دغې غونډې حاملین حکومت نه غوښتنه کوي چې د چا لخوا نه، ولې او په څه خاطر باندې دغسې حالات مخې ته راځي غوښته کوي، پوښتنه کوي په دې اړه باندې به بحث ولرو، وکیل صاحبان خپل اظهار نظر کوي په آخر کې بیا په دې اړه باندې یو تصمیم نیسو، وخت ورکړی بتاش محترم.

محمد الله بتاش، منشی موقت:

بسم الله الرحمن الرحیم

وکیل صاحبان محترم! امروز چنانچه رئیس صاحب اعلان کردند، مجلس ما مجلس اضطراری است به ارتباط حادثه المناک ولسوالی هسکه مینه دایر شده، به تعداد بیست و دو تن از وکیل صاحبان جهت صحبت ثبت نام کردند، من به ترتیب اسم های شان را میخوانم، مطابق اصول وظایف داخلی صحبت های شان را در سه دقیقه خلاصه بکنند.

محترم گل الرحمن همدرد!

گل الرحمن همدرد:

بسم الله الرحمن الرحیم

قدرمن رئيس صاحب او قدرمن همکارانو سهار مو نیک مرغه!

تر هر څه لمړی جناب رئیس صاحب! کومه دردونکې پیښه چې د هسکې په مینه ولسوالۍ کې شوې ده او زموږ ګڼ شمیر هیوادوال په شهادت رسېدلي دي دا موږ غندو واقعاً داسې الفاظ موږ سره نشته چې د دوی هغه غم، درد او رنج را کم کړي؛ اما دومره وایو چې الله تعالی دې دوی شهادت قبول کړي او بازماندګانو ته یې د زړه صبر غواړم.

جناب رئيس صاحب! د ولسمې دورې اکثره وکیل صاحبان له یو ستر آرمان سره راغلي هغه آرمان یې دا وو چې د خپل غمځپلي ولس اوښکې پاکې کړي او د دوی لپاره که کوچنی هم وي مصدر د خدمت وګرځېږي، کومه پیښه چې په هسکې مینه کې شوې زه پیشنهاد کوم چې همدغه نن یو هیئت د ولسي جرګې له آدرسه وټاکل شي او ننګرهار ته سفر وکړي ولسوالۍ ته لاړ شي دې کلي ته لاړ شي او د دې خلکو سره له نږدې نه وګوري او دا موضوع وڅیړيچې ولې دغسې دردونکې پیښه شوې که موږ د دې پیښې مخنیوی و نه کړو نو په راتلونکي کې به داسې پیښې نورې هم تکرارېږي نورې هم تکرارېږي زه وایم چې په هر قیمت کېږي د دې بدې پیښې عاملین باید پیدا شي او قابل د موخذه دي، دوهمه مسئله جناب رئيس صاحب! تیره هفته دلته یو مسئله مطرح شوله دا کوم په ۱۸ کالو کې چې کوم فساد تیلو په وارداتو کې دی او زیاتره خلک له دې ناحیه نه تشویش لري تقریباً په ملیاردونو ډالر تیل د مافیت په نامه راوړل شوي دي او دا یو څو مخصوص محدود شرکتونه دي چې دا د بیت المال پیسې دي زما پیشنهاد دا دی چې دې ته دې هم یو با صلاحیت هیئت وټاکل شي دا موضوع دې دقیق وڅيړي چې حقیقت څه دی یو شی دهی چې په افغانستان کې متأسفانه اتهامونه واردېږي مګر پلټنې نه کېږي چې دا اتهام څومره وارد دی، دریمه مسئله جناب رئيس صاحب! هیئت اداري ته زما پیشنهاد دا دی چې موږ باید دومره په بې سرنوشتۍ نه یو زما پيشنهاد دا ده چې دغه آجنډاء مخکې له مخکې جوړ شي خصوصاً کمېسیونونو ته چې قوانین دي هغه باید ولېږل شي او هغه باندې بحث وشي بیا وروسته تالار ته راوړل شي او په هغه باندې رأیګیري وشي یعنې هیواد کې مشکلات ډیر زیات دي ستونزې ډيرې زیاتې دي او زموږ ولس توقعات ډیر اوچت دي او پر ځای هم دي که موږ دې ولس لپاره مصدر د خدمت و نه شو ګرځېدلی دا ځای دې نښه وي چې پنځه کاله وروسته به زموږ هیوادوال په ټاکنو کې ګډون و نه کړي موږ د ولسمشریز ټاکنې ولیدلې چې یوازې یو اعشاریه اووه میلیونه خلکو ګډون کړی دا په دې معنا دی چې موږ کومې وعدې چې ولس سره کوو هغه ته رسېدګي نه کوو نو بناً ولس په ټاکنو کې بیا ګډون نه کوي، یوه دنیا مننه.

محمد الله بتاش منشی موقت:

محترم وکیل صاحب عبدالولی نیازی، تشریف ندارند، محترمه وکیله صاحب سائمه خوگیانی.

سائمه خوګیاني:

بسم الله الرحمن الرحیم

د محترم رئیس صاحب او درنو وکیل صاحبانو په اجازه السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

رئيس صاحب! تاسو ته بهتره معلومه ده چې پرون په ننګرهار کې د هسکې مینې ولسوالۍ د جودرې په کلي کې نه پوهېږم چې چاودنه وه ځکه څوک وايي چې هاوان دی، څوک وایي انتحاري دی، څوک وایي چاودنه ده خو بدبختانه زموږ سل تن ولسي خلک یې هلته شهیدان او زخميان کړل چې ۶۳ شهیدان دي او باقي نور زخمیان دي یعنې سلو نه بره، دغه عمل چې هر چا کړی دی دا اسلام دښمن ډلې دي او د اسلام ضد ډلې دي دا په دې معنی چې د خلکو زړونه د اسلام نه توروي او جوماتونو دروازې په خلکو تړي چې نور خلک جومات ته لاړ نشي او لمونځونه و نه کړي خو دا خلک دې دا په یاد ولري چې د افغانستان خلکو د خپل دین لپاره یعنې اسلام لپاره شرق او غرب ټول وښورولو او هیچا ته تسلیم نشو او دا آرمان دوی به دوی ګور ته یوسي او دوهمه خبر مې دا رئيس صاحب! چې زه سهار راغلم تالار ته متأسفانه د تالار دروازې بندې وې او خبره همدا وه چې موږ آجنډاء نه لرو ماته جالبه دا ده چې د ورځې سل نفره په یو ولایت کې تلف کېږي آجنډاء نشته، د سولې موضوع روانه ده آجنډاء نشته، د انتخاباتو په موضوع کې دا پنځه کمیشنران دې یو څه وایي درې دي بل څه وايي آجنډاء نشته، زموږ زیربنایي پروژې همدغه باید موږ او تاسو پرې خبرې وکړو چې راتلونکي بودجه کې ونیسو میاشت وروسته بودجه راځي او یوه نیمه میاشت وروسته آجنډاء نشته، یوازې یو قانون لپاره موږ ناست یو ودرېږه چې د کمېسیون نه موږ ته قانون راشي او بیا موږ پرې آجنډاء ونیسو، موږ د اکثرو کله چې فکر کوو د ډیرو وړو مسایل لپاره موږ فوق العاده جلسې نیسو اضطراري جلسې نیسو او مګر کله چې موږ موضوعات په تالار کې پیدا کېږي بیا د تالار دروازې بندې وي نو هیله مې دا ده دغه کوم کار چې وروسته زموږ د منډو او رامنډو نه د تالار دروازه خلاصه شوه او تر څو چې موږ هيڅ شی نشو کولای موږ د ننګرهار د خلکو لپاره عقلاً دوی سره غمرازي کولای شو نو د غمرازۍ لپاره تاسو دا دروازه باید نن وخته خلاصه کړې وای نو بله خبر مې دا ده چې په حکومت باندې او شوری امنیت باندې زما غږ دا دی چې دا خلک خو هسې دوه درې کاله ښه داعشیانو وځپل او ټول بې کوره دي در په دره ګرځي اوس چې لږ ورته امنیت جوړ شوی بیرته خپلو کورونو ته لاړل دغه رقم واقعه ورسره وشوه هر څه عاجل دوی ته دې مرستې ورسوي او د ولسي جرګې نه دې یو با صلاحیت هیئت هلته لاړ شي تر څو موضوع وڅیړي ځکه طالبانو دا پړه په غاړه و نه اخیستله او حکومت هم کله وایي چې هاوان دی کله وایي چې انتحاري دی، کله وايي ځانمرګی دی هیچا دا پړه په غاړه نه ده اخیستې نو دغه شي باید وڅیړل شي دا قضیه او بیرته باید ګزارش ولسي جرګې راوړي او حکومتي چارواکي راوغوښتل شي او په کلکه پوښتنه ترې نه وشي. مننه!

رئیس مجلس ( نائب اول):

مننه، مننه، بشردوست در این روز چه اعتراض دارید او برادر، اینجا کدام گپی نیست آنجا غم است، صحیح است در نمبر ات صحبت بکن دیگر.

محمد الله بتاش، منشی موقت:

رئیس صاحب! به اعتراض شان وقت داده شود یا نه؟

رئیس مجلس:

صحیح است اگر مطابق نبود بند کنید سر اش، پرېږدی چې جلسه اخلالوي چې وغږېږي.

داکتر رمضان بشردوست:

بنام حق و به یاد شهداء

من فکر میکنم که این نوع جلسه گرفتن خود اش توهین به خون شهداء ننگرهار است، از هیئت اداری هیچ کس نیست، از وکلاء نصف شان نیست، نصاب پوره نباشد ما تصمیم گرفته نمیتوانیم، من پیشنهاد میکنم، من پیشنهاد میکنم، پیشنهاد میکنم شما از مایک خود به هیئت اداری، به عرفان الله عرفان، به احمد شاه رمضان، به میررحمن رحمانی، به اتل عجلاً اختار بدهید که تا ساعت یازده و نیم نرسند، ما علیه آنها تصمیم میگیریم، اگر وکلاء امروز نرسد در جلسه ما در باره سرنوشت آنها تصمیم میگیریم که این جلسه رسمیت پیدا کند و توهین دیگر به خون شهداء نشود، این مسخرگی نیست( قطع مایک.)

رئیس مجلس:

آنها میرسند، تشکر، رمضان میرسد ان شاء الله بشردوست صاحب، در رابطه.

محمد الله بتاش، منشی موقت:

تشکر بشردوست صاحب، حالا حاجی هاشم فاریابی، حاجی صاحب محمد هاشم فاریابی، تشریف ندارند!

حاجی محمدهاشم فاریابی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس، هیئت محترم اداری و وکلای محترم، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، درود به روان پاک شهدا!

جناب رئیس صاحب! خصوصاً برادران مسلمان که دیروز، روز جمعه در وقت اداء نماز جمعه در ولسوالی هسکه مینه، بیش از شصت نفر از هموطنان ما شهید و تعداد زخمی شده اند. همچنان یک روز پیش دیگر هم به اساس انفجار موتر بم، تعداد از اطفال که در آنجا مصروف درس تعلیم دینی بودند، با وجودیکه متأسفانه اینرا تا حالا کس به عهده نگرفته، این تعداد از هموطنان ما که شهید شده اند، اولاً به فامیل های آنها ابراز تسلیت، صبر جمیل و برای زخمی های شفای عاجل از درگاه ایزد متعال میخواهم.

جناب رئیس صاحب! شما می فهمید که این عمل یک عمل غیر اسلامی و غیر انسانی میباشد، این را تقبیح میکنیم، بدبختانه دشمنان مردم افغانستان، هم دشمنان اسلام و هم دشمنان مردم افغانستان بدبختانه چنین حادثه را در وقت ادای نماز جمعه که یک رکعت را خوانده بودند، در رکعت دوم این حادثه رخ داد، یک حادثه بسیار دلخراش و غیر اسلامی میباشد، امید است که در این مورد با وجودی که ما هر روزه ما با اشکال مختلف اطفال، جوانان، زنها و فامیل ها، در بیش از چهار دهه میشود که به بهانه های مختلف به این شکل جانها شیرین خود را از دست میدهند، من در این مورد پیشنهادی را که دارم جناب رئیس صاحب! میتوانیم که با جلوگیری از انفجار و تدابیری که در مساجد و در تکیه خانه ها از طرف ارگانهای امنیتی و کشفی، در سطح مرکز و ولسوالی ها باید تدابیر گرفته شود و خود مردم متدین در مساجد و اهالی باید در این مورد هم تدابیر خود را بگیرند؛ چرا که در وقت نماز چنین حادثه اگر تکرار شد خدای ناخواسته، این بسیار یک حادثه غیر اسلامی یا انسانی میباشد. همچنان وکیل صاحبان که پیشنهاد کردند، من هم تأیید میکنم که یک گروپ هیئت تعیین شود تا بتواند این موضوع را برسی کند، با وجودیکه چهار دهه جنگ در وطن ما ادامه دارد، در این روزها گزارشی که از طرف یوناما سازمان ملل متحد که تلفات 9 ماه را آنها آماری که دادند، بیش از هشت هزار نفر در 9 ماه از افراد ملکی شهید و زخمی شدند متأسفانه، این آمار قابل تشویش و نگرانی است، با وجودیکه این آمارنسبت به گذشته زیاد شده. من پیشنهاد میکنم که اکثراً وکیل صاحبانی که در اینجا قرار دارند، امید است که هیئت اداری، بخاطر جلوگیری از کشتار و مداخلات خارجی، وقتیکه در طول چهار دهه شده است امید است که در این مورد با حوصله مندی از این کشتار باید جلوگیری صورت بگیرد، تا بتواند این حادثات دلخراش را جلوگیری نماید، هدف من این است که در پروسه صلح باید سهم گرفته شود که امید است از اینکه کارت سرخ را بالا کردند، من وقت خود را تکمیل میکنم، تشکر از توجه شما.

محمد الله بتاش، منشی موقت:

وکیل صاحبان لطفاً به جای خود تشریف داشته باشید، وکیل صاحبان!

محترمه وکیله صاحب ریحانه آزاد!

ریحانه آزاد:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جلالت مآب محترم رئیس، هیئت اداری و وکلای منتخب مردم، سلام و عرض ادب دارم!

جناب رئیس صاحب! حادثه خونین که در ننگرهار رخ داد، مردم افغانستان را یکبار دیگر به ماتم نشاند و این واقعاً برای مردم افغانستان به هیچ وجه قابل قبول نیست، ارگانهای امنیتی باید جوابگو در این مسأله باشند، چرا که اینها نمیتوانند یک مسجد را امنیت اش را بگیرد؟ باید خانه ملت به این موضوع بی تفاوت نباشد؛ بلکه ارگانهای امنیتی و کشفی را در خانه ملت استیضاح کند و یا استجواب کند که حد اقل چرا این حادثات پشت سر هم اتفاق می افتد و هر بار مردم افغانستان را به خاک و خون میکشاند و دوم این بار نباید از این قضیه ما این رقم عبور کنیم، واقعاً وقتیکه جان شصت و هفتاد نفر ما در افغانستان به خاک و خون کشانیده میشود، من فکر میکنم از این کرده فاجعه دیگر ما نداریم و باید خانه ملت در این مورد جدی و قاطع تصمیم بگیرد و حادثه که دلخراش است، من چون این حادثه را تجربه دارم، زخمی های که می مانند مردم فقیر و بیچاره هستند. جناب رئیس صاحب! باید یا حکومت افغانستان جدی برای بخصوص به آن زخمی ها توجه جدی صورت بگیرد و زخمی های که در آن حادثه شده و مردم فقیر است و نمیتوانند که خود را تداوی بکنند و کسانیکه حداقل نمیشود در خارج از کشور انتقال داده شوند، هر روز پیسه ها این طرف و آنطرف میرود مفت، چرا برای مردم افغانستان وقتیکه چنین حادثات میشود باید ما مشخص امکانات برای از این درنظر گرفته شود و حتا از خانه ملت، کسانیکه واقعاً میتوانند کمک بکنند باید کمک جمع شود، برای از آنها که تداوی شوند و این حادثه را من به شدید ترین الفاظ محکوم میکنم. و دوم مسأله صلح، یک عده واقعاً خیلی هر روز قضیه صلح را بالا میکنند، کدام صلح جناب رئیس؟ صلحی که هر روز ما را به خاک و خون میکشاند، صلحی که هر روز ما شهید میدهیم، صلح که هر اولاد ما در سنگرها، در ولایت ها و در تمام جای ها در شهرها حتا ما امنیت نداریم و صلح چه معنی دارد، این کلمه صلح چه معنی دارد که هر روز ما این را بالا میکنیم و صلح که نه مردم که هر روز جانشان گرفته میشود، نه در میز مذاکره هستند، نه مردم اقلیت ها و نه زنها و نه مطبوعات، کسانیکه واقعاً هر روز جان ما گرفته میشود و خارجی ها میروند به تنهائی خود صلح میکنند، من از جامعه بین المللی هم خواهش میکنم که قربانی اول را مردم افغانستان میدهد و شما چه حق دارید که بروید به سرنوشت ما تصمیم بگیرد و این بار خانه ملت، به این مورد هم جدی باید تصمیم بگیرد و یک فیصله داشته باشد، تشکر کارت سرخ را بالا کردید، من میخواستم در مسئله( قطع مایک.)

فریده حمیدی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

با عرض سلام و کسب اجازه از هیئت اداری!

واقعاً حادثه دلخراش که در یکی از ولسوالی های ولایت ما، ولایت جلال آباد رخ داد، همه افغانستان را تکان داد، بهشت برین برای شهداء، صبر جمیل برای بازماندگان شان و شفای عاجل برای زخمیان شان از خداوند متعال خواهانم. چرا همیشه ما باید شاهد همچنین حوادثی باشیم؟ بخاطر اینکه استخبارات ما ضعیف است، در قدم اول همکاران عزیز امنیت ملی ما و استخبارات ما فوق العاده ضعیف است، با نداشتن پرسونل کافی نمیتواند که در هر نقطه افغانستان رسیدگی کند که این مشکل بسیار مهم و اساسی ما است، پس بیاییم در قدم اول نیروهای امنیتی و امنیت ملی را خوب بخواهیم و از آنها بپرسیم که چرا در مساجد، حداقل برای نماز روز جمعه یک مروری ندارید در مساجد و نمی بینید که در اینجا کی ها میاییند، در حالیکه داعش، طالب و همه منکر هستند که ما این عکس العمل را نکردیم و این حادثه از طرف ما نشده و همچنان معلوم نیست نوع از این انفجار تا به حالا که این راکت بوده، این انفجار بوده، این ماین بوده و این چه بوده؟ پس بنابر این ما وشما هرچه عاجلتر، هرچه عاجلتر نیروهای امنیتی را بخواهیم و از آنها بپرسیم و هیئت تعیین شود و برود از نزدیک قضیه را برسی کند، از این به بعد ما باید به مردم افغانستان ثابت کنیم که پارلمان ما قوی است، در تمام حوادث و مشکلاتی که میاید قدم اول را پارلمان بلند میکند، تا دیگر ما زیر سوال مردم افغانستان نرویم.

و همچنان معاش معلولین و شهداء هیچ وقت به وقت وزمان اش داده نمیشود، همیشه مشکلات دارند و همه مردم به دروازه های وکلاء میروند که چرا معاش شهید ما داده نمیشود و اولاد ما چه بخورد؟ این مشکل بسیار مهم و اساسی است، تشکر.

عبدالولی نیازی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جناب رئیس صاحب و همکاران عزیز، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

گرچه امروز مطابق فیصله کمیته رؤساء باید بالای قوانین که بیش از صد قانون در مجلس افغانستان آمده که اکثریت شان فرامین تقنینی رئیس جمهور است کار صورت میگرفت، به دلیل از اینکه مردم افغانستان هم منتظر از این هستند که این قانون هم از فلتر مجلس، یک قانون آبرومند بیرون بیاید کار صورت میگرفت؛ اما به دلیل اینکه یک حادثه دلخراش در ننگرهار رخ داد، جلسه اضطراری صورت گرفت کار نیک است. جناب رئیس صاحب فلسفه وجودی حکومت ها به خصوص حکومت ما در افغانستان! حفظ جان، مال و عزت مردم افغانستان است، اگر حکومت افغانستان نتواند که تا هنوز نتوانسته مال مردم، جان مردم و عزت مردم را نگاه کند، تمکین به چنین حکومت و اطاعت از چنین حکومتی خود اش گناه است، شما میدانید که روزانه طالب و دشمن کسانیکه هستند، مردم افغانستان را میکشند، آنها مردم افغانستان را میکشند، آنها تاجک، ازبک، هزاره و پشتون را در میان شان هیچ تفکیک نمیکنند، ما وزیر داخله ای داریم که توانائی کم ترین کار را برای امنیت افغانستان نداشته و عملاً شما دیدید وظیفه اش این است که به خانه ملت بی عزتی را وارد بکند، وزیر دفاع ما چرا وزیر دفاع، وزیر داخله ور ئیس امنیت ملی افغانستان نمیتوانند در حالات غیر عادی که امروز زندگی در افغانستان واقعاً حتا در مساجد سخت شده، مردم به نماز جماعت رفته نمیتوانند چرا نمیتوانیم یک تغییری را بوجود بیاوریم، بعضی دوستان ما میگویند که وزیر داخله افغانستان در آن داخل وزارت صلاحیت ندارد، اگر صلاحیت ندارد چرا پیش روی مردم افغانستان ایستاد نمیشود و اعلان کند که من یک آدم بی صلاحیت، فاقد صلاحیت، کم ظرف و نا توان هستم، دیگر نمیتوانم که وزارت را پیش ببرم یک کسی دیگر بیاید، قحط الرجالی که در افغانستان نیست. عرض دوم من جناب رئیس صاحب! همه روز ما از غیر حاضری وکلاء شکایت داریم، ببینید یک تعداد از وکیل صاحبان از روزی که مجلس افتتاح شده، به استثنای روز های رأی دهی و ضرورت های کلان شان که وکیل صاحبان برای شان تیلفون کنند، برای خواندن قوانین هیچگاهی در کمیسیونها حاضر نمیشوند، عین شکل در مجلس عمومی اکثریت وقت متأسفانه ما نصاب نداریم، ما اینکه در روزهای جمعه هم اگر بخواهند در مجلس حاضر هستیم، در میان مردم افغانستان ما و همان کسانیکه هیچگاه به مجلس نمیایند، یک گونه در برا بر ما برخورد صورت میگیرد. توقع ما این است بعد از این لیست غیر حاضران را هر روز نوشته کنید مثل بچه های مکتب، در بیرون آویزان کنید مردم افغانستان در مطبوعات ببینند که برادر این وکیل صاحب در یک سال یک روز به مجلس حاضر میشود، در غیر از آن این درست نیست که همان بار مسئولیت را که یک وکیل غیر حاضر دائمی به دوش دارد، بار از او در گردن آن وکلای بیاید که دوامدار به مجلس حاضرهستند، قوانین را میخوانند، مسئولانه کارت سبز و سرخ بالا میکنند؛ ولی یک تعدادی که اصلاً نمیدانند قوانین که به اینجا میاید، آن قانون را نخوانده که کارت اش را سبز بالا کند یا سرخ، منتظر است که با تقلید از دیگران کارت بالا کند، تشکر.

مریم سماء:

سلام و وقت بخیر به تمام همکاران گرامی!

اولتر از همه فکر میکنم که فقط این را اشاره بکنم، اعتراض آقای بشردوست به جا است، حاضر بودن هیئت اداری من فکر میکنم اصل است، این نه تنها وظیفه قانونی شان است، من فکر میکنم در چنین شرایطی، با حادثه اخیر این وظیفه اخلاقی و انسانی شان هم است، پس از شما خواهش میکنم که تأکیید بکنید روی این مسأله. من درود و سلام میفرستم به روح تمام شهدای ما، خصوصاً شهدای حادثه اخیر و این را تسلیت میگویم به تمام مردم افغانستان، تعدادی که کشته شدند دردناک است و این تنها عدد نیست، متأسفانه هر روز ما قربانی میدهیم و با یک تعداد آمار و ارقام گپ را خلاص میکنیم، در حالیکه از دست دادن جان های ما تنها عدد نیستند، ما چرا در این کشور زندگی میکنیم؟ چرا در این شرایطی که هر روز کشته میشویم بازهم باقی ماندیم و زندگی میکنیم؟ برای حفظ این نظام است، برای حفظ این کشور است و برای حفظ ارزش مثل دموکراسی است، ارزشی که نسل سوم دموکراسی در این هجده سال، هزارها و میلیونها قربانی داده اند؛ اما یکی از مؤلفه های مهم دموکراسی که انتخابات است، متأسفانه در هر دور به آن صدمه زده شده، متأسفانه با آرای مردم بازی شده، این سرنوشت مردم است، رأی مردم است و این را دوباره میخواهم به کمیسیون مستقل انتخابات یادآوری بکنم که این انتخابات مطمناً با انتخابات گذشته متفاوت است، شکننده تر است، نه تنها بحث سرنوشت مردم مطرح است؛ بلکه سرنوشت دموکراسی در افغانستان مطرح است، مردن و زنده ماندن دموکراسی در افغانستان مطرح است، اگر این بار هم خدشه دار شود، متأسفانه دموکراسی در کشور نمی ماند؛ چون مردم دیگر حاضر نمیشوند در هیچ انتخاباتی دیگر پای صندوق های رأی بروند، پس خواهش میکنیم که با آرای مردم احترام بگذارند و به زمان تعیین شده از آن، آنرا اعلان بکنند، چطور است که کمیسیون مستقل انتخابات آمادگی برای بیش از 9 میلیون رأی داشته؛ ولی امروز سقف رأی نزدیک به دومیلیون است، چرا نمیتواند در زمان تعیین شده آن نتایج را اعلان بکند؟ ما این را نمی پذیریم و کمیسیون مستقل انتخابات به زودترین فرصت، باید در زمان تعیین شده اش این را اعلان بکند؛ چون مسأله دیموکراسی و مردم افغانستان است، تشکر.

محمد عالم ساعی:

بسم الله الرحمن الرحیم ، ایاک نعبد و ایاک نستعین.

جناب رئیس، وکلای معزز ملت معظم مردم افغانستان، السلام علیکم، صبح همه شما بخیر!

من هم به نوبه خود، با شدیدترین الفاظ حادثه ای را که از طرف تروریستان در ولایت ننگرهار بالای مردم عادی کشور ما صورت گرفته تقبیح میکنم، از خداوند متعال برای شهدای این حادثه المناک جنت برین و برای بازماندگان و ملت افغانستان صبر جمیل استدعا میکنم، امیدوار هستم؛ مثلی که خواهر ما گفت، به زخمی های این حادثه هر چه زودتر مقامات مسئول رسیدگی بکنند که تا باشد به زخم های حداقل مردم مرهم گذاشته شود و باعث کسب رضایت نسبی مردم گردد. شکی نیست که نیروهای امنیتی ما تلاش شبانه روزی دارند و در نقاط مختلف افغانستان، بخاطر سرکوب کردن دشمنان افغانستان تلاش میکنند و این تلاش شان در بسیاری از ولایات هم نتیجه مثبتی را داشته، که امروز می بینیم ولایت تخار از سقوط خلاص شده و جایگاهی در آنجا برای دشمن باقی نمانده. همچنان عملیات های وسیع که در ساحات مختلف ولایت بغلان، کندز و سائر ولایات امروز عملی میشود، این قابل تقدیر و تمجید است، شکی نیست که ضعف تا هنوز در بعضی از نهاد ها وجود دارد و باعث شهادت و از بین رفتن شهروندان افغانستان میشود؛ اما وظیفه وکلاء این باید باشد که در تقویت همه نظام صمیمانه تلاش بکنند. و در قسمت بازگشتاندن جایگاه اصلی ولسی جرگه، ایجاب میکند که هیئت محترم نسبت به هریکی از وکلا مصمم تر باشد و همچنان وکلا هم پابندی خود را به خانه ملت داشته باشند. من در اخیر میخواهم از بعضی از وکلای محترمی که دانسته ویا ندانسته، باعث بدنامی این خانه میشوند، از آنها هم خواهش میکنم لطفاً وقتیکه صحبت میکنند، اگر اشاراتی هم بالای کسیکه تخطی میکند داشته باشند نام بگیرند، نه اینکه وکلا بگویند ، از آن خاطر ما ناراحت میشویم، جمعی از وکلای محترمی هم که در تلویزیو می نشینند، در آنجا باز سرخ میاید سرشان و حمله بالای وکلاء و به این خانه میکنند، در اصل حمله بالای خود شان میکنند، اگر کسی مقصر است مستقیماً اشاره بکند و امیدوار هستم که هیئت محترم اداری، مطابق قانون رسانه ها از تلویزیون ها هم بازجویی بکند، تلویزیون ها هم هر روز دارند بخاطر بدنام ساختن این خانه، مساعی شبانه روزی میکنند، خواهش میکنم جناب رئیس و هیئت محترم اداری در این قسمت هم یک بازنگری بکنند، تشکر.

ګل احمد کمین :

بسم الله الرحمن الرحیم

د هیئت اداري، جناب رئیس صاحب، درنو وکیل صاحبانو په اجازه !

د ننګرهار د هسکې مینې ولسوالۍ د شهیدانو روح ته دعا کوم د څښتن تعالی له دربار څخه ورته د فردوس جنت غوښتونکی یم او د دې پيښې زخمیانو ته عاجله شفا غواړم، درنو وکیل صاحبانو، د ملت استازو مننه کوم چې نن مو د کاري ورځې په بدل کې یو اضطراري مجلس جوړ کړ په دې هیله چې له ځان سره طرحې او پلانونه ولرو په دي هیله چې همدا پيښه همدا دردونکې پيښه مو آخري پيښه شي، هر ورځ په ودونو کې بمبار کېږي، هره ورځ انتحار کېږي، هره ورځ پر مسجدونو باندې بمبار کېږي او په مسجدونو کې انتحار کېږي، دا په دې معنا چې ټوله مسئله افغانستان مظلوم ولس ته جوړه ده، هره ورځ سلګونه انسانان قتل عام کیږي هر ورځ مو انسانان خوږ ژوند له لاسه ورکوي خو تر اوسه پورې پس له اتلسو کلونو کې نه مو مسئول پیدا شو چې څوک مو د امنیت مسئول دی او نه مو هغه وپیژندل چې وژني مو. تر اوسه پورې لا همدا مسئله همداسې معما پاته ده او همداسې ګنګه پاته ده، متأسفانه هغه کسان چې دا مسئولیت ادعا کوي هغوی تر نمایش او فرمایش پورې محدود دي او ټول حرکتونه يې همداسې پاتې دي زما هیله له مسئولینو څخه دا ده چې زخمیانو ته عاجلې مرستې ورسیږي او د شهیدانو له کورنیو سره همد مرستې وکړي اساسي مسئله دا ده چې د دې پیښې مسئولین پیدا شي، تر اوسه پورې ولې ګنګه پاته ده. تر اوسه پورې ولې سلګونه ورته مسئلې ګنګې پاتې ده او مسئولین یې نه دي پيدا شوي ، د سلګونو ورته مسئلو لپاره هیئتونه ټاکل شوي دي ګروپونه جوړ شوي دي خو تر اوسه پورې هیڅ نتیجه هم نه ده معلومه شوې، څوک مو وژني ، تر څه وخت مو وژني د څه شي لپاره مو وژنی. په دي وروستیو کې د سولې مسئله هم ډيره ګرمه روانه وه خو متأسفانه د شخصي ګټو ړ چوکۍ د خوندیتوب او د قدرت د خوندیتوب قرباني شوله، لا تر اوسه پورې ځينې کړۍ آماده نه دي چې په افغانستان کې سولې ته غاړه کېږدي ځکه د هغوی شخصي ګټې دلته خوندي نه دي، دلته هغه کړۍ چې خپلې شخصي ګټو ته یې حساب کوي او تر ملي ګټه يې پورته ګڼي هغوی ته د افغانانو ژوند مهم نه دي، هغوی په مختلفو ځایو کې دي، هغوی د افغانستان په نظام کې دي ، هغوی د افغانستان په سیاستونو کې دي، د افغانستان په رهبرۍ کې دي، متأسفانه هره ورځ د افغانانو وینې تویږي خو دوی هیڅ پروا نلري له درنو همصنفیانو څخه مې هیله دا ده چې چون اضطراري مجلس راغوښتل شوی دی فقط په همدې موضوع باندې بحث وکړي او خپلې وړاندوینې او خپلې غوښتنې او خپلې طرحې وړاندې کړي د دې پر ځای چې شخص مسایل مطرح کړي او نورو مسایلو ته اشاره وکړي. مننه!

انجنیر هلمند هلمند:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئیس صاحب، اداري پلاوي او وکیل صاحبانو سلامونه اوپیرزوینې

په لومړي سر کې د هر هسکې مینې د جومات په لوی غم کې د ملت کور غمشریک بولم او په مراتبو تسلیت وړاندې کوم شهیدانو ته جنتونه او زخمیانو ته عاجله شفا هیله کوم.

قدرمنو وکیل صاحبانو زموږ اساسي مشکل او اساسي موضوع د حکومت سرپرستي او یا نه ځواب ورکونه د ملت کور ته ده، زه فکر کوم په لومړي سر کې موږ او تاسو ډير تاکید د ټاکنو کمېسیون باندې وکړو چې پخپل وخت باید ټاکنې اعلان کړي ولې چې دوی ته بیا د نهه میلونو یا اتو میلونو رایه ورکونکو لرله اما دلته تر دوه میلونو نه دي رسیدلي بیا هم نه اعلانیږي، تر څو پورې چې ټاکنې اعلان نشي د حکومت مشران د ملت کور لپاره ځواب ورکوونکي نه وي موږ موثر نه یو، زموږ موثریت د حکومت د مشرانو په ګمارنه کې او د ملت کور ته یې په ځواب ورکونه کې دی . راځم دوهمې موضوع ته، دلته زموږ بعضې ملګري د فساد بحث کوي، د فساد ټول مخالف یو اما زمان او مکان په نظر کې ونیسو کله چې د حکومت مشران زموږ لپاره ځوابګوی نه وي او موږ نشو کولای چې دوی تر فشار لاندې راولو که موږ ډير بحث وکړو ډيرې څيړنې وکړو بیا هم نتیجه نه ورکوي، نو هیله ده چې ټول د ټاکنو په اړه خپل مسئولیت وښایی او کوشش وکړی چې د ټاکنو خپلواکو کمېسیونونو باندې فشار راولو تر څو ټاکنې پخپل وخت اعلان کړي او ټاکنې شفافې ټاکنې اعلان کړي تشنجونه خلاص شي د همدي سره به د ملت کور بډایه او ولس ته ځواب ورکوونکی شي. مننه!

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان محترم! در جاهای خود تشریف داشته باشید، موضوع بسیار مهم است، بحث میشود .

خان آغا رضایی:

بسم الله الرحمن الرحیم

عرض ادب خدمت جناب رئیس و وکلای باعزت مردم افغانستان، السلام علیکم و رحمة الله برکاتهُ !

در قدم نخست من هم مراتب تسلیت خود را خدمت مردم افغانستان، بخصوص مردم عزیز ننگرهار و خانواده شهداء عرض میکنم و دعا میکنم که شهدای حادثه دیروز را خداوند جنت برین نصیب کند و برای زخمی ها شفای عاجل نصیب نماید. واقعاً حادثه دلخراشی بود که ما دیروز بیشتر از شصت و چند نفر هموطنان عزیز خود را در حالت عبادت از دست دادیم و تعدادی را هم زخمی داشتیم، من فکر میکنم با یک تسلیت قضیه حل نمیشود، باید ما مسئولین امنیتی را بخصوص ارگان های استخباراتی را بخواهیم و بیایند به مردم افغانستان جواب بگویند که این حادثه چه رقم رخ داده و چرا رخ داده است؟ اگر به یک تسلیت باشد که ما تسلیت بگویم خوب، هر روز در افغانستان حادثه رخ میدهد، باید بازخواست صورت بگیرد و پرسان صورت بگیرد، کم کاری در کجا بوده و تا چه وقت مردم ما بخاک و خون کشانیده شوند؟ مورد دوم من این است که بحث انتخابات، انتخابات قضیه کلان سرنوشت مردم افغانستان است، مردم افغانستان با تمام تهدید های که وجود داشت رفتند رأی دادند، ما باید زعیم مملکت و هر کسی که میاید رئیس جمهور مملکت میشود، باید از رأی واقعی مردم افغانستان باید رئیس جمهور شود نه از راه تقلبی، اصول یا طرزالعمل انتخابات همین را میگوید که رأی بایومتریک باید مورد اعتبار قرار داده شود، باید رأی سیاه از سفید جدا شود و فرهنگ تقلب از این وطن کنده شود، تا چه وقت تقلب بر سر مردم حاکم شود، شما ببینید کمیسیون انتخابات 2.6 میلیون سقف رأی را اعلان کرد و چند روز پیش آمد 1.7 میلیون اعلان کرد، یک میلیون تفاوت آمده، این باید بازخواست شود کی است که با سرنوشت مردم افغانستان بازی میکند؟ ما روزانه شهید میدهیم، زخمی میدهیم، میلیونها دالر مصرف شد، بخاطر انتخابات تا ما تمثیل دموکراسی را داشته باشیم، یک میلیون تقلب صورت گرفت اگر کمیسیون انتخابات در اینجا مسئول است، اگر رؤسای ولایتی است، باید باالآخره این معلوم شود و بعد از این ما عجله نداشته باشیم، دوستان عجله نکنیم باید رأی سیاه از سفید جدا شود و هرچه که رأی واقعی مردم افغانستان است بعد نتیجه اعلان شود و ان شاءالله همه قبول خواهد کرد.

بحث سوم را بسیار کوتاه اشاره میکنم که کمیسیون ها اگر بروند در کمیسیون ها جلسات خود را ادامه بدهند که ما آجنداء رسمی را به روز بعدی داشت باشیم که ما جواب برای مردم افغانستان بدهیم که هر روز به هر جای میرویم به همین مواجه میشویم که مجلس آجنداء رسمی ندارد.

و السلام علیکم و رحمة الله برکاتهُ!

رئیس مجلس :

منشی صاحب تشریف آوردند بیایند به جایگاه خود، اتل صاحب صحبت دارند، وکیل صاحبان در جاهای خود تشریف داشته باشید! وکیل صاحبان لطفاً چندین بار تقاضا کردیم در جاهای خود تشریف داشته باشید!

محترم مجروح صاحب!

غلام فاروق مجروح:

بسم الله الرحمن الرحیم

با عرض سلام خدمت جناب رئیس، هیئت محترم اداری و همکاران بزرگوار!

ابتداء به روح پاک همه شهدای ملت مظلوم و رنجدیده افغانستان، بخصوص شهدای دیروز ولایت ننگرهار درود و دعا میفرستم و برای مجروحین این حادثه دلخراش شفای عاجل طلب میکنم.

یقیناً حادثه دیروز یک حادثه دلخراشی بود که در افغانستان اتفاق افتاد و این مصیبت، مصیبت مردم افغانستان است و این یک جنایت نا بخشیدنی است که از جانب هر گروه و طیف که باشد و مسئولین استخباراتی افغانستان مکلفیت دارند که اول در قسمت وقایه چنین حمله ها و ثانیاً در قسمت پیدا کردن عوامل این گونه حملات آنها کار کنند، تلاش کنند تا این که تکرار نشود. عرض دوم که من داشتم، جناب رئیس صاحب! اگر بخیر لیست غیر حاضران را به رسانه ها می دادید هیئت اداری هم یاد شما باشد و افغانستان ازهر زمان دیگر حالا به صلح بیشتر نیاز دارد؛ اما یک صلح آبرو مندانه، یک صلح با عزت و یک صلح که غیر افغانستان و مردم افغانستان در آن نهفته باشد و گفتگو های صلح اگر از سر گرفته شود و ما را برساند به یک کار خیر، کار بسیار خوب است ، حرف بسیار خوب است، چه امروز و چه ده سال بعد چه صد سال بعد راه جزء رسیدن به صلح در افغانستان وجود ندارد، پس هر چه زودتر بهتر، یک روز هم که شود کار بسیار نیک است؛ اما چه کسی میتواند از افغانستان و مردم افغانستان نمایندگی کند، برای آوردن صلح در افغانستان طبیعتاً که دولت جدید میتواند چنین کار را کند و به نمایندگی از ملت افغانستان با مخالفین خود بنشیند، صحبت کند و به نتیجه برسد. هرچند کمیسیون انتخابات امیدواری های را برای مردم افغانستان به وجود آورد، بعد از ابطال آرای بدون بایومتریک ، امیدوار هستیم که این امیدواری ها را بیشتر کند و آرای سیاه را از سفید جدا کند و نتیجه آرای پاک ملت افغانستان اعلام کند، هر چه که باشد خیر افغانستان در نتیجه اعلام آرای پاک مردم افغانستان است، تا این که حکومت جدید منحیث نماینده بر حق و مشروع مردم افغانستان بتواند، با مخالفین گفتگو کند و راه های صلح را پیدا کند، نیاز است که از همین حالا آمادگی ها هم برای حکومت جدید و هم آمادگی ها برای آوردن صلح و ثبات دائمی در افغانستان گرفته شود و من امیدوار هستم که پارلمان افغانستان منحیث خانه ملت، منحیث نمایندگان مردم افغانستان و مظهر اراده مردم، در این راستا نقش اساسی و آنچه که شایسته پارلمان و شایسته خانه ملت و مردم افغانستان است، در اینجا بازی کند، تشکر.

رئیس مجلس:

حالا از منشی صاحب خواهش می کنیم صحبت های خود را بفرمایند، بعد از آن در جای خود تشریف بیاورند.

کریم اتل:

بسم الله الرحمن الرحیم.

جناب رئیس صاحب، هیئت اداري، درنو معززو وکیل صاحبانو همصنفیانو السلام علیکم و رحمت الله و برکاته سهار مو نیکمرغه ، جناب رئیس صاحب! اصول وظایف داخلي هر هغه فیصله چې د رئیسانو کمیټه کې کیږي هغه باید بیرته د رئیسانو کمیټه ماته کړي، معزز وکیل صاحبان حتماً د یو کمیسیون غري دي که چې اضطراري جلسه نیول کیږي رئیس د جرګې منشي ته دنده سپاري تر څو مربوطه کمیسیونو ته رئیسانو ته خبر ورکړي او دوی خپل وکیل صاحبان خبر کړي د اضطراري جلسې لپاره تالار ته راشي. زه سهار اته بجې خپل دفتر کې ووم او بعضې وکیل صاحبانو نهه بجې او څو دقیقې غوښتنه د تالار د خلاصیدو وکړله ددې په ځای چې موږ او تاسو په جریان کې واچوو او د تالار د خلاصیدو لپاره دارالانشاء ته وظیفه ورکړو تالار په خپل سر باندې خلاص شو. دویمه مسئله د تېرې هفتې د رئیسانو کمیټه د تېرې هفتې د رئیسانو کمیټه د یار صاحب په مشرۍ مخ ته وړل شوې ده فیصله د یار صاحب په امضاء باندې امضاء شوې ده دې لپاره چې باید منشي د جرګې په جریان کې اوسیږي چې وکیل صاحبان ته خبر ورکړي موږ د تالار د خلاصیدو په هکله باندې کوم اعتراض نه لرو، اما اصول که چیرې هیئت اداري تر پښو لاندې کوي د وکیل صاحبانو څخه بلکل په دې هکله باندې نه ګیله شته او نه هم څوک وکیل صاحبانو ته وایی چې تاسو تالار ته مه راځی، اما اصول داسې نه دي چې هر ورځ موږ په خپل سر باندې تالار ته راځو او تالار خلاصو وو ، رئیس صاحب څلور هفتې کیږي چې د آجنډاء لپاره یو کمیسیون د آجنډاء لپاره هیڅ موضوع نه لري چې موږ آجنډاء ونیسو کله چې موضوع تالار ته پیدا کیږي ټول انتقاد په هیئت اداري او بیا خاص په منشي باندې دی . دویمه مسئله د هغه وکیل صاحبانو چې هغوی نه په کمیسیونونو کې تشریف لري حاضري پوره کوي او نه په تالار کې د هغوی حاضری آماده ده هر وخت چې تاسو غواړی تالار ته راوړو او که چېرې نشرات یې ورکوی رئیس صاحب تاسو ته یې سپارو تاسې په دې هکله باندې هر تصمیم چې نیسی موږ آماده یو مننه.

غلام حسین ناصری:

بسم الله الرحمن الرحیم.

با درود فراوان به روان پاک همه شهدای ملت مسلمان افغانستان!

من در قدم اول راجع به موضوع مورد نظر میخواهم یاد آوری کنم که در کنار مصیبت های گسترده که ولایت های فاریاب، تخار، کندز، بدخشان و سایر جا های افغانستان مصیبت کلان که اتفاق افتاد، دیروز در جلال آباد، در شهر مدنی، در خانه خدا و در مسجد تعدادی از نماز گذران، مومنین و بندگان خالص خدا شربت شهادت نوشیدند، برای شهداء فردوس برین، برای بازماندگان تسلیت عرض کرده و برای زخمیان حادثه از خداوند متعال شفای عاجل میخواهم. در پیوند با این موضوع پیشنهاد ما این است که یک هیئت عاجل از طرف ولسی جرگه تعیین شود و ترتیبات کار را فراهم بسازید که امروز حداقل اش بعد از ظهر هیئت هر تعدادی که در نظر می گیرید حرکت کنند و بروند، آنجا تحقیقات خود را انجام بدهند، بعد از آنجا معلومات خود را با مردم شریک ساختند از آنجا بر گشتند، باز در قبال این حادثه نسبت به انجام رسالت و حکومت و امثال ذالک باید تصمیم گرفته شود پیشنهاد خاص ما همین است. موضوع دوم بسیار جای زنندگی دارد، هیئت محترم اداری که سه ماه شده اضافه کاری مزدوران این خانه پرداخت نمیشود، ما نقش نظارتی بر اعمال حکومت داریم، عرض من این است که باید اصلاحات این خانه آغاز شود، مردم این را انتظار دارند، تا وقتی که از اینجا اصلاحات آغاز نکنیم هرگز نقش نظارتی ما نسبت به حکومت، خارج از این خانه قابل تطبیق نیست این را جدی بگیرید هیئت محترم اداری، این بسیار مسئله مهم است به زیر دستان خود وقتی رحم نکردیم، باز جلاد ها میایند یکی پس از دیگری در گوشه و کنار افغانستان همه ما ها را بی رحمانه می کشد، به تهی دست خود و به کسانی که زیر دست ما هستند به اینها رحم کنیم، اینها عزت دارند، آبرو دارند ، اگر مرد هستند و اگر زن هستند، این یک موضوع. موضوع دوم که بسیار من امروز شرمیدم، خوب دقت کنید با صراحت گپ میزنیم، هیئت محترم اداری حادثه غم انگیز به این گستردگی اتفاق افتاده، همه مردم افغانستان منتظر هستند که امروز خانه ملت چه تصمیم می گیرد؟ ما میاییم با دروازه بسته روبرو میشویم این چه قسم هیئت اداری است؟ شما وقتی که میایید جلسه را آجنداء می سازید که بروید در کمیسیون ها کاری کنید که اول بیایید نصاب تان را تکمیل کنید، من آشکارا عرض می کنم، شما دائمی نیستید، در غیر آن باز جنجال ها کلان میشود، یک هفته فرصت داده میشوید اعضای محترم هیئت اداری، به وظیفه تان اگر خوب عمل کردید خوب عمل می کنید، در غیر آن باز این وکلاء است، دو ثلث را در ملأ عام تکمیل کرده و همه را به پایین خواهد کشید و کسانی دیگر را تعیین خواهیم کرد، ما نمیتوانیم بی عزتی و بی آبروی را بیشتر از این تحمل کنیم، یک بی عزتی تمام نمیشود، وکلاء رفتند در انظار عمومی و میدیا کار شان به کجا رسیده؟ شما نتوانستید از حیثیت ما دفاع کنید، امروز مکلفیت دارید، حادثه غم انگیز در جلال آباد اتفاق افتاده؛ اما وکلاء کاملاً میایند در عقب دروازه های بسته، قفل شده و بعد این فشار وکلاء باعث میشود که اعضای محترم هیئت اداری پیش بیایند، این هشدار را باید جدی بگیرید، اگر نصاب تکمیل نمیشود، فقط مقصر اعضای محترم اداری است، شما نباید به ما... کنید این جدی ترین موضوع را من نمیتوانم در لفافه گپ بزنم و بیشتر این هم به هیچ وجه حاضر نیستم که حیثیت خود را و حیثیت دیگران واقعاً به رهن و اجاره بگذاریم و بیاییم از بی کفایتی هیئت اداری دفاع کنیم، اگر میتوانید خوب کار را پیش ببرید یا الله و بسم الله، نمیتوانند محترمانه استعفاء بدهید، بیایند که جای شما کسان دیگر بروند، تشکر.

بلقیس روشن:

با عرض سلام خدمت حاضرین حاضر، حادثه دیروز ننگرهار را واقعاً که ما با آن مردم ابراز همدردی می کنیم، من نمیخواهم از کمله تسلیت و کلمه محکوم کردن استفاده کنم، بخاطر که این یک کلمه نمایشی و فرمایشی برای هر سه قوه ای بی کفایت و بی کاره این دولت تعیین شده، از غنی و عبدالله گرفته تا رحمانی و تا یوسف حلیم محکوم می کند و تسلیت می گوید؛ اما هر سه قوه اش، با بسیار بی ننگی و با بی بسیار شرمی می گذرد، من مطمئین هستم هیئت که در اینجا تعیین میشوند، اینها سفریه می گیرند، اینها که رفتند از والی و قوماندان تشریفات میخواهند ، اینجا که آمد در زیر خاک می کنند و معامله می کنند، از همین قوه که در داخل اش ما کار می کنیم؛ بناءً اگر هیئت میرود، پیشنهاد ما همین است که بدون سفریه برود، بدون مصرف کردن برود و دروغ نگوید، ما حادثات را در سی وچهار ولایت داشتیم و همیشه کمیسیون تعیین شده، از کابل شروع کنیم در پیش چشمان همه ما تا حادثه کندز، حادثه جلال آباد، حادثه کندهار، حادثه فراه و حادثات که در تمام ولایات افتاده، هیچ کدام اش نتیجه نداشته که تصمیم گرفته شود و مردم بگویند آفرین فلانی بخش توانست که حداقل یک ابراز همدردی خوب همرای ما کند؛ بناءً اگر نمیتوانیم، اگر برای سازش میرویم، اگر میرویم که به خون آن مردم پای بگذاریم، لطفاً مردم را توهین نکنید، بگذارید مردم را که خود شان به این آگاهی برسند مقابل تمام بی کفایت ها چه از طالب که خون شان را می ریزاند، چه از داعش و چه از اینها که بنام شان حکومت و حاکمیت می کنند، من واقعاً ابراز همدردی همان طوری که وکلای دیگر گفتند، وقتی یازده بجه شب ما جلسه اضطراری می گیریم، بخاطر پاک کردن همان خجالت خود خواهی های ما، لطفاً امروز دروازه را بسته نمی کردید، وقتی میاییم می گوییم رسانه ها ما را تخریب می کنند، باز نمی آمدید که رسانه ها به خنده بگویند که اینها آجنداء ندارند، چرا آجنداء نداریم؟ هیئت اداری در کجا است؟ وقتی که بعضی دوستان می گویند که ما ناراحت می شویم که می گوید پارلمان این قسم است، من صدا می کنم هر آن کسی که وجدان دارد، هر آن کسی که به نمایندگی مردم آمده، دیگر لطفاً نام شان را بگیرید، از سر آقای رحمانی وقتی نمیایند تا چهار نفر که در پائین تر نشستند تا این قطار که است، آن شهزاده های که نمیایند نام شان گرفته شود، آن خانم های که گم هستند نام شان گرفته شود، اینها در کجا هستند؟ اینها چه می کنند؟ بناءً ما می گوییم این یک سازش مطلق است، این یک پارلمان بی کفایت است، سازش کار است، بی کاره است، آن تعدادی که نیست، اگر اکثریت که خاموش گرفتند صدای خود را نمی کشند، صدای خود را بکشند تا بی کفایت نباشد، چهار تا بی کاره قلدر را از این جمع جدا کنند، اگر اقلیت که کار می کنند، اکثریت تنبل، مفت خور و معامله گر را رسوا کنند در اینجا، تا دیگر راستی هم که از این خجالت بیرون شویم ما، نام بگیرید بد شان میاید، نام نگیرید بد شان میاید، هئئت کمیسیون رؤساء من می گویم که بی کفایت ترین هیئت است، هر روز میرود آسان ترین اش چیست، پنج شنبه ما جلسه های کمیسیون ها را نمی گیریم، رخصت است بروید معامله کنیم، چرا پنج شنبه ها را رخصت کردید؟ روز شنبه را چرا جلسه، دو هفته است که شما جلسه ندارید، آن هفته هم نداشتید واین شنبه هم نداشتید، پس ما برای مردم دروغ نگوییم، دیگر به هیچ ماسک نمیتوانید پنهان کنید خود را، بگوییم که بی کفایت هستیم، بگوییم که مردم بازی خوردند، این مشکل را تا وقتیکه حل نکنیم ما، اگر آجنداء نداریم پروسه صلح این چند وقت(قطع مایک .)

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان نهایت محترم! امروز به اساس فیصله کمیته رؤساء کار در کمیسیون ها بوده، کار در کمیسیون ها جدی پیش میرود، بخاطریکه بسیار اسناد تقنینی در کمیسیون ها موجود است، اینکه مسئله جلال آباد رخ داد، و اقعاً وکیل صاحبان ما از احساس مسئولیت که داشتند این جلسه اضطراری را گرفتیم، حالا ضرورت است که وکیل صاحبان پیشنهاد مشخص خود را بگویند، پیشنهاد مشخص از طرف وکیل صاحبان شود که ما و شما امروز هم از کمیسیون ها ماندیم و هم جلسه اضطراری را که گرفتیم به یک نتیجه برسیم، حادثه صورت گرفته این حادثه اول نیست، حادثه آخر هم نیست، شاید بسیار حادثه های دیگر رخ بدهد، حالا همین امروز که ما و شما همین جلسه را گرفتیم، پیشنهاد مشخص شود که ما به ارتباط همین قضیه جلال آباد که همین حادثه رخ داده چه کار باید بکنیم. وکیل صاحبان کوشش کنند که به ارتباط موضوع که امروز ما و شما جلسه را گرفتیم صحبت کنند، خارج موضوع نه روند که ببینیم که چه کار کرده میتوانیم، گپ وکیله صاحب بلقیس که نه به تسلیت گفتن این وطن جور میشود نه به محکوم کردن، یک پیشنهاد مشخص که خانه ملت امروز همین جلسه را که گرفته، یک پیشنهاد مشخص باشد که ما و شما به نتیجه برسیم.

منشی صاحب وکیل صاحبان را وقت بدهید، از وکیل صاحبان خواهش میکنم که سر اصل موضوع گپ بزنند.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! اگر اجازه شما باشد کسانیکه بیرون از این موضوع صحبت میکنند، من مایک شانرا قطع میکنم، مشخص موضوع را پیشنهاد کنند. صحیح است وکیل صاحبان کسانیکه بیرون از آجنداء صحبت میکنند، مایک شان را قطع میکنم.

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان امروز جلسه فوق العاده و اضطراری است که ما و شما به یک نتیجه برسیم، همین غم شریکی ما را، همین تسلیت ما را، همین محکوم کردن ما را به چه شکل ما و شما پیش ببریم.

خالد اسد:

د لوی او بښونکي خدای په نامه

د هیئت اداري او د وکیل صاحبانو په اجازه!

جناب رئیس صاحب! یقیناً موږ نن اضطراري غونډه لرو او موضوع مشخصه ده، هغه وکیل صاحبان چې نورو موضوعاتو ته ځي زما په نظر هغه اصول چې موږ ته ټاکل شوي دي د هغوی نه مراعت کول دي، کله انتخاباتو ته که ځي کمېسیونونه دي د هغو وظیفه ده، موږ ته چې هغه څه شی ولس او قانون صلاحیت را کړی راځی په هغه چوکاټ کې وغږيږو.

د جلال آباد موضوع لپاره باید هیئت اداري په اول کې اقدام کړی وای او بې له دې نه د تېرې ورځې پرېکړې په اساس یې کمېټې د رؤساء کې شوې وای باید اضطراري جلسه نیول شوې وه، خو ښه ده چې ونیول شوه که نه وه دغه شرم په کوم ځای وړلو چې ولس به وویل چې د خپل یوې موضوع لپاره د شپې په یوه لس بجې جلسه نیوله او نن دوه شپېته افغانان شهیدان شوي دي دوه شپېته په یو مملکت کې که بل ځای یو نفر مړ شي ټوله دنیا د هغه مملکت له رئيس جمهور، له قاضي القضات، له وزیر، له رئيس امنیت ټول راپورته کېږي او د هغه د غمرازي لپاره د غمشریکي لپاره او د دې موضوع د څېړلو لپاره یو غږ او یو آواز کوي، متأسفانه دوی مملکت کې یواځې هماغه غمشریکي نور هېڅ پلان نه لرو نه طرح لرو همدغه نن ورځ به وي نن به يې ارګ هم و غندي نن به یې ریاست اجرائیه هم وغندي نن به یې موږ پارلمان هم دا موضوع وغندو ولې نتیجه به هېڅ هم نه وي، راځی هغه کار وکړی چې د ولس ته بیا موږ همداسې واقعات یو ځای چې یو ځای دوه شپېته سل نفره زموږ شهیدانېږي ددغه مخه و نیسو، راځي په یوه غږ بې غیر له هغه سیاسي، قومي او ژبني تعصباتو نه راځی ووځو ددې ولس غم وخورو، راځی نن په یوه آواز هغه څوک چې د ولس او دې خاورې ته وفا دار دی او یقیناً په امنیتي ځواکو کې کار کولای شو د هغه ملاتړ وکړو، نه د هغه چا چې فقط یواځې فیسبوکي کارونه کوي، د نن ورځې لپاره موږ ته څه په کار ده، راځي یو قوي هیئت بې له دې نه د افغانستان د هرګوټ نه هر وکیل صاحب چې وي د جلال آباد ته لاړ شی موضوع هلته وڅېړی چې په دې کې مقصر څوک دي، طالب وايي ما نه دی کړی داعش وايي ما نه دی کړی، حکومت وایي ما نه دی کړی، دا څو شول آسمان نه راکټ راولوېده له آسمان نه دا انفجار وشو، د دې موضوع د څېړلو لپاره راځی په کلکه، په کلکه دا ولس زموږ دی، موږ دا دلته راغلي یو دې تالار ته عزت او حیثیت که را کړی همدغه ولس را کړی چې نن په یو مسجد کې شپېته اوویا نفره شهیدان کېږي بله چا نه دی را کړی، راځي د دغه ولس د غږ اورېدلو لپاره یو قاطع هیئت وټاکی ولاړ شی موضوع هلته وڅېړی د هغه نه بعد د محلي د هغه ولایت له امنیتي ځواکونو راغوښتنې سره یو ځای را وغواړی وزیر د داخلې، وزیر ددفاع، رئيس د امنیت دا موضوع کلکه کړی ترڅو به موږ همدا حال وي، کمېسیون وټاکل شي ولې پنځه ورځې بعد یې نتیجه نه وي، دا ځل یو کار وکړی چې ولس ته که چا نه منل که چا سیاسي تعاملات کول، که چا ژبني، که چا منطقوي تعاملات کول د هغه غږ همدلته پورته کړی، د خدای په خاطر ترڅو به زموږ دا حال وي، لطفاً رئیس صاحب! هیئت وټاکی ولې هیئت با صلاحیته چې بېرته نتیجه دوه ورځې بعد دې تالار ته راوړي. مننه!

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان همین هیئت را که میگویید، همین هیئت را مشخص بسازید، بگویید که فلانی، فلانی از این کمیسیون از آن کمیسیون که سر آن ما و شما، همین وکیل صاحبان میگویند یک هیئت قوی، همین قوی هدف شان را نمیدانم چه است از هیئت قوی، همه وکیل صاحبان را وقت بدهید، تمام وکیل صاحبان صحبت خود را بکنند، تا دیگر هم صحبت میکنید ما هستیم.

داکتر رمضان بشردوست:

بنام حق و به یاد شهداء

من اعتراض داشتم در آن وقت اعتراض من را اگر اشتباه نکنم تنها آقای رحمانی شنید و از هیئت اداری فعلاً دو نفر شان هم غایب هستند. من به این عقیده هستم همانطوریکه در پشتو میگوید( که ځان اصلاح کړی جهان اصلاح کړی) تا زمانیکه اینجا اصلاح نشود، هیچ جای را شما اصلاح کرده نمیتوانید، ما زمان خود را اصلاح میتوانیم که قانونی برخورد کنیم، متأسفانه ما تنها احترام که نداریم به قانون خود نداریم. حادثه دلخراش ننگرهار ساعت یک و نیم بجه، یک بجه صورت گرفته بود روز جمعه، سه شنبه گذشته به تمام وکلاء مسچ فرستاده شده بود که امروز جلسه وجود ندارد، در کمیسیون ها جلسه داریم، در کمیسیون که جلسه شما اشاره میکنید این هم منافقت سیاسی است، در کجا تو جلسه میگیری روز شنبه؟ در اتاق که سنا جلسه دارد؟ ولسی جرگه و مشرانو جرگه به جزء دو کمیسیون اش یا سه کمیسیون اش جلسات شان در یک محل صورت میگیرد با سنا، روز شنبه نوبت آنها است، پس شما نمیتوانید که در آنجا جلسه بگیرید و جای دیگر هم ندارید، این یک نوع خاک به چشم مردم انداختن است، ما جلسه اضطراری، جلسه فوق العاده در اصول وظایف و در قانون خود نداریم، به جزء فوق العاده که رئیس جمهور دو اتاق را میتواند که بخواهد، اگر شما واقعاً دل تان به مردم ننگرهار می سوخت و این یک نوع خاک پاشیدن به چشم شان نیست، چرا جمعه شما جلسه کمیته رؤساء را دایر نکردید، به تمام وکلاء مسچ نکردید که شنبه ما جلسه داریم، جلسه کمیسیون ها نیست، آجنداء اش یک موضوع بسیار مهم است و ما حاضر بودن کل وکلاء را میخواهیم منجمله هیئت اداری، پارلمان مسخرگی نیست که یکی بگوید دروازه اش بسته شود یکی بگوید باز شود، یکی بگوید ما این آجنداء را داشته باشیم و یکی بگوید این آجنداء را، پارلمان کمدی نیست که یک نفر از وکیلان کارهای هیئت اداری را پیش میبرد و از هیئت اداری نیست، امید است که اول این کار را شروع کنیم.

دوم کار که ما میتوانیم وکلای محترم! بیاییم خود ما باید به نیروهای که قانون را احترام میگذارند احترام قائل شویم، هیئت فرستادن، من در این جلسه منجمله خودم انسان های را نمی بینم که آنها بروند در ننگرهار در مقابل والی، قومندان، رئیس سنا، یار و چندین کلان های ننگرهار که مردم را گروگان گرفتند ایستاده شوند، اول تصمیم با کی میگیری اینجا که وکلایت حاضر نیستند، وقتی نصاب ات پوره نباشد، آجنداء ات قانونی نباشد و هیئت کار ولسی جرگه امروز جلسه قانونی شروع نشده باشد، قانونی تصمیم گرفته نمیتوانی، اگر ما میخواهیم که غیر از این یک جلسه بگیریم با اهمیت، وکلاء حاضر باشند، هیئت اداری حاضر باشند، مسئله ننگرهار مطرح شود در اصل آجنداء باشد، اول ما همین ده دوازده والی که در این چندین سال در ننگرهار رفتند، هر سال یک والی تبدیل میشود، وتمام والی ها میگویند که فساد زیر پای کلان های ننگرهار است که بالای خون مردم ننگرهار تجارت خود را میکنند، اینها باید خواسته شوند، روبه روی نمایندگان به ملت گفته شود که کدام؟ خوب ما تازه شروع کردیم که شما کارت را بالا کردید، تشکر.

عبدالظاهر تمیم:

بنام خداوند توانا و دادگر

با اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلاء باعزت مردم افغانستان!

من هم به نوبه خود این جنایت بزرگ که بر حق نماز گذاران در ولایت ننگرهار شد، با شدید ترین الفاظ محکوم میکنم، واقعاً یک جنایت تکان دهنده و یک جنایت بشری و انسانی بود که علیه مردم مظلوم ننگرهار تکرار شد و جنایت بزرگتر از آن این است که این موضوعات و قتل عام مردم تحت نام دین انجام میگیرد، متأسفانه گروه های جاهل و نادان در طول تاریخ بشری و انسانی بودند که جنایات خود را در زیر لفافه دین پنهان کردند و اینها هم از همان کسان هستند که آنچه جنایت را که علیه مردم افغانستان انجام میدهند، عنوان میکنند که این جهاد است، عنوان میکنند که ما مجاهد هستیم و ما وطن خود را آزاد میکنیم، باوجودیکه مردم ننگرهار دیگر گناه نداشتند، گناه شان این بود که در رزو جمعه آمده بودند که تأمین ارتباط با خدای خود کنند، آمده بودند که حد اقل قلب های خود را صیقل بدهند، آمده بودند دعا کنند به حق مردم افغانستان که از این وضعیت باید ما نجات پیدا کنیم، من فکر کنم مسئولیت بزرگ در چنین وضعیتی که ما زندگی میکنیم، به کسان بر میگردد که آنها در رأس قدرت قرار دارند، یکی از بزرگترین شاخصه های یک رهبر ورزیده که یک کشور را مدیریت میکند این است که توانائی های تخنیکی، تخصصی و عملی یک کسی را که در یکجا استخدام میکند باید اول بررسی کند، به اساس تعهد و تخصص آن، آن انسان را استخدام کند که متأسفانه شما میبینید که استخدام های که در افغانستان صورت میگیرد، گاهی به اساس تنظیم است، گاهی به اساس پارت است، گاهی به اساس این و آن است و همین باعث شده است که متأسفانه در ولایات افغانستان و در گوشه گوشه ای این وطن هر روز ما قربانی میدهیم و به نتیجه مطلوب هم نمیرسیم. شما فکر کنید در یک وزارت که شما میبینید که وزیر از یک تیم است، مخالفیون یک معاون روان کرده میشود که باید به وزیر پاسخ ده نباشد، با چنین وضعیت آیا میشود که امنیت در افغانستان تأمین شود؟ هرگز تأمین نمیشود. تا زمانیکه ما تعهد و تخصص را عنوان نکنیم، تا زمانیکه ما بر مبنای لیاقت و شایستگی انسان ها را استخدام نکنیم، هرگز در این وطن امنیت آورده نمیتوانیم و هر روز قربانی این تراژیدی غمبار مردم افغانستان هستند؛بناءً جناب رئیس صاحب! پیشنهاد ما اینست که همانطوریکه وکیل صاحبان با عزت مردم افغانستان گفتند، یک هیئت با صلاحیت این قضیه را بررسی کنند، گزارش رسمی خود را به تالار بیاورند، بر مبنای گزارش هیئت، باز تالار تصمیم بگیرند تا اینکه ما به یک نتیجه معقول و منطقی برسیم، تشکر.

سید احمد سیلاب:

بسم الله الرحمن الرحیم

نحمده و نصلی علی رسوله الکریم

د جناب رئیس صاحب، اداري پلاوي او د ولس معززو استازو السلام علکیم و رحمة الله و برکاته!

د هر څه مخکې د اداري پلاوي څخه نړۍ مننه کومه چې په دغه حساسو شرایطو کې او د دغه دردناکې پېښې لپاره یې فوق العاده او اضطراري غونډه دایره کړله مننه پر ژوند مو برکت شه.

جناب رئیس صاحب او حاضر مجلس! د جلال آباد اول د تېرې ورځې د پېښې ټولو عاملینو ته دعا کومه چې شهیدان دې خدای پاک غرق رحمت او جنت فردوس دې ځای وي، زخمیانو ته عاجله شفا کورني ته یې د جمیل صبر او هوساینې دعا کومه، دوستانو دا پېښه عادي پېښه نه ده دا پېښه د انسانیت او د بشریت او د افغانیت او د اسلامیت خلاف پېښه ده دا پېښه باید په ډېرو سختو ټکو باندې و غندل شي او دغه پېښې یې د دغه ستر جنایت عاملینو ته د لوی او مهربان الله جل جلاله له درباره څخه په دواړو دنیاوو کې د سر سرخترینو عذابونو او دردونو غوښتونکې یو.

بل دا پېښه مسلکي څېړنې ته ضرورت لري چې دا پېښه هر ارخیزه وڅېړي، دا پېښه د چا په امر باندې، د چا په واسطه باندې، څنګه او په څه رقم باندې وشوله، زموږ کشفي او اوپراتیفي ارګانونو ولې خبر نه درلودی، او د دې د مخنیوي په مورد کې ولې اقدام و نه کړی، د دې په خاطر باندې یې جناب رئيس صاحب! چې دا پېښه هر اړخیزه وڅېړل شي د یوه طرفه څخه تقریباً د دوه شپيته څخه دي که تر پنځه شپېته کورنۍ د غم پر ټغر باندې شهیدان موږ لرو او د هغه څنګ ته هم تقریباً پنځه څلویښت زخمیان لرو، دا خو یوه انساني فاجعه ده او د دې څنګ ته زموږ د دین د بدنامولو یو دسیسه شروع ده، تاسو و ګوری ټوله په افغانستان کې ټولو د جنګ دخیلو خلکو دخیلو اړخونو دغه پېښه غندلې ده او ویلي دي چې دا کار موږ نه دی کړی، نو دا پېښه عادي پېښه نه ده دا پېښه د انسانیت او د بشریت ضد پېښه ده او دا پېښه د اسلامیت ضد پېښه ده او د اسلامیت د بدنامولو پېښه ده دا پېښه موږ باید ډېره جدي او هر اړخیزه وڅېړو د حاضر مجلس او رئيس صاحب سره په درنښت باندې هیله کومه چې د هر کمېسیون نه څخه دې یو یو نفر مسلکي کس چې به دغه موضوعاتو باندې پوهېږي په دغه نظامي موضوعاتو باندې پوهېږي چې د دغه موضوع بررسی څنګه او په څه رقم وکړي د هر کمېسیون څخه دې داسې یو کس ورته و ټاکي ترڅو د دغه رقم په راتلونکې کې د دغه رقم پېښو مخنیوي وشي او هغه چا چې د دغه پېښې په مخنیوي کې غفلت کړی دی او منحیث د ارتباط د هغه وظیفه وه چې دغه پېښې مخنیوی یې کړی وای هغه وظیفه دې په تعلیق کې ولويږي او د بعدې اجراآتو لپاره دې مربوطه مراجعو ته معرفي شي مننه.

انجنیر میر حیدر افضلی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب و هیئت اداری، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، صبح همه بخیر!

متأسفانه طوریکه دیدیم، دشمنان مردم افغانستان به حد زبون هستند که مردم ما را در بهترین و مقدس ترین جای دنیا که همانا مسجد یا خانه خداوند است، در همانجا هم از دست اینها در امان نیستند، من هم به نوبه خود حادثه دیروز را با شدید ترین الفاظ تقبیح میکنم؛ اما چند پیشنهاد دارم:

یک: آنهای که شهید شدند خداوند مغفرت شان کند و بهشت برین جایشان، طبعاً یک تعداد زیاد از هموطنان ما همین فعلاً زخمی هستند، بیایید بخاطر اینکه ما و شما نشان داده باشیم که با هموطنان خود غمشریک هستیم، آمریت صحیه داریم در پارلمان، همین امروز وقت که جلسه ختم میشود، تمام وکیل صاحبان خون هدیه بکنند برای زخمیان حادثه دیروز و یک روزه معاش خود را ما وقف بکنیم برای فامیل زخمی ها و شهدای دیروز.

دو: یک اعلامیه از طرف پارلمان، بخصوص ولسی جرگه به نشر برسد.

و بحث سوم هم اینست که طبعاً در این حادثه سهل انگاری های صورت گرفته، پیشنهاد من این است جناب رئیس صاحب و هیئت اداری! به جای اینکه ما هیئت تعیین بکنیم و این هیئت برود به ولسوالی هسکه مینه و ننگرهار، بیایید که به روز دو شنبه و یا هم چهارشنبه، هر سه مسئول امنیتی را بخواهیم به تالار، جلسه علنی داشته باشیم و از پیش شان پرسان بکنیم که چرا وضعیت امنیتی افغانستان به چنین حالت است؟ اینها سفر های فیس بوکی میداشته باشند و چهار دانه عکس را میاندازند در داخل و مرکز ولایت میروند، به هیچ وجه اینها در میدان نبرد و خط نخست جنگ اشتراک نمیکنند. مشکل دیگر از جای ایجاد میشود که وزارت داخله، نیروی ویژه و قطعه خاص را به جای اینکه روان بکند در خطوط نخست نبرد، متأسفانه در داخل شهر بیرون میکند، بخاطر توهین و تحقیر مردم و وکیل صاحبان، اگر این نیروی ویژه که مختص به همین بحث ها و به همین جنگ ها تربیه و تعلیم شده اند، امروز به جای اینکه در داخل شهر استفاده شوند، اینها در خطوط نخست نبرد استفاده شوند، ما امروز شاهد چنین حملاتی نمی باشیم. و پیشنهاد اخیر من همین است از حکومت میخواهیم، طبعاً در حادثات گذشته در افغانستان صورت گرفته، یک تعدادی کثیری از دشمنان افغانستان و مردم که در این حادثات دست داشتند، اینها دستگیر شدند و توسط محاکم ثلاثه محکوم به اعدام شدند و امروز اعدام از اینها منتظر امضای رئیس جمهور است، اگر واقعاً میخواهند که چنین حادثات دیگر در آینده رخ ندهد، کسانیکه از طرف محاکم به چنین برخورد های محکوم شدند، عاجل اعدام شوند که مردم افغانستان ببینند که واقعاً حکومت، طرفدار و پاسبان شان است، به خیر و سلامت باشید.

انیسه عمراني:

بسم الله الرحمن الرحیم

محترم رئيس صاحب، اداري پلاوي، قدرمنو وكيل صاحبانو السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

محترم رئيس صاحب په ننګرهار ولايت كې ملكي تلفات ورځ تر بلې زياتېږي د شينوارو په هسكې مينې كې د جمعې په ورځ باندې بې رحمانه ولس په بې رحمانه شكل باندې زموږ بې ګناه ولس د د وطن دښمنانو لخوا نه په شهادت ورسېدل دا عمل همېشه په دست جمعي شكل په شينوارو كې تكرارېږي مګرم دولت خاصه ورته نه ده كړې ستاسو د ولسي جرګې نه د هيئت اداري نه پېشنهاد لرو وړانديز لرو تاسو ته، چې تاسو بايد يو قوي هيئت وټاكی تر څو د ننګرهار د شينوارو مسئله په جدي توګه سره وڅېړي او خپل ګزارش بېرته ولسي جرګې ته راوړي تر څو وكولاى شو چې دغه امنيتي او كشفي اداره وغواړو او ولس ته قناعت بخش ځواب وركړي، چې بيا داسې مسئلې په شينوارو كې تكرار نشي، مننه له توجه نه مو.

ډاکتر یارباز حمیدي:

بسم الله الرحمن الرحیم

د جناب رئيس صاحب اداري پلاوي او قدرمنو وكيل صاحبانو السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

د هسكې مينې حادثه چې دوه شپېته زموږ بې ګناه هېوادوال لمونځ كونكي په شهادت ورسېدل او يو تعداد زخميان چې اوس د ننګرهار په صحت عامه كې دي د هغوى حالت هم وخيم دی دا موږ په كلكو ټكو غندو او د پېښې عاملين بايد هر څومره چې ژر كېږي د امنيتي ځواكونو لخوا دغه پېښه دا حادثه تر څېړنې لاندې ونيول شي تر څو وكولاى شو چې موږ خپل ملت ته او خپل ولس ته ځواب وركړاى وي او د پېښې ټولو شهيدانو ته د پاك خداى څخه جنت برين او كورنيو ته صبر جميل او زخميانو ته عاجله روغتيا غواړو د پاك خداى څخه.

دوهمه خبره جناب رئيس صاحب او اداري پلاوي او وكيل صاحبانو بعضې رسنۍ زموږ تېره كړنه چې تكرار شوه د شپې په يولس بجو په تالار كې ناسته وشوه په ډېره بې شرمانه توګه د بيان د آزادۍ د غلطې استفادې په توګه تاسې به نن شپه د طلوع ټلويزيون د شبكه خنده خپرونه ليدلې وي چې زموږ يو ورور زموږ هېوادوال نرندر سنګ يې په څومره كلكو ټكو هغوى ته يې صدمه ورسوله د هغوى شخصيت ته د هغوى توهين يې وكړ موږ غواړو د اداري هيئت څخه چې ټولو رسنيو ته ټولې رسنۍ د بيان آزادي څخه غلطه استفاده ونكړي تاسو وليدل چې د طلوع ټلويزيون رسمي خبريالان د هغوى كارمندان د هغوى كاركونكي پارلمان د چورلمان په نوم يادوي او په نورو الفاظو د ملت كور يادوي د ملت استازو ته توهين كوي خو د ملت استازيو تر اوسه پورې د رسنيو په مقابل كې هېڅ نوع اعلاميه نه ده خپره كړې، درېمه خبره مې د ټاكنو په اړه ده جناب رئيس صاحب نن اضطراري غونډه چې جوړه شوې ده دا اضطراري ناسته چې شوې ده دا د ننګرهار د پېښې په اړه شوې ده نو هيله مې دا ده چې زموږ د ملت استازي د ملت په كور كې د عامه ذهنيت د مغشوشيدو په خاطر دې پيش داوري نه كوي مخكې له مخكې دې وړاندوينه نه كوي دا د دوو كمېسيونونو مسئوليت او صلاحيت دب هغوى اخته دي په دې باندې كار كوي سرعت دې د شفافيت قرباني كوي نه، نو هيله مې له وكيل صاحبانو بالخصوص چې د پارلمان د كور نه دا آواز اوچتوي عامه ذهنيت مغشوش كوي د ټاكنو په اړه، هيله مې دا ده چې د ټاكنو په اړه دې محتاطانه خبرې وكړي، مننه السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته.

مخدوم ابدال الله محمدی:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه رئیس صاحب، هیئت اداری و همکاران عزیز، السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته!

من هم به نوبه خود حادثه که در ولایت ننگرهار پیش آمده تقبیح میکنم و خداوند شهداء را درجات شان را عالی بگرداند، برای مردم ننگرهار و برای تمام افغانستان تسلیت عرض میکنم.

جناب رئیس صاحب! حادثات پیهم که در افغانستان پیش میشود، ما نمیدانیم که مسئول از این حادثه و پاسخگوی برای حادثه کی است، تأمین امنیت برای شهروندان یکی از مسایل مهمی است که این به دوش حکومت است، حکومت، وزارت داخله، و زارت دفاع و امنیت ملی هیچ وقت اینها احساس مسئولیت نکردند و روز قبلی، روز چهارشنبه من میخواستم که روز پذیرش وکلاء بود، وزیر صاحب دفاع را به خاطر مشکلات امنیتی که در ولایت سمنگان پیش آمده بود، راپورش برای ما آمده بود که بیز که در ولسوالی دره صوف است، یک جای را چپچل میگویند، یک جای بیز اردو است، این بیز سقوط میکرد، سقوط نکرده بود زیاد کوشش کردیم که وزیر دفاع را در همین روز که پذیرش ببینیم؛ اما متأسفانه هر چه کوشش کردیم وزیر دفاع را دیده نتوانستیم، در وزارت ها، چوکی های بلند کمیت شان بسیار زیاد شده؛ اما کیفیت هیچ ندارد، هیچ کسی احساس مسئولیت نمیکند، متأسفانه من وزیر صاحب دفاع را دیده نتوانستم که برایش میگفتم که این بیز سقوط میکند و همان بود که من از وزارت دفاع بدون دیدن وزیر رفتم، صبح اش بیز سقوط کرد؛ اما آن هم بدون جنگ هیچ جنگ صورت نگرفته، بیز را اینها سقوط دادند، این خود اش سوال برانگیز است، باید ما از وزیر سوال بکنیم که وزیر محترم تو که مسئول درجه یک هستی، چطور یک بیز که مربوط به اردو است، در آنجا صدها نفر هستند، تانک داری، هاموی داری این چطور بدون جنگ سقوط میکند؟ هر کسیکه باشد در اینجا باید که سوال اش جواب گفته شود.

من یک پیشنهاد دارم جناب رئیس صاحب! در قبال نا امنی و نا آرامی ما در قانون یک کمیسیون داریم که بنام کمیسیون نظارت از اعمال حکومت، این کمیسیون را اگر در هشت سال ما فعال نتوانستیم، حالا تصمیم بگیریم به خاطر مشکلات امنیتی که در کشور است، کمیسیون نظارت بر اعمال حکومت هم ما فعال بسازیم تا که نظارت خوب و درست از اعمال حکومت کرده بتوانیم.

و موضوع دوم من جناب رئیس صاحب! کسانیکه در این خانه آمده اند به عنوان خانه ملت، به نمایندگی از ملت افغانستان در قانون اساسی هم میگوید که حاکمیت ملی تعلق به ملت افغانستان دارد؛ اما کسانیکه در این خانه است هیچ آبرو و عزت ندارد، جایگاه ندارد وقتیکه در مجالس ملی یا که بین المللی میروید، برای وکیل چه که برای هیئت اداری ما هیچ گدام جایگاه نیست، دیروز اگر شما دیده باشید رفته باشید در سالگرد جنرال صاحب عبدالرازق خان شهید، در آنجا برای وکیل چه که برای هیئت اداری یک جایگاه نبود، کسانیکه آمدند که در چوکی های اول نشستند، هیچ کسی آنها را نمی شناخت؛ اما این ضعف هیئت اداری است که وکیل ها را بی عزت میسازد، جایگاه ندارد، من از وکیل صاحبان محترم خواهش میکنیم که در هیچ مجالس ما باید شرکت نکنیم، به خاطریکه جایگاه برای وکیل قایل نیستند و هیئت اداری هم خود را خاموش گرفتند، ما تقریباً 200، 300 نفر در اینجا داریم، یک کسیکه هیچ کاره نیست پیش از پیش نفر خود را روان میکند در آنجا برایش چوکی میگیرد، آیا همین مامورین ما مرده یا دار الانشای ما هیچ خبر نیست که در مجالس این رقم برود و پیش از پیش برای وکیل ها جایگاه شان را تعیین بکند، ما جاه طلبی نمیکنیم؛ اما عزت و آبروی ما تعلق به خود ما تنها ندارد، تعلق به کل مردم ما دارد، چرا ما بی عزت میشویم در مجالس این رقم، امیدوار هستم که هیئت اداری دیگر خواب نباشد، جایگاه وکیل ها را تثبیت بکند، همین است که از همینجا ما بی عزت شده میرویم تا به آخر، گپ ما در وزارت خانه ها هم روزی که روز پذیرش است، وزیران حاضر و آماده نیست که نه وزیرش ببیند و نه معاون اش ببیند نه رئیس دفترش، هیچکس اماده نیست که ببینند و کار ما هم کار شخصی نبوده، کار دولتی و کاری است ما به همکاری آنها میرویم و آنها ما را نمی بینند.

غلام ولي افغان:

بسم الله الرحمن الرحیم

د جناب رئيس صاحب هيئت اداري، درنو وكيل صاحبانو ته سلام او احترام او وروسته له تاسې نه اجازه غواړو.

درنو وكيل صاحبانو هيئت رهبري موږ هم په خپل وار سره د جلال آباد دغه درنه پېښه غندو او شهداو ته يې جنت فردوس او زخميانو ته يې عاجله او فاميلونو ته يې جميل صبر غوښتنه د الله جل جلاله له دربار څخه كوو خو وروسته له دې نه راځو، جناب رئيس صاحب محترم سرتاسري افغانستان كې دا جلال آباد ته ورته پېښه نه اوله ده او نه به هم آخره شي خو بيا هم د خداى جل جلاله له دربار څخه دعا كوو چې خداى تعالى يې په خپل خاص قدرت سره آخره پېښه كړي، جناب رئيس صاحب محترم كه موږ هر ځاى ګورو د افغانستان په ګوډ ګوډ كې خصوصاً په دې آسيب پذيره ولاياتو كې د دغه كال په جريان كې يوازې او يوازې په هلمند كې څلور ځلې يا پنځه ځلې دا پېښو صورت نيولى دى ولې بيا هم موږ همداسې پارلمان پټه خوله ناست دى نه مو تر اوسه پورې د پېښې لامل ونيولو او نه مو هم مجرم پيدا كړ چې دا مجرم څوك او چاته ويل كېږي او په دې پېښې كې بيا ګرم او متهم څوك دى؟ تاسو ته بهتره معلومه ده څو ورځې مخكې د موسى كلا په ولسوالۍ د هلمند په ولايت كې پر واده باندې بمبار وشو همداسې له هغه څخه مخكې زموږ نظامي وروڼه په هلمند كې بمبار شول هېڅ يوه پېښه چې كېږي او دلته كابل كې تاسې وليدل چې په واده كې همداسې عين شكل پېښه وشوله نو په لحاظه زموږ جدي غوښتنه له تاسو څخه دا ده چې پارلمان بايد هيئت اداري بايد جدي تصميم ونيسي او يوه خبره بله هم موږ ته سوال پيدا كېږي چې سبا موږ ته ولسونه وايي زه وايم كه زموږ امتيازات يوازې همدا معاشونه وي نو راشئ چې ولس ته ځواب وركړو چې ولسه نور زموږ په تمه مه كينی خپل كار له بل آدرسه څخه وكړی هر كله چې پېښېږي موږ دلته بحث ورباندې كوو ولې بيا په عمل هېڅ شى هم شته مشران او سياسيون مو په مرموز شكل وژل كېږي عام ولسونه مو په دسته جمعي شكل وژل كېږي كوم دا يوه ورځ ده او كوم يوه ورځ دا پېښه شوې ده زه خپله هم د دې يوې پېښې قرباني يم دا چې نن دلته درته ناست يم په فقط سر مو د ژوندي دى چا پوښتنه وكړه او له چا څخه پوښتنه وكړه د ښار په اوله او دوهمه ناحيه كې مسايل پېښېږي په مركزيت كې پېښېږي ولې بيا هم نه موږ مجرم پيدا كړ او نه مو د قانون منګلو ته وسپارلو او نه مو مېډيا او رسنيو ته وسپاره په لحاظ د خداى نور چپه خوله پاتې كېدل زموږ لپاره تباهي ده كه موږ په كلي او بانډو كې وژل كېږو او هلته هېڅ سر او صدا زموږ له آدرسه نه پورته كېږي سبا به د دې پارلمان په كور كې هم وژل كېږو كه سبا دلته موږ ته يو څوك انتحار او انفجار آلې راوړي بيا به نو زموږ عكس العمل څه شى وي؟ د دې ځاى او د جلال آباد د دې ځاى او د هلمند د دې ځاى او د كابل د ښار څه فرق شته؟ جدي تصميم نيول په كار دي او لاملين يې راغوښتل په كار دي مېډيا، قضا او څارنوالي ته سپارل په كار دي ولې پر ما كه كومې حادثې صورت نيولى دى چا له ما نه پوښتنه وكړه په همدې تالار كې يې وكړه بل ځاى يې وكړله چا له دغه مسئولينو پوښتنه وكړله زه هم په يو رسمي سفر تللى يم بايد د دغه شيانو پوښتنه وشي جناب رئيس صاحب هيئت رهبري زموږ ورځ تر بلې ولس موږ ته متوجه كېږي او د ولس هغه اميد سترګې چې دا د ولس كور پارلمان بلل كېږي د دې څخه ورځ تر بلې ولس جدا كېږي او د نفرت په سترګه ورته ګوري او دا وايي چې دوى په خپلو شخصي ګټو بوخت دي نو په لحاظ د خداى راشی خپل هغه څه چې پر موږ ارتباط لري هغه اجرآتو ته واچو او په عمل كې يې وښایو، والسلام له ستاسې له توجه څخه مننه.

ملك قيس نور آغا ملكزى:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب رئيس صاحب اداري پلاوی او درنو وكيل صاحبانو ته السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.

وروسته له سلام ادب او احترام نه لومړى له ټولو با عزته وكيل صاحبانو نه مننه كوم چې د جلال آبا د غميزې او د ننګرهار د ولسونو په غمرازۍ كې موږ سره خپل ځان شريك كړ الله دې دوى ته په دنيا او آخرت كې اجر وركړي، عزتمند رئيس صاحب دا چې زموږ ننګرهار او په كل كې لوى ننګرهار اكثرو ولسونه ډېر غريب او بېچاره خلك دي نو نن زه داسې فكر كوم چې په يو كور كې دوه يا درې شهيدان او يا زخميان به اوسي زما مشخص پېشنهاد دى جناب رئيس صاحب چې دغه اكراميه او يا له دې مجرحينو سره چې كومكونه كېږي د حكومت پاليسي دا ده چې دوه مياشتې او درې مياشتې يې وروسته كوي داسې يوه غميزه دغسې يوه سيمه شايد په مېډيا كې به شايد تاسې ليدلي وي چې كورونه يې د خټو وو كه چېرته دغه جومات هم د خټو نه وای نو دا دومره تلفات به واى جومات سم پرې ناست دى هيله مې دا ده چې پر حكومت باندې بايد فشار واچول شي دې خلكو سره له زخميانو سره اود شهيدانو سره همدا نن هغه د اكراميه په نامه او په هر نامه باندې چې حكومت كومك كوي هغه بايد تر سره شي، په طور د مثال مخكې د ننګرهار په ولايت كې د جذب او جلب پر موټر باندې يوه چاودنه وشوله چې په هغه كې د سربازانو په څنګ كې يو تعداد موټر شويي كې غريبانان مسكينان شيهدان او زخميان شوي دي چې تر نن تاريخ پورې ورته چا يوه آنه نه ده وركړې مګرم له عسكرو سره هغه كومكونه كړي دي، دوهم هيله مې دا ده قدرمن رئيس صاحب چې بايد دغه هيئت چې ځي دا د زميني پر ځاى كه هوايي امكانات ورته برابر شي چې هم وخت ضايع نشي او ژر ورته ورسېږي او د دې خلكو له حال نه ځان خبر كړي نو به ډېره ښه وي نو اضافه وخت مو نه نيسم ستاسې له توجه څخه مننه، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.

حاجي خان محمد وردګ:

بسم الله الرحمن الرحیم

محترم رئيس صاحب اداري هيئت او د ملت درنو استازو زما سلامونه او نيكې هيلې ومنئ.

د تېرې ورځې د جلال آباد د هسكې مينې په مسجد كې د خداى د خداى د رسول د هېواد او د هېواد دښمنانو دغسې وحشت وكړ چې زموږ د هېواد د ګوډ، ګوډ غمونه او دردونه يې هېر كړل چې تقريباً تر شپېتو زيات هېوادوال يې شهيدان كړل همدغسې د پنځوسو په شاوخوا كې يې زموږ هېوادوال زخميان كړل، شهيدانو ته د خداى جل جلاله نه جنت فردوس او فاميلونو ته د زړه صبر غواړو او زخميانو ته يې له الله جل جلاله نه عاجله شفا غواړو.

جناب رئيس صاحب دا نه لومړنى پېښه ده او نه به آخرنۍ وي، دوستانو خبرې وكړې همدغه پېښې ته په كتو باندې تېره ورځ په ميدان وردكو ولايت كې د نرخ په ولسوالۍ كې د حكومت ړندو بمباريو زموږ اووه نفره د يو فاميل غړي شهيدان كړي زموږ هېوادوال نه په كليو كې په امن دي او نه په ښارونو كې، تېره ورځ د قلعه حيدر په سيمه كې زموږ د وزارت ماليې يو كارمند لاس او پښې يې پرې تړلې موټر ته يې اچولى موټر ته يې اور ور اچولى، جناب رئيس صاحب زموږ هيله څه ده چې با صلاحيت كمېسيون وټاكل شي په راس كې يې اداري هيئت وي او د ټولو كمېسيونونو څخه يو مسلكي وكيل ورته وټاكل شي څو دغه پېښه په هر اړخېزه توګه باندې وڅېړل شي او خداى مكړه كه همدغه فيصله موږ په سطحي ډول باندې بررسي كړو د دغسې پېښو ليدونكو به يو چې تر اوسه پورې په نړۍ كې نه وي تكرار شوې، نو زما غوښتنه همدغسې ده چې څومره عاجل كېږي يو با صلاحيت كمېسيون دې وټاكل شي سر له سبا نه دې په ټول اړخېزه توګه باندې وټاكل شي تر څو په راتلونكي كې موږ د دغسې جنايتونو خاوندان نشو، تشكر.

ناهید احمدی فرید:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

عرض سلام و ادب خدمت همکاران عزیز و هیئت اداری!

من هم به نوبه خود حادثه بسیار غم انگیز که در ننگرهار اتفاق افتاد، به شدید ترین الفاظ محکوم میکنم، برای همه شهداء بهشت برین و برای همه بازماندگان صبر و استقامت میخواهم این، ثابت میکند همکاران عزیز، طالبی که در افغانستان می جنگند نه به دنبال این است که یک جنگ مقدس را انجام بدهد، نه به دنبال این است که جنگ برای آزادی انجام بدهد و نه به دنبال این است که جنگ را به ضد فساد انجام بدهد، این جنگ یک جنگ مداخله آشکار پاکستان در افغانستان است، به معنی واقعی کلمه یک جنگ کثیف است، ما به جای اینکه به دنبال این باشیم که یک صلح یک طرفه را با این گروه که هر روز مردم ما را به خاک و خون میکشند داشته باشیم، بهتر این است که قاطعانه در برابر این گروه خونخوار ایستاد شویم، همه ملت متحد شویم، یکجا، یک زبان و همصدا حرف قاطعانه مردم افغانستان را به گوش همه جهانیان برسانیم که ما به معنی واقعی کلمه در مقابل هر آن کسیکه ما را به خاک و خون میکشد ایستاد میشویم، میجنگیم و تا به روز که آن گروه را از بین نبریم ازقرار نمی گیریم، آن وقت ما میتوانیم بگوییم که ما دستاوردی را داشتیم برای افغانستان و برای مردم خود.

موضوع که من فکر میکنم در کنار فرستادن هیئت در این برحه بسیار مهم و حساس مهم است، جناب رئیس صاحب و همکاران عزیز! وظیفه اصلی ما پاسخگو کردن حکومت است قبال غفلت، در قبال بی تفاوتی نسبت به وضعیت امنیتی افغانستان، وقتیکه شما می بینید در اکثر راپورهای بین المللی وزارت داخله و وزارت دفاع فاسد ترین وزارتهای افغانستان است، با دزد، با راهزن و با گروهای مختلف تروریستی همکار است، چرا میایید فقط بحث این را میکنید که ما از نیروهای امنیتی حمایت میکنیم، آن سربازی که در دور دست های افغانستان در حال گرفتن امنیت است، خاک میخورد اعاشه از او نمیرسد، اباته از او نمیرسد، معاش از او نمیرسد، تاج سر ما است؛ ولی کسیکه به دنبال قهرمان سازی فیسبوکی است، به دنبال قهرمان سازی فضای اجتماعی است، به جای از اینکه برود به دنبال راهزن، دزد و اختطافچی را بگیرد، آماده برای خود قهرمان سازی میکند، او قهرمان ما نیست، قهرمان کسی است که برود جلو انتحاری ننگرهار را بگیرد، قهرمان کسی است که برود سرک هرات- اسلام قلعه را امنیت اش را بگیرد که روزانه ده ها اختطاف دارد، یک و نیم ساعت از مرکز شهر هرات فاصله دارد، قهرمان آن کس است. جناب رئیس صاحب! تا روزیکه ما نیروهای امنیتی ما را، مخصوصاً نهاد های دفاع، داخله و ریاست امنیت خود را پاسخگو نسازیم، هیچ کاری برای از این ملت انجام ندادیم، وظیفه اصلی ما همین است که آنها را پاسخگو بسازیم، راهکار هم همین است.

بحث دیگر، بحث خود وضعیت داخل مجلس است، گرچه خارج از آجنداء است، اتل صاحب به دیگران وقت دادید برای من هم اجازه بدهید که همین چندموضوع را یاد آوری بکنم، در مورد وضعیت داخل خود مجلس و آن این است که عزیزان، یک قسمت وضعیت ما که امروز در داخل پارلمان داریم، یک قسمت وضعیت که ما امروز در داخل پارلمان داریم این است که حکومت نمیخواهد که یک پارلمان قوی داشته باشیم؛ ولی قسمت دیگر وضعیت که ما فعلاً داریم، بخاطر وضعیت است که ما خود ما عملکرد که خود ما داریم، جناب رئیس صاحب! شما در اینجا آجنداء قوی داشته باشید این تالار پر از وکیل است، شما در اینجا آجنداء ای داشته باشید که مردم افغانستان بشنوند، این تالار پر از وکیل است، جناب رئیس صاحب! ما اگر قاطعانه طرح برای از این داشته باشیم که افکار عمومی را با خود داشته باشیم، معلم و سرباز بفهمد که ما از وزیر اش کرده بیشتر درد از او را میتوانیم احساس بکنیم، این تالار پر از وکیل است، به همین دلیل ما باید به دنبال یک طرح استراتژیک، برای بازگشت اقتدار از دست رفته مجلس نمایندگان باشیم، موفق باشید.

شینکی کروخیل:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

جناب رئیس من هم به نوبه خود، جنایت بشری که در ولسوالی هسکه مینه شینواری ولایت ننگرهار رخ داده، به شدیدترین الفاظ محکوم میکنم. دوستان پیشنهاد کردند که یک هیئت با صلاحیت و نمی فهمم متخصص روان شود، چه دردی را این دوا میکند؟ جناب رئیس! همه میدانند که جنایت سرمنشه و سرچشمه اش از کجا است، پاکستان گروهای دارد که هنوز تعریف ناشده ، ناشناخته شده هستند و دستگاه های تولید انتحار در آنجا وجود دارند، انتحاری خریده میشود، مواد منفجره ساخته میشود و میایند در مساجد حتا جای به جای میکنند که باعث شهادت هزارها انسان بی گناه و بی دفاع میشود، من طرفدار روان کردن هیئت نیستم، این کار ما نیست؛ بلکه ارگانهای استخباراتی و کشفی است که میتوانند که بهتر برای ما معلومات میدهند، امروز که انتظار میشود که هیئت که خود وکلای ننگرهار است میرفتند به چند دلیل؛ اول میرفتند زخمی های که واقعاً به یک تداوی در یک شفاخانه مجهز تر دارند آنرا به همکاران و دوکتران مؤظف شفاخانه صحت عامه ننگرهار آنرا تشخیص میکرد، میشود که به جای های بهتر مثلاً به چهارصد بستر یا شفاخانه امنیت انتقال شوند، تا واقعاً نجات پیدا کنند. دوم مسأله است که باید واقعاً مردم غریب و بیچاره هستند، شاید خانه هایشان ویران شده باشد، یا نان آور خانه خود را از دست داده باشند، باید به درد از آنها رسیدگی شود، این فامیل ها چطور لیست شوند و واقعاً کمک های عاجل برای شان رسیده شود، هوا سرد است، زمستان است و ولسوالی شینوار هم از ولسوالی سرد است، من فکر میکنم کمک های عاجل به این خانواده ها رسیدگی شود و واقعاً دیده شود که واقعاً کسانیکه هم پدر، هم شوهر و هم پسر را از دست داده اند، چه کمک های برایشان شود، آن مهم است، نه اینکه ما از اینجا هیئت روان کنیم و باز آنها خواستار یک طیاره هم هستند که طیاره برسد ما طیاره نداریم که زخمی های خود را انتقال کنیم، حالا ما هیئت خاص ولسی جرگه بروند فکر میکنم که خود آقای یار و همکاران شان عاجل تشریف ببرند و دیده شود که زخمی ها را چه کمک عاجل و همچنان کسانیکه مستحق کمک های عاجل هستند برای از آنها چه کمک شود، در مرحله بعدی من فکر میکنم مسجد که ویران شده و قربانی ساخت این را دشمنان دین و افغانستان، برای شان یک مسجد درست ساخته شود و از همین حالا یک تعهد حکومت جدی باشند. میاییم در مسأله که دوستان من بسیار کوشش میکنند که حتی همان امنیت مساجد گرفته شود، دوستان عزیز! باید ما احساساتی صحبت نکنیم، این وقت ما همان شکار اختلاف های سیاسی خود را نکنیم، هشتاد هزار مسجد در افغانستان است، اگر سه نفر مؤظف یا مسئول امنیت تعیین شود دو لک چهل هزار نفر میشوند، همین را محاسبه کردید، بیایید که مردم افغانستان هم بالآخره باید بدانند که دشمنان افغانستان کی است، چرا ما را میکشد و به هیچ کدام ما رحم نمیکند، اقلاً همان مساجد خود مان را باید نگهداری بکنیم، در جای ما و در قریه ما که وجود دارند، چطور در قریه یک کسی میاید مواد منفجره را جای به جای میکند؟ هستند کسانیکه همرای شان همکاری میکنند، مردم افغانستان بفهمد که نه این جهاد است و نه یک حمایت از یک حرکت اسلامی است؛ بلکه کاملاً یک حرکت مرتد است، جنگ است که بالای ما پاکستان و آی اس آی بالای ما تحمیل کرده، مردم دیگر بالآخره باید بیدار شوند، بشناسند، شناسایی کنند و همکاری کنند با نیروهای امنیتی تا به وقت جلو از اینها گرفته شوند. مردم هسکه مینه که آنها شکایت خود را دارند، داعشی ها حتا چند ماه است که حتا آب شان را بالای شان قطع کردند که چرا برای ما مواد خوراکی را همکاری نمیکنید، واقعاً که ارگانهای امنیتی، همان جاهای که داعش بیز شان است، واقعاً با حملات هوائی باید آنها را تکه تکه بکنند که دیگر مردم که در آن منطقه زندگی میکنند، از آنها در امان باشند و من فکر میکنم که در این مرحله ما باید که با نیروهای امنیتی خود همکار باشیم، نه اینکه یک بار دیگر آنها را میخواهیم محکوم کنیم، به نظر مردم آنرا دیگر هم منفور بسازیم و مردم فکر میکنند که واقعاً ارگانهای امنیتی باید به هر جای برسد، با چه تعداد ما همین امکانات را داریم و باید ما هر فیصله که میکنیم یک فیصله واقع بینانه باشد، نه اینکه احساسات ما بالای عقلانیت ما غالب شده، تشکر.

رئیس مجلس:

منشی صاحب چند وکیل صاحب دیگر مانده اند؟ میبخشید حسینی صاحب، منشی صاحب!

منشی مجلس:

رئیس صاحب تقریباً در حدود 24 نفر مانده اند.

رئیس مجلس:

همین حسینی صاحب صحبت شان را خلاص بکند، باز طرح تان را شما بگویید.

حسینی صاحب بفرمایید!

عبدالستار حسینی:

با کسب اجازه از جناب رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای معزز!

جناب رییس صاحب! تکراری صحبت نمیکنیم، به غم و اندوه مردم افغانستان خانه ملت شریک است، طرحی که من دارم جناب رئیس صاحب، کمیسیون امنیت داخلی در هر جای که هدایت و لزوم دید شما و وکلای معزز باشد، ما حاضریم در هر گوشه افغانستان باشیم، برویم بررسی کنیم اصل قضایا را. جناب رئیس صاحب! بحث این است که تا چه وقت ما کشته بدهیم؟ ما تنها چیزیکه از وکلای معزز میخواهیم در سرتاسر افغانستان، مؤکلین خود را بسیج کنند که در کنار نیروهای قوای مسلح ایستاد باشند، بخصوص ارگانهای کشفی، ارگانهای کشفی را تقویب ببخشند، همرای از آنها همکار باشند مانند کشورهای دیگر، ما از هیچ کشوری دیگری کمتر نیستیم، ما را میکشد پاکستان، ایران و داعش بالای ما رحم نمیکنند، باید افغانها بمرند، به هر طریق که شده باید افغانها، وقتیکه به عروسی سر شادی ما رحم نمیکنند، داخل مساجد که عبادت خدا را میکنیم رحم نمیکنند، به مکاتب رحم نمیکنند؛ بناءً مکلفیت ما چه است؟ مکلفیت ما این است که در کنار نیروهای قوای مسلح که بی طرف است ایستاد شوید، بخصوص ارگانهای کشفی را تقویت ببخشیم. جناب رئیس صاحب! من خودم شخصاً از کمیسیون امنیت داخلی آماده هستم که به جلال آباد، قندهار و هر جای که باشد و هر کسیکه ذیدخل قضایا باشد، چه کلانهای جلال آباد باشند، چه کشورهای همسایه باشند، آنچه که ما میتوانیم از آن مسأله برداشت کنیم و آنرا در پارلمان بازگو کنیم، تشکر.

رئیس مجلس:

همین طرح حنفی صاحب را هم یکبار بشنویم.

قاضی نذیراحمد حنفی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

تشکر از شما که ارزش شهداء را دادید. جناب رئیس صاحب! برای ما یک اعلامیه نسبت به این جنایات، این چند بعد دارد در داخل مسجد قاضی کسیکه محکوم به حد و تعذیر شود حق ندارد او را بزند، قضا در مسجد حکم صادر میشود، تطبیق بیرون مسجد، قرآنکریم میگوید:« وَمَن دَخَلَهُ كَانَ آمِناً» هر کس در داخل مسجد رفت امن است. این یک جنایت که کردند، دو کشتند و سه در حالت نماز بودند سه جنایت را تکرار کردند چهار، چه کار کنید؟ یک گروپ را جناب رئیس برای غم شریکی، یار صاحب هم هستند یا دیگر وکلاء هم بروید این ارزش همین را دارد، غم شریکی بروید از این ولایت و از همین دوستان، از ورثه آنها و از خانواده های آنها کار کنید. دو اگر توان مالی به جای در صلاحیت شما است، یک چیزی کمک هم از همین شورای ملی، از ما و یا از خود ببرید که برای آنها غم شریکی شود و کار کنیم. سه یک اعلامیه هم از طریق پارلمان، برای رد این جنایت تاریخی، این تقبیح نمیشود دوستان گفتند، این جنایت است محکوم شود، یک اعلامیه هم داشته باشیم، خلاصه همین قدر گپ داشتم. والسلام!

رئیس مجلس:

می بخشید که منشی صاحب همین یون صاحب که وکیل جلال آباد است، یون صاحب را وقت بدهید، دیگر ختم میکنیم.

نسیمه نیازی:

رئیس صاحب نام من را خواند، باز یون صاحب را شما وقت بدهید.

رئیس مجلس:

خوب اول شما صحبت بکنید، بعد از آن یون صاحب که سر همین طرح را که حنفی صاحب پیشنهاد کردند که یک اعلامیه هم تحریر شود.

نسیمه نیازۍ:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

د محترم رئیس صاحب هیئت اداري وکیل صاحبانو په اجازه!

زه هم خپل په وار سره د ننګرهار غمیزه په سختو ټکو غندم او شهیدانو ته جنت فردوس زخمیانو ته عاجله شفاء!

محترمو وکیل صاحبانو نه دا اوله پيښه ده او نه به، خدای د وکړي چې آخره وي او نه به داهم آخره یې دا افغانستان عملاً په جنګ کې یو مملکت دی بار بار موږ د داسې پیښې شاهدان یوو تاسې وګورئ چې ما دلته طرح د حنفي صاحب د خولې څخه واوریدله ډیره متأسف شولمه ما د مخې نورې خبرې کولې ما چې وویل چې څنګه تدابیر د مونځ د امنیت لپاره نیسو د هغې دریځ هم پر ځای دی په دې چې موږ هیڅ نه شو کولای فقط غم شریکي د هغه طرح هم دغه وه چې غم شریکي او د زخمیانو سره واقعاً د هغو لپاره رسیدګي چې څه رقم وشي او هیئت چې هم د دوی ځای څخه ټاکل کیږي زه فکر نه کوم چې هغه دومره په اصطلاح موږ ته هغه راوړي چې معلومات چې موږ وکولای شو چې دا څنګه موضوع وه د کوم ځای د کوم خوا او څنګه وکولای شو بعدي د دې مخنیوی وکړو بار، بار هیئتان ټاکل شوي دي رئیس صاحب محترم د پارلمان څخه مګر هغه هیئتان چې کله ځای ته تللي دي پس لیدلي دي چې داسې خاص نتیجې او مثبت یې راوړي چې د داسې پيښو مخنیوی وشي تاسې وګوری د سیاسنګ پيښه وه د دشت برچي پيښه وه د واده د هوټل پیښه وه آیا موږ تراوسه پورې وکولای شول چې هغه کسان چې د دوی کې مسئول وو مجرمین وو موږ ته معلوم شي او بعداً هم داسې پیښې مخنیوی وشي رئیس صاحب محترم مهمه خبره داده چې افغانستان په داسې حالات کې دی چې هلته موږ تاسې وینو چې انتخابات په داسې حالت کې دي چې د هغې اعلام تر اوسه پورې هم باید ژر تر ژره اعلام شي انتخابات مو او دلته هم یو سلسله فرصت طلب دي چې هغوی غواړي چې دغه حالت په قصد بحران ته بوځي او د حالات څخه په ګټې اخیستلو خپل منافع ته ترجیح ورکوي رئیس صاحب محترم دلته وویل شول چې هلمند ته د هیئت لپاره موږ د پارلمان لخوا څخه ټاکل شوي موږ په هلمند کې وو رسمي مکتوب د پارلمان څخه راغئ موږ ولاړو د افغاند موضوع د څیړلو لپاره زه او عزیزي صاحب وو هغه امنیتي چارواکواقلاً دغه و نه ویل چې دا چې شئ وو اقلاً موږ ته داسې خبرې ونه کړې چې موږ یې راوړو بېرته بناً په هغه مکتوب تاسې سره شریک کړو زه فکر کوم چې هیئت که ولاړ شي بغیر د دې چې غم شریکي وکړي بغیر د دې چې مرستې وکړي کومکونه وکړي او وزارت صحت عام صحي خدماتو کې بله نیتجه هم نه لري نو هیله کوو چې یو تدابیر ونیول شي په افغانستان کې زه څو ورځې د مخه د هلمند څخه راغللم ټول خلک زموږ وکیل صاحبانو څخه خفه وو هغه ورځ په هلمند کې درې څلور مشهوره کسان وژل کیږي څوک نشته چې موږ ته ووایي چې دا ولې اختطاف کیږي څوک نشته چې موږ ته وایي دا ولې په نظامي ادارو کې موږ وینو یو څوک یو څوک ته تر لاسه نیسي پر یو څوکۍ پر یو حوزې یا پر یو ځای کیښنوي او هیڅ چاته ځواب ده نه دي اداري اصول هیڅ نه مراعات کیږي په ټول افغانستان کې حالات همداسې دی څومره درې هفتې د مخه یو سله شپیته تنه نازک ځوانان د هلمند ولایت وو چې یو سلو شل د هلنمد ولایت وو په د یوې پروژې پر اساس یو نظامي پروژې پر اساس یو نظامي پروژې پر اساس په هرات کې ووژل شول یو سلو شپیته د هلمند د بست روغتون مخ ته جسدونه پراته وو اقلاً چارواکو موږ ته و نه ویل چې دا څوک وو د دې قوماندان څوک وو قوماندان سره یې دوی څه وکړل چې کتل ګرده ځوانان زه فکر کوم داسې یو مجهول حالات دی په دې کې باید په اصطلاح غم شریکي څخه موږ ووځو مسئول چارواکي راوغواړو او هغو ته دا مسائل ورته په ګوته کړو هغه وړ کسان چې واقعاً کولای شی د داسې مسائلو مخنیوی وکړي هغه وکولای شي چې هغه مثلاً جنائي مثلاً امنیت یې هغه په سیمو کې ځای پر ځای شي هغه منطقو کې په کابل کې زه فکر کومه چې اوس داسې خود سري یانې روانې دي هر یو د خلاء یې د دې خلاء څخه چې د انتخاباتو نتیجه نه ده معلوم هر یو استفاده کوي او خپل کسان ژر ژر نصبوي زه فکر کومه دا به نتیجه ور نه کړي وزیر صاحبان یې مربوطه را وغواړی مهم مشکلات موږ لرو تر هغوی موږ تاسې ته اسناد درکړو د کمېسیون مربوطه د طریق وڅیړل شي او زه فکر کومه چې داسې پیښې ډیرې شوې هیچاته تر دې دمه موږ ته دا رازونه نه دي ویلي چې څوک وو .... قطع مایک.

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان محترم! یک چند نفر از وکیل صاحبان بخاطر یک اعلامیه من خدمت شما نام هایشان را میگیرم، اگر نظر تان باشد چهار، پنج تا وکیل صاحبان بنشینند، یک اعلامیه بخاطر همین حادثه المناک جلال آباد صادر بکنیم؛ حنفی صاحب، ناصری صاحب، حسینی صاحب، بتاش صاحب و کروخیل صاحب، پنج تن از وکیل صاحبان ما.

منشی مجلس:

همین حاجی صاحب حضرت علی را هم بگیرید رئیس صاحب!

رئیس مجلس:

حاجی صاحب حضرت علی هم شش نفر، بنشینند یک اعلامیه را، خوب این اعلامیه را تحریر بکنند میشود که ملک صاحب، قیس ملک صاحب، قیس هم هفت تن از وکیل صاحبان اگر لطف کنند در یک اتاق بنشنند، در اتاق.

منشی مجلس:

جناب رئیس صاحب! ببخشید نظر ما همین است، اگر ده نفر شوند خوب تر میاید، بخاطریکه از دیگر ولایت ها هم یک یک وکیل صاحب نظریات بدهد.

رئیس مجلس:

هفت تن از وکیل صاحبان اگر لطف کنند در اتاق کمیته رؤساء بنشینند، یا در جای دیگری که همین یک اعلامیه را بخیر در آخر جلسه بخیر اعلامیه را ما و شما صادر بکنیم، از خواهر ما یون صاحب خواهش میکنیم که صحبت خود را شروع کنند!

آرین یون:

بسم الله الرحمن الرحیم

د وکیل صاحبانو او هیئت اداري په اجازه! رئیس صاحب ننګرهار یو د هغه ولایتونونه دی چې هغه خلک یې اکثراً تعلیم یافته دي او د ډير نرم سیاست خاوندان دي، په ټولو ملي او سیاسي پروسو کې په ‌‌ډیر زړورتیا ګډون کړی نه یوازې مثبت رول یې لوبولی بلکې هغه سرنوشت ټاکونکی رول یې هم لوبولی دی په دې ټولو ملي مسایلو کې مګر بدبختانه د وخت حکومتونو همیشه ورسره جفا کړې ده، د دغه قربانیو په بدل کې هیڅکله د هغوی غږ نه دی اوریدلی ، رئیس صاحب په ننګرهار کې امنیت ورځ تر بلې خرابیږي هیڅوک په دې باندې غوږ نه خوځوي، زموږ چارواکي چې ننګرهار کې وي په تش لاس راشي او په میلونونو ډالرو د بوجیو سره بیرته له ننګرهار څخه ځي ، مګر د ننګرهار په امنیت په برخه کې هیڅ مرسته نه کوي، هغه قوماندانان چې د نور ولایتونو شړل شوي هغه ننګرهار ته راوړي لکه چې ننګرهار لابراتور وي هلته بیا آزمایښت کوي، رئیس صاحب په ننګرهار کې ورځ تر بله پیښې کېږي تر اوسه پورې دومره پیښې شوې چې نه یوازې زموږ په اصطلاح د دښمنانو لخوا تر سره شوې بلکې زموږ د دوستانو لخوا هم په ننګرهار کې دغسې پیښې ترسره شوې، په خوګیانو کې پنځوس کسه مړه شول هیئت وټاکل شول نتیجه يې هیڅ معلومه نشوه، زما څلور کادرونه ، څلور ځوانان د ۰۲ قطعې لخوا شهیدان شول هیئت وټاکل شو تر ننه پورې موضوع معلومه نشوه چې وشول او څه و نشول، همداسې په روداتو کې ، په مهمند دره کې په خلکو باندې بمبارد وشو، انتحاري وشوه، انفجار وشو هیئت وټاکل شو خو تر ننه پورې نتیجه معلومه نشوه د دغه بې کفایتۍ له امله ده چې د ننګرهار وضع ورځ تر بلې خرابیږي همدااوس په هسکه مینه کې داسې یو پيښه شوي ده چې تر اوسه پورې معلوم نه ده چې د چا لخوا ترسره شوې ده، طالبانو په غاړه و انخیستله دغه عمل او د هغوی لخوا وغندل شو اما معلوم نشوه چې دغه پيښه د چا لخوا ترسره شوله، د سلو په شاوخوا کې زما ولس شهید شوی دی او ۴۰ یا ۵۰ کسان زخمیان حالت دومره خراب دی چې په ننګرهار کې د دوی تداوي نه کېږي مګر دومره بی کفایته چارواکي دي چې دغه کسان تر کابله پورې انتقال نه کړل یا نورو روغتونونو ته بو نه تلل چې د دوی تداوي وشي چې اکثره زخمیان هم د روغتیایي سهولتونو له وجې شهیدان او خپل ژوند یې له لاسه ورکړ، ننګرهار ته د مور او میرې چلند کېږي په هره برخه کې رئیس صاحب په ننګرهار کې نه یوازې پاکستان لاس وهنه کوي زموږ قسم خوړلی دښمن دی بلکې هغه مافیاوې چې په ننګرهار کې حاکمې دي چې په دې اتلسو کالو کې د دې پر ځاي چې د حکومت لخوا دا ضعیفه شي نور هم تقویه شول که اختطاف کېږي، که ډاکترانو اختطاف کېږي د پيسو په مقابل کې ، که تجار مو اختطاف کېږي که نور هدفی وژنې کېږي دا ټول د دغه مافیایي کړیو لخوا کېږي، امنیتي مسئولینو ته زموږ ټول معلوم دي چې دغه مسایلو کې څوک لاس لري مګر چپه خوله ناست دي دا له دي خاطره چې دوی پوهیږي چې دوی هم شریک دي، نو زه هیله کوم رئیس صاحب د دغه هیئت په ټاکلو کې هیڅ شی هم نه کېږي ننګرهار ته مخکې هم هیئتونه ټاکل شوي وو نتیجه یې موږ ټول ... نه یي ولس ته کومه ګټه ورسیدله، رئیس صاحب امنیتي چارواکي راوغواړی مخصوصاً د ننګرهار د موضوع په ارتباط چې دلته راشي او موږ ته وضاحت را کړي چې تاسو ولې د ننګرهار په مقابل کې دومره بې تفاوت یاستی فقط یو تسلیت ورکړو چې خدای د شهیدان وبښي او زخمیانو ته عاجله شفا غواړو، په دې اعلامیو باندې څه نه کيږي زه هیله کوم رئیس صاحب اقدام وکړئ، حکومت باندې فشار راوړئ چې ننګرهار ته توجه وکړي ننګرهار وضع ورځ تر بلې خرابیږي بالاخره هغه ورځ به راشي چې بیا ننګرهار له کنټرول نه وتلی وي را ټولول به یې مشکل وي. مننه!

رئیس مجلس:

تشکر یون صاحب، منشی صاحب همین وکیل صاحبان جلال آباد را اولویت بدهید، وکیل صاحبان جلال آباد را بخاطریکه حادثه در جلال آباد شده و اینها از حادثه خبر دارند، حکیمی صاحب را وقت بدهید، بعد از آن قومندان صاحب حضرت علی را.

منشی مجلس :

اگر وکلای جلال آباد را وقت میدهید، حاجی صاحب حضرت علی است .

رئیس مجلس:

حکیمی صاحب را وقت بدهید اول بعد حضرت علی صاحب را، هستیم تا که صحبت های وکیل صاحبان خلاص نشده ما هستیم، جلسه ادامه دارد، هنوز تازه یک هیئت تعیین کردیم که اعلامیه را نوشته میکنند، وکیل صاحبان جلال آباد بخاطریکه؛ چون از ولایت شان است، به ارتباط حادثه به وکیل صاحبان معلومات بدهند خوب میشود.

عبدالشکور واقف حکیمی:

جناب رئیس صاحب، هیئت اداری محترم و همه وکلای عزیز و عزتمند مردم افغانستان، السلام علیکم و رحمة الله برکاتهُ !

آجندای امروز تعیین شده، مسئله غم انگیز و خونین ننگرهار، من به نوبه خودم این حادثه خونین را محکوم میکنم، برای شهداء از خداوند تبارک و تعالی بهشت برین و برای بازمانده گان شان تسلیت و صبر جمیل میخواهم.

چیزی را که در اینجا عرض میکنم این است که ما تا خود مان مطابق قانون عمل نکنیم، کار داخلی مان را مطابق اصول وظایف داخلی تنظیم نکنیم و هیئت اداری به شمول جناب رئیس و سایر اعضای هیئت اداری به شمول جناب رئیس و سایر اعضای هیئت اداری، کار داخل تالار را مطابق اصول وظایف داخلی تنظیم و ترتیب نکنیم، ما نمیتوانیم تقاضا کنیم از دیگران، از حکومت و از مردم که وقار، حیثیت و جایگاه ولسی جرگه را بشناسند و رعایت بکنند. جناب رئیس صاحب صاحب! معاون اول گفتند که امروز جلسه اضطراری است، ما به کار بردن این ترمینالوژی و اصطلاحات را دقت بکنیم، ما جلسه اضطراری از این قبیل نداریم، جلسه های اضطراری برای یک موضوع مهمی که اراضی کشور خدای ناخواسته در خطر باشد، سقوط نظام مورد نظر باشد، در ایام تعطیل که به فرمان رئیس جمهور آن برگزار میشود، ما این جلسه را مطابق ماده 54 اصول وظایف داخلی، این را جلسه فوری میگویند، یک جلسه فوری که مطابق آجنداء از پیش تعیین شده نیست، به فوریت اش این را رئیس مجلس یا بیست تن از اعضای مجلس پیشنهاد میکنند، مورد اتفاق قرار میگیرد، در اولویت بحث واقع میشود، این جلسه ما و مشابه این جلسه ها، جلسه های فوری است. من در اینجا عرض دیگری که دارم، برای پیشنهاد در همین موضوع هیئتی این کار وظایف، حالا متأسفانه همین کار هم خلاف اصول وظایف داخلی است که اوراق بیاورند، عرایض را پیش بکنند. باید یک هیئت از ارگان های اختصاصی وزارت داخله و امنیت ملی برای بررسی این مسئله تعیین شوند، اعضای از ولسی جرگه هم در اینجا شرکت داشته باشند؛ چون این یک کار تخصصی است از کار ولسی جرگه ، از فهم و اختصاص اعضای ولسی جرگه بیرون است، عجالتاً کمیسیون امنیت داخلی، مسئولان امنیت ملی و وزارت داخله را بخواهند و در باره این موضوع بررسی بکنند و به تالار ارائه بکنند، پس فردا اگر چیز است، همین کار را جناب رئیس صاحب باز من مجبور میشوم برای پیشنهاد همین گپ وظایف داخلی را بگویم، جناب رئیس دارالانشاء وظیفه اش که در آنجا می نشیند این است، وکلای که گپ میزنند، چیزهای که به حکومت تعلق میگیرد یادداشت بکند، به وزارت امور پارلمانی بدهد، از آن طریق به وزارت، کارهای اختصاصی وکلاء اوقات دارد و شما هم اوقاتی دارید که در دفتر تان پذیرایی بکنید، اینها را از همین صبح من دوبار رفتم پیش هیئت اداری که بخاطر وقت هم رعایت نشده بسیار معذرت میخواهم، هر قدر کارت بالا کردم نشد، باید اعضا با رئیس گپ نزند، با معاون گپ نزنند، با هیئت اداری گپ نزنند، تیلفون نکنند، اگر این گپها را ما رعایت نکنیم ما هیبت، جایگاه و صلابت این خانه را نمیتوانیم اعاده کنیم، این بیشتر میماند به یک مندوی کچالو فروشی و نمی فهمم ترکاری فروشی تا اینکه یک تالار قانونمند باشد. چیز دیگری را که از بادغیس گپ میزنم که به امنیت تعلق دارد، گرچه این امنیت یک مسئله سراسری افغانستان است، ولسوالی جوند، ده ماه میشود که در محاصره اقتصادی و نظامی قرار دارد، اعاشه پولیس، کارمندان امنیتی و معاش شان شش ماه میشود که نرسیده، این کارهای جدی است که باید وزارت داخله به جای اینکه به بسیار کارهای دیگر بپردازد به این کارهای که در اولویت کار هایش قرار دارد بپردازد، تشکر میکنم .

رئیس مجلس:

جناب حکیمی صاحب بسیار زیاد تشکر، خدا کند که صحبت های شما را وکیل صاحبان شنیده باشند، به واقعیت اش جلسه وقتیکه رسمی باشد، وکیل صاحبان باید به جاهای خود باشند، از پیشروی هیئت اداری حتا عبورنکنند، اگر دارالانشاء را هم کار دارند آن راهی شان است، از آن راه بیایند رئیس دارالانشاء را ببینند و پس بروند، باید ما و شما اصول وظایف داخلی سر خود تطبیق کنیم.

منشی صاحب وقت بدهید وکیل صاحبان را !

منشی مجلس :

رئیس صاحب در وقت امتیازی اعتراض را می پذیرید؟

رئیس مجلس :

شاید نوبت داشته باشی، در نوبت ات نمیشود، خوب جمشیدی صاحب را وقت بدهید!

علی اکبر جمشیدی:

جناب رئیس صاحب محترم! اعتراض من بر این است که برای همین یک سوال من که سوال خیلی از وکلا است، جواب بدهید که خودت چرا بی قانونی میکنی؟ همین راجواب بدهید. آقای واقف حکیمی، حالا نوبت را ببینید که هفت و هشت نوبت پس مانده و دیگران پیش شدند، چرا به یک نفر که خود ات خواستی نوبت میدهی برای کس دیگر نمیدهی؟ چرا همین اعتراض را سر خود ات باز میکنی؟ چرا راه اعتراض را سر خانه ملت باز میکنی؟ همین است سوال های من.

رئیس مجلس :

اعتراض شما به جای است جمشیدی صاحب؛ ولی باید وکلای جلال آباد را وقت بدهیم که وضاحت بدهند، حداقل همین قدر انصاف پیش وکیل صاحبان باشد، در یک ولایتی که حادثه شده باید به آن وکلاء ما و شما تسلیت بگوییم، وکلای همان ولایت هستند، مؤکلین شان است، غم شریکی ما با همان همکاران ما است که از همان ولایت هستند، کسانیکه شهید شدند مؤکلین آنها هستند، آنها خبر دارند که در آنجا چه گپ شده است، ما و شما از مطبوعات شنیدیم.

قومندان صاحب حضرت علی، شما بفرمایید!

منشی مجلس :

رئیس صاحب بگذارید که به نوبت وقت بدهیم وکیل صاحبانرا، نوبت از حاجی صاحب آخوند زاده است، بعد حاجی صاحب حضرت علی است.

محترم حاجی آخوند زاده صاحب!

آخند زاده صاحب:

بسم الله الرحمن الرحیم

د جناب رئیس صاحب او د هیئت اداري او د ټولو وکیل صاحبانو په اجازه سلام علیکم.

اول د ننګرهار شهیدانو شهادت خدای قبول کړي، ددغه بیګناهو شهیدانو او په لمانځه لمونځ کوونکي شهیدان چې دا بالکل فی سبیل الله شهیدان دي چې په لمانځه باندې پاک او په اوداسه باندې شهیدان شول او هر چا چې دا ظلم کړی هغه خدای تعالی تباه او برباد کړي، او خدای تعالی په دې دنیا و شرموي او په هغه دنیا خو بلکل و شرموي، او جلال آباد دا دوه درې کاله کېږي چې په داسې اور کې سوځي او هیچا یې هم غور نه دی کړی او نه غږ اوریدلی د خلکو یې، حکومت یې هم غږ نه دی اوریدلی. د موسی قلعه څو ورځې مخکې تاسی شهیدان ولیدل چې څنګه بیګناه ماشومان شهیدان شول، څنګه بیګناه کوچنیان شهیدان شول، موږ حکومت نلرو، که مو حکومت درلودلی هغه ورځ په موسی قلعه د شهیدانو په ورځ حکومت جشن نیولی وو د انتخاباتو د کرزي اسټدیوم کې، موږ د کرزي اسټدیوم لرو په هغه ورځ کې چې یو درې څلور متره هخوا ته شفاخانه وه او هغه زخمیان کوچه کې وه د خلکو غوغا په هغه ورځ دوی کمپایني ساز سرود او جشن نیولی وه دغه زموږ حکومت په افغانستان کې ، داسې نه وه چې دوی په هلمند کې په هغه ورځ غمګیني اعلان کړې وه، کاشکي داسې شوې وای چې په هغه ورځ کې حکومت ویلي وای چې نن په هلمند کې ماتم اعلان دی، نن شهیدان شوی په هلمند کې غم راغلی دی په هلمند کې ماتم دی، بلکه په هلمند کې دوی خوشحالي جوړه کړې وه په هغه اسټدیوم کې په هغه ورځ. دا حکومت د افغانستان دا فقط د څو اشخاص لپاره حکومت دی، دا د افغانانو حکومت نه دی، که دا د افغانانو حکومت وای دوی به نن زموږ غږ اوریدلی وای، دوی به د ننګرهار د خلکو نن سهار به رئیس جمهور ولاړ شوی وای چې نن زموږ ۶۵ نفره بیګناه شهیدان شوي وای او تحقیق ته به یو ګروپ استولی وای او بل ګروپ او رسمي اعلان کړی وای چې نن په افغانستان کې ماتم وای، څومره شهیدان شوي ، تاسو په یو بل ملک کې وګورئ آیا د هندوستان ۹۰۰ میلونه نفوس دی که دوه سوه نفره په کې مړه شي ماتم اعلانوي، که په ایران کې دا کار وشي ملي ماتم اعلانیږي که په پاکستان کې دا کار وشي ملي ماتم اعلانیږي، که په اندونیزیا کې چې ۳۰۰ میلونه مسلمانان اوسیږي ملي ماتم اعلانیږي، اما زموږ په وطن کې هر ورځ دوه سوه نفر شهیدانیږي دوی ملي جشن نیسي په هغه ورځ ، دوی خوشحالي نیسي په هغه ورځ د خپل د یو کمپاین یا د یوه شي لپاره، جناب رئیس صاحب موږ حکومت نلرو ، موږ د یو څو نفرو د شخصیتو لپاره حکومت لرو ، موږ د افغانان حکومت نلرو، موږ ۴۰ میلونه نفرو نفوس لرو، زموږ ۳۵ میلونه نفوس ملل تایید کړی دی، موږ که حکومت درلودلی نن دوه میلونهرایه نه درلودلې موږ به نه میلونه رایې درلودی ، موږ به ۱۵ میلونه رایه درلودلای، که موږ حکومت درلودلی خو زموږ خلکو به موږ تایید کړي وای چې موږ حکومت لرو. زما خواهش دا دی وکیل صاحبانو محترمو چې حکومت مشران را وغواړی دا کفایت نه کوی چې ننګرهار ته واستوی ، دا په فاتحه نه کېږی موږ پنځه کاله او لس کاله په دې پارلمان سنا کې تیر کړي، ټول ... چې پارلمان راغلي دی زه په کې یم ، موږ ټول عمر دا فاتحه خانه ده خدای دی وبښي ، خدای دې وبښي، دا به تر څه وخت خدای دي وبښي ، دا خو د قانون سازی دا د حکومت نظارت دی چې دلته موږ او تاسې ناست یو، موږ باید په رسمي ډول اعلان کړو چې د افغانستان خلک سوله غواړي او دا حکومت زموږ ناقص حکومت دی، دا بیچاره حکومت دی، دا نه تحقیق کولای شي ، نه سوله کولای شي، دا حکومت نه جنګ کولای شي، که په جنګ ګټلی شوای خو په جنګ ګټلی وای که په سوله ګټلای شوای خو په سوله بیا ګټلی وای ، که په انتخاباتو ګټلای وای په انتخاباتو بیا ګټلی وای، په یو شی خو به کټلای وای دا اتلس یا نولس کاله کیږي، نشي ګټلای ، نشي ګټلای تشکر السلام علیکم و رحمة الله و برکاتهُ .

رئیس مجلس:

می بخشی وکیل صاحب، چیزی میگفتید؟ بروند، بروند بخاطر غنامندی اعلامیه ما هر کسی که اشتراک میکند گپی نیست.

بفرمایید حاجی صاحب!

حاجي حضرت علي:

بسم الله الرحمن الرحیم

د رئیس په اجازه، د مجلس ټول وکیل صاحبانو په اجازه!

رئیس صاحب محترم یو خو د وکیل صاحبانو نه او خصوصاً هیئت اداري نه له ټول وکیل صاحبانو نه تشکري کوم چې نن تاسو د ننګرهار او د شهیدانو په باره کې کمېسیونو ته هم نوبت ورکړی وو او دا مجلس مو وکړ مننه کوم. الله پاک د افغانستان ټول شهیدان او خصوصاً دغه ولسوالي شهیدان چې دغه ولسوالۍ موږ د ده بالا په نامه یاد وو، هغه ځای کې چې کوم دا شهیدان شوي دي د جلال آباد نه ډير یو لیرې منطقه کې پراته ولسوالۍ دی هلته شاوخوا د داعش مرکزونه دفعتاً هم وجود دي، ولې زه یو خبره کول غواړم چې نه مې کوله که لږ زما خبرو ته غوږ ونیسی کیدلای شي چې ټول د افغانستان خلکو ته او مجلس ته په کار شي ، دغه شهیدان خو موږ او تاسو په کابل کې هم ورکړل، په مزار کې هم ورکړل، په ټول ولایتونو کې ورکړل، علت یې څه شی دی ؟ څه شی باید وکړو، د خلاصي لاره څه شي ده؟ موږ څومره تلفات چې ورکړی ټول ولسوالۍ نه جلال آباد ښار تلفات ډير لرو، تر اوسه پورې هیئت چې هلته تللی چا غوږ ورته نه دی نیولی، داعش خپل منځونو کې یا طالبانو شخصي بمباریو کې خوګیانو کې ، مهمندو کې، دغه ټول شهیدان که طالب مړ شوی، داعش مړ شوی، ولسي خلک په ښار کې دا ټول ما ته بیل بیل یاد داشت شته، آیا دا څو ورځې مخکې سولې په دوره کې چې تخار او کندز کې جنګ شروع شو دې نه تاسو خبر یاستي دا څلوره ولایتونه غټه سطح باندې معامله شوې وه چې څلور ولایتونه شمال کې باید سقوط وکړي ، د غزني د جنګ چې هغه سقوط یې کړی وو د هغي راپور زما سره شته چې څوک ورسره شریک وو، کندز شته ، دا د جلال آباد که چېرته موږ واقعاً غواړو افغانستان باندې مو زړه درد کوي په خپل ځان باندې هم زړه درد کوي ، په ولایات باندې هم زړه درد کوي دا څو ورځې مخکې جلال آباد والي ولې لاړلو تورخم ته سند یې امضا کړ، آيا پارلمان ورنه خبر وو. رئیس صاحب محترم زموږ په دور بابا کې هیئت لاړلو چې هلته سرحد کې پاکستانیان مخکې راغلي وو چا ورته نه هغه صحیح ګزارش راوړلو او نه دلته څوک خبر شول، زما عرض دا دی چې وزیر داخله ، دفاع او امنیتي ارګانونه ، یو ملکونه دي درې څلور چې داعش سره کمک کوي، یو ملکونه دي چې طالب سره کمک کوي، بل کوم چې دی پاکستان او زموږ د امنیت ملي مسئله ده، امنیت ملي وایي چې دا زموږ خلک دي او بیا د پاکستان آی اس آی قومانده کوي، دوی بمونه راوړل او انفجار کول دا د .... خلک کوي. زه وایم که د پارلمان خلک وي که د دولت خلک وي، دغه جاسوسان چې بمونه راوړي، دوی چې بمونه ښخوي دا خلک باید شناسایي شي او دا باید عدالت ته وسپارل شي، څومره چې دلته کابل کې انفجار شوی، جلال آباد کې انفجار شوی دې حکومت یو سړی هم پیدا نکړ چې د خلکو په مخکې ووایي چې دا فلانی ځای کې، شفاخانه کې کابل کې انفجار یې کړی وه دغه دی موږ ولس ته وښودلو دا ټول معلوم شوي خلک دي معلوم دي، په خدای قسم تاسو ته خورم چې دغه څومره انفجارات چې شوي، افغانستان کې دا غټ قضیه دا ټول ماته په ثبوت سره ماته معلوم ده ، خو چاته وایم؟ څه کولای شو ؟ اوس خلص خبره زما دا ده د جلال آباد مسئله ټول افغانستان مسئله که ستاسو اجازه دي ، موږ د جلال آباد وکیل صاحبان چې جلال آباد کې موضوع ده سبا موږ د امنیتي کمیسیون کې هم بحث وکړو او جلال آباد وکیلان هم کینو ځکه چې موږ ته په جلال آباد ښار کې چې کوم مشکلات پیښ دي زموږ ډاکتران په امن کې نه دي صرفان په امن کې نه دي ، خلک په آرام ژوند نه شي کولای جلال آباد بد ترین بې امنیتي ځای دی زه نورې ډېر خبرې نه کوم که چېرته غواړی مستند ، اول د څلور ولایتونو د تخار ، تخار سقوط کې ده بغلان ، کندز او مزار دا چا ور سره منلی وو ، ولې بیرته احصار شو؟ دا جنګونه ټول سازشتي دي دا امنیتي ارګانونه خبر دي خو ویلی نشي ، زه یوه بله خبره کومه چې دغه انتخاباتو مسئله ده ، انتخاباتو مسئله چې خلکو څومره تکلیفونه ایستلي دي تاسو ته اوس هم پته په ولګیږي چې بیا آخر کې هم هغه مخکینۍ قصه را شروع شي او شروع هم ده . بله مسئله د وکیل صاحبانو نه مې خواهش دی یو وکیل موټر چې موږ مخکې اول دور چې کانټینټل کې موږ درس ویلی یو وکیل ډریور که په لاره کې یو سړی ووهي پولیس حق نه لري چې هغه ډریور ودروي دا باید پارلمان ورته ووایي چې دغه ډریور دغه کړي هر ورځ موږ او تاسو بیابیږو څه نقص موږ کې دی او څه حکومت کې دی هغه نقص چې موږ کې دی باید موږ اصلاح کړو هغه نقص چې حکومت کې دی چې بې ځایه وکیلان په عذاب وي دې لپاره باید جلو ونیسي ، دریمه خبره مې دا ده چې رئیس صاحب محترم همیشه ټول اروپایي پارلمانونو کې نورو پارلمانونو کې چې اهمه هغه ماده پارلمان ته راځي موږ او تاسو باید شپې او ورځې کار وکړو ، وکیلانو ته په ولایتونو کې بهر وي تاسو ورته زنګ ووهی چې راشي څومره کارونه چې دي موږ او تاسو نه ژر خلاص شي مننه ستاسو له توجه نه مهرباني.

الحاج مامور احمدزی:

وکیل صاحبانو! واقعیت پرونۍ پیښه په ننګرهار کې یوه غمیزه او خونړۍ پیښه وه کې په دې پیښه کې دوه شپیته کسان شهیدان او تر پنځوس کسو زیات زخمیان دي په کلکو ټکو غندو زخمیانو ته عاجل شفاء او شهیدانو ته د فردوس جنت غوښتنه کوو. جناب رئیس صاحب! وکیل صاحبانو په تاسو غږ مې دا ده چې د هغې سیمې خلک بیچاره غریب مظلوم خلک دي یو وارې داعش و ځپل او غټه قرباني هلته ورکړله دا وارې چې دوی لپاره نسبي امنیت هلته راغی دوی باندې داسې ناوړه پیښه کیږي. نو ددې لپاره دوی کورنیو ته باید هر څه عاجلتر حکومت مرستې ورته ورسوي چې دا بیچاره او مظلوم خلکو سره مرستې وشي او دوهم جناب رئیس صاحب زما نیوکه په هیئت اداري باندې ده که موږ توجه وکړو د شپاړسمې دورې او د پنځلمسې دورې اوولسمې دورې تر مابینه، اوولسمې دورې وکیل صاحبانو ته ولس ډیر هیله مند وو، چې دا وکیل صاحبان او ډير وکیل صاحبان ځوانان دي تحصیلکرده دي، دوی به د دې وطن لپاره، د دې ولس لپاره یو څه وکولای شي، خو متأسفانه جناب رئیس صاحب د هیئت اداري بې توجهي نه دا اووه لسمه دوره د شپاړسمې دورې نه بدتره ده، او خلک ددې نه بې هیلې شوي دي. رئیس صاحب زما غوښتنه دا ده چې ټول پارلمان بدنام نشي په ټول پارلمان باندې خلک نیوکه ونکړي په پارلمان کې یو تعداد وکیل صاحبان شته چې هغه غیرحاضر دي د هغه لپاره رئیس صاحب باید هره ورځ موږ حاضري را واخلو او غیر حاضر وکیلان رسنیو ته باید ورکړو، ولس ته یې وښایو چې دا فلانی غیر حاضر دی نه راځي ولس ټول په همدې باندې نیوکه کوي چې وکیل صاحبان غیر حاضران دي نو د غیرحاضران لیست باید موږ ولس ته وښایو تر څو ولس ته معلومه شي او ټول پارلمان بدنام نشي، موږ یې ګورو په رسنیو کې په وکیل صاحبانو باندې نیوکه کېږي چې وکیل صاحبان مافیا دي، وکیل صاحبان زورګوی دي ، وکیل صاحبان انتحاریان انتقالوي، درسته ده په په پارلمان کې به یو تعداد وکیل صاحبان دي چې هغه زورواکي کوي هغوی ناوړه کارونه کوي یا خلاف کارونه کوي اما باید د هغو خلکو چې څوک ناوړه کارو کې لاس لري باید ولس ته وښایو او حکومت ته وښایو تر څو دا ولس او دا حکومت ټول پارلمان باندې نیوکه ونلري او دا وکیل صاحبان ولس ته بدنام نشي له توجه نه مو مننه!

محمد مهدی راسخ:

بسم الله الرحمن الرحیم

تشکر، در قدم نخست من هم تسلیت عرض میکنم، حادثه ناگوار ننگرهار را، این عمل دشمن را طبیعی است همه محکوم میکند، ما این موقف ضعیف حکومت را هم محکوم میکنیم، واقعاً بسیار سخت است، شما می بنید که یک سرباز امریکایی در افغانستان کشته میشود، یک پروسه بسیار بزرگ صلح متوقف میسازند؛ اما با شهادت بیش از شصت نفر، حداقل یک ماتم ملی اعلان نمیشود، حداقل یک موضع و یا یک اقدام جدی صورت نمیگیرد، از طرف حکومت، و ما این را محکوم میکنیم، این سکوت حکومت را محکوم میکنیم و این موقف ضعیف حکومت را محکوم میکنیم، در این روزها ع و غ به جزء از حوادث داخل کمیسیون انتخابات، دیگر هیچ چیزی برایشان مهم نیست، اگر تمام افغانستان را آتش بگیرد مطمین باشید که این هردو توجه نمیکنند و متأسفانه که وزراء و مسئولین دیگر هم روزهای آخر شان است، اینها بار و بستره خود را جمع میکنند، وزیر دفاع با صراحت در همین خانه ملت گفت، همین جا در دفتر هیئت اداری گفت، چند روزی که مانده معلوم نیست که در حکومت آینده من وزیر باشم یا نباشم، من مجبور نیستم به پارلمان بیایم، فقط به خاطر احترام شما آمدم به اینجا اگر نه من پاسخگو نیستم، همین دید تمام مسئولین حکومتی است، تنها نهاد و مرجعی که برای پنج سال دیگر مسئولیت دارد و آن خانه ملت است، آن پارلمان است، ما توجه جدی شما را میخواهیم، این جلسه فوق العاده شما اگر نتیجه نداشته باشد جلسات عادی که هیچ نتیجه ندارد، امروز تمام رسانه ها، تمام ملت افغانستان منتظر هستند که جلسه فوق العاده شما چه نتیجه میدهد، آیا به همین یک اعلامیه قناعت میکنید، محکوم میکنید و یا نه اقدام عملی صورت می گیرد، من پیشنهاد مشخص دارم، کمیسیون امنیت داخلی، کمیسیون امور دفاعی از هیئت اداری و وکلای ننگرهار، اینها هر چه عاجل به ساحه باید بروند بررسی شود، یک تغییرات بیاید، با شهادت شصت نفر حداقل یک قوماندان امنیه، یک وزیر و یا یک معین تبدیل شود، کسی که ناکارآ بوده و کسیکه مقصر بوده، در غیر آن این حوادث تکرار شده میرود و ما و شما فقط معاش خود را بگیریم، بیایم و پس برویم طرف خانه خود، مطمیناً که این فاجعه دامنگیر همه ما و شما خواهد شد، امیدوار هستم که امروز یک اقدام بسیار جدی صورت بگیرد، هیئت تعیین شود و به ساحه برود، تشکر.

څارنوال عبدالرؤف انعامی:

بسم الله الرحمن الرحیم

تشکر، به اجازه همه همکاران عزیز ! وکلای محترم! در ارتباط حادثه ای که در ننگرهار صورت گرفت، ما و شما باید کارهای مؤثرتری را انجام بدهیم؛ اما همان ابزاری که در اختیار ما باشد و بتوانیم کاری را انجام بدهیم، من هر قدر که فکر کردم نه فهمیدم که چه باید بکنیم و چه انجام بدهیم، جزء اینکه پیشنهاد من این است که کمیسیون امنیت داخلی و کمیسیون امور دفاعی، یک استراتیژی امنیتی زیربنایی را همراه ارگان های ذیربط تشکیل بدهند و بسازند تا از طریق آن بتوانیم کاری را انجام بدهیم، به دلیل اینکه در افغانستان کم از کم بیست گروه تروریستی که ظاهراً ایدیالوژیک هم هستند و قرائت ها و اجتهاد های مختلف از دین اسلام دارند، نحوه حکومت خود شان را در این سرزمین میخواهند و حالا متحدانه علیه حکومت مبارزه میکنند، تا این حکومت را براندازند، بعد گویا اینکه اینها حکومت اسلامی تشکیل میدهند که باور من این است که این بیست گروه را همین حالا در پروسه های صلح، اگر هیئت محترم حکومت بخواهند که همان قرائت و همان اجتهادی که شما در محتوای حکومت اسلامی، در شکلیات حکومت اسلامی واحد دارید و ارائه کنید، همین بیست طایفه و همین بیست گروه هیچ امکان ندارد که یک طرح واحد را از حکومت اسلامی در بخش های اقتصادی، در بخش های امنیتی، در بخش های حکومت داری، در انتخاب رأس حکومت داشته باشند، به یقین میتوانم بگویم که ندارند، حتا اینها اجتهاد های مختلفی را که از دین دارند علیه یکدیگر هم جهاد را اعلان میکنند، تنها چیزی که ملموس است، این است که از راه تفنگ ارزش ها را حفظ کرده نمیشود، باید ما و شما به این ایمان داشته باشیم که تفنگ به اندازه افت فرهنگی را، افت اخلاقی را در بخش های امنیتی تجاوز به ناموس و به مال مردم را چنان مشروعیت بخشیده که حتا ارزش های زمانی و مکانی هم دیگر جایگاه خود را از دست داده، در مسجد علیه نمازگذاران هم انتحار صورت میگیرد، ماین گذاری صورت میگیرد، دیگر در این ارتباط بگویم که پولیس توان این را دارد که امنیت را تأمین میکند، در این میلیون مسجدی که در افغانستان است، در کدام این میتواند امنیت را تأمین بکند، جزء اینکه افت اخلاقی اش جامعه را سر اش کار شود که این به حالت اصلی آهسته آهسته برگردد، آن یک راه دارد که مبارزه علیه تفنگ داری و یا تفنگ برداری که متأسفانه حکومت هم در این روزها از دو سال به این طرف، هر روز به نام های مختلف تفنگ توزیع میکند، بنام اربکی، بنام خیزش های مردمی که اینها هم خودشان زمینه شده اند، برای رفتن و پیوستن به گروه های مختلف.

موضوع دوم اینکه من آن روزها هم یاد کرده بودم، برای اعاده حیثیت شورا من گفتم که مقامات رسمی حکومت، وقتیکه اتهام عمومی وارد میکند شما اینها را بخواهید، وزیر مالیه گفت یک تعداد وکلاء موتر زره میاورند، از صلاحیت شان سوء استفاده میکنند، چرا نیامد و توضیح نداد که این وکلا کی ها هستند؟ ما همین را نمیخواهیم که عمومی اتهام وارد بکند و در اینجا توضیح ندهد و بعد در نتیجه ما هم زیر سوال برویم که هیچ کاره ای نیستیم. دوم اینکه معین صاحب ارشد امنیتی، من هیچگونه عقده شخصی علیه اش ندارم، سه گپ را گفت و در رسانه ها هم دست به دست شد، گفت که وکلاء انتحاری میاورند، اختطاف میکنند، شما ببینید چه رقم جرایم را احصاء میکند علیه وکلاء، گفت انتحاری میاورند، اختطاف میکنند و مواد مخدر انتقال میدهند، سه جرمی که در کتگوری علیه امنیت داخلی و خارجی ما میاید، همین را گفت که شما همین را توضیح ندادید برایش که بیاید همینجا یک روشنی بی اندازد که همین کدام وکلا است، وکلاء میگوید، این برای ما ابداً قابل قبول نیست، همین را پیگیری کنید که بیایند کسانیکه همین اتهام را وارد کرده، موردی شناسایی شود ما و شما هیچ گاهی از او دفاع نمیکنیم، هیئت محترم اداری و رئیس صاحب به همچو وکیل ها نه نیاز ندارند و نه از آنها دفاع میکنند، چیزی که قانون حکم میکند علیه آنها باید تطبیق شود؛ ولی باور من این است که همه اینها اتهامات واهی و بی اساس است، هر وقتیکه ناکاره گی وزارت های دفاعی و امنیتی کشور در کل حکومت، وقتیکه در رسانه ها درز میکند، یک فضای منفی علیه شان ایجاد میکند، علیه خانه ملت اتهامات واهی را وارد میکنند و بعد رسانه ها را متوجه خانه ملت میسازند، تا خودشان از بصارت و همان دیدی انتقادی رسانه ها و جامعه خود را دور کنند، سلامت باشید

رئیس مجلس :

منشی صاحب چند نفر دیگر مانده است؟

منشی مجلس :

دوازده نفر مانده.

رئیس مجلس :

دوازده نفر، همین بشردوست صاحب اعتراض دارند.

منشی مجلس :

رئیس صاحب! بشردوست صاحب سه بار گپ زدند دیگر.

رئیس مجلس:

اگر اعتراض اش به خاطر جمع بندی باشد خوب است، بشردوست صاحب بفرمایید!

داکتر رمضان بشردوست:

بنام حق و به یاد شهدا

اعتراض من بر اساس موضوع اصول وظایف داخلی و قانون اساسی است، وزیر داخله افغانستان آقای ویس برمک، در همین مایک در ستیج روبه روی وکلا گفت که در موتر شما انتحاری منتقل میشود، قاچاق میشود، اجازه بدهید! ما گفتیم موترها را توقیف کردیم؛ اما وکلاء واسطه شده اند و رها کردیم، معین مبارزه با مواد مخدر روبه رو گفت: وکلا در قاچاق دست دارند، من نیز اعتراض کردم و بالا شدم که نام وکلاء را بگیرید، ما را کشیدید، همین وکلا مرا بیرون کردید، بنابرین این را روبه رویتان گفته و این را واقعاً هم شما ما را کشیدید، من میخواستم که نام شما را بگیرد، همین وکلا مرا کشیدند، این را مردم افغانستان می فهمند.

علی اکبر جمشیدی:

بسم الله الرحمن الرحیم

حضور همه دوستان سلام و احترامات تقدیم میکنم، ناهید صاحب شما اگر لطف کنید، ناهید صاحب شما به وقت خود اعتراض بکنید، باز صحبت کنید. ابراز همدردی میکنیم با مردم باعزت ولایت ننگرهار و محکوم میکنیم عاملین حادثه خونبار ولایت را، دوستان گرامی! عرض من این است که همان قسمیکه بعضی از دوستان گفتند، متأسفانه حکومت در برابر عملکرد گروه های تروریستی اقدام مناسب و لازم را روی دست نمیگیرد، جناب راسخ گفتند که حکومت باید یک ماتم ملی اعلان میکرد، باور شخصی من این است که ماتم ملی دردی را دوا نمیکند، حکومت اگر مسئولانه عمل میکرد، حکومت اگر در پی تداوی درد دل مردم ننگرهار و مردم ولسوالی زوال ولایت هرات میبود، باید اهداف دشمن را به شدت یک عملیات بسیار منظم و مؤثر را بر علیه اهداف دشمن براه میانداخت و از دشمن باید انتقام میگرفت که متأسفانه این کار را نکردند. دوم دوستان گرامی ما یک نهادی بنام شورای سرتاسری علمای افغانستان داریم، وظیفه شورای سرتاسری علمای افغانستان در همچنین مسایلی که گروه های تروریستی میایند در خانه خدا، در حین نماز و عبادت بنده گان خدا را مورد هدف قرار میدهند، آیا وظیفه این شورای سرتاسری علمای افغانستان چه است؟ مهم اینجاست که افکار عمومی و مردم افغانستان از شورای سرتاسری علمای افغانستان میخواهد که علمای کرام افغانستان اگر همین عملکرد گروه های تروریستی مغایر شئون اسلامی، عنعنات اسلامی و ارزش های اسلامی است، پس چرا شما قویاً این عملکرد را محکوم نمیکنید و رسماً اعلامیه صادر نمیکنید؟ اگر احیاناً از نظر شما همین عملکرد دشمن تأیید است، پس شما چرا مشکل را با حکومت و نظام سیاسی افغانستان مطرح نمیکنید، تا مشکل ریشه یی حل شود، این دوم.

سوم، هیئت محترم اداری مخصوصاً جناب رئیس صاحب محترم و وکلای باعزت، فکر میکنیم که ما و شما باید بعنوان یک رکنی از دولت افغانستان، یا یک نهاد قانون گذار به دنبال حل اساسی قضیه باشیم، در این راستا مشخصاً پیشنهاد من این است که باید ولسی جرگه افغانستان یا در کل ولسی و مشرانو جرگه؛ یعنی شورای ملی افغانستان یک کمیته کاری پنج الی هشت نفره را ترتیب بدهد که این در هماهنگی با حکومت، در هماهنگی با شورای عالی صلح، در ارتباط به آوردن صلح پایدار در کشور کار بکند، ارتباط برقرار کند با گروه طالبان و همچنین ارتباط بگیرد؛ یعنی از آدرس پارلمان افغانستان با پارلمان پاکستان، با پارلمان ایران، با پارلمان تاجکستان، کشورهای منطقه تماس بگیرد، تا یک راه حل اساسی درراستای صلح افغانستان پیدا شود، تشکر .

منشی مجلس :

محترمه فرزانه کوچی، تا که اعلامیه را میاورد باز شما اعتراض کنید.

رئیس مجلس :

اعتراض فرید صاحب را وقت بدهید!

ناهید احمدی فرید:

همکاران عزیز! من میخواهم یک مسئله را یاد آوری بکنم، اصول وظایف داخلی در دست من است، در این گفته شده اگر بحث اتهام است، هر کسی به کسی اتهام وارد میکند، اگر نتواند آن اتهام خود را ثابت بکند، باید سر آن اصول وظایف داخلی تطبیق شود، تطبیق طوری است که آن شخص اول برای آن وارننگ داده میشود، عضویت آن برای یک مدت به تعلیق درمیاید و همه آنها در تالار باید تطبیق شود جناب رئیس صاحب! من آمدم از مردم هرات نمایندگی بکنم، عزت من، آبروی من و همه مسایل که در مورد وکالت من است، بازیچه زبان چند تن وکیل و چند تن معین افراد دولتی شده، من حق دارم که از حق خود دفاع بکنم یا نه، دوصد و پنجاه تصویر در این خانه است، دوصد و پنجاه تصویر من یکی از آن تصویر ها هستم و میخواهم از تصویر خود دفاع بکنم، اگر کدام تصویر، تصویری بد است آن خود اش جوابگو است؛ ولی من باید از حق خود دفاع بکنم، اگر کدام وکیل از این به بعد جناب رئیس صاحب! من خود من میخواهم در تطبیق این مسئله با شما همکاری بکنم، اگر کدام وکیل آمد و ایستاد شد و گفت شما وکیلها این مسئله را، این مسئله را، اختتاف را، ترور را و سوء استفاده را دارید و نام نگرفت، دیگر حق ندارد در تالار صحبت بکند، دیگر تا روزیکه نتوانست ثابت بکند اجازه ندارد در تالار صحبت بکند و اگر نه این قضیه ادامه پیدا خواهد کرد و همگان دشمنی های شخصی را در درون تالار آبرو و حیثیت این خانه را در پیش ملت افغانستان که خانه ملت است اینجا، تبدیل شده به یک خانه ذلت، این را ما باید تغییر بدهیم وظیفه همه ای ما است، من از همین امروز شروع میکنم هر کسیکه نام را نبرد، دیگر حق ندارد در این تالار صحبت بکند من جلو از او را میگیرم، همینجا ایستاد میشود آنقدر سر میز میزنم تا بنشیند و تا ثبوت نیاورد اجازه ندارد صحبت بکند.

فرزانه کوچی:

بسم الله الرحمن الرحیم

په سر کې دغه خونړۍ پیښې لپاره ټول افغان ولس ته او په سر کې مخصوصاً د ننګرهار خلکو ته او د پیښې قربانیان او متضررینو ته تسلیت وایم، جناب رئيس صاحب! محض اطلاع شما باید بگویم که کوچی ها در افغانستان در سی و چهار ولایت افغانستان هستند و ننگرهار دومین ولایت است که من از آنجا بیشترین رأی را دارم و محض اطلاعات شما باز هم میگویم که در ولسوالی هسکه مینه آنجا مردم شینواری هستند، اکثریت شان کوچی است، وقتیکه یک وکیل صاحب میخواهد صحبت کند باید به اساس نوبت پیش برود و اگر در این مداخله میشود که به اساس اینکه ولایت این است، آن است من هم از کسانی هستم که از آن مردم من رأی گرفتیم و باید صحبت کنم، تشکر در ضمن، هغه موضوعات باندې چې زه خبره کوم یوه مسئله دا ده چې دغه اعلامیه چې اوس موږ جوړلو مکمل ناقص است، وکلای که بعد از هیئت رفته اند، از اینجا و آنجا رفتند سر اعلامیه کار میکنند، صحبت های اینها چگونه در آنجا تبارز پیدا خواهد کرد؟ و اگر موضوعات نو را اشاره میکنند، چه قسم خواهد شد؟ مخصوصاً من یک صحبت را که دارم کسانیکه مسئولیت از این حادثه را به عهده میگیرند، اگر طالب هستند، اگر داعش هستند و هر کسیکه است، باید در یک اقدام بی پیشینه، دولت جمهوری اسلامی افغانستان، تمام کسانی آن را که در اینجا هستند و پیش ما بندی هستند، به اشدی مجازات عیناً باید لیست شان را اعلان کند که این کسها به اساس این حادثه را که این گروه انجام داده اند به اشد مجازات محکوم شدند؛ مثلاً اگر این حادثه را داعش به عهده میگیرد، باید کسانیکه ما داریم، بندی شدن به حیث مبلغین و کسانیکه جلب و جذب آنها را پیش میبرند لیست شان، لیست یې خپور شي او دا وویل شي چې په دغه اتهام باندې دوی په اشد مجازات باندې محکوم شول، در ضمن از این ما از رسانه ها قبلاً هر موضوع که میشود یک نقاب همدردی و از بین مردم بودن رسانه های ما می پوشد، متأسفانه دومره لویه پیښه وشوله دا یو لویه پيښه لوی ماتم دی د هر افغان په کور کې ویر خپور دی خو زموږ رسنۍ خپل هماغه نڅا، هماغه ساز، هماغه سرود موږ دلته څه مسئولیت لرو که نه یوازې غمرازي، همدردي، تقبیح او دا مسایل دا ټول کولای شي هغه څه چې موږ باید وکړو هغه دا دي چې زموږ هغه اړوند کمېسیون چې معارف کمېسیون دی په اطلاعات او فرهنګ وزارت سره په همغږۍ کې افغانې رسنۍ چې دلته خپرونې لري باید هغه څه خپار کړي چې د دې ټولنې روح سره سازګار و اوسي په دې باندې باید یو څار موجود وي، یو ارزونه موجوده وي داسې خو نه ده چې هر څه کوي هر څه دې کېږي دا خو له امریکې نه خپورېږي هر کارمند هر وګړی چې هلته کار کوي هغه خپرونې مخ ته وړي افغانان دي څنګه دوی کولای شي چې په داسې وضعیت کې داسې خپرونې ساز او سرود، نڅاګانې، خندا او ټوکې او تکالې خپرې کړي، د دې تر څنګ زما هیله دغه ده چې په آني توګه، فوري توګه د پیښې قربانیانو سره مرسته وشي کورنیو سره یې هغه مسجد په اساسي او ښه توګه بیرته اعمار شي او همچنان د پیښې متضررینو سره عاجلې نغدي مرستې وشي د حکومت لخوا دغه زما خبرې وي زه هیله مندیم چې له دې نه موږ اعتراض ته مجبوره نه شو، تشکر.

رئیس مجلس:

وکیل صاحبان محترم! یک تعداد وکیل صاحبان پیشنهاد کردند به ارتباط یک روزه معاش، میشود که یک چند وکیل صاحبان دیگر در صحبت های خود.

منشی مجلس:

جناب رئیس! گپهای احساسی و دردناک زیاد شده، نظر ما همین است که اگر یک صندوق بمانیم، وکیل صاحبان بیست فیصد معاش خود را بدهند، هستند وکیل صاحبان بیرون هستند میایند و اعلامیه میاورند، خیر است فردا بی اندازید، هیئت پس فردا میروند، همین احساس شان در عمل ثابت شود خوب است، ( سر و صدا در مجلس...) رئیس صاحب! تا که اعلامیه را میاورند، وکیل صاحبانی که مانده اند نوبت بدهیم.

محترم صافی صاحب!

محمد اقبال صافی:

با اجازه جناب رئیس صاحب، هیئت محترم اداری و وکلای محترم!

جناب رئیس صاحب! بدون شک حادثه دلخراش ننگرهار قلب همه مردم افغانستان را جریحه دار ساخته و هر روز مردم افغانستان سوگوار هستند. جناب رئیس صاحب! اگر ما مثل دیگر مردم این مسئله را تقبیح بکنیم و مثل دیگر نهادهای حکومتی همین مسئله را بگویم، سر مردم افغانستان حالا خوش نمیخورد، درست است که تسلیت باید بگویم؛ ولی من طرف دار به هیئت روان کردن از داخل ولسی جرگه نیستم جناب رئیس صاحب! این نتیجه مثبت نمیدهد، برای ما هیئت که وکلای خود ننگرهار یک گزارش بیاورند؛ ولی ما نهادهای کشفی و استخباراتی را که همیشه ضعف از پیش اینها صورت میگیرد و همین حملات انتحاری و تروریستی صورت میگیرد باید پاسخگو بسازیم، جناب رئیس صاحب! وظیفه ما و شما این است که فشار را بالای نهادهای امنیتی، بالای سکتورهای امنیتی بیاوریم و همچنان نهادهای کشفی و استخباراتی را جوابگو بسازیم به ملت تا آنها فشار بیاورد بالای ارگانهای ولایتی خود و کسانیکه مسئولیت مستقیم، ارگانهای کشفی و استخباراتی را در ننگرهار دارد، آنها پاسخگو آنها را بسازند ما و شما نهادهای درجه اول امنیتی را اینجا پاسخگو بسازیم، تا زمانیکه یک سیستم ایجاد نشود و آن سیستم از طریق فشار داخل پارلمان ما آنها را فشار ندهیم و آنها نهادهای خود را در منطقه فشار ندهند، هر روز ما و شما شاهد همین رقم حملات میباشیم، جناب رئیس صاحب! هر روز ما و شما می بینیم این اولین انتحار، یا انفجار، یا مسئله تروریستی در داخل مساجد و تکایا افغانستان نیست، باید نهادهای کشفی مردمان را استخدام بکنند طور مخفیانه از داخل منطقه که آنها امنیت داخل مساجد را بگیرد، قبل از اینکه مردم به نماز جمعه میروند، آنجا کسانی باشد از منطقه برای آنها معاش تعیین شود، آنها پاسخگو باشند بصورت مخفیانه کار بکنند نه اینکه اردو و پولیس، میتواند این رقم مسایل که انتحار و انفجار را یا مواد انفجاری را داخل مساجد میماند، آنها نمیتوانند درست کشف بکنند، باید ارگانهای کشفی اینجا بیاید برای ما و شما پاسخگو باشد به امنیت داخلی، به کمیسیون دفاعی و خصوصاً به تالار تا ما فشار را از این طریق سر ارگانها نه اندازیم، ما نمیتوانیم جلو از این مسایل را بگیریم؛ بناءً گزارش را وکلای ننگرهار بیاورد؛ ولی ما بخاطر پاسخگویی این مسئله بخواهیم ارگانهای کشفی و استخباراتی را و نهادهای اول امنیتی را اینجا برای ما جوابگو باشند و اینها استخدام بکنند از داخل مناطق کسانی را که امنیت کل مساجد افغانستان و تکایا را بگیرند، به حکومت مشکل نیست که ما به میلیاردها دالر در اینجا مصرف میشود، اینها نمیتوانند که در مسجد های افغانستان و در تکایای افغانستان نفر را استخدام بکنند و امنیت مساجد را بگیرند، به این خاطر توجه خاص شما را میخواهم جناب رئیس صاحب! همچنان جناب رئیس صاحب، عزت و آبروی داخل تالار و از وکلاء در داخل افغانستان زیاد مربوط میشود به هیئت اداری، ما خواهشمند هستیم که هیئت اداری در این رابطه تصامیم جدی خود را بگیرد، تمام کسانیکه بالای وکلای افغانستان اتهام وارد میکنند، من طرف دار به وکیل صاحبان هستم، مستقیم نام وکیل را بگیرد، فلان وکیل از فلان ولایت در موتر اش فلان کار خلاف قانون صورت گرفت، در غیر آن اتهام های که آنها افاقی میدهند، در آن رابطه بیایند اینجا جوابگو باشند، هر ارگانی که چه وزارت مالیه، چه وزارت داخله، چه دفاع است، اگر سر وکیل اتهام دارند بیایند اینجا مستقیم نام وکیل را بگیرند ما استقبال میکنیم از آن ارگانها؛ ولی اگر اتهام هوایی می بندند و اسناد به دست ندارند، این مکمل توهین به وکلاء است، به خانه ملت است و به مردم افغانستان است، تشکر.

رئیس مجلس:

اعلامیه آماده است، منشی صاحب اعلامیه را وقت بدهید که بخواندند، ببینید اگر در اعلامیه کدام چیزی کمبودی داشت، میشود که شما نظر بدهید، اعلامیه را کی میخواند بفرمائید، از همانجا بخوانید، از همانجا اینجا به تکلیف میشوید، بشردوست صاحب خوب پیشنهاد تان را بکنید.

قاضی نذیراحمد حنفی:

بسم الله الرحمن الرحیم

اعلامیه تاریخ 27/7/98 ولسی جرگه، پیرامون محکومیت جنایت که دشمنان دین و وطن روز جمعه در مسجد جامع شریف، حین اداء نماز جمعه در ولسوالی هسکه مینه ولایت ننگرهار، بالای نمازگذارن مرتکب شدند؛ چون جانیان تاریخ، دشمن دین، اسلام و امت اسلامی افغانستان، در این مکان مقدس که به شهادت و مجروحیت بیش از صد نفر هموطنان ما که خون شان محفوظیت ابدی داشته انجامیده و ارتکاب مرتکب شدند، این جنایت شان شامل چندین جنایت است:

1- شهادت جمعی در حالت اداء نماز؛

2- ارتکاب جنایت در محلی که صرف برای عبادت است و پاکیزگی اش به اندازه است که شخص نا پاک، اجازه داخل شدن آن را ندارد و خونهای پاک مسلمین آنجا ریخته شده است؛

3- داخل مسجد مصونیت دارد که گر قاضی حکم تطبیق تعذیر و حد را داد، باید هم در داخل مسجد انجام نشود؛

4- این عمل شان بیانگر اعتراف به عدم اسلام، حقوق اسلامی و موقف اسلامی شان است و به حدی است که ایجاد وحشت و خونریزی را به حد میسازد که مسلمین حتا در داخل مسجد، احساس امنیت را ندارند؛ بناءً جنایات در جنایات است و ولسی جرگه افغانستان آنرا محکوم میکند؛

1- و از حکومت میخواهیم طراحان و عاملین این جنایت را شناسایی و به پنجه قانون سپرده و در ختم، اشد مجازات محکوم نموده و فیصله محاکم تطبیق گردد؛

2- برای مجروحین خدمات عاجل صحی انجام دهند و در فعال ترین شفاخانه برای مجروحین بستر خدمت شوند؛

3- برای ورثه شهدا، متضررین و مجروین کمک های عاجل صورت گیرد؛

4- وزارت ارشاد حج و اوقاف وظیفه دارد که مسجد جامع ایشان را اساسی اعمار نمائید؛

5- و اخیر اش وکلای محترم ننگرهار از تطبیق محتوای اعلامیه فوق نظارت عملی میدارند. والسلام علیکم و رحمة الله!

استاد نعمت الله کریاب:

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

د ننګرهار ولایت د هسکې مینې د جودرې په مسجد کې پر لمونځ کونکو د شوي جنایت په اړه د ولسي جرګې اعلامیه.

څرنګه چې په دغه مسجد د اسلام او افغانیت دښمنانو د خپل ډول تر ټولو وحشي برید وکړ او د خدای په کور کې لمونځ کونکي چې شمیر یې تر سلو کسانو ډیر دی شهیدان او زخمیان کړل نو دغه جنایت په خپل ذات کې څو نور جنایتونه هم لري.

۱- د خلکو او مسلمانانو ډلیز شهادت.

۲- د خدای په کور کې هلته چې مسلمانان خوندي وي او آن یو ناپاکه انسان هم نشي ورتللی خو وحشیانو په کې د مسلمانانو پاکه وینه تویې کړل.

۳- مسجدونه دومره خوندي ځایونه دي چې آند د قاضي حکم په مسجد کې د ننه قابل د انفاذ نه دی نو څنګه په کې بېګناه انسانان شهیدان شي.

۴- د دغې پيښې عاملین او طراحان اسلام ته معتقد نه دي د دغه ډول پیښو موخه دا ده چې مسلمانان له مسجدونو فاصله ونیسي او په مسجدونو کې هم ځانونه خوندي احساس نه کړي نو په دې اساس له حکومت څخه لاندې غوښتنې لرو.

۱: د دغې جنایت طراحان او عاملین دې پیدا شي او تر ټولو سخته سزا دې ورسول شي.

۲: د ټپیان لپاره دې د درملنې ټولې آسانتیاوې برابرې او تر ټولو مجعزو روغتونونو ته دې ورسول شي.

۳: د پیښې قربنیانو، متضررین او ټپیانو ته دې بېړنۍ مرستې ورسول شي.

۴: د ارشاد حج او اوقاف وزارت مکلف دی چې شهید شوی ډير ژر په اساسي ډول له سره جوړ کړي.

۵: د ننګرهار ولایت محترم استازي دې د دغه اعلامیې د ذکر شویو مادو د تطبیق نظارت وکړي، مننه.

رئیس مجلس:

بسم الله الرحمن الرحیم

آرین صاحب چیزی گفتنی داشتید، آرین صاحب را اجازه بدهید!

آرین یون:

رئيس صاحب! په دې اعلامیه کې یو شی اضافه کړی چې دا بې کفایت امنیتي ارګانونه چې په ننګرهار دي د دوی وظیفه دې په تعلیق راشي تر څو دا موضوع روښانه کېږي چې دوی څومره بې کفایتي کړې ده.

د غونډې منشي:

ذ قضیې د څېړلو وروسته بیا کیدلای شي اعلامیه کې یو څوک مسئولین.

رئیس مجلس:

بسم الله الرحمن الرحیم

وکلای محترم ملت افغانستان، تشکری میکنم از وکلای محترم که در قسمت ترتیب اعلامیه زحمت کشیدند. دیروز جمعه مبارک چهره زشت و ضد بشری تروریزم و هراس افگنی، بعنوان خطرناکترین دشمن انسانیت و اسلامیت بار دیگر آشکار شد، آتش کینه و نیت خبیثه شانرا با انفجارهای وحشت ناک بر صف نمازگذاران مسلمان در خانه خدا، مسجد مبارک ده ها قربانی گرفت نمایان ساختند، مردم افغانستان و جامعه جهانی باید بدانند که دیگر راه جزء مبارزه متحدانه و یک پارچه بر علیه این پدیده شوم وجود ندارد، چند حصه گی و پراکندگی سیاسی، باور نداشتند به تعریف واحد و روشن تروریزم و هراس افگنی میتواند توده های از این ملت ما را نابود کند، مردم افغانستان در صف مقدم این قربانگاه قرار داشته و هر لحظه فریاد نفرت خود را به جهانیان میرساند، هیئت اداری و اعضای ولسی جرگه شورای ملی، وقوع چند انفجار پی هم در مسجد جامع ولسوالی هسکه مینه ولایت ننگرهار را محکوم و تقبیح نموده، شهادت هموطنان خویش را تسلیت عرض مینماید و برای مجروحین شفای عاجل میخواهد، ولسی جرگه شورای ملی از حکومت جداً میخواهد، تا برابر دشمنان مردم افغانستان از شدیدترین عملیات ها استفاده و در هر گوشه افغانستان آنان را در هم کوبد، تا دیگر ملت ما شاهد چنین حوادث نباشد، وکلای عزیز بخاطر بررسی حادثه المناک دیروز جمعه در ولسوالی هسکه مینه ولایت ننگرهار، یک هیئت با صلاحیت از کمیسیونهای محترم امنیت داخلی، امور دفاعی و کمیسیون تفتیش مرکزی، تحت ریاست نائب اول ولسی جرگه تعیین شود، تا گزارش همه جانبه و کامل را تهیه نماید و بعد به مجلس عمومی ارائه گردد، تا در روشنی گزارش شان اقدامات لازم اتخاذ نمایم، رؤسای کمیسیونهای محترم لطف نموده، لیست اعضای هیئت معرفی شده را عاجل به هیئت اداری بسپارند.

و آخردعونا ان الحمد لله رب العلمين

تهیه وترتیب: آمریت ثبت مباحثات وتنظیم امور تخنیکی جلسات(هنسرد)

استخراج کننده مطالب: محمد ایمل ویار،نثار احمد جمال،صدیقه بارکزی،زویا حکمتجو و خالد هجران.

مصحح لسانهای ملی: محمود جان همدرد، نصیبه عطائی، محمد ایمل دوست و الهام مهدی.