اصلي پاڼه | دری | English |
عمومی معلوماتExpand عمومی معلومات
د ولسي جرګې تشکیلاتExpand د ولسي جرګې تشکیلات
خبرونه او رپوټونهExpand خبرونه او رپوټونه
داخلي کړنلارېExpand داخلي کړنلارې
خپرونې او ګټور لینکونهExpand خپرونې او ګټور لینکونه
سوانحExpand سوانح
شنبه ٬د غويي ۲۵ مه٬ ۱۴۰۰ ل

گزارش مکمل روزدوشنبه مؤرخ 3 قوس سال 1399

قرائت آیات چند از کلام الله مجید توسط محترم استاد حمیدالله حنیف :....

نائب منشی مجلس:

تشکر از جناب حنیف صاحب!

جناب رئیس صاحب! اگر اجازه شما باشد به صحبت همکاران برویم.

رئیس مجلس:

بفرمائید همکاران را وقت بدهید!

عبدالقادر قلاتوال

د لوی او بښونکي خدای په پاک او سپېڅلي نامه

جناب رئيس، اداري پلاوې او د ملت محترمو استازو سهار مو په خیر، درنښت او سلامونه مو حضور ته وړاندې کوو!

جناب رئیس صاحب! لومړی خو ډېر ښه کار وشو چې تقریباً لسو کاندید وزیرانو ته د باور رایه ورته ورکړل شوه او مدیریت یې هم تر ډېره سرحده پورې سم وو؛ ولې یو څه چې پرون د رئيسانو د کمېټې د آجنډاء تر ترتیب او تصویب وروسته د وکیلانو په مینځ کې د مباحثې وړ ګرځېدلي هغه خبره د درې تنو دو تنو نوماند وزیرانو چې د ښاري پراختیا او د قومونو، قبایلو او سرحدونو چارو د وزیرانو او همدارنګه د افغانستان بانک د رئيس نه شتون په آجنډاء کې یو لړ پوښتنې هم زموږ د هېوادوالو لپاره او هم د وکیلانو لپاره راپورته کړي دي؛ ولې یو څه یادونه باید وکړمه چې جناب رئیس صاحب! د اساسي قانون دوه اویاومه ماده کې هغه پنځه شرایط چې څوک وزیر کېدلای شي یو له هغې جملې څخه دا وو چې د بشري ضد جرمونو په حکم باندې محکوم شوی نه وي، یعنې د بشري ضد جرمونو مرتکب شوی نه وي او د محکمې په حکم محکوم شوی نه وي؛ ولې بعضې موضوعات که په څارنوالۍ کې د چا په جریان کې وي، باعث د دې نه شي کېدلای چې د هغوی نوماند توب خنډ واقع شي، بهتره به دا وي چې په دغه ارتباط باندې که تاسو په جمعبندی کې هم یو وضاحت ورته ورکړئ نو هغه پوښتنې او سوالونو چې د ځینو هېوادوالو او وکیلانو په ذهنونو کې را پیدا شوي دي هغه به حل شي، او موږ نه غواړو چې دغه فضاء چې رامینځته شوې ده د یو اتحاد، اتفاق او یو تفاهم چې د افغانستان خلکو دا نړۍ ته وښودله چې افغانان که پخپلو مینځونو کې ګيلې او مانع هم لري؛ ولې دا وړتیا لري چې د هېواد د ګټو د دفاع په خاطر باندې ټول ګیلې او مانع شاته وغورځوي او د ستونزو د رفع کولو لپاره اقدام وکړي چې دا په عمل کې ثابته کړه.

جناب رئيس صاحب! په دغو شپو او ورځو کې نه یواځې په کابل کې؛ بلکه د هېواد په نورو سیمو کې امنیتي حالات یو اندازه د پوښتنې وړ دی، له هغې جملې څخه د زابل ولایت یادونه هم درته کوم، په دې شپو او ورځو کې زموږ جنوبی ولسوالیو لپاره یوه اندېښنې د خلکو را پیدا شوي دي، هغه دا چې کېدای شي چې هلته امنیتي حالات ګډ او وډ شي، په دغه ارتباط باندې زه د امنیتي مسئولینو ځانګړې پاملرنه غواړم او که چېرته پاملړنه ورته و نه شي خدای مه کړه څه به داسې یوه ستونزه را ایجاد نه شي چې رسېدنه به ورته ستونزمنه وي، مننه!

داکتر رمضان بشردوست:

بنام حق و به یاد شهداء

در دین و آئین ما میگوید که: رشوت دهنده، رشوت گیرنده و کسیکه زمینه آنرا مساعد میکند، جایش در دوزخ است. تا امروز هیچ کس این حدیث را مورد تردید قرارنداده است. در بیرون از تالار، در بیرون از پارلمان چیزیکه در سر زبانهاست، دلیل رأی وکلاء به ده کاندید وزیر، بر اساس چه رأی دادند. در ماده هفتم اصول وظایف داخلی آمده است که ما سوگند یاد کردیم که در پرتو ارزش های اسلامی، در پرتو احکام اسلامی و ارزش های قانون اساسی، در ماده هفتاد و دوم قانون اساسی شرایط و معیار رأی دادن به نامزد وزیر آمده است، تحصیلات عالی، تجربه کاری، شهرت نیک، عدم دو تابعیته استثناءً اگر ولسی جرگه بپذیرد دو تابعیه را، عدم محکومیت به جنایات جنگی و نقض حقوق بشری.

وکلاء محترم! شما نمیدانم این دوسیه ها را دارید یا نه، خواندید یا نخواندید، این دوسیه ها پیش من است. هر وکیلی که به من ثابت کند که یکی از این کاندید وزراء این شرایط را داشت، من خود را اعدام میکنم. هیچ کدام از این کاندید وزراء این شرایط را نداشتند، یا تحصیلات نداشتند، یا تحصیلات شان هیچ ربط به رشته شان نداشت، مثلاً حقوق را خوانده، حقوق را به امنیت چه! ما اکادمی پولیس داریم، ما حربی ښونځی داریم، مثلاً قابلگی را خوانده، قابلگی را به مخابرات چه! تجربه کاری هیچ کدام شان ندارد و یا تجربه کاری ناکام دارد، دوسال، سه سال و تصادف بیشرمی که باعث بدنامی ولسی جرگه میشود اینها در روز رأی تأیید میدهند که بیست و چهار راکت، اولین بار است که در کابل از داخل شهر از یک موتر از سرک عمومی فیر میشود. اینها بر اساس چه رأی گرفتند؟ بر اساس چه؟ سوال است. همکاران من در همینجا به مردم، به روز نامه ها و رسانه نوشته میکنند که بر اساس پول. من امیدوار هستم که یک تحقیق همه جانبه در این رابطه صورت بگیرد، آیا درست است یانه، پول توزیع شده یا نه؟ چه اندازه توزیع شده؟ توسط کی توزیع شده؟ و کدام وکلاء اینرا گرفته؟ وکلاء که پول نگرفتند بر اساس چه رأی ... قطع مایک

استاد حمید الله حنیف:

با عرض سلام محضر وکلاء گرانقدر!

جناب رئیس صاحب! در مسئله امنیت در این شکی نیست که در همه ولایات وضعیت امنیتی خوب نیست؛ اما در ولایات گاهاً استدلال میشود در نبود نیروی امنیتی کافی و حضور مخالفین در ولایت کابل که شما ده ها هزار نیروی امنیتی دارید، چک پاینت های متعدد و جلسات شش و نیم هم یکماه میشود که راه افتاده، موتری با اینقدر راکت از کجا وارد این شهر شده؟ و این مسئولین امنیتی و کسانیکه مسئولیت امنیت این شهر را دارند، اینها چه وقت از خواب بیدار میشوند! که دشمن میتواند یک موتر مملو از راکت بیاورد در متن شهر و هر جای دلش خواست این راکت ها را انداخت بکند، میطلبد که در این راستا مسئولین خواسته شوند و بیایند به خانه ملت پاسخ بدهند.

بحث دوم جناب رئیس صاحب! واقعیت امر اینست که پروسه رأی دهی هفته قبل وضعیت تالار وضعیت مناسب نبود، یعنی وقتی ما میگوئیم اصول وظایف داخلی، هم ما بعنوان نماینده های مردم و هیم هیئت اداری مسئولیت اینرا داریم که پایبند اصول وظایف داخلی باشیم. داخل تالار چند نفر محدود اینها تصور بر این بود که اینها نماینده های وزراء هستند، یا اینها بچه های وزراء هستند، یا از خانواده اش هستند، در حالیکه قبلاً کمپاین شده، وزیران را وکیلان میشناختند، کارنامه آنها معلوم بود، درائیت آنها، فهم آنها، تخصص آنها، واضح بود و ضرورت نیست که اینجا نظم جلسه بهم بخورد و سر و صدا راه بیاندازید و هر کس یکدیگر را کَش بکند که برادر فلانی را تو باید رأی بدهی! خوب است که همانطور آزادنه هرکس مستقلانه جلسه مدیریت شود و در آینده ان شاء الله در روز های بعدی ما اینرا نداشته باشیم.

بحث دیگر جناب رئیس صاحب! شما پنج کمیسیون را وظیفه دادید که اسناد وزراء را بررسی بکنند، جالب بود که قبل از اینکه به پارلمان معرفی شوند، هر روز سر و صدا بود که چند نفر آنها دو تابعیته هستند؛ اما به مجردیکه اینها آمدند به این پنج کمیسیون، یک نفر دو تابعیته هم تا حال کشیده نشده، آیا اینها دو تابعیته بودند و یک تابعیت خود را سلب کردند؟ چرا با تالار شریک نشده و یا اینکه چنین چیزی نبوده و آن سرو صدا ها بیجا و بی مورد بوده.

الحاج عبدالستار حسینی:

بنام خداوند بخشنده و مهربان

عرض ادب خدمت جناب رئیس صاحب و وکلاء عزیز!

جناب رئیس صاحب بزرگوار! چندین مراتبه شده که برای شما میگوئیم که همراه جناب رئیس صاحب جمهور بنشینید مشکلات عینی و حقیقی را برای جناب رئیس صاحب جمهور بازگو کنید. جناب رئیس صاحب جمهور آگاهی کامل ندارند که در افغانستان چه میگذرد، جناب رئیس صاحب! توطئه بزرگ علیه تورن جنرال صمد شمس که فعلاً خانه نشین است، یکی از فرزندان رشید افغانستان، همچنان برید جنرال حاجی فضل احمد، همچنان حاجی عصمت که بیست و هشت نفر از اعضای خانواده خود را در مقابل طالبان از دست داده، اعضای خانواده او را طالبان شهید کرده فعلاً به جرم طالب یا همکار با طالب به ریاست ششصد بندی است. جناب رئیس صاحب! من نمیفهمم که این شورای امنیت طرح ساز و پالیسی ساز برای قوای مسلح است یا طرح ساز و پالیسی ساز برای تفرقه، نفاق، بی اتفاقی در وطن! جناب رئیس صاحب جمهور! اگر شما رئیس جمهور آقای محب هستید که ملت، سی و پنج ملیون جمعیت افغانستان خدا حافظی کند، اگر رئیس جمهور ملت هستی بناءً اینها را بدون اینکه شما بخوانید امضاء میکنید. جناب رئیس صاحب! نوشته کرده به هدایت جلالت  مآب رئیس صاحب جمهور قضیه عبدالجبار حسینی بررسی شود، دوسال قبل، جناب رئیس صاحب! این مسئله خانوادگی ما است، این مسئله ما برادران است، اگر نظام در صدد این است که تفرقه بین مردم، فامیل ها ایجاد کند، خوب پس ما چرا در این افغانستان زندگی میکنیم، اگر بخاطر انسجام و نزدیکی مردم است، بناءً جلو محب را بگیرند. آقای محب به جز از توطئه، به جز از بی اتفاقی، به جز از فساد گسترده کاری دیگری در افغانستان ندارد. جناب رئیس صاحب جمهور! ما را مجبور به این نکنید که ما از همین تالار هم بگذریم برویم به همان وطن خود باز شما بیائید از پیش ما اقتدار محلی داشته باشید. ما را بیشتر مجبور نکنید جناب رئیس صاحب جمهور! جبار کسی است که سی و هفت مرمی خورده فعلاً در مقابل دشمن میرزمد، سی و یک نفر کشته داده در مقابل دشمن میرزمد، امروز محب که کامپیوتر کار بی سواد در مقابل اش توطئه جور میکند، بناءً جناب رئیس صاحب جمهور با رئیس صاحب پارلمان ببینی، همرایش صحبت کنی بیشتر از این افغانستان را به حاشیه نکشانی و به بحران نبری! مردم حوزه غرب سخت، شدید از رئیس صاحب جمهور نا راحت هستند، بخاطریکه هیچ حقی مردم فراه و حوزه غرب مد نظر گرفته نشده.

رئیس عبد الخالق:

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین

به اجازه رئیس صاحب، هیئت اداری و وکلای محترم السلام و علیکم و رحمة الله و برکاة!

در قدم اول جناب رئیس صاحب! شخصاً از شما تشکری میکنم که در روز رأیدهی به وزیران مدیریت خوب داشتید، خود تان و هیئت اداری تان از شما تشکر میکنم.

و دوم جناب رئیس صاحب! به وزیران رأی دادیم، خدا کند که حکومت ما صلاحیت های وزراء را برایشان بدهد که سبا روز ملت سر ما خنده نکنند که کار خود را به صورت اساس و درست پیش ببرند دیگر جناب رئیس صاحب! دیواری که در بلخ یعنی پوهنتون بلخ دیوار دارد یک متر؛ اما احاطه آن پوهنتون 600 جریب زمین است، در آنجا هشت محافظ به خاطر امنیت است، من امید وار هستم که مورد توجه شود که  22000 محصل هستند شامل لیلیه ها، نشود خدای ناخواسته  که قضیه پوهنتون کابل در بلخ هم بیاید که  باز ما صرف تسلیت بگویم و چیزی دیگر کرده نتوانیم، امید وار هستم به خاطر امنیت آن توجه شود و چیزی دیگر که جناب رئیس صاحب! همیشه وکیل صاحبان از فساد داد میزند و حکومت هم؛ اما شما ببینید، شرکتی که  قرار داد بسته کرده با ترکیه، حالا ما از حکومت ترکیه تشکر میکنیم؛ ولی امیدوار هستیم شرکتی که از هر کس صد دالر میگیرد و در روز دو صد نفر آنجا میرود به خاطر گرفتن ویزه؛ اما برایشان بیست ویزه داده میشود، پول 180 ویزه دیگر من نمیفهمم که این پیسه به جیب کی میرود؟ اگر به بیت المال میرود به حکومت خوب است که حکومت باز در یگان بخش های دیگر خدمت کنند، اگر در جیب شخص میرود من امیدوارهستم که بطور دقیق جناب رئیس صاحب! به کمیسیون وظیفه بدهید که هرچه عاجل شرکت را بخواهند که این شرکت هیچ در برابر مردم جوابگو نیست.

و موضوع برق، قیمت برق را همیشه گفتیم، کسی نشنید حالا متأسفانه که در مزار اصلاً برق نیست در 24 ساعت یک ساعت برق است، من امیدوارهستم که در مورد توجه شود. تشکر سلامت و بخیر باشید!

بلقیس روشن:

تشکر! سلام عرض میکنم.

رئیس صاحب! ناامنی ها واقعاً که هر روز از جان مردم ملکی و نظامی قربانی میگیرد، اینرا هیچگاهی باید فراموش نکنیم به خاطر مسایل رأیدهی و بودجه و دیگر مسایلی که میاید و مسئله صلح که، واقعا آنجا وطن فروشی جریان دارد، این ها دو مسئله ملی است و مسئله ای است که به همه مربوط است.

میایم سر مسئله رأیدهی، واقعاً که تالار را یک عده ای به تیکه گرفته اند، در اینجا رأیدهی به اساس گروپ بوده، به اساس ملیت بود، به اساس قوم بود، به اساس پول و واسطه بود، تا حدی که قسم میدهند یک یکی را، این را باید شما کنترول کنید. شما دیدید وقتیکه رأی میدهند به زور میایند سر صندوق ایستاده میشوند سر جای که رأی میدهی که کی به کی رآی میدهد، این خود چه را نشان میدهد؟ یعنی باز هم اینطور وکلای نخواهند بود که خودشان درخانه خود باشند و زبان شان آنقدر دراز باشد که در تالار از ناامنی ها شکایت کنند، باید از مادر همان دختر و پسر جوانی که در همان روز رأی دهی جان خود را از دست دادند، نباید این تالار معذرت بخواهد؟ مسئولیت این بدوش کیست؟ مسئولیت این مستقیم به عهده شما برمیگردد جناب رئیس صاحب! که باید کنترول کنید که در اینجا بسیار فشار میاورد سر هر فردی که نخواهد بسیار فشار میاورند، این مشکلی است که باز روز دوم و سوم حتماً رأی دهی است.

مسئله دو تابعیته  ها را رئیس صاحب آنروز هم من گفتم، باز هم میگویم که در نهایت بعهده شما است، فردا باز نگوئید که گزارش نداد، پنج کمیسیون که سرش کار میکنند به هر زدوبندی که است، آشکار و معلومدار باید این دو تابعیته ها را مشخص کنید و اگر رأی میدهیم به چه اساس رأی گیری شود.

مسئله دیگر که یک سرباز از ولسوالی سنگین، امیدوارم که وزارت دفاع بشنود، گفتند که چهار روز است که ما زخمی داریم که در حالت مرگ است، هیچ کسی نمیاید و چهار ماه است که برای ما هیچ غذا و اعاشه نرسیده، فقط همان برنجی که داریم ما روز یک یا دو بار از همان برنج استفاده میکنیم، امیدواریم که شما تماس بگیرید که به همان مردم، به همان زخمیان بدبخت که افتاده اند و جان خود را از دست میدهند، رسیدگی جدی شود تا اینکه حد اقل مسئولیت خود را ما پیش مردم انجام داده باشیم. شاید این کوچکترین کاری باشد به آن فرزند بیچاره که جان خود را از دست میدهد، بیست و هشت نفر که در یک شب در بدخشان جان خود را از دست دادند، برای آنها چه گفتنی داریم ما، باز دوباره آیا این وزیر داخله خواهد آمد، همانطور جوابگو خواهد بود؟ یا پس همان داد و همان فغان خواهد بود و پانزده تا سیزده کاندید وزیر ... قطع مایک.

انجنیر محمد دین همدرد:

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین

جناب رئیس صاحب، هیئت محترم اداری، نماینده های با عزت مردم افغانستان صبح همه شما بخیر!

جناب رئیس صاحب! من در قدم اول تشکر میکنم از نحوه پروسه رأی دهی روز های قبل که بصورت بسیار خوب تیر شد، با یک روحیه ملی و همدیگر پذیری. درست است جناب بشردوست صاحب و دوستان دیگر که کمی و کاستی ها در این وطن است و موجود است، ما هیچ وقت از این انکار کرده نمیتوانیم و این مشکلات را ما هم درک میکردیم. یگانه چیزیکه برای ما امروز بسیار مهم است در افغانستان حالت شکننده و این وضعیتی که در افغانستان حاکم است، اگر خانه ملت هم، ما قضاوت ها را قسمی بکنیم که صد در صد ما، کل گپ ها را تأیید بکنیم و مهر تأیید بگذاریم و سر و صدا در پارلمان بکشیم و سبب نارضایتی مردم ما شود، این کار درست نیست و من بیگاه در گروپ دارالانشاء بسیار گپ های هم شنیدیم و از دوستان خواهش میکنیم که از خویشتن داری، از تحمل کار بگیرند. هر کار حل میشود، مشکلات حل میشود، خیر است امروز حل نشد فردا حل میشود، مسئله دو تابعیته حل میشود، مسئله اسناد حل میشود، هیچ کسی محاکمه فیصله نکرده که فرضاً خدای ناخواسته این شخص چه شد، اگر کسی دوسیه در څارنوالی دارد، آن تعقیب میشود میرود، اگر او وزیر هم بود میشود که فرضاً دوباره هم سلب صلاحیت شوند.

مورد دوم جناب رئیس صاحب مجلس! به ارتباط فصل زمستان است. شما میفهمید که فصل زمستان امسال از طریق هواشناسی پیشبینی شده که یک زمستان طولانی و بسیار سخت است. مشکلات اقتصادی مردم به این اندازه است که توان یک وقت نان خشک را ندارند که آنها بخورند؛ اما در شهر کابل مواد محروقاتی، مواد سوخت به یک ونیم چند بلند رفته و مردم بسیار ناتوان هستند و پرچاوی های برق پیش از اینکه نسبت به سال گذشته تقریباً یکماه میشود که در بیست و چهار ساعت نمیفهمم چهار ساعت برق را من ندیده ام، شخصاً من ندیده ام شاید همه دوستان و همشهریان کابل هم همین شکایت را دارند.  جناب رئیس صاحب! من پیشنهاد میکنم اگر مجلس لازم میبینند رئیس مواد نفتی در این قسمت شاروالی و کسانیکه مسئول هستند به ارتباط زمستان آمادگی های لازم که آنها دارند یا گرفته باشند، یا ندارند برای آنها هدایت داده شود که ذخایر استراتیژی مواد نفتی باید به ارتباط مواد سوخت که سالنگ ها هم راه هایش مشکلات زیاد دارد، جور نیست، خدای ناخواسته یکبار سالنگ ها بند شود باز در کابل ذخایر استراتیژیک مواد نفتی و دیگر مواد فرضاً وجود نداشته باشد به یک چالش بسیار زیاد ... قطع مایک.

شیر محمد آخندزاده:

بسم الله الرحمن الرحیم

د جناب رئیس صاحب او ټولو وکیل صاحبانو السلام علیکم و رحمةالله و برکاة!

زما موضوع جناب رئیس صاحب! دغه ده چې دا په آجنډاء کې د محمود کرزي نوم او د وزیر سرحدات محب الله صمیم نوم نشته، او سره له دې چې داسې یو جرم هم نه دی معلوم، دا داسې معلومېږي چې لکه د پارلمان له خوا یا د یو شخص له خوا څخه یا د هیئت اداري یا د هر څوک له خوا یو توطئه جوړه شوې وي، یو وزیر په اساسي قانون کې اویاومه ماده تاسې وګورئ وزیر چې په جرم نه وي محکمه شوی او عمر او سن یې پوره وي او عالي تحصیلات ولري، نو څه مشکل دی چې دا وزیر نور وزیران معرفي کېږي پارلمان ته دې لپاره چې خپل طرحې واوري پارلمان ته او دوی دوه پاته دي، او خصوصاً په دې موضوع کې موږ ته داسې شک پیدا شوی دی چې داسې یو د پردې تر شا یوه توطئه ده، موږ چې د وکیل صاحبانو سره خبرې کړي دي ټول وکیل صاحبان په دې متیقن دي چې دا یوه توطئه ده، که نه وي نو څه مشکل ده چې ولې نیول شوی نه دی په آجنډاء کې، نو زما خپل نظر دا دی چې موږ به هیڅ کله هېڅ وزیر ته رایه ور نه کوو که دغسې تبعیض موضوع وي ځکه چې دا لس وزیرانو ته چې موږ رایه ورکړې په ډېر وحدت ملي په شکل باندې او ډېر اتفاق او اتحاد باندې دنیا، افغانستان او خلکو مو وښودل چې د افغانستان پارلمان یو متحد پارلمان دی، ځکه چې زموږ په دغه لس وزیرانو کې هم پښتانه وو هم تاجک وو هم ازبک وو، هم هزاره وو او موږ په ټول احترام باندې او ما دا ټول وکیل صاحبانو قلاتوال صاحب شاهد دی چې موږ په ټول وکیلانو دا کمپاین کولو چې ټول وزیرانو ته رایه ورکوو، ښه دی چې دا دولت دا تشه دا ډکه شي، اوس موږ ته چې داسې موضوع معلومه شوه چې په دې موضوع کې تبعیض راځي نو د اوس څخه رئيس صاحب زموږ د رایې څخه او زموږ د دغه څخه باید نور موږ رأیه نه استعمالوو چې که داسې تبعیض په وزیرانو کې وي که دغسې مشکلات په پارلمان کې وي نو دغه زموږ وحدت ملي د پارلمان نور خرابېږي ته يې په دې باید پوه. دا مشکل باید حل شي.

دوهمه موضوع، د امنیت ملي رئیس که نن راځي موږ پوښتنه هم ځینې کوو او د کابل په ښار کې چې معاون د رئیس جمهور صلاحیت د کابل په لاس کې اخیستی دی ترافیک هم د دوی په لاس کې دي ښاروالي هم د دوی په لاس کې ده او پولیس هم د دوي په لاس کې دي، امنیت ملي هم د دوی په لاس کې دی، سره د هغه دومره توغندي او راکټونه د کابل په ښار کې سره د دستګاه راځي او بیا انفجارېږي په کابل څلورویشت فیره مرمۍ فیر کېږي او خلک په شهادت رسيږي، نو دغه زه د دنیا په سطح یو شرم بولم د افغانستان د امنیتي چارواکو لپاره خصوصاً د لوړو چارواکو خصوصاً د رئيس جمهور لپاره. نو که دغه رقم امنیت دوی ساتي معاون د رئيس جمهور دغه رقم  مسئولیت پر غاړه اخلي بیا نو ډېر په تأسف سره زه وایم چې باید زموږ امنیتي چارواکي هېڅ برخه په دې کې نه واخلي او جدي بېرته چې موږ رایه ورکړې بېرته استعفاء وکړي، ځکه چې دوی د کابل امنیت نه شي ساتلی، تشکر السلام علیکم و رحمة الله و برکاة.

رئیس مجلس:

تشکر از وکلاء محترم!

مهمانان تشریف آوردند؟

 نائب منشی:

رئیس صاحب حاجی صاحب خان را یک دقیقه وقت بدهید!

الحاج خان محمد خان:

بسم الله الرحمن الرحیم

د اداري هیئت او د ټولو درنو وکیل صاحبانو په اجازه!

جناب رئیس صاحب د هېواد سیاسي، امنیتي او اقتصادي وضعیت مو د بحران په حالت کې دی، ترڅو موږ خپل مسئولیت ادا کړی وي، موږ د ملک سیاسي وضعیت ته په کتو کابینه د تېرې فیصلې په تعقیب باندې دوه پکیجه کړو، دغه متباقي وزیر صاحبانی که مانده جناب رئیس صاحب! یا تمام شان در آجنداء داخل شود، تمام شان طرح شانرا ارائه کنند و ما و شما به یک روز برای تمام وکیل صاحبان رأی بدهیم واگر همین رقم بماند خدای ناخواسته همین وضعت تالار هم خراب میشود و وضعیت فعلی افغانستان را ما و شم درک کنیم همین مشکل را باید ما امروز حل کنیم، تا که این مسئله حل نشود ما و شما بداخل آجنداء نمیرویم، بخیر باشید!

رئیس مجلس:

تشکر وکلاء محترم! صبح همه شما بخیر!

بسم الله الرحمن الرحیم

وکلاء محترم! وزیر صاحبان تشریف آوردند، وقت کم است، ما تا آمدن آنها یک تعداد همکاران را وقت دادیم .

در پروسه رأیگیری ساعت امتیازی نیست، من یک وضاحت برایتان میدهم باز اگر، درست است نیازی صاحب! چیزی که تو میگوئی من آنرا برایت میگویم باز آنقدر قابل تشویش نیست.

به ارتباط دو کاندید وزیر ما یک مشکل تخینیکی است که ما برای خودشان گفتیم اینرا من برایتان عرض میکنم.

وکلاء محترم! به ارتباط دو تن از نامزد وزراء محترم یک، نیازی صاحب یکبار بشنو!

به ارتباط دو تن از نامزد وزراء محترم و محترم نامزد رئیس د افغانستان بانک، تنها یک مشکل تخنیکی است که تا هفته نو بخیر این حل میشود، عرض مرا گوش کنید!

سرو صدای اعضا در مجلس :.....

خوب نیازی صاحب بفرمائید!

نسیمه نیازۍ:

رئیس صاحب! ستاسې او وکیل صاحبانو په اجازه!

رئیس صاحب! هیله کوو چې په داسې موضوع کې تخنیکی مشکل څه شی دی، تخنیکي مشکل باید واضح شي، رئیس صاحب! زه هیله کوم ...

رئیس مجلس:

خو شما نمی مانید به واضح گفتن.

نسیمه نیازی:

بعضې وکیل صاحبان رئیس صاحب خلاف د قانون فیصله کوي دا نه محکمه ده نه څارنوالي، وکیل کس باید ثلاثه محکمه د هغه په مورد کې فیصله وکړي الان دا چې ثلاثه محکمې هغه د حق نه دی محروم کړی وکیل صاحبانو د کوم قانون پر اساس داسې د حق یو کاندید وزیر محروم کوی تاسې ته محاکم حکم راغلئ د څارنوالي فیصله به محاکمو ته ځي محکمه به درې محاکم پر هغه فیصله کوي بیا به هغه د خپل حق محروم کېږي بدون د دې څخه په رؤساوو کمېټې څخه هیله کوو چې نور پارلمان بحران ته مه بیایاست پارلمان یو خپل عادي روال طی کوي په ډېر وحدت ملي رایه استعمال کړه او تاسې دا موضوع تشنج ته مه بیایاست رئیس صاحب ستاسو څخه هیله کوو دا مشکل حل کړئ دا که تر هغو چې د دغه کاندیدان په آجنډاء کې  د دوی وخت تعیین نه شي موږ نه وزیر صاحبان دلته پرېږدو چې موږ ته خپلې بیانېې وکړي چې ستاسو څخه هیله کوو چې دا مشکل حل کړئ بعضې وکیل صاحبان هم څارنوالان دي هم محاکم دي هیله کوو هیله کوو دا کار مه کوئ دا د محاکمو فیصله باید ولرئ چې الان تاسې د څارنوالۍ فیصلې ولیدلې رئیس صاحب ستاسو څخه خواهش .... قطع مایک

رئیس مجلس:

وکلای محترم! یک بار شما اجازه بدهید که ما توضیحات خود را بدهیم ،همین ساعت امتیازی نیست، به هیچ وجه کسی را وقت نمیدهیم.

نایب منشی:

جناب رئیس صاحب! همین اسد صاحب را یک دقیقه وقت بدهید.

رئیس مجلس:

یکی را که وقت دادیم، باید به همه وقت بدهید.

از کمیسیون نیامده، بگذارید که من وضاحت بدهم. یک بار جریان را میگویم باز کميسیون اختصاصی جوابش را بگوید. یک بار اجازه میدهید؟ بسیار ببخشید کتوازی صاحب عرض من را گوش کنید شما! یکبار شما وضاحت ما را بشنوید!

وکلای محترم! از وزارت داخله یک مکتوب آمده، از وزارت داخله به عدلی و قضائی که اسد صاحب اینجا نشسته باز میشود که توضیحات بدهد، به ارتباط دو کاندید وزیر یک مکتوب نوشته کرده اند که ما او را وظیفه دادیم که عاجل شما این را تا هفته نو حل بکنید. نیازی صاحب عرض من را گوش کنید! یک بار اجازه بدهید، درست است، یک بار اجازه بدهید! نه وکلاء کدام چیزی گفته نیازی صاحب، نه کمیسیونها چیزی گفته، نه ما کدام چیزی داریم. همان مکتوبی که عدلی و قضائی روان کرده به امضای بری پال صاحب، بری پال صاحب معین وزارت داخله است، مکتوب آمده به ارتباط دو کاندید وزیر ما، ما دیروز کمیسیون را وظیفه دادیم که این را با کاندید وزراء صحبت بکنید و مشکل آن را حل بکنید. نه وکلاء کدام نظر داده، نه پارلمان کدام گپ دارد، نه ولسی جرگه، این گپی است که به امضاء بری پال صاحب است، کی است، من نامش را هم نمیفهمم، از وزارت داخله یک مکتوب آمده که آن را کاندید وزراء بروند حل بکنند. کدام گپ مهم نیست و گپ شما درست است، ما هفت نفر را در آجنداء این هفته گرفتیم، پنج تا در هفته دیگر میگذاریم تا که همین مشکل دو وزیر حل نشده، آن آجنداء را توقف میدهیم، درست است!

 نایب اول مجلس:

جناب رئیس صاحب! تصمیم بسیار خوب شد، نیازی صاحب در جایت بنشین!

رئیس مجلس:

و موضوع رئیس صاحب د افغانستان بانک، رئیس صاحب د افغانستان بانک ما کدام مشکل ندارد خودش گفته که من همان اسناد تسلیمی تابعیت ام را میاورم، خودش گفته، آنرا کمیسیونهای ما کدام گپ ندارد، روابط بین المللی گفت که اسنادش نیامده برای ما ،خودش گفته که ما این مشکل را میرویم حل میکنم، تا زمانیکه مشکل دو وزیر ما حل نشده،آجنداء دومی را توقف میدهیم. خوب بفرما، حل میشود حل میشود!

خالد اسد:

رئیس صاحب، رئیس صاحب من دیروز هم، معاون صاحب که اجازه راکړی وکیل صاحبانو پرون ورځ هم موږ په کله چې خبره راغله زموږ اصل مشکل ټول په وزارت پارلماني کې دی که چېرته وزارت پارلماني موږ یو مکتوب له کمېسیون نه لېږلی وو چې موږ ته د ټولو وزیرانو یو لیست چې مثلاً څلورویشت نفره دي را ولیږئ او څه جرمي چې شې خو به نه لري دغه څارنوالي ځواب موږ ته را لیږلی دی بعضې وختي د بعضې لس ورځې مخکې را لیږلی وو وزارت پارلماني موږ ته کمېسیون ته نه و راغلی پرون یو مکتوب چې د وزارت داخلې نه یو وخت یو عریضه ثبت شوې ده چې دغه وزیر باندې چا ادعا کړې ده دې هغه راجع کړې ده جرایم سنګین ته هغه مکتوب راغلی وو حال دا چې جرایم سنګین بېرته د هغه عریضې د هغه مکتوب ځواب مکتوب وختي را لېږلئ وو چې دغو دوو وزیرانو په مقابل کې هیڅ څوک اقامت دعوا نه شو  کولای سند نه لرو هیڅ مشکل نه لري نور موضوع د کمېسیون د عدلي او قضائي نه خلاصه ده رئیس صاحب دا دوه کسان وزیر د سرحدات سرپرست د سرحداتو او د شهرسازي نه کمېسیون د عدلي کې څه شی لري موږ اوس هغه د مکتوب هم لیکو تاسې ته رالیږو نه موږ ته اسناد راغلي دي خپله جرایم سنګین ویلي چې دا له موږ سره هیڅ اسناد نه لري نو موږ په چې شې د بي ځای ادعا کوو له لیست نه یې باسوو پرون چې ما جنجال وکړو په همدغه موضوع چې دا خلک باید له هغه آجنډاء کې شامل شي بله مهمه قصه رئیس صاحب داده تالار کې دا ذهنیت دی چې باید ټول یو لاس او یو ورځ صندوق ورته کېښنول شي دا موضوع باندې بحث وکړی وکیل صاحبانو ټول د یو ورځ یو صندوق ورته کیږدي جلا جلا یې مه کوئ و السلام. 

رئیس مجلس:

یک چیز است کتوازی صاحب، شما یک طرح اعضاء را بیاورید برای ما که ما شامل آجنداء بکنیم بخیر باشید ! راه حل اش فقط وردگ صاحب یک طرح اعضاء را کتوازی صاحب بیاورید که ما رأی گیری کنیم که شامل آجنداء میسازیم. فوریت آجنداء را به ارتباط رأی تأیید، حسن زوی صاحب خواهش میکنم! به ارتباط رأی تأیید به کاندید وزراء باید گفت که خانه ملت نظر به مسئولیتی که داشت به خاطر قانونمند شدن کابینه دولت و احساس مسئولیت وزرای محترم به چنین کار شجاعانه اقدام نمود که این کار خانه ملت را دشمنان داخلی و خارجی تحمل کرده نمیتواند، تبلیغات سوء می نمایند. بطور مثال: جناب معنوی صاحب با گرفتن بلندترین رأی تأیید حتی یک گیلاس چای به نماینده های ملت تعارف نکرده است. ما نباید زیر تأثیر تبلیغات زهراگین دشمنان داخلی و خارجی برویم. ما به وزراء که مؤفق شده ،مؤفقیت های از بارگاه خداوند برایشان میخواهیم. به ارتباط صحبت های محترم حسینی صاحب ما موضوع را با مشاور صاحب شورای امنیت ملی صحبت میکنیم و مشکل را حل میکنیم.

همین نیازی صاحب! همان چیزیکه تو میخواهی همانطور یک چیز میشود وارخطا چرا هستی تو! یک طرح اعضاء را بیاورید، در رأی گیری میندازیم آنها را هم شامل آجنداء میکنیم.

نیازی صاحب ! ببینید همان مکتوب را روان کرده وزارت داخله، یک بار اجازه میدهید نیازی صاحب! همان یک مکتوب را روان کرده وزارت داخله، اگر ما و شما همان را هم تصمیم دسته جمعی نگیریم باز همان مکتوب صبح میبراید، میگوید که خانه ملت در همین مکاتیب رسمی هم احترام ندارد.

گپی نیست، شما که تصمیم بگیرید ما خو کدام گپ نداریم. منشی صاحب! به آجنداء بروید.

د غونډې منشي:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 و به نستعین!

د ولسي جرګې قدرمن رئیس د ملت محترم استازو!

حسین زوی صاحب فوریت جوړیږي طرح د اعضاو لخوا نه مخکې کېږي هغه د خان صاحب په لاس کې ده په هغې بیا بحث کېږي. هغه شی چې جوړیږي هغه سره ځان شریک کړه ان شاء الله مشکل به حل شي خو هغه ده موافقه په همدې وشوله آجنډاء کې شامل کېږي.

وزیر صاحبان چې راځي حسین زوی صاحب دوی انتخابات نه کېږي دوی فقط خپله برنامه شریکوي ټول وزیر صاحبانو مشکل به حل کېږي دا د ټولو وکیل صاحبانو تقاضا ده دا زموږ هم تقاضا ده.

رئیس مجلس:

همین اصولی صاحب را وقت بدهید!

کمال ناصر اصولی:

جناب رئیس صاحب اداري پلاوی او قدرمنو وکیل صاحبانو!

ګورئ هیڅ امکان نا پذیر است که به دل هر کدام ما و شما، به دل هر کدام از وکلاء که 248 وکیل هستیم اینجا آجنداء پیش برود. پیشنهاد میکنیم که شما یک موضوع را از صلاحیت های تان تفکیک بکنید. کمیسیونها صلاحیت این را ندارد که وزراء را از آجنداء ها خارج کند تا وقتیکه مکتوب رسمی محاکم و یا څارنوالی در موردش مواصلت نورزد او د هغې کې محتوا کې لیکلي وي چې په دغه خلکو باندې درېو محکمو فیصله کړې ده بناءً په هغه وخت کې کمېسیونونه کولای شي چې د آجنډاء نه یې خارج کړي کمیسیون دوم که میتواند از آجنداء وزراء را خارج بکند کمیسیون روابط بین المللی است که اگر در مورد کاندید وزراء سندی داشته باشد که این تابعیت دوگانه را دارد، کمیسیون سومی که میتواند از آجنداء وزراء را خارج کند؛ کمیسیون تحصیلات عالی و معارف است که سند تحصیلی نداشته باشد که طبق قانون اساسی همان شرایط را پوره نکرده باشد ،بناءً من پیشنهاد میکنم جناب رئیس صاحب، هیئت اداری، وکلای عزیز! از جنجال همین موضوعات را بکشید، نمیشود که یک وکیل آنجا برخیزد که چهارده وزیر را شامل کنید ،دیگر وکیل اینجا برخیزد که من قبول ندارم. نکنید! من میگویم که اگر امکان پذیر باشد سه نفر که بیرون مانده،هر کسیکه است اگر وزیر صاحب شهرسازی است، اگر وزیر صاحب اقوام و قبایل است، اگر رئیس صاحب دافغانستان بانک است او را شامل آجنداء بسازید و دیگر پیش بروید طبق همان فیصله های که در کمیته رؤساء کردید. گرچه من مخالف فیصله دیروز در کمیته رؤساء بودم، شما بودید همانجا، کارت من سرخ بود؛ اما بازهم همان سه نفر را شامل بسازید تا که همه وکلاء آرام شوند، مشکلی ندارد در مورد شان کدام مکتوبی نیامده که خدای ناخواسته سرشان محاکم فیصله کرده باشد، تشکر!

داکتر نیلوفر ابراهیمی:

بنام خدای عدالت و آزادی!

با کسب اجازه از جناب رئیس صاحب و همکاران عزیز!

جناب رئیس! اگر ما میخواهیم که مطابق اصول وظایف داخلی جلسات خود را بر مبنی قانون نظم بدهیم من فکر میکنم بسیار خوب نیست که ما شکننده قانون باشیم. آجنداء کمیته رؤساء را در اینجا ماده صریح گفته که وقتیکه کمیته رؤساء تصویب میکند، باید دوباره مطابق قانون ما رد کنیم؛ لذا ما پیشنهاد میکنیم که ما جلسه را به روال عادی آن پیش ببریم، نمیشود با چیغ زدن و گروگان گرفتن ما بیاییم جلسه را تغییر بدهیم و همان تصویب کمیته رؤساء در حقیقت شأن خانه ملت را زیر سوال میبرد، شما زیر سوال میروید، شما رأی گیری کردید، آجنداء را ساختید. بحث رأی گرفتن نیست، صندوق ماندن نیست بحث صحبت کردن است. کسانیکه تشریف آوردند بیایند صحبت ، کمیته رؤساء روز بعد میتواند آجنداء را تغییر بدهد، در روز رأی گیری آنها را یکجا باهم بخواهند؛ ولی در بحث صحبت کردن فعلاً کدام مشکل نیست، امیدوار هستم که در این مورد شما جلسه را کنترول کنید رئیس صاحب و برای گروگان برای یک نفر، دو نفر نمانید، مطابق قانون شما پیش بروید ،دیگر این درست نیست که هر وکیل خواسته شخصی اش را بیاید اینجا مطرح کند تشکر.

رئیس مجلس:

منشی صاحب! به اصل آجنداء بروید. اینقدر کارت سرخ را ما حل میکنیم، همین را حل میکنیم آنرا هم در آجنداء میگیریم. مشکل رئیس د افغانستان بانک خو تابعیت اش است که خودش گفته که من اسناد میاورم، در آن ما مشکل نداریم، دو وزیر دیگر را هم در همین جمع، دو وزیر دیگر ما در آجنداء میگریم شامل میسازیم. منشی صاحب آجنداء را بخوانید!

د غونډې منشي:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 و به نستعین!

د ولسي جرګې قدرمن رئیس، د ملت محترم استازو!

نننۍ آجنډاء د اولسمې تقنیني دورې د یوسلو پنځم په شپږویښتم عمومي غونډه.

نېټه دوشنبه د لنډۍ درېمه د ۱۳۹۹ لېږدیز لمریز کال.

لومړۍ عمومي غونډې ته د لاندې ښاغلو ذواتو د کاري برنامې وړاندې کول.

الف) ښاغلی احمد ضیاء سراج د ملي امنیت لوی ریاست نوماند رئیس.

ب) ښاغلی انورالحق احدي د کرنې او اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت نوماند وزیر.

ج) ښاغلی محمد طاهر زهیر د اطلاعاتو او کلتور وزارت نوماند وزیر.

نایب منشی مجلس:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 جلسه عمومی شماره 105/26 دوره هفدهم تقنینیه.

تاریخ دوشنبه 3 قوس 1399 هجری شمسی

آجنداء امروزی مان قرار ذیل است.

یک: ارائه برنامه کاری ذوات محترم ذیل به مجلس عمومی.

الف) محترم محمد ضیاء سراج نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی.

ب) محترم انورالحق احدی نامزد وزیر وزارت زراعت، آبیاری و مالداری.

ج) محترم محمد طاهر زهیر نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ.

رئیس مجلس:

حسین زوی صاحب! معاونت امضاء کرده در پنج کمیسیون، معاونت امضاء کرده چیز خوب نیست. دارالانشاء مهمانان را دعوت کنید!

نائب دوم:

شاهپورخان! نظم تالار را مراعات کنید، نظم را مراعات کنید! کل کمیته رؤساء...

رئیس مجلس:

وکلای محترم! دو کاندید وزیر را شامل آجنداء میکنیم در هفته نو.

رامین صاحب تا روز چهارشنبه مشکل رئیس صاحب د افغانستان بانک را حل کن ! اگر تابعیت اش آمده باشد که او را هم شامل بسازیم.

وکلای محترم! نظم مجلس را مراعات کنید. بهادری صاحب! حل شد، حل شد سیلاب صاحب! هیچ در گذشته نرو دیگر، همین مشکل رئیس صاحب د افغانستان بانک را هم کمین صاحب برای من اطلاع داد که حل شده، بفرمائید صاحب!

ابراهیم زاده صاحب! کوچی صاحب! بنشینید که مهمانان تشریف آوردند. نظری صاحب بفرمائید! که همین مهمانان را یک خوش آمد بگوییم. گرفتیم ، گفتیم در هفته آینده میگیریم ایشان را، یک پکیج را نمیتوانیم، پانزده نفر را ما یک روز رأی گیری کرده نمیتوانیم. یک روز نمیتوانیم .

نائب اول:

وکیل صاحبان عزیز! به جای خود تشریف ببرید، همه مطبوعات شما را می بینید. جناب رئیس صاحب! مشکل حل است، همین دو وزیر صاحب شامل آجنداء میشود و یک صندوق را به یک روز برایش میمانیم، رأی گیری میشود، وکیل صاحبان به جای خود تشریف ببرید!

منشی مجلس:

وکلای عزیز، جناب رئیس صاحب! من یک پیشنهاد دارم که همین بحث شود در بین وکیل صاحبان خوب است برای، وکیل صاحبانو لطفاً  ځای ته حکیمی صاحب خان صاحب، کمین صاحب!

نائب دوم:

وکیل صاحبان! در جای تان تشریف داشته باشید تالار را به هرج و مرج !

نائب اول:

وکیل صاحبان! به جای خود تشریف ،همه مسأله حل است. وکیل صاحبان به جای خود تشریف ببرید!

درنو وکیل صاحبانو سیلاب صاحب، بهادري صاحب! به جای خود تشریف ببرید، همین مسأله را برای تان تشریح کنیم حل است. اگر مسأله حل نبود باز میتوانید شما جنجال بکنید، نیازی خورې خپل ځای باندې دغه مسأله درته تشریح کوم که د تاسې په زړه نه وو بیا هر انتقاد چې وي وکړئ. وردګ صاحب ! بهادری! هم  وزیر صاحب شامل آجنداء شد هم رئیس صاحب د افغانستان بانک شد، هم یکجای برایش صندوق مانده میشود، چرا جنجال میکنید! بنشینید، بمانید ما به آجنداء پیش برویم، منشی صاحب بروید به آجنداء!

جناب رئیس صاحب! مشکل حل است همه مسأله، ما و شما میرویم مستقیم به آجنداء مشکل حل است. مشکل به این شکل حل شد که همه شان شامل آجنداء شدند، وزیر صاحبان میایند پروگرام های خود را همراه شما شریک میکند، یکجای برایش صندوق مانده میشود . همین را رئیس صاحب خو ما معاون اش هستم، ما چیغ میزنیم برایتان میگوییم، رئیس صاحب هم همین گپ را میگوید. جناب رئیس صاحب! همین گپ را به همین شکل بگویید که برای همه یکجا صندوق مانده میشود.

رئیس مجلس:

وکلای محترم! تا روز چهارشنبه آجنداء تکمیل است، شنبه، یک شنبه، دوشنبه ارائه برنامه های وزیر صاحبان است، سه شنبه صندوق دوم را میمانیم ،هفت نفر و هشت نفر.

نظری صاحب بفرمائید! سجادی صاحب بفرمائید! مایک سجادی صاحب را روشن کنید!

نائب دوم:

رئیس صاحب! همین چیزیکه تالار میگوید همان را قبول کنید، جناب رئیس! تالار را در هرج و مرج نکنید . چیزیکه تالار میگوید همان قابل قبول است بروید به رأی گیری !

داکتر عبدالقیوم سجادی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 جناب رئیس صاحب، هیئت محترم اداری، همکاران عزیز وقت همه بخیر!

جناب رئیس صاحب! اجازه بدهید من دو نکته را خدمت شما مطرح بکنم، برای اینکه همین جلسه مدیریت شود. اول اینکه آجنداء را کمیته رؤساء تعیین میکند، به شمول بررسی گزارش اسناد کاندید وزرای محترم که پنج کمیسیون را ما و شما مشخص داریم مطابق اصول وظایف داخلی، بنا بر این در ارتباط با اینکه شما در سه کتگوری تنظیم کردید، آن دیگر نباید مورد بحث قرار بگیرد در جلسه، یک کتگوری انجام شد، کتگوری دوم را این هفته دیگر شما انجام میدهید، کتگوری سوم هم برای هفته بعدی باقی میماند این یک.

نکته دوم، نیامدن سه نفر از اعضای محترم که برای رأی اعتماد قرار است در آجنداء قرار بگیرد که جناب وزیر صاحب شهرسازی، وزیر صاحب سرحدات و رئیس د افغانستان بانک، شما توضیح بدهید که چرا اینها را در آجنداء نگرفتید بعد اگر توضیح شما قناعت بخش بود، قضیه تمام است تا رفع مشکل ما و مجلس منتظر میماند. اگر خدای ناخواسته کدام دلیل قناعت بخش نباشد، آنها را هم در همان کتگوری سوم قرار بدهید که همین مسئله جمع شود، تشکر!

رئیس مجلس:

درست است جناب سجادی صاحب! دیروز یک مکتوب به امضاء محمد انور بریپال معین وزارت داخله است، مکتوب آمده به ارتباط محمود جان کرزی و صمیم صاحب، مکتوب داده...

سر و صدای اعضا در مجلس :....

مکتوب رسمی است، ما کمیسیون را هدایت دادیم که شما همراه هردو نامزد وزیر صاحب صحبت بکنید که مشکل خود را حل بکنند، این ها از روند نبرآمدند، در روند هستند، شما مشکل هیئت اداری را هم در نظر بگیرید و دارالانشاء را هم، ما هفت نفر را چهارشنبه گرفتیم و هشت نفر را هم سه شنبه آینده، اینرا دیروز کمیته رؤساء فیصله کرده.

سرو صدای اعضا در مجلس :....

د غونډې منشي:

جناب رئیس صاحب! دغه دوستان  چې سور کارت لري دوه دوه دقیقې وخت ورکول شي مطابق د اصول وظایف داخلي دې خبرې وکړي چې دا موضوع دې دهغه له لارې حل شي.

رئیس مجلس:

وکلاء محترم! مهمانان دعوت شده به جلسه عمومی روز دوشنبه سوم ماه قوس 1399.

محترم انورالحق احدی نامزد وزیر وزارت زراعت.

محتر طاهر زهیر نامزد وزیر اطلاعات و فرهنگ.

محترم احمد ضیاء سراج نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی.

 ( صحبت های اعتراضی یک تن وکیل بدون مایک )

شاهپور! باز میکشم ات از مجلس، تو بینظمی میکنی، تو اخلال میکنی! اینجا قلعچه بینی حصار نیست که سر پولیس آن کار را کردی! غیر بی نظمی تو دیگر کسی هم است! اصولی صاحب! دیروز در پنج کمیسیون معاون اش امضاء کرده، حاجی صاحب وردگ یک شخصیت بسیار خوب ما دیروز در همین پنج کمیسیون امضاء کرده که اینها چیزی ندارند!

وردگ صاحب! آن چیزی که تو میگوئی مشکل است، کمیته رؤساء را خیر بگیر نقض کن!

سر و صدای اعضا در مجلس :....

تا حالا سه دفعه شما را وقت دادم وردگ صاحب! سه دفعه وقت دادیم !

حنفی صاحب را وقت بدهید!

قاضی نذیر احمد حنفی:

بسم الله الرحمن الرحیم

همه وکلاء عزیز السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

مؤفق و مؤید باشید! در هردو مورد صحبت میکنم:

1- برادر ما که اشاره میکند که اسناد کامل نیست، وقتی از یک کمیسیون اکثریت اعضاء یک مسئله را امضاء میکنند، مثلیکه در تالار اکثریت آنرا تصویب میکنند، بناءً آنچه را در کمیته رؤساء تصمیم گرفتند، نهائی شده کار را شروع کنیم.

2- به ارتباط سه برادر عزیز ما کرزی صاحب و دوستان دیگر که به لست نیامدند، آنها همین پنج کمیسیون عاجل نظر خود را بدهند، در ادامه همین کار آنها را هم صندوق بگذارید، اگر کار دیرتر میشود نه به معنی اینکه ترک است، آنها جز آجنداء هستند، کسی آنها را از تالار و از سهمیه بیرون کرده نمیتواند، وقتی رأی شان مثبوت است، تأکید است؛ اما بر روند اش که فردا میشود یا پس فردا چون ما به یک روز نمیتوانیم ده نفر را تصمیم بگیریم، همه روزه سه سه نفر تا حالا بوده انجام شده، به عین شکل آنرا انجام دهیم، مسئله را مختومه کنیم والسلام علیکم!

حاجي خان محمد خان:

بسم الله الرحمن الرحیم

درنو وکیل صاحبانو او راغلیو مېلمنو!

موږ د ملک سیاسي، امنیتي، اقتصادي وضعیت ته په کتو ملک مو د بحران په حالت کې دی، تېره ورځ موږ لسو وزیر صاحبانو ته رایه ورکړه، قابل د قبول شول زموږ وروڼه دي، دوی دې په یوه ورځ په دوه ورځو کې خپلې برنامې ارائه کړي مګر په یوه ورځ دې ټولو ته صندوق کېښودل  شي، خیر یو ساعت وخت دې زیات ونیول  شي په دې کې څه خبره ده، دا د خلکو بیا خپله خوښه ده چې چاته رایه ورکوي چاته رایه نه ورکوي؛ ولې پکېج دې یو جوړ شي او په یوه ورځ دې رایه ورکړل شي، والسلام علیکم و رحمةالله.

رئیس مجلس:

ما یک کار دیگر میکنیم! همین کاندید وزراء را مطابق اصول وظایف داخلی همین امروز که برنامه هایشان را گفتند، صندوق میمانیم ، خلاص! اگر اصول را احترام دارید، خوب اصول همین چیز گفته!

سر و صدای اعضا در مجلس :.....

همین امروز برنامه هایشان را تشریح کردند، همین امروز صندوق میمانیم، دیگر هر روز که برنامه هایشان خلاص شد صندوق میمانیم. منشی صاحب برو به آجنداء!

از امروز به بعد ما یک فیصد از اصول وظایف داخلی دیگر عقب نمیرویم! چیزیکه اصول وظایف داخلی گفته. اصول وظایف داخلی گفته که روزیکه وزیر برنامه میدهد باید صندوق مانده شود.

انجنیر منورشاه بهادری:

جناب رئیس صاحب! بخاطر اینکه همین تنش تمام شود، من یک پیشنهاد دارم. جناب رئیس صاحب! پیشنهاد من اینست، امروز بعد از جلسه کمیته رؤساء را دایر بکنید این خط قرآن نیست که تغییر آجنداء توسط کمیته رؤساء نشود، کمیته رؤساء را بخواهید، اگر کمیته رؤساء بر آجنداء خود استوار بود خوب اگر تغییر داشتند، تغییر ایجاد بکنند، نیازی نیست که ما همین حالا بر سر و کله هم بزنیم. جناب رئیس صاحب متوجه شدی! جناب رئیس صاحب! گفتم کمیته رؤساء را امروز دایر بکنید و تغییر آجنداء را پیشنهاد بکنید، اگر کمیته رؤساء بر آجنداء قبلی خود استوار بود خوب اگر نبود تغییر شود. در هیچ جای اصول وظایف داخلی هم نیست که کمیته رؤساء نتواند آجنداء را دوباره تغییر بدهد، آجنداء توسط کمیته رؤساء ساخته میشود.

رئیس مجلس:

درست است، همین پیشنهاد بهادری صاحب درست است!

برو منشی صاحب به اصل آجنداء!

کمیته رؤساء! دو بجه جلسه داریم، از تمام گروپ های پارلمانی و کمیسیون های اختصاصی خواهش میکنیم که به جلسه تشریف بیاورند!

منشی صاحب برو به اصل آجنداء و مهمانان را دعوت کن!

د غونډې منشي:

وکیل صاحبانو آجنډاء ته ځو لطفاً سرپرست وزیر صاحبانو را غواړو چې خپله برنامه تشریح کړي، د ښاغلې احمد ضیاء سراج د ملي امنیت لوی ریاست نوماند رئيس نه هیله کوو چې راشي خپله کاري برنامه د ملت له استازو څخه ...

لونګ صاحب!

هغې فیصله وشوله چې بعد له غرمې!

رئیس مجلس:

وزیر صاحب زراعت را دعوت کن!

نائب اول مجلس:

لونگ صاحب فیصله وشوه چې...

لونګ صاحب مسئله شوه کمیټه رؤساء راغواړو او په دې هکله باندې تاسې خپله تصمیم ونیسئ مشکل  حل شو نور ولې مزاحمت کوئ!

د غونډې منشي:

وکیل صاحباب خالد اسده! وزیر صاحبان اوس راغلي دوی خپله برنامه وايي بعد له غرمې موږ او تاسې کمیټه رؤساء لرو!

سر و صدای اعضا در مجلس :....

دا کمیټه رؤساء بیا فیصله کوي!

د ښاغلې احمد ضیا سراج د ملي امنیت لوی ریاست نوماند رئيس نه هیله کوو چې راشي خپله برنامه د ملت د استازو سره شریکه کړي! جناب سرپرست صاحب د ملي امنیت!

رئیس مجلس:

جمشیدی صاحب بفرمائید!

نائب اول:

جناب سرپرست رئیس صاحب بفرمائید!

رئیس مجلس:

جمشیدی صاحب بروید به جایتان! اسد صاحب بنشینید به جایتان!

احمد ضیاء سراج نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی:

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العلمین والصلواة و السلام علی اشرف الانبیاء و المرسلین، نبینا محمد و علی آله و اصحابه اجمعین اما بعد:

د ولسي جرګې محترم رئیس صاحب، محترم اداري پلاوی، د افغانستان د ملت عزتمنو استازو، د رسنیو استازو، د افغانستان پتمن ولس ته سلامونه او درناوی وړاندې کوم!

له هر څه  د مخه اجازه راکړئ چې د ملي امنیت ریاست د مشرتابه او منسوبینو په استازیتوب د هېواد ټولو شهیدانو ته که هغه د هېواد امنیتي او دفاعي ځواکونه دي او که عام ولس دی د هغوی روح ته د پاک پروردګار څخه د جنت او وارثینو ته یې اجرونه غوښتونکی شم. همدارنګه د دغه پېښو ټولو ټپیانو ته د لوی څښتن تعالی څخه عاجله شفا غواړم او تاسو او د افغانستان ولس ته ډاډ درکوم چې موږ په هېڅکله د خپل ولس او امنیتي ځواکونو قربانیو د غچ اخیستلو په شا نه شو، د افغانستان جمهوري دولت جلالت مآب ولسمشر او د وسله والو ځواکونو اعلی سرقومندان!

له دې باور څخه چې د زړه له تله مننه کوم چې د ملي امنیت لوی ریاست لپاره یې نوماند په توګه ستاسې د باور رایې اخیستلو لپاره معرفي کړم.

جناب رئیس صاحب و وکلاء معظم ملت!

سخنان من در سه محور بسیار کوتاه به شکل مختصر خدمت تان عرض خواهم کرد. اول وضعیت کنونی، دوم چالش های که ما در آینده خواهیم داشت و سوم برنامه های ریاست عمومی امنیت ملی بخاطر دفع این تهدیدات روی دست گرفته.

بدون شک امروز ما در یک جنگ تحمیلی قرار داریم و این جنگ تحمیلی بخاطر اینست که ما در یک چهارراه منافع متضاد کشور های منطقه قرار گرفتیم و قربانی این جنگ را هم ما میپردازیم. فقر، پراکندگی اجتماعی، عدم آگاهی لازم و برداشت های نا درست دینی، زمینه را برای کشور های مختلف مساعد ساخته تا جنگ های نیابتی را در داخل کشور ما به پیش ببرند. تضاد منافع کشور های منطقه همچنان سبب شده که این جنگ ابعاد متفاوت را پیدا کند؛ جنگ روانی، دشمن با کمک مستقیم و غیر مستقیم کشور های منطقه خصوصاً استخبارات کشور های منطقه و فعالیت های جاسوسی سازمان های استخباراتی و سبوتاژ امور اقتصادی، وسعت این جنگ را بیشتر ساخته. نیروهای دفاعی و ا منیتی کشور با بیش از بیست گروپ تروریستی در حال مبارزه است و یک تعداد این گروپ های تروریستی گروپ هایست که هدف اصلی شان افغانستان نیست؛ اما ما قربانی این جنگ را میدهیم. به طور مثال: تحریک اسلامی ازبکستان، خلافت میخواهد در ازبکستان یا انصارالله تاجکستان حکومت اسلامی در تاجکستان میخواهد، گروپ ترکستان شرقی مشکل داخلی اش در چین است؛ اما بصورت روزمره ما قربانی این جنگ را میدهیم. مشکل داخلی شان است؛ اما به کمک طالبان پای این گروپ ها کشانده شده در داخل افغانستان و بصورت روزمره ما قربانی این جنگ را میدهیم. این به این معنی است که نیروهای دفاعی و امنیتی دولت جمهوری اسلامی افغانستان، نه تنها بخاطر حفظ حاکمیت ملی، تمامیت ارضی، جلوگیری از خونریزی افراد ملکی، خود مردم افغانستان مبارزه میکنند؛ بلکه ما بخاطر تأمین امنیت کشور های منطقه هم مبارزه میکنیم و بصورت روزمره در این قربانی نه تنها نیروهای امنیتی؛ بلکه ملت ما هم شریک است.

چیزیکه بسیار مهم است اینست که در این قربانی بدون شک ایستادگی را که نیروهای دفاعی و امنیتی کشور ما دارد، این ایستادگی و این مقاومت و این تحمل اینقدر قربانی را که ما میدهیم، هیچ کشور دیگری در منطقه اینرا داده نمیتواند. باز هم تکرار میکنم که این قربانی را که ما میدهیم در این جنگ هیچ کشور منطقه توان دادن این قربانی را ندارد.

طالبان چتر اصلی تمام گروپ های تروریستی هستند، زمینه ساز تمام این فعالیت ها در داخل افغانستان، طالبان هستند. بدون شک، بدون همکاری طالبان هیچ گروپ تروریستی امکان ندارد که در شاه جوی زابل فعالیت کند، فعالیت داشته باشند، امکان ندارد که در اندر غزنی فعالیت داشته باشند و امکان ندارد که در جرم بدخشان فعالیت داشته باشند. زمینه ساز تمام این مسایل طالبان است و طالبان عنصر اصلی دوام همین جنگ نیابتی در داخل کشور ما هستند و رهبری طالبان، گروپ طالبان دلیلی که این جنگ را توانستند در این دو دهه به درازا بکشند و این مشکل تا این حد که ما امروز هستیم برای دولت افغانستان و جامعه جهانی، اینها فقط دلیل اصلی اش این بود که پایگاه های امن اینها در شهر های کویته، پشاور و کراچی بود که از این پایگاه های امن اینها بصورت بسیار مصون با مصونیت تمام، با آرامش خاطر روزمره پلان های شانرا سنجیدند تا ما را به چالش بکشند و روزمره به اثر پلان های که آنها میسازند افراد بیگناه ما در نقاط مختلف افغانستان جان خود را از دست میدهند.

بدون شک اگر رهبری طالبان همین مکان های امن را در همین شهر ها نمیداشتند، سرنوشت شان از سرنوشت رهبران دیگر گروپ های تروریستی که در داخل افغانستان بودند، متفاوت از آن نبوده. ریاست عمومی امنیت ملی در یک سال گذشته دستاورد های زیادی داشته که تفصیل اش را در کتابچه خوردی که در اختیار تان قرار دادیم در آن بیشتر نوشته است. بیش از شش هزار نفر ما دستگیری داشتیم در جرایم مختلف که یک قسمت زیاد اش جرایم تروریستی بود و از این جمله من میخواهم که فقط چند دستگیری های مهم را که در سطح رهبری بود از آن یاد آوری کنم. بطور مثال: اسلم فاروقی رهبر گروپ داعش، ابوعمری کنری، قاری فاتح و با یک جمع کلان تروریستان خارجی که اینها کل شان در نظارت خانه ما قرار دارند، همچنان یک تعداد از رهبران بسیار کلیدی گروپ های تروریستی کشته شدند، در جریان این سال به اثر عملیات های که نقش امنیت ملی مستقیم بوده در این عملیات ها. یک تعداد شانرا شما در رسانه ها شنیدید که ابومسلم مصری یکی از افراد کلیدی القاعده بود که در حاثه یازده سپتمبر هم دست داشت. کسی بنام ابوحنیف بود که او معاون شاخه بخش جنوب آسیایی القاعده بود و همچنان حسام عمر که رهبر اش بود، به همین شکل یک تعداد دیگری شان بنام عبدالحسیب و اسدالله اورکزی و یک تعداد زیاد کسان دیگر شان بودند که قبل از این سال آنها کشته شدند.

طبیعیست که کشته شدن این رهبران داعش و گروپ های دیگر و همچنان قابل ذکر است که در چند روز گذشته یک رهبر دیگر شان هم که از تحریک ازبکستان بود، آنها هم در ولایت فاریاب کشته شدند بنام عزیز یولداش که این طبیعیست که بالای روحیه دشمن تأثیرات خود را دارد، به هر صورت! چیزی را که ما در آینده میبینیم بحث دوم ما چه است، اول اینکه اطلاعاتی که ما داریم، هیچ نشانه وجود ندارد که این کشور های که در داخل ما مداخله میکنند، این پالیسی های خود را تغییر داده باشند، به این معنی که اینها از همین روال و از همین مشکلاتی که است به همین شکل حمایه میکنند و پیش میروند.

رابطه میان گروپ های تروریستی به شکل منظم وجود دارد و در آینده هم وجود خواهد داشت، با وجود تفاهمنامه که بین ایالات متحده امریکا و طالبان امضاء شد، رابطه بین گروپ طالبان با تروریستان خارجی که تعداد شان زیاد است، اینها به شکل منظم ادامه دارد. گروپ های تروریستی از توانائی یکدیگر به شکل منظم استفاده میکنند که این مسئله باعث تشدید جنگ شده و رابطه اینها قسمی است که حتی اسنادی که ما داریم و اطلاعاتی که داریم، طالبان و گروپ های تروریستی یک بازار خرید و فروش و حتی قرض گیری انتحاری ها را ساختند بین خود. بسیاری از حادثات است که طالبان وقتیکه یک انتحاری ضرورت میداشته باشند از این گروپ ها میگیرند و تمام این گروپ ها در قسمت شریک سازی مسایل تعلیمات شان و در قسمت شریک سازی توانائی های شان بایکدیگر همکار هستند. ما حادثاتی را سراغ داریم که در سطح استراتيژیک یک نفر پلان گذاری کرده، نفر دوم مسایل لوژستیکی اش را گرفته و گروپ سوم انتحاری داده، این به این معناست که اینها یک رابطه بسیار منظم بین یکدیگر دارند، به هر صورت! با این مسایل را که من عرض کردم خدمت تان، هیچ صف بندی و خط کشی واضح بین گروپ های تروریستی نیست، اینها همه شان یک هدف را دنبال میکنند که آن قتل مردم ما، از بین بردن ارزش ها و براندازی نظام است.

استفاده از شیوه ها و تکتیک های جدید توسط گروپ های تروریستی مبارزه را دشوار تر میسازد در آینده و رابطه بین تروریزم و گروپ های جرمی یا جرایم سازمان یافته، این هم این مبارزه را مشکل تر خواهد ساخت، چون دشمن نه تنها اطلاعاتی ما که درعمل هم ثابت ساخته، هیچ باور به صلح و تفاهم ندارند و همواره در تلاش اینست که در نقاط مختلف افغانستان خشونت را بالا ببرد و مشکلات را زیاد بسازد، به این خاطر آنها جنگ را شدیدتر میسازند، مشکلات را زیادتر میسازند و تلاش شان اینست که از طریق نظامی مشکل را حل بسازند؛ اما بدون شک میخواهم برایتان به نمایندگی از نیروهای دفاعی افغانستان وعده بدهم که به هیچ صورت اینها مؤفق به این کار خود نمیشوند و در حملات شان جواب های دندان شکن که قبلاً هم دیدند باز هم برایشان داده خواهد شد. مثال هایش را شما دیدید در هلمند، در کندهار، در شهر کندز و جاهای که آنها حمله کردند، چیزی و هدفی را که داشتند آنرا گرفته نتوانستند.

بحث سوم ما برنامه هایست که امنیت ملی خودش چه برنامه های را خواهد داشت در آینده.

جناب رئیس صاحب و وکلاء باعزت مردم افغانستان!

واقعیت اینست که ما نه دوست دایمی داریم و نه دشمن همیشگی، آنچه برای ما دایمی و همیشگی است، منافع ملی ماست و ما برنامه های ما را در خط منافع ملی ما ترتیب کردیم. در صورتیکه از جانب خانه ملت برایم رأی اعتماد داده شود، من و همکارانم بالای شش مسئله را که حالا خدمت تان عرض میکنم کار خواهیم کرد.

بحث اول تقویت دستگاه کشفی و اطلاعاتیست. در این بحث چیزیکه بسیار ضرور است اینست که، شیوه و تکتیک کار گروپ های تروریستی بسیار تغییر کرده، گروپ ها کوچک شده، آموزش هایشان بسیار بلند شده و همین تبادل افکار و تبادل معلومات که آنها بین یکدیگر دارند، توانائی هایشان را در بعضی ساحات بالاتر برده، به آن خاطر ما هم برنامه های خود را به اساس شناختی که ما از شیوه کاری آنها داریم تنظیم کردیم و مطمئن هستیم که این برنامه های نو را که ما میگیریم ساحه را برای فعالیت دشمن تنگتر میسازد. چیزیکه بسیار دقیق است و ضرورت است که ما بالای آن کار کنیم اینست که از فورمول های ساخته شده دو دهه پیش در جنگ علیه تروریزم ما نمیتوانیم دیگر استفاده کنیم، شیوه وتکتیک آنها تغییر کرده و ما باید مطابق آن خود را عیار کنیم و عیار هم ساختیم.

مسئله دوم که ما بالایش کار میکنیم، تشدید فعالیت های اوپراتیفی ماست. قسمیکه قبلاً خدمت تان عرض کردم در جریان سال ما دستاورد های داشتیم، نه تنها در قسمت از بین بردن رهبری این گروپ های تروریستی همچنان در گرفتاری بعضی از شبکه های مشترک داعش و حقانی که در حادثات بسیار دلخراش کابل دست داشتند. مثل حادثه کوثر، مثل حادثه پوهنتون کابل و مثل حوادث دیگری که مولوی صاحب مفلح بود و مولوی صاحب نیازی صاحب بودند، تمام این افراد گرفتار شدند؛ اما ما کار را که سر آن بیشتر تمرکز میکنیم اینست که ما تمرکز ما بیشتر بالای جنگ نا متعارف میشود. قطعات نیروهای خاص امنیت ملی از ظرفیت و توانائی بسیار خوب برخوردار هستند و بالای آنها سرمایه گذاری بیشتر هم صورت خواهد گرفت و این قطعات بیشتر در قسمت هدف قرار دادن رهبری منابع مالی و افراد متفکر دشمن که ماشین جنگی دشمن را میچرخاند سر این مسئله تمرکز شان بیشتر خواهد شد.

مسئله سوم را که ما کار میکنیم، اجماع منطقوی استخباراتیست، قسمیکه قبلاً خدمت تان عرض کردم، ما نمیتوانیم که تمام قربانی منطقه را بدهیم و کشور های منطقه با ما همگام نباشند در این مبارزه، ما در این قسمت با بعضی کشور ها کار خود را شروع کردیم، نتایج خوب داشتیم؛ ولی به کار بیشتر نیاز دارد. ما ضرورت به این داریم که یک تعریف مشخص از تروریزم در منطقه داشته باشیم، تفکیک گروپ های تروریستی به خوب و بد، منطقه را به یک تهدید بسیار جدی مواجه ساخته و ما ضرورت است که در این قسمت یک دیدگاه مشترک را در بین تمام سرویس های استخباراتی این منطقه تنظیم کنیم که سر این مسئله کار میکنیم.

مسئله چهارم که ما بالایش بیشتر تمرکز خواهیم کرد، تقویت تکنالوژی مدرن است. اضافه تر از پنجاه در صد تمام عملیات های ریاست امنیت ملی امروز هم توسط تکنالوژی استفاده میشود، ما از تکنالوژی در قسمت عملیات های ما استفاده میکنیم؛ اما این یکی از ساحات ایست که به سرمایه گذاری بیشتر ضرورت دارد، به تمرکز بیشتر ضرورت دارد و این ساحه یی است که من ترجیح میدهم که سر جزئیات این بیشتر صحبت نکنیم؛ اما چیزیکه قابل ذکر است اینست که ظرفیت های تخنیکی ما در حال رشد است و ما با سرمایه گذاری بیشتر ساحه را به دشمن تنگتر می سازیم. مسئله پنجم ما جنگ روانی است، دفع جنگ روانی، به قاطعیت میخواهیم بگویم که طالب ها در جنگ روانی قوی نیستند، چیزیکه یک تصور کاذب را پیدا کرده در قسمت اینکه طالبان قوی هستند آن به خاطر این است که سرویس های استخبارات منطقه در قسمت جنگ روانی با گروپ های تروریستی بسیار کمک میکنند حتی بعضی وقت ها برای همین ها و سخنرانی هایشان بعضی کشور های استخباراتی بعضی از سرویس های استتخباراتی کشور منطقه برای شان میسازد. ما به خاطر دفع این جنگ روانی پلان های منظمی را روی دست داریم و در قسمت اینکه باز جزئیات اش ارائه کنم، ما یک پریزنتیشن را داریم که باز در یک وقت مناسب خدمت وکیل صاحبان آنرا ارائه خواهم کرد.

 مسئله ششم ارتقای ظرفیت های مسلکی و مدرن سازی سیستم ما است. در این بخش ما یک استراتیژی چهار ساله را تدوین کردیم، در حال تطبیق هستیم که این استراتژی چهار ساله ما شامل این  عناصر میشود که من صرف عنوان هایش را خدمت تان میگویم به خاطر اینکه هر کدام اینها به یک توضیح و تشریح بیشتر ضرورت دارد که این شامل استخدام مسلکی و تعیینات است، مدرن سازی سیستم، جمع آوری اطلاعات است، تمرکز روی تحلیل استراتیژیک است، اصلاح و تحلیل منابع انسانی، راه اندازی عملیات  های خاص با تأکید روی جلوگیری از تلفات ملکی، احترام و مراعت ارزش های حقوق بشری و رسیدگی به خانواده های شهداء ، زخمی ها و معلولین است. هدف اصلی این استراتیژی ما اینست که ما از فرد محوری خود بیرون کنیم و بالای نهاد سرمایه گذاری کنیم و نهاد ما باید به شکلی عیار شود یا سیستم ما به شکلی عیار شود که تغییر و تبدیل افراد هیچ تأثیری سر روند اصلی کار نداشته باشد.

همچنان میخواهم از حمایت همه جانبه مردم افغانستان، از نیرو های دفاعی و امنیتی کشور ابراز سپاس و امتنان نمایم و در عین حال حمایت و همکاری علمای ما باعث تقویت نیروهای ما شده. وعده ما اینست که بالای این همکاری و این حمایت سرمایه گذاری بیشتر داشته باشیم در آینده.

در اخیر میخواهم برای شما و تمام ملت افغانستان یاد آور شوم که ریاست عمومی امنیت ملی با تمام قوت در مقابل تهدیدات موجود شجاعانه مبارزه میکند، همکاران ما در گمنامی کار های را انجام میدهند که نه شما از آن خبر میشوید و نه مطبوعات نشر میکنند؛ اما آنها با روحیه بلند قهرمانی میکنند و افتخار می آفرینند. ما در جاهای حضور داریم برای بسیاری ها مشکل به نظر میرسد، این همه کار را با قلب گرم و مغز سرد انجام میدهیم. ایمان به خداوند جل جلاله و طندوستی و صداقت در کار سرخط فعالیت های ما است.

څو چې ژوند په دې جهان وي .... څو چې پاتې يو افغان وي

تل بــــــــــــه دا افغانستان وي.... تل بـــــــه دا افغانستان وي

و من الله التوفيق.

د غونډې منشي:

له ښاغلي احمد ضياء سراج د ملي امنيت لوى رياست نوماند رئيس نه ډېره مننه چې خپله كاري برنامه يې د ملت له استازو سره شريكه كړله اوس له ښاغلي انور الحق احدي د كرنې او اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت نوماند وزير نه په ډېر احترام هيله كوو چې راشي خپله كاري برنامه د ملت له استازو شريكه كړي جناب احدي صاحب.

ډاكتر انور الحق احدي د كرنې او اوبو لګولو او مالدارۍ وزرات ته نوماند وزير:

نحمده و نصلي و علي رسوله الكريم فاعوذ بالله من الشيطن الرجيم بسم الله الرحمن الرحیم

د ولسي جرګې محترم رئيس صاحب د ولسي جرګې د اداري هيئت محترمو غړو د ملت استازو محترمو وكيل صاحبانو خويندو او وروڼو السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.

د وزارت دنده له اعلی مسئوليت او له افتخار نه ډكه دنده د افغانستان له جلالتماب ولسمشر او د مصالحې شورا له رئيس ډاكتر صاحب عبد الله عبد الله نه مننه كوم چې زه يې د دې افتخار وړ ګڼلى يم او ستاسو حضور ته يې د كرنې اوبو لګولو او مالداري نوماند وزير په صفت معرفي كړى يم سره له دې چې ما د وزارتونو د دندو د افتخار پخوا هم درلوده او تقريباً له ټولو وكيل صاحبانو سره مې له نږدې نه كتلي دي ښه راته ښكاري چې په لنډ ډول بيا هم ځان در وپېژنم زه دوكتور انور الحق احدي د قاضي عبد الله خان زوى د كابل ولايت د سروبي ولسوالي د جګدلي په كلي كې زېږېدلى يم او د حبيبيې له لېسې نه فارغ شوى يم ما خپل لېسانس او اقتصاد كې او ماسټري په بين المللي روابطو كې په بېروت كې د امريكا له پوهنتون نه تر لاسه كړې ما په ملي اقتصاد او مديريت كې ام بي اې او په سياسي اقتصاد كې پي ايچ ډي يا دوكتورا د امريكا له نامتو پوهنتون ناركوېستن نه تر لاسه كړې له تحصيل نه وروسته تقريباً درې كاله د امريكا په شيكاګو ښار كې د يو بين المللي بانك سره مې كار وكړ او له هغه نه وروسته د امريكا په پراوېدنس پوهنتون كې ديارلس كاله پروفيسور ووم چې آخرنۍ علمي رتبه مې پوهندي وه.

د بن له كنفرانس نه وروسته وطن ته را ستون شوم او د پخواني ولسمشر كرزي صاحب لخوا د افغانستان بانك د رئيس په صفت وټاكل شوم په بانك مې څو لاسته راوړنې درلودلې چې غټه لاسته راوړنه مې د نوې افغانۍ معرفي وه ما ته له همدې امله د پخواني ولسمشر كرزي صاحب لخوا د سيد جمال الدين افغان ميډال راكړل شو بيا د ماليې د وزير په صفت معرفي شوم د ماليې وزارت كې  مې هم څو لاسته راوړنې درلودلې چې يوه غټه لاسته راوړنه مې روسيې او ځينې نورو هېوادونو ته قناعت وركول وو چې افغانستان ته د ۱۱.۳ ميليارده ډالره د قرضونو له دعوې نه تېر شي چې د هغې په نتيجه كې د افغانستان د دولت د قرضو كچه په بي ساري ډول را ټيټه شوه، يو ځل بيا زما د كار تقديرولو لپاره كرزي صاحب د وزير محمد اكبر ميډال راكړ.

رئیس مجلس:

داکتر صاحب محمود صحبت میکند، وزیر صاحب! میشود صحبت را در کافی شاپ بکنید همین خواهر ما کی است؟ همین جا وزیر صاحب برنامه خود را تشریح میکند، محمدی صاحب! کارمند دار الانشاء برید!

ډاكتر انور الحق احدي د كرنې او اوبو لګولو او مالدارۍ وزرات ته نوماند وزير:

د ماليې وزارت نه وروسته ما ته د تجارت او صنعت وزارت دنده را وسپارل شوله په دې وزارت كې زما غټې لاسته راوړنې د نفتي موادو او د صنايعو د روزنې لپاره پاليسي جوړل او تطبيق او جهاني تجارت په سازمان كې د افغانستان د غړيتوب د پروسې تكميلول وو.

وکلای محترم! زراعت نقش مهم در زندگی مردم افغانستان دارد، میخواهم چند واقعیت نسبتاً نا خوش آینده را راجع به سکتور زراعت افغانستان خدمت شما وکلای محترم تقدیم کنم.

با وجود اینکه بیشتر از 56% مردم افغانستان مشغول زراعت اند، عواید ما از  این سکتور فقط 28% کل عواید ملی را تشکیل میدهد با وجود آنکه فقر به صورت عموم در کل کشور زیاد است. در مناطق روستایی، جایی که تقریباً همه مردم مشغول زراعت هستند سطح فقر نسبت به شهرها بلندتر است با وجود آنکه به سطح منطقه اوسط محصولات فی هکتار زمین در حدود شش تن است، محصولات فی هکتار زمین در افغانستان در حدود 2.5 تن است، با وجود آنکه در چهل سال گذشته نفوس افغانستان دو چند شده، مساحه زمین آبی ما از 3.2 میلیون هکتار در زمان داوود خان به کمتر از 2 میلیون هکتار زمین در آغاز دوره کرزی صاحب و  حالا در حدود 2.5 میلیون هکتار زمین کم شده و با وجود آنکه 56% مردم مشغول زراعت هستند. افغانستان در حدود 1.5 میلیون تن با کسر غله مواجه است ،با وجود انکه در هجده سال اخیر تغییرات در زراعت افغانستان آمده بالعموم زراعت افغانستان به شکل سنتی با تکنالوجی کهن و غیر علمی با مواد اولیه نا اصلاح شده به پیمانه بسیار خورد و غیر تجارتی و تولید بخور و نمیر برای دهاقین دوام دارد؛ اما با این هم واقعیت اینست که بالقوه سکتور زراعت افغانستان توان توسعه کلان را دارد. مطالعات اقتصادی بانک جهانی و پژوهشگران مستقل نشان میدهد که چانس ازدیاد محصولات زراعتی در افغانستان فوق العاده زیاد است. زرع گندم مهمترین محصول زراعت کشور را تشکیل میدهد. گندم مهمترین محصول زراعتی برای مصونیت غذایی در افغانستان است. هدف حکومت مصونیت غذایی و خود کفایی افغانستان را ناحیه محصولات گندم است. برای ازدیاد محصولات گندم ما اصرار به استعمال کود کیماوی مناسب و کافی میکنیم. بر اساس یک تخمین کود مورد ضرورت زمین آبی فعلاً در حدود 725 هزار تن است که تنها 35 هزار تن آن در داخل کشور تولید میشود. قسمت اعظم کود مورد ضرورت در افغانستان از طرف تاجران کود وارد میشود که مجموع واردات تقریباً 500 هزار تن میرسد؛ اما گاهی هم از کود مناسب به اندازه کافی استفاده نمیشود و گاهی هم کود وارد شده از کیفیت خوب برخوردار نمی باشد. به صفت وزیر زراعت من کوشش خواهم کرد که ورود کود زراعتی را منظم سازم، کیفیت کود را توسط مامورین فنی زراعت تضمین کنم و از راه مامورین ترویج استعمال درست کود را به دهاقین نشان دهم.

قابل یاد آوری است که تقاضا برای کود کیماوی در حالت ازدیاد است. من موضوع را به وزارت معدن تعقیب خواهم کرد، تا ظرفیت تولید کود در داخل کشور زیاد شود. فکتور دومی که در ازدیاد محصول گندم نقش مهم دارد، تخم اصلاح شده است. تخم اصلاح شده لا اقل حاصلات را 30% زیاد می سازد گر چه ترویج تخم اصلاح شده از دوازده سال به این طرف جریان دارد؛ ولی من میخواهم که برای ترویج تخم اصلاح شده یک تقسیم اوقات واضح داشته باشم. پروژه توزیع تخم اصلاح شده شامل یک اندازه بی نظمی است و الی در غیر آن در ظرفیت دوازده سال گذشته این پروسه باید تکمیل میشد و فعلاً هم همه دهاقین ما از تخم اصلاح شده استفاده میکردند بناءً برای شما وعده میدهم که در ظرف دو سه ماه آینده کاهستی های این پروژه را رفع کنم. تقسیم اوقات واضح برای تأمین تخم اصلاح شده تهیه کنم و مطابق تقسیم اوقات بالای تأمین پروژه اصرار ورزم. خوشبختانه که امسال شروع پروسه توزیع تخم اصلاح شده را تقریباً مطابق وقت تعیین شده آغاز نمودیم و ان شاء الله که در هفته دیگر مطابق تقسیم اوقات، چهارده هزار تن گندم اصلاح شده به دهاقین توزیع خواهد شد. ما حالا از گندم و برنج که قلم عمده غذا را در افغانستان تشکیل میدهد مجموعه مصرف برنج در افغانستان تقریباً 560 هزار تُن است که تولید داخلی در حدود 360 هزار تُن می باشد و واردات سالانه در حدود 200 هزار تُن است. برنج هم هدف ما خود کفایی در چهار سال آینده است، با استفاده از تخم اصلاح شده و میکانیزم شدن این سکتور و استفاده از کود کیماوی مناسب به این هدف رسیده میتوانیم. من مطمئن هستم که در نتیجه استعمال کود بهتر و کافی تخم اصلاح شده آبیاری 500 هزار هکتار زمین نو و میکانیزم شدن بهتر زراعت نه تنها اینکه کمبود غله یی مورد ضرورت کشور را رفع خواهیم کرد بلکه غله اضافی از احتیاج ملی خواهیم داشت. ان شاء الله که چهار سال آینده هدف خود کفایی پالیسی مصونیت غذایی حکومت را در کشور تحقق خواهیم بخشید. مصونیت غذایی همچنان ضرورت به ظرفیت ذخیره کردن غله دارد. وزارت زراعت، آبیاری و مالداری پروگرام اعمار سیلو ها را در نقاط مختلف کشور دارد. حالت اضطرار زاده ویروس کرونا باعث تعطیل پروگرام اعمار سیلوها شد؛ ولی ما به زودترین فرصت برنامه اعمار سیلوها را تعقیب خواهیم کرد. برای سال آینده وزارت زراعت، آبیاری و مالداری دربودجه انکشافی اعمار چهار ذخیره خانه برای غله جات به ظرفیت عمومی 17 هزار تُن غله در ولایات زابل، جوزجان، فراه و خوست را در نظر گرفتم. وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در دو سال گذشته خصوصاً در سال جاری هزاران ذخیره گاه نسبتاً خورد برای حفاظت محصولات زراعتی کشور چون پیاز و کچالو برای مردم اعمار نموده، برای سال آینده بودجه ما برای اعمار چنین ذخیره گاه ها نسبت به سال جاری کمتر است؛ ولی در نظر دارم که لا اقل در حدود هزار ذخیره گاه خورد و سی مرکز متوسط  و پیشرفته پروسس را در سال 1400 اعمار نمایم.

محترمو وكيل صاحبانو د افغانستان زراعتي متخصصان او د زراعتي اقتصاد پوهان په دې نظر دي چې دا هېواد د ميوو په هكله نسبت ډېرو هېوادونو كې نسبتي برتري لري د افغانستان هوا د خوندرو ميوو توليد لپاره مساعده ده او ميوې تازه او وچې د دې هېواد تاريخي صادراتو له جملې نه دي زراعتي متخصصين په دې نظر دي چې په كمو نوښتونو كولاى شو چې د ميوو حاصلات ډېر زيات كړو همدارنګه متخصصين په دې نظر دي چې افغانستان كې باغداري كې سرمايه ګزاري ډېره ګټوره ده د همدغو نظرياتو په رڼا كې د زراعت وزارت او ډونرانو په تېرو څو كلونو كې په باغداري كې پانګه اچولې ده د جهاني بانك يوه غټه پروژه چې اين ايچ ال پي نومېږي ډېره برخه يې پاغداري ته توجه كړې د جهاني بانك د معلوماتو له قراره په تېرو څو كلونو كې په افغانستان كې د باغداري ساحه دو نيم چنده شوې او اوس ۴۶۰ زره هكتاره زمكه باغونو ته وقف شوې سره له دې چې باغداري په هكله ښې پروژې لكه د خرما د باغونو پروژه د شكرپارې د توليد او پروسس پروژه د عناب د توليد اوبسته بندي پروژه د الو بخارا د توليد بسته بندي او بازار يابي پروژه د بادامو د توليد او بازار يابي پروژه او د لويو تجارتي باغونو د احداث پروژه د تطبيق په حال كې دي خو جهاني بانك تصميم نيولى چې د اين ايچ ال پي پروژه ختمه كړي خو زه به ډېرې هڅې وكړم چې بل ډونر ورته پيدا كړم چې باغداري باندې سرمايه ګزاري وكړي په دې هكله ما مقدماتي خبرې د آسيايي انكشاف بانك له مسئولينو سره كړي دي او زه اميدوار يم چې هغوى به زموږ د دې ضرورت د رفع كولو په هلكه له موږ سره مرستې وكړي زه به خاصه توجه د ميوو حفاظت او بازار موندنې ته وكړم د ميوو او تركاريو د حفاظت لپاره په تېرو څو كلونو كې هلې ځلې شوي چې سردخانې جوړې شي خو نتيجه يې ډېره په زړه پورې نه وه معياري سردخانې نه دي جوړې شوي او د سردخانو د چلولو مصرف هم جګ وو له بلې خوا دهقانانو يوه لويه غوښتنه د سردخانوجوړول دي حكومت په ۱۳۹۹ كال د انكشاف ملي شركت لخوا د څوارلسو لويو سردخانو جوړولو كار پيل كړ او هيله ده چې په كال ۱۴۰۰ هـ ش كې به د ځينې سردخانو كار ختم شي او د ځينو به ډېر پرمختګ وكړي او د كرنې وزارت د خپلې ۱۴۰۰ هـ ش كال په بودجه كې د درې نورو لويو سردخانو جوړول په نظر كې نيولي دي همدارنګه زه به خصوصي سكتور وهڅوم چې د هېواد په بيلو بيلو مناطقو كې د اقتصادي معقوليت پر اساس سردخادنې جوړې كړي د سردخانو سره موازي بايد چې د ميوو اوتركاري وچولو ته ښه توجه وشي وچه ميوه د افغانستان د صادراتو ډېر لوى قلم دى ميوه وچول د سردخانو لپاره ضرورت را ټيټوي د زراعت وزارت دې ټكي ته متوجه دى او په دې وروستيو مياشتو كې هرات كې لا اقل د لس زره ټنو د انګورو وچولو كشمش خانې جوړې كړي دي د ميوو او تركاريو د ازدياد او تحفظ لپاره خصوصي او دولتي هلې ځلې شوي دي خو دغه هلې ځلې د يو پلان پر اساس نه دي شوي موږ له خپلو هلو ځلو نه هغه وخت ښه نتيجه اخلو چې د ضرورتونو لپاره ارقام ولرو او هلې ځلې مو د مشخصو ضرورتونو د رفع كېدو لپاره وي زه به هڅه وكړم چې د زراعت محصولاتو لپاره د زراعت وزارت لخوا ارقام راټول شي د دغو ارقامو پر اساس د محصولاتو د تحفظ لپاره تسهيلات جوړ شي او د محصولاتو لپاره داخلي او خارجي بازارونه ولټول شي زموږ د زراعتي محصولاتو او صادراتو لپاره تاريخي بازار پاكستان او هندوستان دي زما د ادارې په وخت كې به هڅه وشي چې د افغانستان چې د زراعتي محصولاتو د صادراتو لپاره دغو عنعنوي بازارونو ته توسعه وركړل شي خو ډېره مهمه ده چې موږ د خپلو زراعتي محصولاتو لپاره نوي او غني بازارونه ولټوي خو غني او پر مختللي بازارونه د ډبليو تي او په صحي استندردرو سره سم محصولات وغواړي زموږ زراعتي محصولات بايد له نړيوال صحي استندرونو سره سم وشي زه په خاصه توجه دېته وكړم چې زموږ د زراعتي محصولاتو صادرات خصوصاً غني او پرمختللو بازارونو ته په بين المللي صحي معيارونو سم وي په دغو بازارونو ممكن موږ وكولاى شو چې خپل محصولات په دو درې چنده جګه بيه خرڅ كړو لنډه دا چې د زراعتي محصولاتو مديريت زما د كاري آجنداء مهمترين ټكى دى.

وکیل صاحبان محترم! یک سوال دیگری که میتواند ما در حفظ محصولات زراعتی و ازدیاد ارزش محصولات کمک کند ایجاد سرمایه گذاری  مبتنی بر زراعت است. من باور دارم که در این قسمت چانس های زیادی برای سرمایه گزاری وجود دارد. من به صفت وزیر زراعت، آبیاری و مالداری به صنایعی که مبتنی بر محصولات زراعتی و حیوانی هستند، توجه خاص خواهم کرد. من از مقررات پالیسی ها و کمک های مالی که از توان حکومت بلند نباشد و متشبثین را تشویق به سرمایه گذاری در این مورد کند، حمایت قوی خواهم کرد.

در قسمت آخر بحث زراعت میخواهم که اشاره به جنگلات داشته باشم. جنگلات افغانستان در چهار دهه گذشته شدیداً متضرر شدند، خوشبختانه در چند سال گذشته وزارت زراعت، آبیاری ومالداری پروگرام احیای جنگلات را آغاز کرده است. من به صفت وزیر زراعت، آبیاری و مالداری طرفدار پروگرام بسیار فعال احیای جنگلات می باشم، در نظر دارم که برای چهار سال آینده، هر سال حد اقل ده هزار هکتار جنگلات طبیعی مجدداً احیا و بیست هزار هکتار دیگر هم تحت حفاظت قرار گیرد همچنان از توسعه جنگلات پسته در ولایات یکه خاک مساعد برای نموی درختان پسته دارد حمایت خواهم کرد و به توسعه جنگلات جلغوزه و چارمغز توجه خواهم کرد. نباتات طبی چون هنگ، شیرین بویه از سالیان دراز یک قلم قابل ملاحظه صادرات کشور بوده و من در توسعه زرع این دو نبات طبی توجه خواهم کرد.

وکیل صاحبان محترم! با وجود آنکه جغرافیه افغانستان برای پرورش مالداری مساعد است و سکتور مالداری افغانستان قبل از کودتای ثور 1357 قوی بود، متأسفانه که جنگ های بیشتر از چهل سال در کشور بر سکتور مالداری افغانستان تأثیر بسیار منفی داشته است. سکتور مالداری امکانات قابل ملاحظه برای رشد دارد. من میخواهم در این سکتور هم توجه شود. ده سال قبل افغانستان سالانه در حدود 120 هزار تُن گوشت مرغ و صدها میلیون تخم مرغ را از خارج وارد میکرد، در نتیجه سیاست حمایوی حکومت از سکتور مرغداری حالاً تولید این سکتور به قدر ملاحظه زیاد شده. فعلاً تولیدات داخلی گوشت مرغ در حدود 219 هزار تُن است و واردات ما در حدود 76 هزار تُن است همچنان سالانه تقاضای برای تخم مرغ در حدود دوازده صد میلیون است، تولید داخلی تخم مرغ در حدود 600 هزار بیضه و واردات در حدود 600 هزار بیض است. سیاست حمایوی حکومت خصوصاً خرید از تولیدات داخلی سکتور مرغداری برای قوای امنیتی کشور تأثیر مثبت به رشد این سکتور داشته. من میخواهم خودکفایی در سکتور مرغداری را به حیث هدف قرار دهیم و از رشد بیشتر و پایدار این سکتور حمایت کنم .هدف خودکفایی در این سکتور یک هدف واقعگرا است و ان شاء الله که در نتیجه همکاری این سکتور خصوصی و حکومت در ظرف چهار سال آینده کشور در این سکتور خود کفا خواهد شد، با وجود آنکه در این سکتور پیشرفت های صورت گرفته؛ ولی در دو ساحه هنوز هم متکی به خارج هستیم، ضرورت به ورود جوجه مرغ ها و خوراکه مرغ ها در پهلوی رشد عمومی این سکتور هدف ما خوکفایی در دو مورد فوق هم می باشد .خلص اینکه در چهار سال آینده میخواهم با اندازه کافی تولید داخلی تخم مرغ، گوشت مرغ و دانه مرغ داشته باشیم که ضرورت به ورود همچو اموال نشود. حکومت از همه امکانات دسته داشته خود برای رسیدن به این هدف استفاده خواهد کرد. در چند دهه اخیر مصرف ماهی در افغانستان بلند رفته، بر اساس یک سنجش ضرورت سالانه مردم افغانستان برای گوشت ماهی در حدود 14600 تُن است، ما آمار دقیق از تولید ماهی در داخل کشور نداریم؛ اما پالیسی حمایوی ازپرورش ماهی از طرف دونران تأثیر مثبت بر تولیدات داخلی ما داشته. به عقیده من خودکفایی در تولید ماهی یک هدف واقعی بینانه است. وزارت زراعت، مالداری و آبیاری تحت رهبری من پلان مفصل پرورش ماهی را تهیه، حمایت دونران را برای تمویل پروژه های ماهی پروری حاصل و تطبیق پلان را مطابق تقسیم اوقات در نظر دارد؛ اما در سکتور مالداری مهمترین حیوانات گوسفند، بز و گاو هستند. محصولات حیوانی قبل از کودتای ثور یک قلم عمده محصولات ملی را تشکیل میداد. قبل از کودتای ثور افغانستان صادرات گوشت داشت، فعلاً ما گوشت وارد میکنیم. در قسمت رشد سکتور مالداری اقدامات قوی و با معقولیت اقتصادی صورت نگرفته. من میخواهم به سکتور مالداری به مثل سکتور زراعت توجه کنم، با وجود آنکه پروگرام های فعلی وزارت زراعت شامل پرورش  و مالداری است؛ اما بودجه داده شده به این سکتور بسیار کمتر از بودجه سکتور های زراعت و آبیاری است. به صورت مشخص میخواهم در قسمت صحت حیوانی با مالداران ازدیاد رمه ها و احیای علف چرها برای رشد این سکتور کمک کنم، همچنان ترویج نسل های بز و گوسفند که تولید بیشتر و توافق و سازگاری با شرایط افغانستان داشته باشد، مهم است. مالداری در افغانستان به شکل عنعنوی و تشبث کوچک صورت میگیرد، میخواهم یک مطالعه داشته باشم که معقولیت اقتصادی فارم های کلان مالداری ارزیابی کند.

خلاصه اینکه خود کفایی در قسمت محصولات حیوانی خصوصاً گوشت هدف واقعبینانه است و من کوشش خواهم کرد یک قسمت بسیار فعال مالداری را وزارت زراعت داشته باشم تا مالداران کشور از یافته های علمی این سکتور استفاده کنند و محصولات حیوانی این کشور زیاد شود. لبینات محصول عمده دیگر سکتور مالداری است، با وجود آنکه در چند سال گذشته پیشرفت خوب در این سکتور رخ داده؛ ولی با این پیشرفت واقعیت اینست که هنوز هم واردات لبنیات ما زیاد است. بر اساس یک تخمین ضرورت سالانه کشور به شیر در حدود سه میلیون متریک تُن است در حالیکه تولیدات داخلی ما در حدود دو میلیون متریک تُن است و سالانه در حدود یک میلیون متریک تُن واردات شیر داریم بناءً وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در تفاهم با سکتور خصوصی لبنیات زمینه مساعد برای توسعه سکتور مالداری و انکشاف صنعت لبنیات فراهم خواهم کرد. پالیسی بدون ارقام و بدون اهداف ارقامی بسیار مؤثر نمی باشد، متأسفانه که ما ارقام مؤثق نداریم. من به مامورین وزارت زراعت هدایت خواهم داد که ارقام مؤثق عرضه و تقاضا تولید داخلی و واردات لبینات را جمع کند تا به صورت دقیق بفهمم که چه مقدار کار ضرورت است ؛ولی باز هم هدف ما باید خودکفایی در سکتور لبینات باشد. من از دونران خواهش خواهم کرد تا ما را در رشد سکتور لبنیات کمک  کند، پروژه های موجود کمک به سکتور لبنیات را دوام دهد، ساحه فعالیت پروژه ها را به همه ولایات توسعه دهند، پروژه های نو را به این مقصد فعال سازند و ما را در هدف واقعبینانه خود کفایی در سکتور لبنیات کمک کنند. با استفاده از تعرفه های حمایوی کمک های بلا عوض دونران و با موجودیت تقاضای بلند برای محصولات لبنیات میتوان در چهار سال آینده این سکتور را رشد بدهیم و ان شاء الله خود کفا شویم. پالیسی های حمایوی حکومت در چند سال گذشته در رشد این سکتور مؤثر بوده و من مطمئن هستم که این سکتور حمایت قوی حکومت را خواهد داشت.

محترمو وكيل صاحبانو اوس د افغانستان د حكومت په تشكيل كې موږ د اوبو د مديريت لپاره مستقله اداره لرو اصلاً اوس دغه اداره د اوبو لګولو د لويو پروژو د ډېزاين او تامين مسئوليت لري د كرنې وزارت يوازې په كروندو كې د اوبو د مديريت مسئوليت لري خو له دې محدوديت سره بيا هم د كرنې اوبو لګولو او مالداري وزارت نقش په اوبو لګولو كې مهم دى د كرنې اوبو لګولو او مالداري وزارت د راتلونكي مالي كال لپاره د ايست د پروژې په غير اختياري بودجه كې په كروندو كې د اوبو او د تنظيم لپاره تقريباً ۶۵ ميليونه ډالره بودجه لري چې د دې پروژې دتكميلېدو سره به ۸۵ زره هكتاره زمكه خړوبه شي.

د پلانونو د تحقق لپاره كافي بودجه ضروري ده متأسفانه چې د هېواد انكشافي ضرورتونه فوق العاده ډېر او د دولت خپل مالي امكانات ډېر محدود دي همدغه دليل دى چې ډونران د انكشافي پروژو په تمويل كې مهم  نقش لري ډونران دا مني چې د كرنې او مالدارۍ پروژې د هېواد د اقتصاد لپاره او د عوامو د بهتر ژوند لپاره ډېرې اړيني دي پخوا ډونرانو د كرنې اوبو لګولو او مالداري وزارت ته غټه بودجه وركوله خو متأسفانه چې په روان مالي كال كې ځينې پروژې وتړلې او د وزارت بودجه لږ څه كمه شوله خو زه به ډېرې هڅې وكړم چې ډونرانو ته قناعت وركړم چې د كرنې اوبو لګولو او مالداري په پرخه كې له موږ سره كلكي مرستې وكړي.

وكيل صاحبان محترم! فساد اداری یک مشکل کلان در افغانستان است. ما برای آینده بهتر در افغانستان به شفافیت در حکومت ضرورت داریم. شرط دونران برای دوام کمک ها هم شفافیت در اجراآت مؤسسات حکومتی است، من نهایت کوشش میکنم که امور وزارت را باشفافیت کامل به پیش رود، علاوه بر اتکا بر مؤسسات عدلی پولیسی و استخباراتی ظرفیت نظارت وزارت زراعت را هم تقویه خواهم کرد تا در تحقق شفافیت در امور پیشرفت قوی کرده باشیم.

همچنان در تشکیلات وزارت تجدید نظر خواهد شد تا تشکیلات داشته باشیم که در پیشرفت زراعت آبیاری و مالداری مؤثرتر باشد. مرور ابتدایی نشان میدهد که تشکیلات فعلی وزارت، مرکز محور است در حالیکه تشکیلات ما باید دهقان محور باشد. ترویج مسئولیت، پخش معلومات علمی زراعتی را دارد، فعلاً قوای بشری ترویج ما در حدود 860 نفر برای کل کشور می باشد، این تعداد بسیار کم است من میخواهم که قوای ترویج ما در پخش معلومات علمی و زراعتی نقش کافی داشته باشد و کوشش خواهم کرد که موافقه حکومت را به ارتباط یک تشکیل کافی برای ترویج حاصل نمایم. وزارت زراعت باید از یافته های پروژهشگران زراعتی در بهتر شدن زراعت استفاده کند و رابطه را بین بخش ترویج وزارت زراعت و مراکز علمی زراعت قوی سازد همچنان کار وزارت زراعت آبیاری و مالداری ضرورت به استخدام تعدادی زیادی افراد مسلکی دارد، در همکاری با ریاست مستقل اصلاحات اداری کوشش خواهم کرد که اصل شایسته سالاری در استخدام تقویه شود.

وکلای محترم! من فهم علمی مدیریت مؤسسات کلان دولتی را دارم، من تجربه مدیریت چنین مؤسسات را هم دارم. در دو دهه گذشته همه مؤسسات دولتی را که اداره کرده ام با پلان کاری پیشرفته رفتم.

ساحه کار در وزارت زراعت و آبیاری و مالداری بسیار وسیع است، من در چند ماه گذشته موضوعات مربوط به چالشها و فرصتها را درسکتور زراعت مطالعه کردم و فعلاً احساس میکنم که با وجود وسعت ساحه کاری این وزارت در موضوعات مسلط هستم. پلان کاری مقدماتی دارم، از عهده مدیریت خوب این وزارت برآمده میتوانم و ان شاء الله که هم برای خود نام نیک کسب کنم و هم مصدر خدمت برای کشور شوم. امید است که شما وکلای محترم برای من اعتماد کنید و برایم رأی تأیید بدهید! آخرین تلاش را خواهم کرد تا شما را از کارهای خود نا امید نسازم، و من الله توفیق! تل د وي افغانستان! پاینده باد افغانستان! یشه سن افغانستان! تشکر.

د غونډې منشي:

د ښاغلي انورالحق حدی د کرنې او اوبه لګولو او مالداري وزارت نوماند وزیر نه ډیره مننه چې خپله کاري برنامه یې د ملت له استازو سره شریکه کړه، اوس له ښاغلي محمدطاهر زهیر د اطلاعات او کلتور وزارت نوماند وزیر نه هیله کوو چې راشي خپله کاري برنامه د ملت له محترمو استازو سره شریکه کړي، جناب زهیر صاحب!

محمدطاهر زهیر نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین

د ولسي جرګې محترم رئيس، د اداري پلاوو محترمو غلو، د افغانستان پتمن ملت عزتمندو وکیلانو، قدرمنو آغلو او ښاغلو السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، سهار مو نیک مرغه او ستاسو له ټولو د روغتیا په هیله، حرمتلی ملت وکیللری خیرلی تانگ فخر قلمنه سیزنیه خذمت یوزیمه

 وکلای محترم ملت صبح همه شما بخیر!

طوریکه بارها جناب رئیس صاحب مجلس هم تقاضا کردند که گوش کنید و محبت کنید چند دقیقه بسیار مختصر من هم مزاحم شما میباشم و علاقه دارم که این اوراق را همه اش را خدمت شما نخوانم، بسیار فشرده و کوتاه آنرا به صورت مؤجز و مختصر خدمت شما ارائه کنم. دوستان گرامی، حاضران محترم، وکیل صاحبان معظم! کوتاه در مورد خود عرض کنم که من ده، دوازده سال از عمر را درس علوم دینی خواندم، در دوره جدید لیسانس و ماستری خود را، هر دو در ارتباط به جامعه شناسی خواندم بخصوص ماستری خود را گرایش فرهنگی من خواندم، پنج سال در بامیان به صفت مأمور حکومت ولایت کردیم، با تعهد، صداقت، جدیت، پاکی انجام مأموریت کردم، اکنون در خدمت شما هستم. به لحاظ دینی از منظر دین هر کس در هر کجایکه مأموریت را میخواهد بگیرد، سه معیار حد اقل باشد.

1- سرعت

2- توانایی و قدرت بر اجرا

3- امانت

در داستان حضرت سلیمان همین سه معیار و ویژگی دیده میشود. وقتیکه ایشان میخواهد که این مأموریت را انجام داده میتواند، کسی میگویتد که (أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ وَإِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ)، سرعت، قدرت و امانت در این اجرای یک مسئولیت متعهدانه فوق العاده مهم است، با همین سه ویژگی اگر محبت کردید به من رأی دادید و مورد اعتماد تان قرار گرفتم، متعهد هستم با همین سه ویژگی انجام مسئولیت کنم این یک.

دوم، حاضران گرامی، وکیل صاحبان معظم! سه دوره تاریخی از تحولات فرهنگی در افغانستان قابل مکث و یاد آوریست. اساساً تجدد در عهد امیر شیرعلی خان وارد افغانستان میشوم، شمس النهار اولین جهش و تحرک است، این مرحله که آغاز میشود، موج اول تا ختم دوره امیرحبیب الله خان، در دوره امیرحبیب الله خان، سراج الاخبار افغانیه مرکز تنویر است، مرکز نشر و پخش افکار تجدد خواهانه است که از ماورالنهر تا به دهلی و مشهد، متأثر از افکاریست که در اینجا نشر و پخش میشود. مرحله دوم از زمان شاه امان الله آغاز میشود تا به ختم دوره ریاست جمهوری داوود خان، در این مرحله، مرحله دوم به مراتب این موج از مرحله اول کرده بهتر و بیشتر رشد، شگوفایی و تأثیرگذاری دارد، در سطح ملی و منطقه؛ اما مرحله جدید، در این مرحله ما که از سال 2001 آغاز میشود تا به اکنون دست آوردهای فراوان و کلان را داریم. در ارتباط به گسترش حوزه فرهنگی و فعالیتهای فرهنگی و رسانه یی این دست آورد کلان برای همه ای وکلای ملت افغانستان، مردم و حکومت قابل افتخار است. یگانه افتخار اجتماعی که مردم افغانستان امروز دارد، تحول و گسترش رسانه ها در افغانستان است، این دوره با هیچ یک از دو دوره دیگر قابل مقایسه نمیباشد خوب؛ اما در ارتباط به وضعیت فعلی این وزارت دوستان گرامی، وکیل صاحبان معظم! اگر کوتاه اجازه بدهید به من که عرض کنم، در طول بیست سال گذشته هیچگاه وزارت اطلاعات و فرهنگ در متن و محور توجه و اولویت نبوده است، وزارت در حایشه بوده است. بی تعارف همه ای شما میدانید برخی از وکلای معظم که در دوره قبلی برای یک مدت کوتاه من هم در خدمت شان بودم، هم دوره بودیم، سه دور در پارلمان هم که بودند شاید هیچگاه گذر شان در وزارت اطلاعات و فرهنگ نیافتیده است و کار هیچ مؤکل شما و کار هیچکس شاید به این اداره بند نباشد و به لحاظ تشکیلات، ظرفیت، منابع، امکانات شاید به اندازه یکی از ریاستهای مستقل نباشد؛ اما این حکم قانون است که من در خدمت شما بخاطر اخذ رأی و گرفتن مشروعیت آمدم. خوب این وزارت در حاشیه، بودجه امکاناتی اش کمترین بودجه در طول سالیان گذشته بود به آن لحاظ شش حوزه فوق العاده مهم که باید برایش توجه میشد، در هیچکدام از آنها توجه نشده.

اول: حفظ و مرمت میراثهای فرهنگی و تاریخی در افغانستان است. پنج هزار آبده تاریخی در افغانستان وجود دارد. به تعبیر برخی از باستان شناسان افغانستان یک موزیم بدون سقف است، به لحاظ داشته ها و غنای فرهنگی، تمدنی و تاریخی؛ اما از این مجموعه پنج هزار آبده فوق العاده مهم تاریخی در طول بیست سال گذشته وزارت اطلاعات و فرهنگ صرف سه صد کار آنها را توانسته است که مرمت کند و یک هزار و هشتصد اش را راجستر کند. به دلیل نداشتن و نبودن امکانات مادی از سال 2001 تا 2014 یک صد و پنجاه و نُه آبده تاریخی مرمت شده. با رویکرد فرهنگی و حمایت بی دریغ جناب رئیس صاحب جمهور در طول پنج سال گذشته یک صد و شصت و یک آبده تاریخی مرمت شده است، ترمیم کاری شده است، در این قسمت که باید کارهای زیاد میشد، نشده است. عزم ما آن است که تمام آبدتات تاریخی را، میراثهای ملموس و غیر ملموس را احیاء، مرمت و حفظ کنیم بخصوص میراثهای ملموس را، عزم آنرا داریم که بخش زیاد اش در سازمان محترم یونسکو سالانه ثبت شده است. میراثهای ملموس، وکلای معظم! در وضعیت رقت انگیز قرار دارد که در هیچ کجا از دنیا شما سراغ ندارد که افراد یک ملت، داشته های تاریخی خود را به غارت و یغما ببرد؛ اما با تأُسف این یک واقعیت است که قاچاق میراثهای فرهنگی، آثار باستانی به عنوان یک شغل سیاه، شغل غیر مشروع، شغل بسیار بسیار افتضاح آمیز، زشت، بد و ناباب رواج شده است، در هر کجا آثار باستانی در معرض چپاول، یغما و قاچاق قرار دارد. نکته دیگر، توریزم است، در دهه شصت و هفتاد میلادی در زمان بابای ملت و در دوره مرحوم داوود خان، افغانستان تجربه بسیار کلان برای گردشگری دارد. امروز صنعت توریزم بعد از صنعت ماشین، دومین صنعت پر درآمد در سطح جهان است؛ اما سهم ما از این نعمت چیست؟ با داشتن این همه مناظر، جلوه ها و جاذبه های تمدنی و تاریخی، فرهنگی و طبیعی، سهم ما از توریزم هیچ است. در این قسمت میخواهم که تحول جدی با راهکارهای عملی ایجاد کنم. نکته سوم وکیل صاحبان معظم! همه شما با کتاب، با خواندن و با قانون سر و کار دارید. حوزه سوم نشر و پخش کتاب است. ما در کاروان توسعه شامل هستیم، در کاروانی روان هستیم که دیگران سالهاست، سالهای سال از ما گامهای بسیار مؤثر را پیش از ما برداشتند و آنها قله های زیاد را فتح کردند؛ اما در کجایم! در این قسمت وضعیت ما به حدی رقتانگیز است که در هر سال سالانه برای هشتاد یا یک صد هزار نفر یک عنوان جلد کتاب چاپ میشود. چگونه یک ملت بر رفاه، آسایش و امنیت برسد، در صورتیکه سرانه مطالعه بر اساس برآورد سازمان محترم یونسکو کمتر از یک دقیقه در افغانستان است. ملتی که سالانه اعضایش بدون مراکز تحصیلی و تعلیمی و بدون پوهنتونها از تمام اعضای ملت اش در سال کمتر یک دقیقه مطالعه کند و برای هر صد هزار نفر یک عنوان جلد کتاب چاپ شود؛ آیا ما به رفاه، آسایش، امنیت، سعادت، ترقی، تمدن و توسعه میرسیم؟ سخت است، بسیار دشوار است، این نیاز به برنامه ریزی دارد. ما اگر میخواهیم که به توسعه برسیم و امنیت و ثبات داشته باشیم، قانونمندی داشته باشیم باید سرانه  مطالعه در کشور ما، نشر و پخش کتاب بالا برود. اگر به صورت مقایسوی بگویم، در تاجکستان برای هر پنجصد، ششصد نفر یک عنوان جلد کتاب چاپ میشود و برای ما برای هر صد هزار نفر سالانه یک عنوان. نکته چهارم، سینما، فلم، تیاتر، موسیقی اینها نیاز یک شهر است، نیاز یک ملت است، نیاز یک مردم است، از زاویه منفی به هیچ یکی از اینها نبینید، هر یکی اینها ابزار توسعه است، این تحول ساز است، در این قسمت هم افغانستان به صورت کلی همه ای شما میبینید که ما مصرف کننده مطلق هستیم و هیچ تولید نداریم. میخواهم که در این قسمت تحول ایجاد شود، سینماها، مراکز آموزشی و فرهنگی در یک شهر روح یک شهر است، مجاری تنفسی یک شهر است. وقتیکه این مراکز نباشد، جایش را چه میگیرد؟ ترور، وحشت، افراطیت، گرایشهای منفی و انحرافی. ما بخاطر اینکه سلامت جوانان و سلامت آینده ملت خود را حفظ کنیم این مراکز باید توسعه پیدا کند. نکته پنجم وکلای معظم! جوانان است که یکی از معینیتهای این وزارت هم جوانان است. تحول در تمام کشورها، توسعه در تمام کشورها به اساس تجربه بشری توسط نیروی جوان ایجاد میشود و این ماشین به تحرک میاید؛ اما در کشور ما جوانان در یک وضعیت فوق العاده رقت انگیز به سر میبرند که نه ثبت، نه راجستر و نه هم بازار کار در یک سردرگمی، صرف ادارات دولتی بعنوان یک آدرس برای کاریابی و اشتغال شمرده میشود. حاضران گرامی، وکیل صاحبان معظم! در گذشته ها معمول بوده امپراتوران، جهانگشایان تلاش میکردند که بیشترین خاکها را بگیرند، بیشترین دریاها را بگیرند؛ اما فعلاً این عده منسوخ شده است، هیچکس در صدد کشور گشایی از قبیل قرن هجده و نزده نیست، فعلاً کشورها، جهان در صدد فتح مغزهاست. فکرها را کی تسخیر میکند؟ از طریق جوانان خود. ذاکر برک با ساختن فیس بوک میلیونها انسان را گرویده خود کرده، راز همه ما و شما بیش ذاکر برک است، یک جوان امریکایی. تحول و توسعه در آینده اصلاً این که خطر بنیادی و نابود کننده افراطیت، ترور و وحشت باشد، این یک موج گذشتنیست، چنانچه که از سر دیگران گذشته ،میگذرد، در گذشته نگرانی تغییر اقلیم؛ کلایمد چنج، فقر، اعتیاد، بی سرنوشتی اینها تهدید کننده است، برای همه ای این موضوعات، ثروت و سرمایه بسیار زرین، جوانان یک کشور است. برای جوان چقدر برنامه ریزی وجود دارد؟ امروز اگر ما بخواهیم که امنیت، ثبات و عزت پیدا کنیم سر نیروی جوان باید سرمایه گذاری شود.

 نکته آخری و پایانی ام اینکه وکلای معظم! مجموع مسایل و مواردی را که خدمت شما عرض کردم، تعهدام بر این است که اگر مورد اعتماد تان قرار گرفتم، با جدیت، قاطعیت، صداقت، امانت، پاکی و درستی و با یک عزم راسخ و استوار و در سطح ملی بدون افتادن در دام احساسات و گرایشهای تنگ قومی، زبانی، مذهبی، صرف بر افغانستان شکوهمند، برای فرهنگ این مرز و بوم کار کنم و یک نکته را هم در آخر میخواهم قابل یادآوری میبینم، پانزده دقیقه تصمیم داشتم صحبت کنم، پنج دقیقه دیگر اش مانده است، پنج دقیقه گپ نمیزنم، دو دقیقه، و آن دو دقیقه این است، من صحبتهای خود را گفتم کوتاه و آن دو دقیقه اینکه وکلای معظم! امروز به این فقر و فاقه گی و به این وضعیت رقت انگیز که ما هستیم، در گذشته ها نبودیم. آقای مایکل باری؛ افغانستان شناس امریکایی میگوید که جهان اسلام مدیون افغانهاست، مدیون این سرزمین است، این سرزمین روز و روزگاری مهد علم و دانش، معرفت و آگاهی و دانایی بوده است. ابوریحان بیرونی از این سرزمین است و ایده ها، اندیشه های ابوریحان بیرونی هنوز هم در دانشگاه های معتبر جهان تدریس میشود. هرات مدینه الاولیا، شهر عرفا در اینجا خواجگان، پیشوایانی طریقت، نقشبندیه و چشتیه، قادریه وجود دارد که در دیگر سرزمینهای اسلامی گذر اش نمیشود. در اینجا امام فخر رازی است، سعدالدین تفتازانی است، و همین ترتیب گذشته های درخشان افغانستان را، گذشته های تمدنی و فرهنگی این ملک را که ما ببینیم، ضرورت ایجاب میکند که ما گذشته های تاریخی، تمدنی و فرهنگی درخشان خود را احیاء کنیم، برای احیاء این گذشته تاریخی و تمدنی برنامه ریزی دارم، والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته، بخیر باشید، تشکر!

د غونډې منشي:

د ښاغلي محمد طاهر زهیر د اطلاعات او کلتور وزارت نوماند وزیر نه مننه چې خپله کاري برنامه یې د ملت له استازو شریکه کړل.

جناب رئيس صاحب! مخکې له دې نه چې سوالوته لاړ شو، وکیل صاحبان عزیز! رؤسای کمیسیونهای دایمی و گروپهای پارلمان، رئیس صاحبان شان! امروز یک و نیم بجه کمیته رؤسا داریم، همه در جریان باشید که در ختم مجلس یک و نیم بجه کمیته رؤسا داریم. جناب رئیس! والده صاحب حاجی صاحب خان محمد وردگ هم فوت کرده که تشریف ندارند و پسر کاکای افضلی صاحب نیز فوت کردند، از حنفی صاحب خواهش میکنیم که یک دعا برایشان قرائت بکنند.

قرائت دعایه توسط محترم قاضی نذیراحمد حنفی بمناسبت وفات والده خان محمد وردگ و پسر کاکای میرحید افضلی :.....

منشی مجلس:

تشکر حنفی صاحب! به افضلی صاحب تسلیت میگویم. از کمیسیون امور بین المللی عتیق الله رامین سوال دارد.

عتیق الله رامین:

با اجازه رئیس صاحب، وکیل صاحبان محترم و کاندیدا وزراء محترم که تشریف آوردند!

به نمایندگی از کمیسیون امور بین المللی میخواهم نظریات کاندیدا وزراء را داشته باشم. اولین سوال ما به وزارت زراعت است، احدی صاحب است ،جناب وزیر صاحب! اقتصاد افغانستان زراعتی است اگر بازار فروش خارجی پیدا نکند، بازار داخلی نمیتواند باعث رونق اقتصاد زارعتی گردد. شما برای ایجاد بازار چه برنامه دارید؟ سوال دوم، با وصف میلیونها دالر کمکهای جهانی هنوز از لحاظ تولیدات زراعتی متأسفانه به خود کفایی نرسیدیم، راهکار عملی شما برای افزایش تولیدات زراعتی در کوتاه مدت چه است؟

سوال بعدی از ریاست عمومی امنیت ملی است. با ابراز قدردانی و جان فشانی ها و خدمات پر افتخار سنگر داران دلیر امنیت ملی که در صف اول نبرد استخباراتی و رزمی قرار دارند، سوال ذیل را طرح میکنم.

 جناب رئیس صاحب! آیا در داخل نظام طوریکه شایعه است، ستون پنجم وجود دارد، ستون پنجم که به دشمن خدمت میکند و به منافع ملی خیانت؟

سوال دوم: برای مبارزه قاطع با این شبکه های مزدور و خاینینی که هر روز خونریزی را تسهیل و امنیت را مختل میکنند چه برنامه دارید؟

سوال بعدی به وزارت اطلاعات و فرهنگ است. جناب وزیر صاحب! نقش وزارت اطلاعات و فرهنگ در ترویج و حمایت از فرهنگ ملی چیست و شما برای تقویت فرهنگ ملی چه برنامه یی دارید؟

سوال دوم: برای کاهش خشونتهای اجتماعی، وزارت چه برنامه عملی دارید؟

سوال سوم: آیا کلمه ای بنام تجاوز فرهنگی وجود دارد؟ اگر دارد این تجاوز چگونه صورت گرفته و میگیرد؟

سوال آخر: ناکامی وزارت اطلاعات و فرهنگ در حفظ آبدات تاریخی و آثار باستانی سبب شده است که بسیاری آنها در حال نابودی قرار گیرند و برای حفظ و ترمیم آنها چه برنامه دارید؟ تشکر.

نائب منشی:

محترمه داکتر نیلوفر ابراهیمی از گروپ پارلمانی روایت نو.

داکتر نیلوفر ابراهیمی:

بنام خدای عدالت و آزادی

با اجازه جناب رئیس، هیئت اداری و همکاران عزیزم!

من یک سوال دارم، جناب سرپرست وزیر اطلاعات و فرهنگ! آیا شما در مورد آبدات تاریخی در سطح کشور کدام برنامه دارید؟ چرا ما شاهد فرو ریختن تعداد زیادی از آبدات هستیم و شما هر چند در صحبتهای تان گفتید که یکی از وزارتهای فراموش شده در سطح کشور بوده؛ اما باز هم میخواهم بفهمم که آبدات تاریخی از جمله اولویتهای شما است یا در کدام قطار قرار دارد؟

یک سوال کوتاه این است که بدخشان یکی از ولایات دور افتاده افغانستان است، با اینکه بدخشان مشهور به ولایت فرهنگیست؛ اما توجه به فرهنگ بدخشان هیچگاه نشده، جناب وزیر! در مورد موزیم شهداء بدخشان شما کدام برنامه دارید یا نه؟

سرپرست صاحب ریاست امنیت ملی! یک سوال من متوجه شما است. ما از اینکه در بحث های صلح و در آستانه رسیدن به صلح قرار داریم؛ اما با ختم جنگ با طالب از طرف دیگر باز بنام القاعده هر روز پیام های قتل عام را میگیریم، من میخواهم بفهمم که آیا در جریان هستید، معلومات دارید که رابطه القاعده و طالب چگونه است؟ در چه سطح است؟ از یک طرف میگویند با طالب صلح است، از یک طرف با خونریزی های فروان از القاعده ما را هشدار میدهند.

 سوال دوم من این است که آیا همین طالبان آماده صلح هستند از دید شما، از دید استخبارات این مملکت؟ آیا تا حالا در سطح مذاکرات، شما اینرا دریافتید که طالبان آماده صلح هستند و صلح میخواهند؟ به وزیر صاحب زارعت فقط یک پیام دارم، امیدوار هستم همین برنامه های را که شما ارائه کردید، اگر پنجاه فیصد تطبیق شود تقریباً نصف افغانستان، دنیا گل و گلستان میشود. بسیار تشکر و سلامت باشید!

داکتر ضیاء الدین ضیاء:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه جناب رئیس صاحب، اعضای محترم مجلس!

سوال من ارتباط میگیرد به رئیس صاحب عمومی امنیت ملی. جناب رئیس صاحب! شما زمانیکه سربازان، افسران و مقامات عالی رتبه داعش را در افغانستان در چندین مورد بازداشت کردید؛ آیا در اعترافات اینها چیزب است و تعریف مشخص در مورد نظام و ملت افغانستان دارندپ/ آنها با کدام دید میایند علیه حکومت افغانستان جهاد اعلان میکنند و بعد میایند مردم فقیر و بیچاره افغانستان را میکشند؟ بند دوم سوال من، اتباع خارجی را که جناب رئیس صاحب شما در افغانستان اسیر میگیرید، اینها از کشورهای مختلف میباشند؛ آیا شما با مقامات آن کشورها، داخل تماس هستید و آنها برای جلوگیری از آمد و رفت اتباع شان در افغانستان با شما همکاری دارند یا خیر؟ بند سوم سوال من مربوط میشود به رئیس صاحب امنیت عمومی که تفصیل اجماع استخبارات منطقوی که شما در سخنرانی هایتان هم یاد کردید، در افغانستان چه است؟ استخبارات منطقه در افغانستان سر ادامه جنگ تأکید دارند، یا چند تا، یا یکی آنها دید همکاری با استخبارات ما و شما و نظام افغانستان دارد یا همه در صف دشمن ایستاد هستند؟ در این موارد میخواهم که جناب رئیس صاحب لطف کنند اگر معلومات بدهند. بخیر و سلامت باشید!

سیداحمد سیلاب:

بسم الله الرحمن الرحیم

حاضر مجلس ورځ مو په خیر!

سرپرست وزیر صاحبانو د ملت کور ته ښه راغلاست، ورځ مو په خیر!

وزیر صاحب زراعت تاسو پوهيږي چې د هیواد د ٪۷۰ څخه لوړ وسېدونکي مو خپل روزمره ضروریات او مشکلات د زراعت او مالدارۍ له لارې څخه حل یې، د هیواد په اکثره ولایتونو کې زراعتي او حیواني دواخانې کې تاریخ تیري بې کیفیته، نا معلومه ادویجات و هورموني مواد او تخمونه چې په راتلونکي کې په اوږ مهال کې د سرطانزا سبب کېږي د بیسواده او غیر مسلکي کسانو له خوا څخه د سړک پر غاړه په کراچۍ کې او په دوکانو کې په آزاده هوا کې خرڅېږي، حال دا چې زموږ په زرهاوو د زراعت فارغین بیکاره ګرځي، د دې مشکلاتو د حل لپاره ستاسو راتلونکې پلان څه دی؟

دوهم، زموږ د زراعت د سبزیجاتو تخمونو لکه بینډیو، بادنجانو، بادرنګو، رومیانو، خټکی او هندوانه او داسې نور سبزیجاتو تخمونه اوس د پاکستان، ایران، هند او چینه څخه راځي، په داسې حال کې چې موږ په کندهار کې ملي زراعتي پوهنتون لرو او د دې پوهنتون سره څلورنیم زره جریبه ځمکه لرو، تاسې د یو تحقیقاتي فارم د جوړېدلو او تخمونو په حساب د خود کفاء کېدلو په مورد کې څه پلان لرې؟

د ملي امنیت عمومي رئیس صاحب!

د امنیت ملي ځوانېدو، مسلکي کولو او مدرن کولو برنامه مو ستایمه او مننه در څخه کوو او د دې ادامه غواړو، د هېواد په اکثریته تروریستي پېښو کې بهرني هېوادونو اتباع ګرفتاره شوي دي، د دغه د دوی د ګرفتاری څخه وروسته دغه د دوی تحقیقات او نتیجه چې دوی دې په خارج کې د کومې تروریستي ګروپ يې څخه او د کوم ځایه څخه تمویل، تجهیز او حمایه کېږي دغه مربوطه هېواده سره تاسو تماس لری او که یې نه لری؟

درېیمه پوښتنه، رئيس صاحب امنیت ملي! داعش په افغانستان کې وجود لري د فعلاً لپاره په افغانستان کې وجود لري که یې نه لري؟ او د طالبانو څخه هغې خوا ته کومې تروریستي او خطرناکې ډلې په افغانستان کې چې د افغانستان د وګړو د سکون د اخیستلو او ژوند د اخیستلو، نارامه کېدلو او د دې هېواد د درد او رنځو او مشکلاتو سبب ګرځي هغه کومې خطرناکې ډلې دي؟ مننه.

فضل عظیم زلمی مجددی:

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام به مهمانان گرامی و حضار مجلس!

سوال من متوجه جناب سرپرست وزیر صاحب زراعت است. دوستان ما سوال کردند که تخم های اصلاح شده که باید به فصل اش و به زمانش در اختیار دهاقین قرار بگیرد؛ مگر متأسفانه که این بعد از وقت توزیع شده، طبعاً که این پروگرام قبلی بوده، قبل از اینکه شما بحیث سرپرست وزیر معرفی شوید.

سوال دوم من از جناب سرپرست ریاست عمومی امنیت ملی آقای سراج است. نیروهای امنیتی؛ بخصوص بخش امنیت ملی ما قابل تقدیر است. بعد از سرپرستی شما تغییرات قابل ملاحظه ای آمده که ما اینرا احساس میکنیم؛ مخصوصاً دستگیری تروریستان که در شهادت داکتر صاحب ایاز نیازی و علماء ما نقش داشتند، این یک گام مثبت است؛ اما امیدوار هستم جریان تحقیقات با مردم شریک ساخته شود.

موضوع دوم، جناب سراج صاحب  اینست که شما باید متوجه شوید به سوال من! شما را بگذارند چون این سوال متوجه شما است، عفو میخواهم! جناب سراج صاحب! شما بهتر میدانید، پیشتر خود تان اظهار داشتید که تروریستان خارجی از چین، از تاجکستان، ازبکستان، چچن و بعضی کشور های دیگر در افغانستان، آنها در قلمرو طالبان و با استفاده از امکانات طالبان علیه ما و کشور های همسایه در جنگ هستند، آنها به این امیدواری هستند که اگر طالبان روزی در افغانستان پیروز شوند، بتوانند از این خاک افغانستان علیه تاجکستان، ازبکستان، چین و حتی قلمرو روسیه و چچن فعالیت های تروریستی خود را انجام بدهند؛ مگر متأسفانه بزرگان حکومت ما تا حال قناعت داده نتوانستند این کشور ها را، هنوز هم روابط طالبان بهتر است با روسیه، با ازبکستان؛ حتی با چین که متحد پاکستان است و پاکستان حامی طالبان و تروریستان، چرا حکومت افغانستان تا حال نتوانسته اینرا به اصطلاح قناعت بدهد این کشور ها را که تا در مبارزه ... قطع مایک.

منشی مجلس:

مجددی صاحب! یک دقیقه برایتان وقت میدهیم، مهربانی یک دقیقه.

فضل عظیم زلمی مجددی:

تشکر، باید در این مورد رهبری حکومت افغانستان قناعت داده شود، همچنان نکته دوم که باید اشاره کنم خدمت شما، بعضی حلقات در داخل حکومت و نظام افغانستان، چه حکومت، چه پارلمان، چه ادارات دیگر هستند که با تروریستان همکار هستند. مثلاً سالهای قبل یکی از تروریستان قومندان قطعه سرخ طالبان را تداوی کردند در کابل و حتی پاکستان پس بردند به طالبان رها ساختند، امروز از آن تاریخ تا حال شش سال میگذرد، در زمان آقای نبیل بود که بیشتر از سه صد نفر نیروهای امنیتی ما به شهادت رسید از طرف آن قومندان طالبان، در این قسمت این چهره ها باید افشاء شوند. در قسمت دستگیری شان، در قسمت تحقیق آنها و افشاء چهره های آنها. جنرال صاحب بابه جان روزیکه قومندان امنیه بدخشان بود به وضاحت به مطبوعات گفت، این چهره ها را افشاء کرد و از شما هم آرزومند هستیم تا عناصری که در داخل نظام هستند و طالبان را حمایه میکنند... قطع مایک.

عبدالرؤف شپون:

بسم الله الرحمن الرحیم

السلام علیکم و رحمة الله و برکاة!

جناب رئیس صاحب، هیئت اداري او قدرمنو وکیل صاحبانو خدای وکړي چې ښه صحت ولری، زما جناب رئیس صاحب د امنیت ملي نه یو سوال دی، هغه دا دی جناب رئیس صاحب! ستاسو د کارکردګۍ نه موږ ډېر راضي یو او ان شاء الله چې رایه هم درکوو ځکه رایه د دې لپاره درکوو چې دښمنانو ته موږ وښایو چې موږ په خپل امنیتي سکتور باندې ویاړو او فخر پرې کوو، جناب رئيس صاحب! د افغانستان وضعیت داسې خراب دی ستاسو نه مو خواهش دا دی چې دلته به یو تعهد وکړئ لکه څنګه هم چې د وزیر د داخلې نه چې هغه خلک چې د خارج نه راغلي دي او کورونه يې په داخل کې نشته تاسو وګورئ د جنګ ګراف څومره تللی دی جګ تللی دی، هغه د دې لپاره چې دغه بې تجربې خلک د خارج نه راغلي دي او دلته په امنیتي سکتور کې په جګو چوکیو باندې مقرر شوي دي، ستاسو نه موږ خواهش دا دی آیا تاسو نه چا دا نظر اخیستی دی امنیت ملي باید د دې خلکو دقیق پوښتنه وکړي او هغه ریاست جمهوري ته یا شوری امنیت ته یې تاسو ولېږی چې دغه سړی څه کاره دی څومره تجربه لري څومره تحصیل لري، په جنګ کې څومره مهارت لري، او جناب رئیس صاحب! بله پوښتنه مې دا ده او خواهش مې هم دا ده چې تاسو رئيس صاحب جمهور ته دا یو نظر ورکړئ، چې هغه زاړه جنرالان چې ستاسو د فیلټر نه تېر شوي دي، اوس دوی تقاعد کړي دي، دا څه وجه ده او په امنیت ملي کې تقاعد خو بیخي نشته دی، تاسو وګورئ په نوره دنیا کې چې امنیت ملي فکر نه کوم چې تقاعد ولري، دغه زاړه جنرالانو باندې هم ډېر فکر وي.

جناب احدي صاحب! موږ تاسو ته هم رایه درکوو زه پخپله ټولې کابینې ته رایه ورکوم د دې لپاره چې د افغانستان وضعیت په داسې حال کې نه دی، احدي صاحب! تاسو نه مې یو خواهش دی چې په وزارت زراعت کې ډېر فساد شوی دی، زما سره یې مکمل اسناد دي، تاسو موږ سره تعهد وکړئ چې چې په خیر تاسو رایه واخیستله او کامیاب شوی، هغه خلکو چې فساد کړی ی هغه به د محکمې میز ته را کش کوی، والسلام علیکم و رحمة الله و برکاة!

رئیس عبدالخالق:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اجازه رئیس صاحب و هیئت اداری و وکیل صاحبان! رئیس صاحب خوش آمدید!

جناب رئیس صاحب امنیت! تشکر، یک آدم خوش نام هستی، دوستت دارم! جناب رئیس صاحب! یک موضوع که خیزش های که مربوط به امنیت میشود، اینها که شهید میشوند، فامیل هایشان ما را محکم میگیرند، همان اسناد و اوراق آنها برای اولاد آنها کمک به وقت و زمانش نمیرسد، برای دفعتاً میرسد ولی در دراز مدت برایشان نمیرسد. من نمیدانم یک سال، ما شهید را داریم که شهید شد تا هنوز امتیاز آن طی مراحل نشده یک.

 دوم، کارمند دولت، همکاری با طالبان در مورد این شما چه تصمیم دارید که مجازات میشود نمیشود؟ اینرا میشود که برای من پاسخ بدهی که نصف روز پیش ماست، نصف روز پیش طالبان و اختطاف های زنجیره یی که در بلخ مدت یکسال میشود که ماهوار اختطاف میشود، آیا این باند شناسائی شده یک، اگر شناسائی شده، گرفتار شده، نشده؟ و اگر گرفتار نمیشود دلیل اش چه است جناب رئیس صاحب! یعنی کار خودت را نمره صد میدهم؛ ولی امیدوار هستیم که در این مورد رسیدگی شود.

سوال دیگری که از وزیر صاحب زراعت دارم که دوست تان داریم، جناب وزیر صاحب بزرگوار! دهقانان ما زیاد کمک میشود؛ اما در بخش آبی، للمی کار ما برایش چیزی نمیرسد، نه از طریق دوا، نه از طریق تخم بذری، امیدوار هستم که در این مورد هم برای ما یک پاسخ بدهید که آیا للمه کار ما که تقریباً هشتاد فیصد دهقانان ما للمه کار هستند، امیدوار هستم به این رسیدگی شود، یک پاسخ برای ما بدهید!

و وکیلان فاریاب هم چون که از کمیسیون اش است، سمع شکایات، یکی شان گفتند که تخم بذری بصورت درست اش برای فاریاب کمتر میرسد، من امیدوارهستم که به این هم توجه شود، گپ وکیل فاریاب بود و چیزی دیگری که مالداری یعنی گوسفندی که در صحرا ها میچرد از طرف بهار، آنجا آبهای ذخیره وجود ندارد که میشود به این هم یک توجه شود، بخیر و سلامت باشید!

مولوی ذبیح الله عتیق:

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام حضور هیئت محترم اداری، وکلاء محترم و کاندیدا وزرای نهایت بزرگوار عرض سلام و احترام حضور همه ای تان!

من کوتاه و مختصر شاید یک، یک سوال از هر سه بزرگوار داشته باشم.

در قدم نخست درود میفرستم به روح همه نیروهای شجاع امنیتی که در سرتاسر افغانستان جانهای شیرین خود را از دست میدهند و برای رفاه و برای عزت مردم افغانستان جان فشانی میکنند.

سوال اول من متوجه جناب سرپرست ریاست محترم عمومی امنیت ملی است. جناب رئیس صاحب! همانطوریکه در جریان هستید هر روز اوضاع سیاسی طوریکه خود شما یاد کردید، بعضی از حلقات و دشمنان مردم افغانستان در تلاش این هستند که در یک تبلیغات روانی برای طالبان در میدان های جنگ برتری را توجیه بکنند که گویا طالبان قوی هستند در حالیکه ما به نیروهای امنیتی ما باور داریم و نیرو های امنیتی ما در تمام نبرد ها الحمدلله در برابر دشمنان مردم افغانستان برتری خود را حفظ کردند؛ اما میائیم در ارتباط خاص به بدخشان. شما در جریان هستید که در مجموع تروریستانی که از کشور چین هستند بیشتر آنها در بدخشان جابجا هستند و در پهلوی آن لانه ها و مراکز شان مشخص است و از یکطرف همسایگی با کشور چین، تاجکستان که آنها انصار الله نمیدانم دیگر و دیگر جا است؛ اما سوال اینجاست که در دیگر ولایات قطعات ریاست عمومی امنیت ملی یا بخش های محترم امنیت ملی در جاهای بسیار مخفی علیه دشمنان مردم افغانستان عملیات را راه اندازی میکنند؛ اما در بدخشان که در ولسوالی جرم در منطقه خوستک جرم بدخشان در راغستان و در وردوج نقاط و ساحات بود و باش تروریستان خارجی کاملاً مشخص و روشن است، هم فامیل هایشان و همر مراکز ... قطع مایک.

شیرمحمد آخندزاده:

بسم الله الرحمن الرحیم

د جناب رئیس او د هیئت اداري او د ټولو وکیل صاحبانو په اجازه السلام علیکم و رحمةالله!

جناب رئیس صاحب د امنیت ملي! زموږ سوال ستا څخه دا دی، چې اول خو دغه د هلمند سوال همدا دی دا د هلمند سنګوریانو لړمیانو محمد رسولیانو دغو ته چې په کلدارو معاش ورکول کیدلو او که دوی څه وخت چې په هلمند کې جنګ راغلی دوی ټوله تسلیم شول، د دغو په هکله تاسې څه تصمیم نیولئ دئ!

 د دې په هکله باید موږ ته ځواب راکړئ او دوی ته په کلدارو رئیس امنیت ملي ستاسې معاش ورکوی او دوی رئیس امنیت ملي اوس ایستل شوی دی تاسې باید د دوی څخه پوښتنه وکړئ چې د میاشتې څلور څلور میلونه روپۍ اخیستلې دا پيسې چاته ولاړې څه شولې، او دا درې زره قطعه نفر چېرې ولاړه چې وخت د جنګ راغلی او دوی ټول وتښتېدل، او د دغه موضوع باید صحیح معلومات اول سوال؟

دوهم جناب رئیس صاحب د امنیت ملي! دا د جیش محمد او د لشکر جنګوي د پاکستان ډلې چې افغانستان ته را اوړي آیا تاسې په دې هکله معلومات لری دا چېرې دي او دوی څه کوي او په څه اخته دي موږ معلومات دا لرو چې په هلمند او کندهارو په کونړ او ننګرهار او په دې منطقو کې دوی صحیح فعالیت لري، دوی چېرې دي او د دوی تعداد څومره دی؟ او دوی د کومه ځایه څخه تجهیز کېږي او په څه رقم راځي. په دې هکله مو جناب رئیس صاحب! ستاسې معلومات غواړو؟

او درېیمه موضوع مې جناب رئیس صاحب امنیت ملي! ستاسې امنیت ملي ماشین په ډېر زړو خلکو چلېږي چې هغه پوډه دي هغه نور د کار نه دي، تاسې راوستلي دي هغه د کار سړي خلک نه دي، نور د دغه په هکله به تاسې مستقل واوسیږي او خپل رئیس جمهور ته قناعت ورکړی چې دغه خلک چې زموږ سره دي دا کار نه شي کولای باید نور تغیر په کې راځي، دا زموږ له خوا مطمئن اوسه موږ رایه درکوو ښه سړی یې تکړه سړی یې او وزیر زراعت او د اطلاعات او فرهنګ وزیر ټوله ښه وزیران راغلي یاست، خو زموږ سوالونه دا دي چې ستاسې په اداره کې باید د امنیت ملي مهمه اداره ده د افغانستان سترګې دي د هر وطن سترګې دي، د ټول افغانستان سترګې امنیت ملي ته دي، نو تاسې په دې هکله باید موږ ته جدي معلومات راکړئ او خپل فعالیت جدي کړئ او خپل په اداره کې مستقل و اوسېږئ سیاست باید په دې کې ځای نه شي په امنیت ملي کې؟

جناب وزیر صاحب زراعت! هلمند یو زراعتي ولایت دي ستاسې توجه د هلمند په ولایت کې غواړم په خوا د هلمند د ګدام بلل کیدلو د افغانستان، اوس هم ستاسې توجه غواړم.

د اطلاعات او فرهنګ وزیر ستاسې توجه د قلعه بست په هکله غواړم، قلعه بست ډېر خراب شوی دی او د بېرته ترمیمېدو ته ډېر ضرورت دی او دا یو تاریخي قلعه ده د افغانستان په تاریخ کې دومره لوی تاریخ چې هېڅ ځای نه لري، لکه د قلعه بست قلعه، نو د دې د ترمیم په هکله ستاسې توجه غواړم. السلام علیکم.

محمد رحیم علی یار:

بسم الله الرحمن الرحیم

مهمانان عزیز و گرامی بسیار خوش آمدید!

اگر فرصت اجازه داد از هر کاندید وزیر و نامزد رئیس...

نائب اول:

علی یار صاحب یک دقیقه!

وکیل صاحبانو دروازې په خوله کې فراهي صاحب که بیرو بار ختم کړئ او د وزیر صاحبانو پروګرام ته کېنئ ډېر به ښه وي.

وکیل صاحبان محترم! به جاهای خود تشریف ببرید تا سوالات و جوابات دقیق فهمیده شود!

محمد رحیم علی یار:

جناب رئیس صاحب عمومی امنیت ملی! ما و شما همیشه میگوئیم و شما هم اظهار داشتید به یک نحوی که جنگ افغانستان بیشتر و قسمت اعظم اش جنگ استخباراتی است، استخبارات منطقه با ما و شما درگیر است، ما بخاطر اینکه مقابله بکنیم با استخبارات منطقوی ضرورت به این داریم که از تجهیزات مدرن و از آخرین آموزش ها برای نیروهای امنیتی خود استفاده بکنیم و نیروهای امنیتی خود را گسترش بدهیم. آیا به نظر شما لازم نیست که دولت افغانستان حکومت افغانستان، ریاست امنیت ملی را از سطح یک ریاست به یک وزارت گسترش بدهد با تشکیلات وسیع تر، با بودجه وسیع تر، تا ما بتوانیم در این جنگ استخباراتی با دشمن مقابله کنیم، در این قسمت اگر توضیح داشته باشید؟

جناب وزیر صاحب زراعت! ما و شما شاهد هستیم که هر سال در فصل رسیدن میوه ها و سبزیجات بازار افغانستان پر میشود از میوه و سبزی، اینها به دلیل اینکه سردخانه وجود ندارد تا نگهداری شود یا به قیمت بسیار پائین عرضه میشود و یا اینکه فاسد میشود و در نتیجه دهقانان ما متضرر میشوند و سال آینده چیزی دیگری را میخواهند کشت بکنند. یکی از مهمترین ضرورت ها و نیاز ها داشتن سرد خانه های کلان مجهز و مدرن است که متأسفانه هر وزیر که آمده در وزارت زراعت این موضوع را مطرح کرده؛ ولی عملی نکرده، آیا دیدگاه شما نسبت به این قضیه متفاوت از گذشته و وزیران سابقه خواهد بود؟

جناب وزیر صاحب اطلاعات و فرهنگ! چهل سال جنگ در افغانستان باعث شده که خشونت و قانون شکنی بعنوان فرهنگ غالب بر جامعه ما و شما چیره شود، قانون شکنی، خشونت، بدی و از این قبیل مسایل جز فرهنگ غالب جامعه ما و شما شده است. در سطح کلان، از جزئیات که بگذریم شما بخاطر ترویج فرهنگ تساهل و مدارا و برادری و اخوت و گذشت چه برنامه را دارید؟ حکومت ما متأسفانه عرصه را که از آن غفلت کرده، عرصه فرهنگ سازی بوده، شما بعنوان متولی مدیریت فرهنگی کشور در این بخش چه برنامه و طرح را دارید؟ ممنون تان!

فرزانه کوچۍ:

بسم الله الرحمن الرحیم

محترم وزیر صاحب احدي صاحب! د کوچیانو بودجه دا څو کاله پاتې شوې او یو کال نه بل ته انتقالېږي، مقصد موږ دلته د اصلاح غوښتونکي نه یو چې یواځې تاسو ووایی چې دا به بل کال ته اصلاح کېږي، زما غوښتنه دغه ده چې مسئولین یې څارنوالي ته معرفي شي، د کوچیانو دومره ضرورتو ته په کتو سره سالانه د دوی څومره مالونه مړه کېږي څه وضعیت دی په دوی څومره بدبخته دي، اما بودجه یې وزارت محترم زراعت کې نه مصرف کېږي، دا څومره ریشخندي ده څومره بده ده، په کې موږ ستاسو د جدي اقدام غوښتونکې یو.

موږ شا او خوا درې زره غیر معیاري سردخانې لرو؛ اما زموږ د محصولاتو تولیداتو ته په کتو په هېڅ حساب دي، موږ مبرم ضرورت لرو سرد خانو ته، منابعو ته په کتو څنګه دا ممکنه ده چې سمې سردخانې ولرو؟

بله خبره از ناحیه نبود، بازار و سیاست دمپنگ تولیدات ما محصولات زراعتی ما بسیار زیاد متضرر هستند، سیاست کشور های همسایه ما دمپنگ است و چه قسم میتوانیم، سیاست ما و شما چه خواهد بود، پالیسی ما که این مشکل را حل کنیم.

بله خبره د داخلي بازار خبره ده، جناب احدي صاحب! موږه داخلي بازار نه لرو زموږ محصولات ټول ګنده کېږي ورانېږي او همچنان دغه ادارې زموږ د نهادونه دي که دوی هم مصرف کړي ډېر څه کېدلای شي؛ اما نه یې کوي، د دې په هکله تاسو نظر څه دی او څه باید وشي؟

محترم وزیر صاحب د اطلاعات او فرهنګ! د موږ ټول تاریخي آبدات د یونسکو له سازمان له لیست ووتل، مسجد پل خشتي، قصر دارالامان، مسجد عیدګاه ولې تاسو په دې هکله څه کوی یواځې خپله وظیفه ساتئ وزیر صاحب اطلاعات او فرهنګ ان شاء الله چې متوجه یاست!

نو د تاسو وظیفه دلته څه ده، تاسو څه وکړ ولې غلي یاستئ زموږ دغه آبدات له یونسکو له سازمان نه ووتل، ځکه موږ سم بېرته جوړ نه شوای کړای؟

محترم رئیس صاحب عمومی امنیت ملي!

شما فرمودید که مصروف در شش بخش کاری که برنامه هایتان را تشریح کردید، در همه اش من متوجه بودم ،ما مصروف دفاع هستیم، فکر کنید مثلاً جنگ روانی را گفتید، شما که در حال دفع برنامه های دشمن هستید، چطور امکان دارد که ما اینقدر برنامه های کلان، اینقدر حوادث، اینقدر دست درازی های استخبارات را فقط با سیاست دفع و دفاع مهار کنیم، چرا ما برنامه تهاجمی و پیشترفتی و پیشرفت نداریم؟ چرا تنها دفع میکنیم؟ شما ببینید حوادث اخیر، حوادث بسیار هولناک و بدی که رخ داد حوادث پوهنتون کابل، چرا ما نتوانستیم نهادهای استخباراتی و کشفی ما اینرا کشف کنند و دفع کنند، پیش از آن که شود، در جنگ روانی گفتید، مصروف دفع هستید. ما باید پلان داشته باشیم که چطور بتوانیم غالب بیائیم بالای آنها، نه اینکه تنها دفع کرده برویم، به این که نمیشود، چه امکانات است چه منابع است ،چه چشم روشنی های است که ما با توجه با درنظرداشت آن میگوئیم که در آینده وضعیت بهتر خواهد ... قطع مایک.

عبدالستار حسینی:

بنام خداوند بخشنده و مهربان

عرض ادب خدمت هیئت اداری و مهمانان عزیز!

سوال من از جناب رئیس صاحب عمومی است. جناب رئیس صاحب بزرگوار! برخورد شما زحمات شما در این اواخر بزرگترین ضربات بر شبکه القاعده قابل ستایش است. سوال من اینست جناب رئیس صاحب! خانه ملت از قوای مسلح خود بخصوص ارگانهای کشفی خود حمایت کرده و حمایت میکند، در صورتیکه شما ان شاء الله مؤفق شدید، آیا آن صلاحیت های که قانون برای شما داده، شما از آن صلاحیت های خود و جایگاه خود استفاده میتوانید، چون مسئولیت دارید صلاحیت هم باید داشته باشید،

بخصوص در ارگان کشفی و استخباراتی باید کسانی باشند که آنها بنیان گذار استخبارات باشند و سیستماتیک در بخش استخبارات آگاهی کامل داشته باشد، ما با هیچ کسی مشکل نداریم؛ بخصوص در رابطه به دو معاون آخر که برای شما است، آقای عابدی و آقای بلوچ، اینها از دیدگاه من مسلکی استخبارات نیستند، من امیدوار به این هستم که شخص شما پیشنهاد کنید مردمان استخباراتی و مسلکی را.

جناب وزیر صاحب اطلاعات و فرهنگ! چیزیکه من از شما سوال دارم اینست، که معاون سپاه پاسداران ایران چه رقم شما با او دیدار کردید، با چه سلسله آمد پیش شما، وقتیکه یک معاون سپاه پاسداران که همیشه اهداف او بخاطر تضعیف کشور ها است؛ بخصوص افغانستان، این به چه سلسله پیش شما آمد؟ در صورتیکه شما مؤفق شدید، ما یک کشور اسلامی صد فیصد هستیم و کشور نوپا، آیا شما توانائی دارید که بعضی سریال ها و خواندن های مبتذل را، جلو آنها را بگیرید، بخاطریکه ما واقعاً اولاد ما، وطن ما آسیب پذیر است، آیا شما توانائی دارید که پیش روی اینطور رسانه های که از بعضی کشور های خارجی تمویل میشوند و بخاطر هویت ما را خراب کند، اولاد ما را خراب کند، آیا شما میتوانید که پیش روی این کار ها را بگیرید؟

جناب وزیر صاحب زراعت! من امیدوار به این هستم که سردخانه ها در جاهای که ولایات زراعتی هستند، برای آنها کمک شود و آنجا ساخته شود نه جای دیگر و دیگر اینکه به فصلی که حاصلات کشاورز های ما در افغانستان بدست میاید، از کشور های همسایه بخصوص ایران و پاکستان داخل بازار میشود، من امیدوار به این هستم که شما  حاکمیت کامل داشته باشید که پیش روی اینها را بگیرید تا کشاورز ما آسیب نبیند، آیا شما در این رابطه طرح و راهکار دارید یا نه؟ تشکر از بزرگواران!

منشی مجلس:

وکلاء عزیز! سوالاتی که میشود وزیر صاحبان آمادگی خود را میگیرند که به سوالهای شما جواب ارائه کنند، اکثراً وکیل صاحبان سوالات خود را کردند و برآمدند رفتند، یک تعداد شان.

نائب اول:

منشی صاحب یک دقیقه!

وزیر صاحبان! وکیل صاحبانی که سوال کردند و مجلس را ترک کردند جواب برایشان داده نشود.

وزیر صاحبان آنرا یاد داشت بکنید، کسانیکه اینجا تشریف ندارند، آن سوالات را خود داری کنید، جواب ندهید!

خالد اسد:

بسم الله الرحمن الرحیم

د رئیس صاحب او د هیئت اداري او وکیل صاحبانو په اجازه!

جناب رئیس صاحب د امنیت سره زه اول غواړم چې له هغه نه پوښتنه وکړم.

منشي صاحب! که موږ ته هغه راکړئ زه رئیس صاحب د امنیت ته زما سوال اول متوجه ده.

جناب رئیس صاحب د امنیت! رښتیا هم د افغانستان وضعیت په بعضې مواردو کې د منطقې استخباراتو زموږ د امنیتي ځواکونه بعضې وخت کې هغه امکانات او مسایل به نه لري رښتیا چې هغه ته لاسرسي پیدا کړي؛ ولې تر ډېره حده په بعضې نقاطو کې زموږ هغه کشفي او استخباراتي معلومات بعضې وقت کې لږ سهل انګاري کېږي او د هغو لپاره هغه ده چې بعضې وخت ډېرې واقعات رامنځته کېږي، مثلاً لکه تېرې ورځې کابل کې دوستانو سوال هم وو راکټ باري، یعنې هغه څه دی چې موږ هغه که لږ ورته دقیق شو د دغه راجوړولی شو، زموږ دا یو هدف دی، یو بل عمده سوال دا دی چې ډېر وخت دوستان دا کوي چې زموږ هغه سابقه کاران چې هغه په امنیت کې ډېر کارونه کړي وو هغه یو طرف ته شوي دي، او نوي ځوانان یې باید په ځای راشي؛ ولې له هغو له مشورو نه کار نه دي اخیستل شوي دي، ځکه بعضې وخت کې په امنیت یا استخباراتي بخش کې زموږ له بعضې مشکلاتو سره مخ کېږو د وطن په سطح باندې دوهم رئیس صاحب موږ کله چې بعضې ولایتوته رئیسان له هغو اکثره له هغه منطقې او ماحول سره بلدیت نه لري هغه ترڅو چې بلدیږي له هغو وضعیت سره محلي کادرونه موږ باید خصوصاً په معاونینو کې د هغه ولایت ترڅو وکولای شي چې هغه رئیس څه مشکلات جوړ نه وي زما همدغه مهم دوه موضوعات وو وزیر صاحب د زراعت ته یو خو په ټولو کې خصوصاً زه د پکتیکا هغه ولایت دی چې زراعتي بخش کې ډېر کار کوي ولې متأسفانه په تېرو اته لسو کلونو کې دې ولایت ته هیڅ چا هم کار نه دې کړئ خصوصاً هغه کومې پروژې چې تاسې برحاله په وزارت کې لرئ نورو ولایتو ته ځي یو غټ مشکل داده چې تل کوشش کېږي غټو ولایتوته پروژې او بعضې مهم مسائلو لاړ شي ولې هغه ولایتونه چې انکشاف یې نه وي کړی هغه هیڅ وخت په نظر کې نه نیول کېږي نو هیله مو داده چې په دې مورد باید هغه متوازن هغه وساتی انکشاف او راځو وزیر صاحب د فرهنګ ته اګرچه هغه زما سوال نور وکیل صاحبانو هم وکړ زموږ هغه تاریخي آبداتو د ساتنې لپاره آیا تاسې بودجه ورته لرئ د هغې د حفاظت لپاره هغه تطبیقي برنامه چې په عمل کې تطبیق شي د هغې لپاره موږ تراوسه داسې څه نه لیدلي او بل زموږ دوه ملي ژبې چې دي د هغو د ترویج لپاره باید یو ... قطع مایک.

نایب منشی:

محترم امیر خان یار از گروپ پارلمانی صدای مردم، رئیس صاحب! ناصری صاحب اعتراض دارند.

رئیس مجلس (نائب اول):

ناصری صاحب را وقت بدهید! اعتراض اصولی باشد.

غلام حسین ناصری:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 با اجازه جناب رئیس صاحب، مهمانان عالیقدر بسیار خوش آمدید!

جناب رئیس صاحب! اعتراض اصولی ما این است که اصول وظایف داخلی میگوید که هیچ عضو ولسی جرگه چه در تالار عمومی، چه در جلسات کمیسیونها بدون اجازه رئیس جرگه یا رئیس کمیسیونها تالار را ترک کرده نمیتواند، امروز با کمال تأسف حیثیت ما ضرب صفر شده، چرا؟ شما میدانید که قبل از جریان پروسه رأی گیری در اکثر اوقات تعداد نصاب تان پوره نبود ،عزتمندانی هستند که در طول شش ماه یک مرتبه نیامده در صورتیکه ماده 74 و 75 قانون اساسی، اصول وظایف داخلی را شما مطالعه باید داشته باشید، هیئت محترم! بنابر این حالا امروز همه میدیا می بینند و این هم در سطح ملی و بین المللی منعکس میشود، این کل این مشکلات بر میگردد به نقطه ضعف و عدم مدیریت سالم هیئت اداری محترم که مطابق با اصول عمل نکردیم و عمل کرده نمیتوانیم، در این جهت است که من خواهشمندم که ذوات محترم که اینجا تشریف دارند،  کسیکه سوال میکند تالار را ترک میکند ،خوب چرا اینها را درد سر میدهید که به عنوان، کمپاین نیست، عزت این خانه را باید، عزت مشترک است من وقتیکه تخلف میکنم بخاطر تخلفم ... قطع مایک.

رئیس مجلس :

تشکر ناصری صاحب! مطلب گرفته شد و ما این اطمینان را برای شما میدهیم که بارها همراه رئیس صاحب مجلس ما سر همین بود که اصول وظایف داخلی باید از رئیس صاحب گرفته تا به وکیل صاحب تا به معاونینش به همگی تطبیق شود و این اطمینان را برای شما میدهیم که همین پروسه را پیش گرفتیم و تطبیق میکنیم، بخیر باشید!

امیر محمد یار:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 جناب رئیس صاحب منشي صاحب او درنو وکیل صاحبانو سلامونه او احترامات وړاندې کوم!

زما نور سوالونه وکیل صاحبانو مطرح کړه صرف د رئیس امنیت ملي سراج صاحب نه یوه غوښتنه لرم چې په ټول افغانستان کې نا امني تاسې ګورئ چې اوج ته رسیدلې ده اما د انفجار سره د انتحار سره د داسې راکټونو سره د خلکو ګذاره کېږي اما د اختطاف سره د خلکو سره ګذاره نه کېږي د ننګرهار په ولایت کې یعني نن دا اوس زه دلته ناست یم په فیسبوک کې مو ولیدل چې اختطاف شوې ده په ننګرهار کې اختطاف اوج ته رسیدلې ده ډاکټران تجاران سرمایه داران هغه د آبرو او د عزت خلک چې دي د خپل اولادونو د وجهي نه د خپلو کاروبارونو د وجهي نه یا کابل ته راځي یا ننګرهار پریږدي او تښتي نو لطفاً رئیس صاحب محترم چون دا ستاسې وظیفه ده سره د نورو امنیتي ارګانونو اما چون اختطاف داسې یو کار ده چې په دې کشفي او استخباراتي ارګانونه ډېر رول لري نو لطفاً دغه مسئلې ته په ټول افغانستان کې جدي توجه وکړئ خصوصاً د ننګرهار ولایت چې فعلاً یې لویه قرباني ده د داسې شبکو د مخنیوي لپاره ستاسې یوه جدي توجه غواړم مننه.

محبوبه رحمت:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 با اجازه رئیس صاحب بزرگوار، مهمانان عزیز را خوش آمدید میگویم!

سوال اول من از جناب رئیس صاحب عمومی امنیت ملی میباشد البته سوالات از کمیسیون ماست. جناب رئیس صاحب محترم! چندی قبل انفجاری که در داخل ولایت کندز رخ داد، از نوعیت آن برای ما معلومات دهید که انفجار بواسطه ماین جاسازی شده بوده یا توسط طیاره های بی سرنشین پرتاب گردیده و سوال دوم ما از رئیس صاحب محترم این است که اختطاف در ولایت سرپل بسیار زیاد شده. چندی قبل پسر 12 ساله را اختطاف کردند و با پرداخت پول رها شد و پدرش در حال تهدید است و از خانه بیرون برآمده نمیتواند و چند روز قبل هم بعد از رهائی آن یکی از اقارب آن پسر اختطاف شده که تا به حال مرده و زنده آن هنوز معلوم نیست و باید جناب رئیس صاحب بزرگوار! در ولایت سرپل و بعض ولایات دیگر دستگاه های کشفی نصب شود تا این اختطافچی ها گرفته شوند. سوال دوم من از کاندید وزیر اطلاعات و فرهنگ میباشد. در رابطه به حفاظت آثار تاریخی و خصوصاً آثار تاریخی تخت رستم یکی از آثار قدیمی و تاریخ خیلی روشن دارد که از سالها به اینطرف است که در حال فروریختن است، هیچ آبادی به ولایت ما صورت نگرفته و همچنان در ولایت سمنگان بعضی اماکن دیگری وجود دارد که حتی وزارت از این اماکن هیچ خبر ندارد مانند غار یار محمد خان ملک محسن که ورقه و گلشاء هم میگویند، نوشیروان عادل، هزار سم که اینها بعضی شان در ولسوالی رود آب و بعضی اش در مرکز ایبک میباشد. نقش نا امنی در تخریب آبدات تاریخی تا چه اندازه است؟ آیا شما برنامه یی دارید که باهماهنگی نهاد های امنیتی نقش نا امنی را در تخریب آثار تاریخی کمرنگ کنید و همچنان در ولایت سرپل وزارت اطلاعات و فرهنگ یک ریاست دارد بنام آبدات تاریخی که زیارت امام یحیی صاحب را در آنجا تقریباً چندین سال به اینطرف کشور ایران سرمایه گذاری کرده بود بخاطر ترمیم آن و اما شفافیتی که وجود نداشت اینها کمک هایشان را قطع کردند و بعد از آن خود دولت اقدام کرده در این عرصه که باید این را دوباره ترمیم کند؛ اما این تا به حال ترمیم جدی در این صورت نگرفته چون بالای گنبد این با خط کوفی نوشته بود در حال فروریختن میباشد و دیگر جناب کاندید وزیر صاحب! کتابخانه سرپل که لیست آن قبلاً برای شما رسیده بود و این در حالت آبادی بود و آبادی ... قطع مایک.

بلقیس روشن:

تشکر! سوال من از کاندید ریاست عمومی امنیت ملی است. آیا شما رئیس صاحب صلاحیت این را دارید که واقعاً افرادی که خارجی هستند، افرادی که برای ویرانی افغانستان میایند، افرادی که داخلی است وقتیکه آنها را گرفتار میکنید، چون څارنوال شما تا آخر میرود، در نیم راه اکثریت آن آزاد میشود و مخصوصاً نظر شما در رابطه با شش هزار قاتل مردم افغانستان مخصوصاً بخش های امنیتی چیست؟ آیا شما صدای تان را توانستید به عنوان کسیکه میخواهید در رأس بخش استخبارات بیایید، بکشید! دفاع کنید از قربانی های امنیت ملی؟ سوال دیگری که شما گفتید، بخش جاسوس ها ، آیا در سه قوه افغانستان آ« افرادی که جاسوس های کشورهای بیگانه هستند، معلوم الحال مخصوصاً از ایران و پاکستان، شما چند تای آن را توانستید افشاء کنید برای مردم و چند تا را گرفتار کردید و مجازات کردید؟ در غیر آن من فکر میکنم، آن بچه های خورد و کوچکی که شما میگیرید، نشان میدهید، یک مدت بعد در یک فرمان بسیار راحت و آرام آزاد میشوند ، مثال های شان است. کسانیکه برای سلیمانی گریان کردند، در فاتحه اش رفتند مثلاً گلبدین رفت، در پاکستان آمد عملاً دفاع کردند از نیروهای شان، منظور ما از آنطور کلان کلان ها است نه از آن خوردترک های که شما یاد کنید. یکتعداد افراد شما قربانی خواسته های یا بیرونی یا سلیقوی خود تان میشوند، جنرال های که هم مردم آنها را میخواهند، نمونه آن صمد است در فراه، ما امیدواریم اگر کدام جرمی دارد آشکارا بگویید، اگر نیست باز نمانید که قربانی مچم شورای امنیت شود یا افرادیکه پول میگیرند، اخاذی میکنند برای شان، به وقت و موقع نمیرسد چون 99% ولایات که او کار کرده من فکر میکنم مردم تأیید میکند ،هم مردم غزنی هم مردم فراه ،هم مردم ارزگان هم نورستان. سوال من از کاندید وزیر اطلاعات و فرهنگ است. شما چطور میتوانید وعده بدهید که پیشروی این همه مسئولیت کلان را گرفته میتوانید؟ رسانه ها جز یکتعداد اکثریت آن ملیتی هستند، اکثریت آن تابع خواست کشور های بیگانه را یکتعدادش عملاً اعلانات دارند، برایش تبلیغات دارند، فلم های عجیب و غریب که پخش میشود، شما برای فلم یا پخش فلم های داخلی چه دارید؟ و برای اینها و یک چیزی را که میخواهم از تان سوال کنم که تفاوت را بین جنایات طالب که بر علیه بُت های بامیان کردند و جنایاتی را که سلطانزوی، صالح و شما کردید در ویرانی سینما پارک بحیث یک آثار فرهنگی ،چه میدانید؟ و چطور میتوانید که وعده بدهید که خودتان زیر تأثیر این همه هرج و مرجی که در افغانستان است، نمیروید؟ و میدانید.... قطع مایک.

الحاج غلام فاروق نظری:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 سلام و عرض ادب خدمت رئیس، هیئت اداری، همکاران بسیار عزیز، نامزد وزرای بسیار با عزت!

سوال اول من از وزیر صاحب اطلاعات و فرهنگ است که در مدتی که شما سرپرست بودید، آبدات تاریخی ولایت هرات را هیچ توجه نداشته اید و افراد و اشخاصی که در آنجا ریاست آن را پیش میبرند توجه خاص در این حصه نکرده یک. بحث دوم، ما در یک کشور اسلامی قرار داریم، تلویزیون های شما کاملاً، رسانه های شما فلم های مزخرف، فلم های غیر شرعی مانده میشود که تمام مردم را به اختطاف و انتحار و جوانان ما را فراهم ساخته، چرا جلو این گرفته نمیشود؟ این فلم های مبتذل نباشد عوض این باید فلم های مانده شود ،آموزشی باشد، برای جوانان ما یک ساعت دو ساعت اقلاً تعلیم و تربیه علمی باید داشته باشیم، در این چیز ها توجه شما را میخواهیم، امیدواریم که داشته باشید. وزیر صاحب محترم زراعت! همچون که در وزارت مالیه دستاورد های بسیار خوب داشتید، در وزارت تجارت دستاورد های بسیار خوبی داشتید و فعلاً هم در وزارت زراعت که هستید کارکرد شما بسیار خوب است، قابل تقدیر است .از اینکه سردخانه ها را در نظر گرفتید، کود کیمیاوی ر در نظر گرفتید، تخم اصلاح شده را در نظر گرفتید و به دهقاقین همکاری میکنید، با فارم های مرغداری همکاری میکنید، قرضه های زراعتی داده میشود، از شما اظهار سپاس و تشکر میکنم! امیدوارم  هستم که زحمت بیشتری بکشید مثل دوران گذشته. رئیس صاحب امنیت ملی! از شما اظهار سپاس و قدردانی میکنم، تشکر میکنم! واقعاً دستاورد های بسیار خوبی داشتید ،معلومات هم ما داشتیم که دست و پنجه نرم کردید، اظهار سپاس و قدردانی، تشکر یک جهان ممنون! سلام و علیکم.

اسماعیل اتیکان:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 با اجازه رئیس صاحب و هیئت اداری! تشریف آوری وزیر صاحبان را خیر مقدم میگویم!

تشکری میکنم از جناب رئیس صاحب امنیت ملی که در شرایط دشوار و جنگی که از یکطرف با طالبان و از طرف دیگر با داعش در جنگ هستند، بازهم نیروهای امنیتی ما توانستند که وضعیت امنیتی را تا حدی کنترول نماید. جناب رئیس صاحب امنیت ملی! تمام برنامه های که شما ارائه کردید اگر عملی شود قابل قدر است و از تمام وکیل صاحبان خواهان هستم قسمیکه وزیر صاحب داخله و وزیر صاحب دفاع را حمایت کردید، از شما هم حمایت کند. سوال بعدی من بر میگردد به وزیر صاحب زراعت. افغانستان زمین های للمی بیشتر از زمین های آبی دارد؛ ولی توجه خاصی به زمین های للمی صورت نگرفته است، اگر شما وزیر زراعت شدید و یا که میشوید ان شاء الله باورمند هستیم، چه کاری در قسمت استفاده عظیم از این زمین های للمی خواهید داشت؟ تشکر.

نایب منشی:

همکاران عزیز! تعدادی از همکاران پیشنهاد دارند که اگر اجازه بدهید، هشت نفر زیاد مانده اند، اگر کل اینها را نوبت بدهیم خیلی وقت را در برمیگیرد، سه دقیقه ای اگر وقت بدهیم برای شان میفهمید زیاد میشود، بیایید اجازه بدهید.

رئیس مجلس :

منشی صاحب! وزیر صاحبان بیایند و جواب های خود را ارائه کنند، اگر گپ کدام وکیل صاحب مانده بودند، میتواند بازهم سوال بکنند.

د غونډې منشي:

جناب رئیس صاحب پنځه نفره بلکه شپږ کمېسیونونه پاتې دي چې خپل سوالونه وکړي او ګروپ پارلماني هم څو تن پاتې دي وکلای عزیز! اگر شما همنظر باشید، چون وقت بسیار کم است به جواب های وزیر صاحبان، همین سه سه دقیقه نه دو دو دقیقه شود که وقت کم شود، اگر دو دقیقه سوال شود یا اگر میگویید که بیایید وزیر صاحبان سوال های شما را جواب بدهند، اگر قابل قبول نشد باز سوال کنید.

رئیس مجلس :

منشی صاحب! حنفی صاحب را وقت بدهید که راه حل را بگوید.

قاضی نذیراحمد حنفی:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 وکلای عزیز السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!

به اصول وظایف داخلی مشخص است که وزیر صاحبان حق دارند پیام خود را بدهند ولو یک ساعت جواب های اینها هم است، یک و نیم ساعت، ما هم از هر کمیسیون و از هر گروپ پارلمانی سه نفر صحبت میکنیم، ماده 79 فقره چهار بناءً همه دوستان ما برادران  و خواهران سوال های خود را ختم کنند ولو یک نفر هم میماند سوال هایشان ختم شود بعدا ً وزیر صاحبان پاسخ بدهند، برای یک و نیم ساعت هر کدام ، این اصول وظایف داخلی مصوب ما و شما.

رئیس مجلس :

تشکر حنفی صاحب! بروید منشی صاحب وقت بدهید!

شینکی ذهین کروخیل:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 سوال من از جناب رئیس صاحب امنیت ملی است. جناب رئیس صاحب! چقدر شما مطمئن هستید که اداره شما هم ملی است و هم مسلکی، برای اینکه بنیان گذار این کسی بوده که واقعاً این اداره را ملی نساخت و دوم در مسلکی ساختن این اداره شما چقدر مطمئن هستید؟ شما میفهمید که بسیار کارمندان ناکامی داشتید که از یک ولسوالی به دیگر ولسوالی، از یک اداره به دیگر اداره بردید، آیا در اداره شما مسأله مجازات و مکافات مطرح است یا نه؟ دیگر اینکه بعضی افراد از کارمندان شما حالا زندگی خیلی مرفه دارند، شما چقدر مطمئن هستید که تمام همین زندگی مرفه فقط از همان معاشی که امنیت ملی برایشان میدهد، ساخته شده؟ دیگر در مسأله بخش تحقیق چقدر مطمئن هستید که این بخش تحقیق شما عادلانه و مسلکی است؟ برای اینکه حتی بعضی کسانیکه مثلاً اموال شان را گرفتید یا اسلحه بوده که آنها جواز داشتند و یا موتر های شان بوده که یک قضیه را که شما پیگیری کردید، بعضی وقت اموال مردم مصادره نمیشود، سرگردان میگردند، چقدر این سیستم را شما ساختید که واقعاً مردم همین خود امنیت ملی همان به اصطلاح همان اموال او را به حساب غارت نگیرند، سیستم تان چقدر جور میشود؟ دیگر شما در قسمت، ببینید که تکرار حادثات تروریستی صورت میگیرد، آیا به اصطلاح همین جا یک ظرفیت سازی نمیشود که جلو آن گرفته شود؟ مثلاً ماین چسپکی است، هر روز موتر های امنیت ملی یا مثلاً پولیس شکار عین حوادث میشوند، چقدر اداره شما در قسمت مسلکی سازی و یا مثلاً آگاهی این اداره برای تکرار حادثات کار میکنند؟ دیگر اینکه مسأله جنگ روانی ،همین مدیریت یا پیشنهاد برنامه مشخص شما که جنگ روانی مهار شود چیست؟ یکی برای اینکه شما میگویید که طالبان از این کرده پیشقدم تر هستند، چرا یک اداره به این بزرگی خود نیست؟ مسأله سیمکارت ها خیلی مهم است. ببینید تمام اختطاف ها و مسأله خود عملیات تروریستی توسط همین سیمکارت های صورت میگیرد که ثبت و راجستر نیست، آیا اداره امنیت ملی نمیتواند که آناً تمام سیمکارت های که ثبت نشده فوراً آن را ایستاد کند و دیگر برای اینکه مانع این نشود، برای اینکه در همین تمام حملات از طریق سیمکارت ها صورت میگیرد و دیگر در قسمت اجماع استخبارات منطقه چقدر شما میتوانید که به یک لابی گروپ قوی بسازید که واقعاً پاکستان و ایران که دست بسیار بلندی در بی ثباتی افغانستان دارند علیه اینها به سطح بین المللی یک لابی صورت بگیرد و مانع مداخلات اینها شود؟ در حالیکه فعلاً از آنها استفاده نمیشود. وزیر صاحب زراعت! چقدر برنامه دخیل شدن خانم ها در برنامه زراعتی شما دارید؟ در حالیکه %60 زنان در زراعت کار میکنند، در حالیکه هیچ برنامه مشخصی نه بحیث استخدام و نه بحیث بینفشری از آن ذکری کردید و همچنان یکی از برنامه آبیاری خوش تیپه، همکاران ما میخواهند که خود را آپدیت بسازند و وزیر صاحب اطلاعات و فرهنگ! شما از هیچ شاعر پشتو زبان نام نبردید، ... مثلاً غرغشت، خوشحال بابا، رحمان بابا... قطع مایک.

عرفان الله عرفان:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 با اجازه جناب رئیس، هیئت اداری، همکاران محترم! با عرض خسته نباشد خدمت کاندیدا وزرای محترم!

جناب رئیس! پیشنهاد من این است که قبل ازاینکه وزیر صاحبان به ارائه جوابات بپردازند، شما منشی صاحبان لطف کنید حاضری را بگیرید، حاضری را قرائت کنید! بعد از قرائت حاضری باز میشود که دوستان صحبت کنند.

دو سه سوال کوتاه دارم از کاندیدا وزیر اول، از رئیس صاحب امنیت ملی! با ضمن تقدیر و حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی کشور جناب رئیس صاحب! نورزاد صاحب سوال داشتند که در ارتباط به اینکه شما ارگان امنیت ملی را جوان میسازید و اکثر کادر های برجسته میروند حذف میشوند، آیا شما راضی هستید از این روند یا خیر؟ دوم اینکه در ارتباط به مشکلی که در امنیت وجود دارد از دید من تا بحال در گذشته ها کارمندان امنیت مجهول الهویه بودند، یعنی قابل شناخت نبودند که در کدام ریاست، در کدام ولایت، در کدام ولسوالی چه کسی کارمند امنیت است؛ ولی حالا مشخص معلوم الهویه است همه و اینها بسیار تارگیت آسان برای دشمن است که میتوانند به آسانی هم تخویف شوند و هم تطمیع شوند، در این ارتباط برنامه شما چه خواهد بود؟ جناب وزیر صاحب زراعت! این را هم نورزاد صاحب سوال داشتند در ارتباط به بند کمال خان که در حال تکمیل شدن است؛ ولی متأُسفانه زیر تهدید است و این قرار است که هزار هکتار زمین را آبیاری کند، در این ارتباط هماهنگی شما برنامه شما بخاطر آبیاری این 185 هکتار زمین چه خواهد بود، در این ارتباط وضاحت بدهید؟

در ارتباط به وزیر صاحب اطلاعات و فرهنگ، دوستان اشاره کردند در ارتباط به برنامه های رسانه های اجتماعی و صفحات اجتماعی که همچنان یک نوع مشکل وجود دارد و مردم ناراض از این وضعیت و رسانه ها، کدام نشریاتی که دارند اکثر در مخالفت به احکام اسلام و در مخالفت به عرف و عنعنات ما قرار دارد. من تنها ماده ای از قانون رسانه های همه گانی را به عنوان تذکر جناب زهیر صاحب خدمت قرائت میکنم و تعهد شما بخاطر تطبیق این قانون در آینده چه خواهد بود؟ چون وزرای قبلی هیچ کدام متأسفانه به این چیز ها توجه نداشتند، امید است که اگر وقت خلاص شد شهباز صاحب لږ وخت بیا ماته راکړئ؟

فصل دهم گفته جناب زهیر صاحب! آثار و مطالبی که تولید، چاپ و نشر آن ممنوع است، تا به حال به این کسی توجه نکرده متأسفانه! نشر مطالب ممنوع و ماده 45 ، تولید، تکثیر، چاپ و نشر گزارش ها و مطالب ذیل در رسانه های همگانی و مؤسسات مندرج ماده 27 این قانون جواز ندارد.

1.       آثار و مطالبی که مغایر با اصول و احکام دین مقدس اسلام باشد.

2.       آثار و مطالبی که موجب توهین به سایر ادیان و مذاهب باشد.

3.       آثار و مطالبی که موجب هتک حرمت، تحقیر و توهین به اشخاص حقیقی یا حکمی گردد.

4.       آثار و مطالبی که افتراء به اشخاص حقیقی یا حکمی بوده و سبب متضرر شدن شخصیت و اعتبار آنان گردد.

5.       آثار و مطالبی که مغایر قانون اساسی بوده و در قانون جزاء جرم محسوب نشود.... قطع مایک

منشی مجلس:

یک دقیقه به عرفان صاحب وقت اضافه نمایید!

عرفان الله عرفان:

سوال من این است که تا به حال این قانون را کسی تطبیق نکرده، آیا میخواهید که تطبیق کنید؟ تعهد این چیست بخاطر تطبیق قانون؟ هدف من تعهد است که بعد از اعتماد گرفتن رأی اعتماد ما باز این را سوال خواهیم کرد و این را پرسان خواهیم کرد که شما چه عملکردی دارید در این ارتباط؟

رئیس مجلس (نائب اول):

عرفان صاحب که دغه په لیکلې بڼه باندې وزیر صاحب ته را ولېږلئ مشکل حل دی.

محمد کریم اتل:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 معززو وکیل صاحبانو د ملي امنیت سرپرست رئیس صاحب، د زراعت سرپرست رئیس صاحب او همدرانګه د اطلاعات او کلتور سرپرست رئیس صاحب.

جناب رئیس صاحب د امنیت ملي زما سوالونه ستاسې څخه دې رئیس صاحب د امنیت ملي. اول سوال دا هغه رئیسان او هغه مسئولین چې تاسې په ولایتونو کې د مسئولینو په صفت استولي وو هغوی په خپلو دندو کې غفلت کړی دی آیا په دې هکله تاسې کوم تصمیم نیولی دې که مو نیولی وي کوم مسئولین عدلي او قضائي ارګانونو ته معرفي کړي دي. دوهم تاسو اپراتیفي پیسې لرئ د اپراتیفي عملیاتو لپاره علت څه شی دی چې دښمن په نه امکاناتو کې په دې توانیږي چې په داخل د ښارونو کې زموږ په منځ کې انتحارات او انفجارات کوي او موږ په دومره امکاناتو نه شو کولای چې د دوښمن منځ ته ورسیږو. آیا نه همغږي د پیسو نه مصرف او په فساد په دغه شیانو کې د دغه علت که واضیح شي ښه دی. درېم زموږ په علمي او زده کړو مرکزونو کې په پوهنتونو کې دا اوس سیاسي فعالیتونه او تروریستي فعالیتونه دوام لري د مثال په ډول د ننګرهار پوهنتون یا کابل پوهنتون کې د حزب التحریر په نامه باندې فعالیت شروع دی محصلین جذبیږي او همدارنګه د پوهنتونونو څخه د داعش او طالب ډلو ته محصلین جذبیږي آیا تاسې د زده کړو په مرکزونو او پوهنتونونو کې تر اوسه پورې محصلین په دې نه دې استخدام کړي او یا هم د زده کړو مرکزونو کې استاذان او یاهم خپل نورې برخې په دې باندې چې د دغه فعالیتونو مخنیوی وکړي؟ څلورم سوال دا دی په اوسنۍ جګړه کې چې کوم تروریستان یا د طالب په نامه باندې تاسې کوم کسان نیولي دي رئیس صاحب آیا هغه کسان شته چې د پنځه زره بندیانو د شمېر څخه اوس بېرته تللي دي د جنګ صفوفو ته که تللي او بېرته نیول شوي علت څه شی دی د دوی څخه په نویو تحقیقاتو کې تاسې ته څه شی په لاس درغلي دي؟ یو سوال مې د وزیر صاحب اطلاعات او کلتور څخه دی جناب وزیر صاحب آیا تاسو کولای شی چې د تاریخي آبداتو د ساتلو لپاره د بحرنیانو څخه مرسته ترلاسه کړی او که خپله بودجه نه لرئ څنګه کولای شی چې دغه دومره وعدې چې تاسې وکړلې دا ترسره کړئ؟ بل زموږ او کلتور او فرهنګ ورځ تر بلې تر پښو لاندې کېږي د افغانیانو کلتور تر پښو لاندې کېږي دلته غربي کلتور ته او نورو فرهنګ ته خلک کار کوي د دې لپاره تاسو څه آمادګي لری او څه کولای شی؟  یو سوال مې د وزیر صاحب زراعت څخه دی هلمند د افغانستان د کندو په نامه باندې یادیږي د هلمند حاصلات د افغانستان د ټولو ولایتو اوس هم ډېر دي د دغو حاصلات د بازار د پیدا کولو لپاره تاسو څه کولای شی او همدارنګه قندهار په عین رقم د قندهار انار د کندهار انځیر، د کندهار کشمش د دې لپاره تاسې څه برنامه لری او څه کولای شی؟ مننه.

انجنیر محمدالدین همدرد:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم و به نستعین

کاندیدا وزرای محترم از توضیحات همه جانبه شما اظهار سپاس! امیدوار هستم که ان شاء الله هر یک از شما با در نظرداشت امکانات موجوده در کشور بالای برنامه های کاری تان مسلط باشید. جناب کاندیدا وزیر صاحب محترم وزارت زراعت، جناب وزیر صاحب! من باورمند هستم به توانمندی های شما و از ابتکارات شما که در ماموریت های قبلی تان داشتید و ان شاءالله مردم افغانستان این را تأیید میکنند. مشکلاتی که در وزارت زراعت بوده و متأسفانه که ما همیش میگویم که افغانستان یک کشور زراعتی است و هشتاد درصد مردم یعنی اقتصاد اش به زراعت متکیست و مالداری و زراعت، قسمیکه لازم بوده کار نشده، امیدوار هستم در برنامه های که شما اینجا تذکر یافتید، دادید و ما باورمند هستیم که ان شاء الله اگر این عملی شود تمام مشکلات و چالشهای سد راه زارعین ما هستند ان شاء الله به آن رسیدگی خواهد گرفت. از جمله مشکلاتی که فرضاً در قسمت همین سرد خانه ها، سرد خانه هایکه در افغانستان جناب وزیر صاحب ساخته شده همه اش غیر معیاری بوده ،بخاطر پروسس، بسته بندی این مسایل، همه تا هنوز قسمیکه لازم بود صورت نگرفته، شما ان شاء الله اینرا تأکید میکنید. در قسمت فارمهای تحقیقاتی تان در کل افغانستان این فارمهای تحقیقاتی تان غصب شده و یا در حالت خراب هستند و هیچ چیز ما از قطعات نمایشی و چیزهای تحقیقاتی ندیدیم، امیدوار هستم که در این قسمت هم شما خصوصاً در ولایت کندز. دوم جناب وزیر صاحب! امسال یک مشکلاتی که از تجار ما، کار و بار میوه جات و سبزیجات را میکردند، در بنادر تورخم تقریباً به صدها لاری شما خبر دارید که مواد سبزیجات، میوه جات آنجا فاسد شدند به اساس دلایل مختلف که آنجا موجود بود نمیفهمم. من پیشنهاد میکنم که در آینده هم همچون چیز تکرار میشود، جلوگیری نمیشود بخاطر این یک سرد خانه در تمام بنادریکه میوه جات افغانستان صادر میشود و همینطور یک حالت غیر مترقبه پیش میاید آنجا بخاطر جلوگیری تلفات یا فاسد شدن مواد سبزیجات و میوه جات باید با تفاهم وزارت تجارت، عرضه خدمات بندرداری که وظیفه آنها است هم با تفاهم شما اگر جور شود، این کار بسیار خوب است، نیک است، توجه تان را میخواهم و به ارتباط بانک زراعتی که فرضاً قبلاً به مردم افغانستان، به دهاقین افغانستان قرضه های سهل داده میشد، متأُسفانه در این سالها توجه خاص صورت نگرفته، در پنج دهه پیش ما زراعت ما میکانیزه بود، ما مصونیت غذایی داشتیم، وقت داوود خان مرحوم، حتی ما صادرات غله جات هم داشتیم؛ اما با وجود امکاناتی که در این دو دهه به دسترس ما قرار گرفت، وزارت زراعت نتوانست که فرضاً حد اقل ما به مصونیت زراعت، اگر صادر کننده غله جات نمیشدیم؛ اما مصونیت غذایی.... قطع مایک.

ذکیه سنگین:

تشکر خسته نباشید همکاران عزیز!

من مستقیم به سوالات خود میروم، جناب رئیس صاحب امنیت ملی! شما چشم امید مردم افغانستان بخاطر آوردن صلح و ختم جنگ هستید و واقعاً از دست آوردهای که ما در این کتاب خواندید، مردم افغانستان از شما تشکری میکند و از همکاران تان! میخواهم تعهد شما را داشته باشم در قسمت ظرفیت سازی، در قسمت سپردن کار به اهل کار، وضع معیشتی کارمندان تان و هم توجه جدی به فامیل های شهداء نیروهای امنیت ملی. سؤال دیگر من مربوط به وزیر صاحب زراعت و مالداری میشود. جناب وزیر صاحب زراعت و مالداری! از شخصیت شما که ما آگاهی داریم واقعاً یک فردی هستید که امیدواری پیدا میشود برای مردم ما و خصوصاً برای تقریباً پنجاه و شش فیصد مردم افغانستان که دهقان هستند. جناب وزیر صاحب! پل یعنی دهلیز هوایی که چون دست آورد دولت اسلامی افغانستان است، یعنی از کل مردم افغانستان شما چقدر به این یعنی باورمند هستید که میتواند محصولات مردم افغانستان یا میتواند محصولات زراعتی مردم افغانستان را انتقال بدهد؟ چقدر اثر بخشی دارد و شما چه برنامه در توسعه این برنامه دارید که بتواند محصولات زراعتی در کشورهای جهانی منحیث محصولات زراعتی بفروش برسد؟ سوال دیگر من مربوط جناب وزیر صاحب اطلاعات و فرهنگ است.جناب وزیر صاحب اطلاعات و فرهنگ! شما میدانید که فرهنگ هر کشور منحیث ثروت هر کشور است، در همین اواخر یا سالهای قبل به هویت مردم افغانستان، به زبان مردم افغانستان دست درازی شد، شما منحیث مسئول تا حال چه کردید و بعد از این چه میکنید، چه تعهد دارید در قبال از این جناب وزیر صاحب؟ سوال دیگر من این است که ترویج فلمهای غیر اسلام از طریق فلم های که پخش میشود و هم ترویج جنگ از طریق فلم ها، در این قسمت شما چه توجه کردید؟ شما امروز میبینید که اکثریت جوانان ما؛ چون ترویج شده این برایشان کوچه به کوچه، شهر به شهر از این استفاده میکنند و امروز جرایم جنایی را که میبینید، اکثریت جاهایکه این جرایم صورت گرفته، وقتیکه تحقیقات شده یعنی اثرگذاریش از همین فلم ها بوده. شما بخاطر موزیم جهاد و مقاومت مردم افغانستان چه تعهد دارید؟ چون ما موزیمی داریم که در ولایت پروان، چه تعهد دارید که این موزیم را شما فعال میسازید و خاطرات جهاد و مقاومت....

منشی مجلس:

یک دقیقه به سنگین صاحب اضافه وقت بدهید! چون آخرین سوال کننده است، یک دقیقه وقت اضافه کنید برایش.

ذکیه سنگین:

سوال آخری من جناب وزیر صاحب! شما در زمانیکه والی بامیان بودید، از زبان افراد و اشخاصی که با ما به تماس بودند، مردمی که با ما به تماس بودند، شما بر ضدیت قوم سنی قرار دارید، شما در قسمت صحبتهای مردم چه جواب دارید؟ تشکر.

د غونډې منشي:

محترمه منګل صاحب، منګل صاحب آخرین سوال کننده ده جناب رئيس صاحب! نور سوالونه خلاص دي، منګل صاحب مهرباني.

راضیه سعادت منګل:

زه سوال نه لرم ورور جانه زه دلته اعتراض لرم، جناب رئيس صاحب! تاسو باید کنټرول کړی مجلس تاسو وګورئ څومره نفر وکیل صاحبان دلته پاتې دي دا سوال دوی د ځوابونه دیوالو ته ورکړي هغه وکیل صاحب چې سوال کړی دی او میډیا کې خپله څیره لیدلې ده او تالار یې پرایښی دی لطفاً د هغه سوال ته هیڅوک ځواب ورنه نکړي دا باید په اصول کې شي دې لپاره چې هغه لاړلو د څه شي لپاره یې سوال کړی دی فقط د میډیا لپاره لطفاً هغه حق د ځواب نه لري، مننه.

لومړی نائب ( د غونډې رئيس):

منګل صاحب خبره مو په ځای ده، منشی صاحب! حاضری را بخوانید، وکیل صاحبانیکه موجود هستند به آنها جواب داده شود تا بالاخره بعد از این همین تکرار نشود. منشی صاحب! حاضری را بخوانید بعد سرپرست رئیس امنیت ملی که چون مسایل امنیتی هم در مملکت ما و شما جریان دارد، اول جوابات را بدهد، اجازه برایش میدهیم، باقی مانده ما و شما با دو وزیر صاحب پروسه خود را پیش میبریم، جناب رئیس صاحب بفرمائید!

د غونډې منشي:

اوس له ښاغلی احمدضیا سراج د ملي امنیت لوی ریاست نوماند رئیس نه هیله کوو چې د وکیل صاحبانو سوالوته ځوابونه ارائه کړي، رئیس صاحب! هر جا که خود شما راحت باشید اگر اینجا راحت هستید یا آنجا راحت هستید.

دگرجنرال احمدضیاء سراج نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی:

بسم الله الرحمن الرحیم

من مستقیم میروم به همان سؤالاتیکه به آدرس امنیت ملی پرسان شده، شروع میکنم از رامین صاحب که سوال شان در مورد ستون پنجم بود .

نائب اول :

رامین صاحب موجود است، جناب رئیس صاحب! هر سوال که جواب میدهید اول نام وکیل صاحب را میخوانید که موجود باشد، جواب بدهید.

نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی:

کسیکه نبود جواب نمیدهیم، کار من ساده تر میشود، بسیار خوب است. بلی رامین صاحب است، جناب رئیس صاحب! اول اینکه در مورد ستون پنجم دقیق است مشکلات وجود دارد، گپهای است؛ اما ما تا وقتیکه اسناد کافی محکمه پسند بالای کسی نداشته باشیم باز به اساس شایعه و به اساس اطلاعات خام و اولیه ما هم نمیتوانیم که بالای کسی اقدام کنیم و طبیعیست که در قسمت مسایل ضد جاسوسی گرفتن و رسیدن به آن اسناد که محکمه قبول کند، یک وقت خود را میگیرد، دیگر در این قسمت طبیعیست که ما کارهای را داریم ،حالا من نمیتوانم که نام بگیرم از کسانیکه ما بالایش کار میکنیم و مسایلی که است؛ اما ان شاء الله وقتی که اسناد ما کافی به دست ما آمده و وقتیکه ما فهمیدیم که چیزیست که محکمه اینرا قبول میکند ان شاء الله که فاش اش هم خواهیم کرد و شما در مطبوعات هم خواهید شنید و مسئله دیگر این بود که در مورد گروپهای که این مسایل مشکلات و جنجالها جور میکنند، پلان ما چه است؟ پلان ما بسیار روشن است در قسمت این گروپها. هر روز، هر ساعت عملیاتهای داریم، کارهای داریم و حد اقل، حد اوسط اش در سطح افغانستان ما در بیست و چهار ساعت، دوازده تا پانزده نفر به حد اوسط ما دستگیری میداشته باشیم ،این عملیاتها تصادفی نمیشود، این علمیاتها بدون اطلاعات نمیشود و عملیاتها حالتی نیست که به شکل و بدون داشتن اطلاعات ما برویم سر اینها عملیات کنیم. من بعداً سر مسایل گروپها رامین صاحب! چون اینجا سوالات دیگر هم است باز به تفصیل صحبت میکنم اگر باز هم حل نشده بود میشود که باز دوباره برایتان توضیح بدهم.

 سوال داکتر نیلوفر بود، خوب آن نزاکتهایش را در نظر میگیرم، خوب داکتر صاحب نیلوفر سوال شان این بود که در مورد رابطه القاعده با طالبان. رابطه القاعده با طالبان بسیار عمیق است، بسیار جدی است ،هیچ کدام کاهش را ما ندیدیم. عملیاتهای اخیر، ما وقتیکه ما عملیات میکنیم در ولایت غزنی، اندړ در یک ساحه که طالبان در آنجا میباشند و این نفر القاعده که بعد از الظواهری در افغانستان نفر دوم شان بود، ابو محسن المصری کسی بود که از پاکستان آمده بود تحت حفاظت طالبان زندگی میکرد این خودش نشان میدهد که طالبان رابطه شان هنوز هم عمیق است با القاعده و اینکه در تفاهمنامه با ایالات متحده امریکا اینها چقدر پابند هستند، چقدر نیستند، قضاوت اش را به خود مردم افغانستان میمانیم که ما کدام تعهد از طالبان در این قسمت نمیبینیم. مثال دیگر ما عملیاتی که ما در بکوا داشتیم به عین شکل یکی از افراد بسیار کلیدی القاعده در آنجا بودند که در جریان عملیات آنها کشته شدند به همین رقم در ولسوالی لمن پکتیکا و در بهرامچه هلمند و در جاهای دیگریکه ما عملیاتهای داشتیم رابطه این گروپها را بسیار دقیق نشان میدهد و اسناد کافی هم در این مورد داریم،. طالبان یا به صلح واقعاً تعهد دارند؟ باز هم این تنها اطلاعات ما نه قسمیکه قبلاً گفتیم به خود شما هم ثابت شده، اگر اینها تعهد به صلح میداشتند حالا باید ما یک نتیجه میگرفتیم از مذاکراتی که تقریباً از دو ماه بیشتر سپری شود؛ اما چیزی را که ما در رهبری طالبان میبینیم، همان انگیزه و همان علاقمندی به صلح نیست، آنها فقط یک چیز میخواهند، آن فقط همان نظامی که بدون قید و شرط مطابق میل خود شان فراتر از آن، کمتر از آن هیچ چیزی دیگر را نمیخواهند، این چیزیست که ما روزمره در بین رهبری شان میبینیم و در بین خود شان میبینیم. تعهد طالبان در قسمت صلح اگر میبود خشونت را به این سطح بالا نمیبردند. هر روز تلفات بلند میرود و هر روز خشونت را اینها زیادتر میسازند. وقتیکه ما مقایسه میکنیم سال قبل را حوادث را با امسال، با وجود اینکه بنام کاهش خشونت، بنام امضاء تفاهمنامه، گپهای زده شد؛ اما گراف حملات طالبان، گراف خشونت به مراتب بالاتر از سال قبل است و مراتب بالاتر از سال قبلی از آن است. در مورد اینکه کسانی را که ما میگیریم، سوال داکتر صاحب ضیاء است که داکتر صاحب تشریف دارند. در مورد اینکه وقتی ما خارجی ها را میگیریم بعد از آن تعامل ما با اینها چه است؟ در جریان یک سال ما پانزده کشور را...

رئیس مجلس:

جناب داکتر صاحب سوال یکه کردید متوجه شوید که رئیس صاحب جواب میدهد.

نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی:

ما اتباع پانزده کشور را در داخل نظارتخانه خود داشتیم، کشورهای بود که حتی باور نمیشود که از کشوری مثل مالدیف یک نفر بیاید و در افغانستان جنگ کند، از آذربایجان، ازبکستان، تاجکستان، تقریباً پانزده کشور جهان همینرقم میشود که برایتان یاد کنیم. کسانی بودند که اینها آمدند در داخل افغانستان مصروف جنگ بودند و ما اینها را که دستگیر کردیم، اعترافات اینها برای ما بعضی چیزهای بسیار خوب را در دسترس ما قرار دارد. مثلاً مسیر حرکت اینها که از کدام کشورها شروع میشود و به کجا میاید که این مسایل را ضرور نیست که من در اینجا برایتان بیان کنم؛ اما با تک تک این کشورها در مورد اتباع شان صحبت شده، یک تعداد از اینها بعد از فیصله محکمه دوباره به کشورهای شان داده میشود که در آنجا محکمه میشوند و یک تعداد دیگر شان که باز حتی کشورهای شان حاضر نیست که آنها را بگیرند، آن کسانی هستند که در نظارتخانه ما هنوز هم باقیست و در زندانهای ما باقی هستند و در مورد اجماع منطقوی هم سوال بود که این سوال چند جای دیگر هم تکرار شد. اجماع منطقوی را ما بخاطر این میخواهیم که باشد، وقتیکه ما در مقابل یک گروپ جنگ میکنیم که مثال بدخشان را دادند وکیل صاحبان، در بدخشان ایغورها یا همان گروپ ترکستان شرقی فوق العاده طالبان را کمک میکنند و واقعاً در هر جنگی که طالبان در بدخشان دارند، اشتراک از این گروپهای بسیار به صورت واضح است. این مسئله را ما هم از طریق ترانیلهای دیپلوماتیک با کشور دوست چین، ما در میان گذاشتیم که وقتیکه همین گروپها توسط طالب حمایه میشوند و این گروپیست که دشمنی اصلی اش با خودت است؛ پس رابطه خودت هم با طالب باید به شکلی باشد که وقتیکه ما ترکستان شرقی را، یک گروپ تروریستی میخوانیم، طالب که حمایه گر آن است، طالب کسیست که چتر اساسی زمینه را برایش مساعد ساخته، با طالب هم باید ما عین رفتار را داشته باشیم که گروپ تروریستی باید بدانیم، به این خاطر ما همین اجماع منطقوی را که گفتیم همین است که با تمام کشورها به همین یک فیصله برسیم از طریق سرویسهای استخباراتی شان.

 در مورد سوال سیلاب صاحب که سیلاب صاحب هم تشریف دارند، اول تقریباً شما هم سوال تان در مورد اتباع خارجی بود که این، در قسمت جوانسازی ما آنطور کدام جوانسازی زیاد نکردیم که خدای نا خواسته به کسانیکه پیشتر یادآوری شد که کدرهای سابقه کدام ضرر رسیده باشد، کدرهای سابقه ما تا سن شصت سال میتوانند در امنیت ملی کار کند؛ اما بعد از شصت سال دیگر خوب واقعاً که یک نفر توانایی خود را از دست میدهد، مشکلات اش زیاد میشود و آن انرژی و توانی را که باز یک جوان دارد او نمیتواند داشته باشد. ما معیاری را که در امنیت ملی داریم، تقاعد که میدهیم از سن شصت سال تقاعد میدهیم که من فکر میکنم که بیشتر از سن شصت سال به هر کسیکه باشد بسیار سخت است و به کسانیکه تقاعد هم میکنند ما یک برنامه های را داریم که حتی بیرون از چوکات ریاست عمومی امنیت ملی کارهای خود را ادامه میدهند که بازهم فکر نکنم که در اینجا جای مناسب اش باشد برای بیشتر رفتن سر آن مسئله. در مورد اینکه داعش آیا در افغانستان است، نیست؟ یک دوره بود که داعش با تمام قوت اش که حتی کشورهای منطقه در هراس  این بودند که آنها؛ چون بنام خراسان خود را مانده بودند و خراسان هم تعریف آنها این بود که یک بخش افغانستان، ایران، تاجکستان، ازبکستان اینها به همین جغرافیه میخواستند که دسترسی پیدا کنند؛ اما همین نیروهای امنیتی و دفاعی شما بود به کمک مردم ما تأکید میکنم که در شکست داعش کمک مردم در ننگرهار بسیار کلیدی بود، اینها مراکز سوق و اداره خود را از دست دادند، رهبری شان از جمله شش نفر کسانیکه تصمیمگیر در رهبری داعش بودند پنج نفر اش همین حالا پیش ما زندانیست و یک نفر اش هم کشته شده. حالا این رهبری پائینتر اش اینها طبقه دوم هستند، قشر دوم هستند، اصلاً  از نفرهای کلیدی شان دیگر کسی باقی نمانده، به هر صورت اینها به دو بخش تقسیم شده بودند. جایی که جغرافیه داعش بود بنام دارالخلافه میگفتند و هر چیز دیگری فراتر از آن را دارالحرب میگفتند، اینها برای خود اینطور توجیه کردند که هر حمله، هر کشتار، هر قتل را که در دارالحرب میکنند آن مجاز است، آن رواست، آنها میتوانند که این کار را کنند و حرف شان این بود که اگر کسی میخواهد که از این کشتار نجات پیدا کند، باید بیاید در دارالخلافه که دارالخلافه شان فقط همان یکی دو ولسوالی در ننگرهار بود که خوشبختانه حالا آن دارالخلافه شان وجود ندارد. ما همراه شان فقط درگیر شبکه های شهری شان هستیم که این شبکه های شهری شان با حقانی هم یک رابطه بسیار نزدیک دارد و حملات دلخراشی که در این اواخر صورت گرفته اینها در این دست دارند و کسانیکه گفتم در پوهنتون کابل دست داشتند عملاً پیش ما هستند، اعتراف کردند به زبان خود میگویند که چه رقم برنامه را سازماندهی کرده بودند. خواهش من این است از نماینده های ملت که ما یک کمپاین را به راه بیندازیم که اینها محکمه علنی شوند تا مردم ببینند. حالا یک چیزیکه اعتماد مردم نیست این است که این مردم ها گرفتار میشوند؛ اما بعد از آن چه میشوند؟ من خواهشم این است که اینها کسانی هستند که محکمه علنی باید شوند و همین رقم مثالهای دیگر هم از اینها داریم. عیناً بحث من همین است خوب وکیل صاحبان! ما در امنیت ملی کار ما فقط تا همان مرحله است که دستگیر میکنیم و نهایتاً ده روز ما میتوانیم که قضیه را انکشاف بدهیم بعد از آن ما تسلیم میکنیم به قوه قضائیه، باز بعداً تصمیم آنهاست، ما در تصمیم آنها زیاد بحث کرده نمیتوانیم؛ اما من خودم شخصاً علاقمند این هستم که ببینم همین کسانیکه اینطور یک ظلم کلان را انجام دادند، اینها محکمه علنی شوند و حد اقل همان فامیلهای که متضرر شدند آنها بفهمند که کسیکه همین کار را کرده بود بالاخره به جزای خود رسید. در مورد اتباع خارجی تروریستان شان، خوب نمیخواهم که اینجا ارقام را بگویم؛ اما به صورت واضح از همین گروپهای که من برایتان گفتم حدود بیست گروپ تروریستی که داریم که یک قسمت زیاد اش تروریستان خارجیست، تعداد شان بسیار زیاد است و باز هم تأکید میکنم که این طالبان است که کشور ما و شما را آزمایشگاه جنگ تمام از همین مردمان ساخته. آنها مشکلات اصلی شان در کشورهای خود شان است؛ اما طالبان به این وعده که خوب یک بار ما اگر در افغانستان پیروز شدیم بعد از آن میرویم به طرف کشورهای دیگر خلافت اسلامی کلانتر میسازیم، اینها را نگهداری کردند، از اینها استفاده میکنند. یک گروپ شان که اعتراف خود آن رهبرشان است، گپ شان این بود که ما با طالبان وقتیکه سه انتحاری کار میداشته باشند ،خود رهبر تصمیم میگیرد برایشان انتحاری میدهد، وقتیکه بالاتر از سه انتحاری طالب کار میداشته باشد، آنرا باز محول میسازند به شورای رهبری تصمیمگیری شان. در بین اینها این موضوعات وجود دارد و تروریستان خارجی مسیر حرکات شانرا قسمیکه گفتیم ما پیدا کردیم که از کدام کشورها میگذرند و کجا میایند و در مورد این با همان کشورهایکه هستند ما صحبتها را شروع کردیم تا مشترکاً آنرا ما ایستاد کرده بتوانیم.

 بحث وکیل صاحب مجددی صاحب این بود که فکر کنم که در سوال قبلی حل شد و خود شان هم تشریف دارند، مسئله ایغورها بود که شما از بدخشان یاد آوری کردید. در بدخشان تنها مشکل چینایی ها یا همین ایغورها نیست، ما مشکل انصارالله را داریم که تاجکستانی ها هستند، مشکل تحریک اسلامی ازبکستان را داریم، اینها کل شان کسانی هستند که رسماً طالبان را کمک میکنند و قسمیکه شما خودتان فرمودید ما این کار را قبلاً شروع کردیم با کشورهای منطقه بحثها را شروع کردیم. صحبت ما با آنها همین است که وقتیکه ما در مقابل این گروپها جنگ میکنیم و طالب اینرا حمایه میکند و همین زمینه را برایش فراهم ساخته، پالیسی کشورها در مقابل طالبان باید بسیار روشن باشد و این موضوعات ما همرایشان صحبت کردیم. در مورد سوال شپون صاحب که خود شان تشریف دارند، در مورد اینکه کسانیکه در حکومت کار میکنند و اکثراً کسانی هستند که از بیرون آمدند و در بعضی پستهای کار میکنند، فیصله چه است؟ خوب یک وقت بود در افغانستان که اگر به یاد ما و شما باشد یک چند سال قبل بخاطر جذب کدرها همینطور برنامه ها تنظیم شده بود و یک تعداد از برادران و خواهران ما از بیرون آمدند، در افغانستان شامل کار شدند؛ اما فضل خداوند کدرهای داخلی ما هم در حال رشد هستند، کدرهای بسیار خوبی پیدا کردیم به هر صورت آن تصمیم چیزیست که ما در مورد آن در سطح تصمیمگیری سیاسی صحبتهای خود را، همان دیدگاه شما را میرسانیم، مسئله ای نیست که من دفعتاً تصمیم گرفته بتوانم، آنرا حتماً همرایشان شریک میسازم و در مورد جنرالان ما که متقاعد میشوند، قسمی که قبلاً گفتید ما برنامه های بسیار روشن داریم که اینها باید بیکار نمانند، اینها باید مصروف شوند، اگر در قالب رسمی نباشد بیرون از ارگان هم میتوانند که کارهای بسیار خوب را انجام بدهند که در این قسمت ما برنامه های خود را داریم. در موردی که رئیس صاحب هم تشریف دارند همینجا سوال شان خیزشهای مردمی، متأسفانه تا یک وقتی را این پالیسی بسیار روشن نبود ،امنیت ملی فقط کوشش میکرد یا دخالت اش همینقدر بود نظر به تصمیم اولی که گرفته شده بود که از سه ماه الی شش ماه جذب کند امنیت ملی بعد از آن بدهید اش به ارگانهای دیگری مثل پولیس و اردوی ملی، متأسفانه همین پروسه جذب به قسمیکه ما میخواستیم نشد تا بالاخره تصمیم گرفته شد که همین پروگرام را امنیت ملی پیش ببرد. وقتیکه این مسئولیت برای ما داده شد تا آن زمان ما همرایشان مؤقتی برخورد میکردیم بعد از آن یک طرزالعمل بسیار واضح را ساختیم که در آن حقوق شان کی گرفته شود، کی گرفته نشود، مسئولیت شان چه باشد و چه رقم باید استفاده شود، کل اش درج شده و کمبودها و نواقصی که بوده ان شاء الله که کل اش ختم میشود. بسیار جدی ما کار میکنیم که سوال آخندزاه صاحب تقریباً در همین خط بود که چون آنها خود شان نیستند باز از سوال آنها تیر خواهم شد.

 مسئله دیگر در مورد اختطاف است. اختطاف یک مسئله ای است که همیشه تعریف این مبهم است بخاطر اینکه این یک مسئله جرمیست. اختطاف بیشتر مربوط میشود به وزارت داخله؛ اما امنیت ملی هم در این مسئله کار میکرد و طبعیست که گروپهای تروریستی هم از اختطاف همیشه استفاده میکنند. حالا در این اواخر یک تفاهمنامه بین وزارت داخله و امنیت ملی ترتیب شده که در این تفاهمنامه مسایل مربوط به تروریزم، تمام اش صلاحیتهای وزارت داخله میاید به امنیت ملی و صلاحیتهای مربوط به اختطاف میرود به وزارت داخله. ما نمیگویم که میخواهیم شانه خالی کنیم از این مسئله، در این مسئله ما دخیل خواهیم بود؛ اما این مسئله بیشتر شاید ربط بگیرد به وزارت داخله. ما منحیث همکار شان در این قسمت خواهیم بود و در مورد اینکه در کاهش اختطاف ما چه برنامه ها و چه گپهای را بگیریم اینرا همراه وزارت داخله ما در همان تفاهمنامه کل اش تصریح شده و یک مسئله است که واقعاً به جامعه یک درد سر بسیار قوی جور شده و در آن مورد توجه ما است جناب رئیس صاحب! همین را من قسمیکه وکیل صاحب برایتان گفتم این یک بسیار مغلق بود، سر این بسیار ما صحبت کردیم؛ چون بعضی بخشها را از تروریزم وزارت داخله پیش میبرد بخاطر اینکه یک وضاحت بیاید در کار ما، بخاطر اینکه ما بفهمیم که مسئولیتهای خود را بیشتر اینطور یک تقسیمبندی شده؛ اما من رد نمیکنم که بسیار اختطافها توسط شبکه های تروریستی میشود و این شبکه های تروریستی بخاطر گرفتن پول این کار را میکنند. مثلاً در قضیه آخر که ما داشتیم کسی را بنام سلمان کابلی گرفتیم، این سلمان کابلی یکی از همین افراد کلیدی داعش است که در کابل بود و باش میکرد، اینها پلان اختطاف یک انجنیر ترکی را داشتند و در پهلویش باز اینها گروپی بودند که سر رئیس صاحب پارلمان هم پلان را داشتند که یک حمله را میخواستند سازماندهی کنند که در اینجا هم ما مسئله تروریستی شانرا داریم و هم اینکه از این پولی که این اختطاف میکردند بخاطر مسایل تروریستی استفاده میکردند. در مورد سوال ذبیح صاحب که نمیفهمم ذبیح صاحب هستند یا نیستند.

رئیس مجلس: 

کسیکه نباشد جناب رئیس صاحب! از همان سوال تیر شوید.

احمد ضیاء سراج نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی:

از آنها تیر میشویم ،از آخند زاده صاحب تیر میشویم سوال هایشان، علی یار صاحب خو تشریف دارد.

علی یار صاحب! من فکر میکنم که ما در امنیت ملی حالی سر کمیت زیاد فکر نمیکنیم، سر کیفیت کار میکنیم. بلند بردن تشکیل فکر نمیکنم که دردی را زیاد دوا کند. ما کوشش میکنیم که با کیمیت کمتر کیفیت کار خود را بالا ببریم، ان شاء الله تلاش ما اینست که با همین تشکیل موجوده ما وقتیکه اگر ما بتوانیم که کیفیت کار خود را و همان اصلاحاتی که در نظر داریم، بیاوریم ان شاء الله آن مشکلات و چالش ها حل میشود. در مورد سوال کوچی صاحب که خود شان هم تشریف دارند. جناب وکیل صاحب! اول اینکه ما چرا تهاجمی نیستیم و چرا زیاد از دفاع صحبت میکنیم، خوب ما همین طور یک حالت متأسفانه قرار گرفتیم، این استخبارات منطقه است که با همان گروپ های نیابتی خود بالای ما  در حالت تهاجم است. سیاست دولت جمهوری افغانستان هیچ وقت به ضرر کدام همسایه اش نیست. اگر ما بخواهیم که یک نقش منفی را داشته باشیم و یا خدای نا خواسته در امور داخلی دیگران مداخله کنیم، بحث جدا است که آن یک بحثی است که مربوط به پالیسی میشود؛ اما ما در قسمت همین مدافع خود تعرضی هستیم، یعنی در حالتی که از همان فعالیت های دشمن جلوگیری کنیم. وقتیکه من خدمت تان عرض کردم که شش هزار نفر را، بالاتر از شش هزار نفر ما در یک سال گرفتیم و بحث ها در اینجا این شد که چرا از حوادث جلوگیری نمیشود، تنها در همین کتابچه که من خدمت تان دادیم اگر متوجه شوید، دو حمله انتحاری در یک ماه گذشته در ولایت لغمان جلوگیری شد، از حادثه شفاخانه مولا علی جلوگیری شود که عکس آن نفر ها هم در اینجا است و همین گروپ های را ما میگیریم، خودش یک جلوگیری از حوادث بعدی است. اینها اگر دستگیر نشوند طبیعی است که حوادث بیشتر و بیشتر را خلق میکنند یا همین کسی را ما گرفتیم که در پوهنتون کابل دست داشت، اسناد و شواهد را که به دست آوردیم اینها آماده گی به یک حمله دیگری را داشتند که حالا در جریان تحقیقات معلوم خواهد شد که برنامه بعدی شان چه خواهد باشد، به هر صورت اگر که قناعت تان حاصل نکرده باشد باز میشود که باز هم دوباره صحبت کنیم.

 در مورد سوال حسینی صاحب که تشریف هم دارند من فکر میکنم جناب وکیل صاحب که در امنیت ملی، ما در مورد صلاحیت های خود کدام مشکل نداریم. من فقط در تعیین رئیس هایم که آن قانونی است که من پیشنهاد میکنم و رئیس صاحب جمهور باید ببیند یا منظور کند، آنها لطف میکنند وقت میگیرند، خود شان خصوصاً در قسمت رئیس های ولایتی به خاطر اینکه خود را مطئمن بسازند که کسیکه انتخاب میشود، انتخاب درست است، خود شان زحمت میکشند مصاحبه میکنند، در غیر آن پایین از رئیس صاحبان اصلاً از من دیگر کسی پرسان نمیکند و تمام گپ ها و صلاحیت های ما پیش خود ما است. در اینکه بعد از اینکه باز من رأی بگیرم یا نگیرم یا چه رقم باز صلاحیت های خود را بیشتر بسازیم، من فکر کنم ما مشکلی در این قسمت نداریم جناب وکیل صاحب! از سوال وکیل صاحب خالد اسد که تشریف هم دارند در همین اخیر نشستند، من دو موضوع را خدمت تان عرض میکنم. یکی اینکه از کادرهای سابقه باز هم این تکرار میشود، ما استفاده میکنیم؛ اما وقتیکه شصت سال میشود دیگر وقتی است  که باید بروند به تقاعد، این قانون است و در مورد کادرهای محلی، در مورد استفاده از کادرهای محلی، جایی که واقعاً ما کم داریم ولایت پکتیکا است که در آن قسمت ما همراه خود تان هم صحبت های داشتیم که در پکتیکا علاقه مندی ما اینست که زیادتر بسازیم همان تعدادی کسانی را که داریم؛ اما در بعضی ولایت ها مشکل ما اینست که کادرهای محلی بسیار زیاد است، بالاتر از 90% کادرهای محلی است که باز  تشویش ها و نگرانی های خود را ما داریم، ان شاء الله این موضوع تان ما مد نظر میگیریم خصوصاً در پکتیکا. یار صاحب هم مسئله شان فکر کنم که بیرون شدند و گپ شان هم همان اختطاف است که چه شد.

رئیس مجلس: 

جواب ندهید وقتیکه نیستند.

احمد ضیاء سراج نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی:

از وکیل صاحب محبوبه رحمت، خوب در بعضی حوادثی که ما داشتیم که طالبان از طیاره های بی سرنشین استفاده میکنند و این تعدادش به آن اندازه زیاد نیست که قابل ملاحظه باشد، یکی دوتای از این طیاره ها ما در ولایت پکتیکا از بین بردیم که در پکتیکا استفاده میشد. چند بار حمله ای که شد و یک چند بار هم در کندز استفاده شده ما در قسمت جلوگیری از این، پلان های خود را گرفتیم و در قسمت واردات همین طیارهای بی سرنشین در داخل افغانستان، در این مورد هم ما جدی صحبت کردیم که از این باید جلو اش گرفته شود، این خو بسیار چیز نیست، حالا خو بعضی از این درون ها در بازار آزاد فروخته میشود یک قسمت از آن کلانتر است و قویتر است که بحث جدا است؛ اما یک از اینها چیزهای است که در جاهای دیگر به خاطر عکاسی و فلمبرداری استفاده میشود، اینها همین تکنالوجی را و همین فکر را زیادتر از طرف سوریه و عراق آمد، اولین بار داعش استفاده اینرا شروع کرد در سوریه وعراق، بعد از این قسمیکه قبلاً من گفتم همین فکر اینها با یک دیگر شریک میشود. یک چیز را که ما متوجه باشیم ، چرا تروریزم تغییر کرده. با داعش ما کسانی را داشتیم  در سوریه و عراق که داکتر بود، انجنیر بود، کیمیادانان بودند، آدم های بسیار ماهر بودند، اینها یک مفکوره نو را در داخل فعالیت های تروریستی آوردند که آهسته آهسته نشأت کرد در کل جای که افغانستان از آن دور نمانده و در قسمت جلوگیری از آن ان شاء الله که اقدام میشود و باز هم مسئله اختطاف است که همان عرایض ما در آن مورد را خدمت تان گفتم. وکیل صاحب روشن! در مورد اینکه ما در رهایی 5000 زندانی طالبان آیا صدای خود را بلند کردیم یا نه؟ من چند بار خدمت تان در کمیسیون داخلی هم که آمدیم من این را گفتیم به وضاحت که اینقدر که از رهایی آن زندانی ها شاید ما درد داده باشیم، هیچکس را درد ندارد، به خاطر اینکه سر هر کدام آنها ما چقدر مصرف کردیم، چقدر زحمت کشیدیم که تا یک نفر آنها را ما گرفتیم؛ اما وقتیکه ما روبرو میشویم به یک فیصله بسیار ملی، به یک فیصله مهم که دو چیز پیش تان مانده میشود که آیا صلح میخواهید یا پنج هزار نفر؟ در آن صورت خو طبیعی است که کل ما میگویم که ما صلح میخواهیم حتی به قیمت همین پنج هزار نفر، به هر صورت آن، یک فیصله سیاسی بود، شد هیچ کدام ما وشما در آن خوش نبودیم؛ اما به خاطر رسیدن به صلح مجبور بودیم که همین طور یک قیمت را بپردازیم، حالا این مربوط طالبان میشود، خوب پیشتر برایتان گفتم که مفکوره طالبان چیزی را که ما می بینیم هیچ اصلاً به صلح آماده نیست، آنها یک رقم صلح میخواهند که آن تسلیمی است و آن چیزی است که مطابق میل آنها باید رفتار شود.

 در قسمت گرفتاری جاسوس ها جناب وکیل صاحب! ما کارهای را داشتیم، دستگیری های را داریم. تقریباً در همین اواخر پنج، شش نفر را گرفتیم؛ اما باز هم در آن سطح بالای را که شما برایش اشاره کردید که چرا آن آدم های کلان را ما گرفته نمیتوانیم، پس میایم به آن بحث که آیا ما اسناد کافی محکمه پسند داریم که آنها را باز بگیریم یا نی، تا وقتی دسترسی به آن اسناد، مجبور هستیم که خاموش بنشینیم و ما کار خود را ادامه میدهیم و شما باید اینرا تحمل کنید. در مورد رؤسای ما که کسانیکه کارا هستند و کسانیکه زحمت کشیده؛ اما متأسفانه یک چند جای رئیس های خود را بر اساس همین مشکلاتی که بود از دست دادیم، چند ولایتی بود که مجبور بودیم که ما تحقیقات کنیم؛ اما وعده برایتان میدهم که تحقیقات ما بسیار زود ختم خواهد شد .اگر همان چیزی که شما گفتید اسناد کافی پیدا شد، ما مجبور هستیم که به څارنوالی دوسیه تسلیم کنیم در غیر آن تصمیم بین خود ما است و ان شاء الله که زحمت ها و کارهای رئیس صاحبان ما هیچ وقت ما از یاد نمیبریم. کروخیل صاحب! چند سوالی داشتند که خود شان هم تشریف دارند، در مورد اینکه چقدر ملی هستیم و چقدر مسلکی هستیم. در هر دو مسئله ما به وضاحت گفته میتوانیم که کار ما در هر دو طرف بسیار به خوبی روان است که ما هم از ترکیب بسیار خوب برخوردار باشیم، تمام مردم افغانستان در آینه امنیت ملی خود را ببینند و هم در مورد مسلکی سازی ما کار های به خاطر ارتقای ظرفیت ما که من در همین استراتیژی را که برایتان گفتم یا همان پلان را که ما جور کردیم برای چهار سال همین مسایل کل اش حل شده. در قسمت فساد در بین خود کارمندان ما هیچ ما تحمل اش را نداریم هیچ! و هر کسی را که می بینیم ما اقدام میکنیم. کسانی را که از کارمندان خود امنیت ملی ما دستگیر کردیم به خاطر فساد در طی شش ماه تعداد شان ضرور نیست که ما در اینجا برایتان بگویم؛ اما قابل ملاحظه است یعنی ما بسیار جدی هستیم در این مسئله و هیچ وقت ما اینرا تحمل کرده نمیتوانیم که کارمند امنیت ملی خود شان مصروف مسایل فساد باشند. در تحقیق ما چیزهای را که ما میگیریم همان وسایلی که با مظنون می باشد بعد از ده روز ما مکمل همراه دوسیه میدهیم اش به څارنوالی. در امنیت ملی ما صلاحیت اینرا نداریم که این وسایل را یا وسایط باشد و یا هر چه که باشد ما بگیریم یا نگیریم هیچ، آن فقط صلاحیت څارنوالی و محکمه است و ما هیچ در آن قسمت کار کرده نمیتوانیم. سیمکارت ها یک مشکل بسیار جدی است، یک مسئله بسیار  مهم را شما ذکر کردید. در قسمت سیمکارت ها ما در شورای امنیت ملی با وزیر صاحب دفاع داخله و تمام کسانیکه در سکتور امنیتی هستند جدی صحبت کردیم. متأسفانه کمپنی های مخابراتی به آن شکل که باید همراه ما همکاری کنند، نمیکنند و در این قسمت بسیار ضرور است که ما زود اینرا تطبیق کنیم و فشارهای که بر کمپنی ها لازم است باید بیاوریم و کمپنی ها هم خود شان به خاطر مسایل ملی این گپ را باید قبول کنند و در این مورد بحث ها بسیار جدی شده ان شاء الله که یک نتیجه را میگیریم، بلی! حالا دفعتاً همین رقم است ،همین مشکل.

نائب دوم مجلس:

وکیل صاحبان! اگر سوال ها را کوتاه جواب بگوید، دو وزیر صاحب دیگر هم مانده. رئیس صاحب امنیت سوال ها را زیاد تشریح کردند که کمیته رؤساء هم داریم، بعداً سر فیصله چه برویم. رئیس صاحب! سوال های تان اگر کلی بروید بسیار خوب است.

نامزد رئیس ریاست عمومی امنیت ملی:

پس من  همین سوال را حالا کوشش میکنم کوتاه کوتاه بروم که واقعاً وقت وزیر صاحبان را نگیریم متأسفانه همان قدر سوال زیاد شده بود که، در قسمت جایگاه زنان، ما در امنیت ملی پروگرام های را داریم، تعداد کسانیکه نو در بخش خانم ها ایجاد شده، بسیار زیاد است و خانم ها در امنیت ملی واقعاً دست آوردهای کاری و اوپراتیفی بسیار خوبی را دارند. تنها حالا منحصر به این نیستند خانم ها که در بخش های اداری کار کنند در بخش های اوپراتیفی و اصلی امنیت ملی هم دست آورد های بسیار خوب را دارند، ان شاء الله که در آن قسمت، آن هم میشود، میشود وکیل صاحب! آن کارها. در قسمت سوال عرفان صاحب که عرفان صاحب هم تشریف دارند، ببخشید! در مورد اینکه ما چی رقم هویت کارمندان خود را مخفی میکنیم، این کار را ما شروع کردیم، ما کارمندان ما را بیشتر میخواهیم که دیگر مخفی باشند، کارمند امنیت ملی به شکل علنی، آن مؤثریت را که باید داشته باشد، نمیداشته باشد. در همان استراتیژی که ما گفتیم در آن گنجانیده شده. سوال اتل صاحب هم که تشریف دارند، در همین جا هستند، بحث این بود که چرا از حوادث جلوگیری نمیشود؟ یکی از سوال های شان را من خدمت تان عرض کردم جناب وکیل صاحب! که جلوگیری میشود؛ اما اینکه بعضی یا تمام حملات جلوگیری نمیشود که آن محدودیت ها است و در هیچ کشوری جهان، وقتیکه ما در ویانا در اتریش یک حادثه را میداشته باشیم، وقتیکه ما در امریکا میداشته باشیم طبیعی است که با این بیست گروپ تروریستی که من برایتان گفتم، این بیست گروپ تروریستی هر روز مصروف پلان سازی و برنامه سازی و مشکل آفرینی است، دیگر جلوگیری هم میشود؛ اما طبیعی است که حوادث می باشد که اتفاق میافتد و در قسمت پیدا کردن گروپ های شان و از بین بردن شان، تلاش ما جداً جریان دارد، ان شاء الله که امیدوار هستیم که در این قسمت دست آورد های بهتر داشته باشیم. طبیعی است که از ناکامی های خود هم ما هیچ وقت فرار نکردیم، هیچ وقت شانه خالی نکردیم، وقتیکه یک حادثه اتفاق میافتد، ناکامی ما است، اما آن مسئله ای است که پول اوپراتیفی خود را تمام اش را مصرف میکنند و در آن یک سیستم بسیار شفاف ما داریم. هیئت است میروند می بینند، روپیه روپیه هر کدام اش، چیزی که مصرف شده دیده میشود، در آن باز یک سیستم بسیار شفاف ما داریم و آخرین سوالی که سنگین صاحب بود، من اینرا خلاصه می سازم که در قسمت سپردن کار به اهل و رسیدگی شهداء و این موضوعاتی بود که باز هم در همان پلان چهار ساله که ساختیم، کل اینها در نظر گرفته شده و یکی از کلیدی ترین بخش اش سپردن کار به اهل کار است، به خاطر اینکه اگر ما در انتخاب خود دقیق باشیم 50% مشکل را ما حل کردیم. دیگر بسیاز زیاد تشکر! باز هم اگر سوال دیگری باشد من در خدمتم.

رئیس مجلس:

تشکر جناب رئیس صاحب! دار الانشاء! به سرپرست رئیس صاحب عمومی امنیت ملی اجازه میدهیم که به خیر بروند. وکیل صاحبان محترم! نان هم تیار است و چون بعد از نان وکیل صاحبان در اینجا حضور نمیداشته باشند، ما به پروگرام خود ادامه میدهیم، کسیکه میرود به نان خوردن میتواند برود.

د غونډې منشي:

له ښاغلي احمد ضياء سراج د ملي امنيت لوى رياست نوماند رئيس نه مننه چې د وكيل صاحبانو سوالاتو ته يې ځوابونه ارايه كړل اوس له ښاغلي انور الحق.

دغونډې رئیس:

وکیل صاحبانو عزیز وکیل صاحبانو تېره ورځ هم له داسې مشكل سره مخامخ شو وختې چې لمانځه او ډوډۍ ته ولاړو بعد فقط دلته پنځه نفره وكيل صاحبان ناست وو دلته موږ او تاسې ته مېډيا متوجه ده د ټول افغانستان خلك مو ګوري وزيرانو نه مو خواهش دی چې راشي خپل پروګرامونه په خلص شكل كوم وكيل صاحبان چې موجود دي ځوابونه وركړي او نور بعد له هغه بيا د رئيسانو كمېټه لرو چې په اينده پروګرامونه ....

د غونډې منشي:

اوس له ښاغلي انور الحق احدي د كرنې اوبو لګولو او مالداري وزارت نوماند وزير نه هيله كوو چې د وكيل صاحبانو سوالونو ته ځواب ارايه كړي، وکلای عزیز! وزیر صاحبان جواب های شما را ارائه میکند، لطفاً اگر تشریف داشته باشید خوب است. جناب وزیر صاحب كه داسې لنډ لنډ ځوابونه وركول شي ډېره به ښه وي مننه.

داکتر انور الحق احدی نامزد وزیر وزارت زراعت، آبیاری و مالداری:

بسم الله الرحمن الرحیم

باز من در شروع تشکر میکنم از دوستانی که برنامه من را تائید کردند و تشکر میکنم از همه وکیل صاحبان که گوش کردند، به دقت گوش کردند، از سوال های شان معلوم میشد که به دقت گوش کردند.

من اینطور سوال های که از طرف وکیل صاحبان مطرح شده بدون اینکه نام بگیرم اکثراً موضوعات مشترک بوده فقط سر آن موضوعات تماس میگیرم. یک موضوع کلان این بود که خوب بازار افغانستان ممکن کافی نباشد، شما چه کرده میتوانید برای محصولات افغانستان؟ من در همان بیانیه خود هم گفتم که ما تأکید میکنیم که محصولات ما به همان استندرد بین المللی برابر باشد. اگر محصولات ما با استندرد بین المللی برابر باشد در آن صورت ما بازار نو باز کرده میتوانیم، به اروپا و شرق میانه و شرق دور ما میتوانیم که محصولات خود را روان کنیم، این یک کمک زیادی به این ارتباط خواهد بود. در قسمت بازار ما اول باید بفهمم که چقدر داریم و به اندازه کافی معلومات نداریم که تولید ما چقدر است، مصرف داخلی ما چقدر است، چقدر زاید می ماند تا بر آن اساس بازار خارجی را برایش تهیه کنیم. بازار خارجی ما اکثراً از لحاظ تاریخی فقط همان یک دو جای بوده؛ پاکستان و هند بوده، خوب حالا بعضی بازار های نو هم به میان آمده، ما همانرا هم یک ارزیابی میکنیم که در آنجا چقدر جای توسعه است، یک اندازه پلان گذاری ضرورت دارد که تولید ما بدون پلان بوده. من نمی فهمم که مثلاً چقدر پیاز تولید میکنیم، چقدر انار تولید کنیم و وقتیکه باز موسم اش برسد در آن صورت برای ما مشکلات به میان میاید. پرسان شد در قسمت اینکه چطور ما به خودکفایی رسیده میتوانیم؟ من در این قسمت هم در بیانیه خود گفتم، در قسمت گندم هم صحبت کردم که با ازدیاد حاصلات فی هکتار ما میتوانیم که به زودی نه تنهایی که همان کسر غله را از بین ببریم بلکه حتی اضافی هم داشته باشیم و آنرا هم چطور میتوانیم که گندم خود را زیاد کنیم، گفتیم تخم بهتر است و کود بهتر است و یک تکنالوجی بهتر است که ما باید از آن استفاده کنیم. درقسمت بازار گفته شد که موضوع دمپنگ است که باز کشور های خارجی میایند و مال خود را در اینجا به قیمت بسیار پایان به سر مان میفروشند. من در این قسمت به این عقیده هستم که ما محصولات خود را باید به سه قسمت تقسیم کنیم؛ یکی محصولاتی است که ما میتوانیم با دیگر مردم و دیگر کشورها رقابت کنیم،  در آن صورت همان چیزیکه بازاری که ما برای آنها باز می مانیم آنها هم باید بازار خود را برای ما باز بمانند که اکثراً در سابق این کار نشده. یکی موضوعاتی است که ما میتوانیم به اندازه رقابت کنیم؛ ولی در جاهای خوب رقابت نیستیم در آن صورت تعرفه نسبتاً بلندتر میمانیم و یکی حالتی است که به هیچ صورت رقابت کرده نمیتوانیم در آن صورت بهتر است که هیچ در همان جمله چیز رقابت به همرایشان شامل نشویم، همین پروسیجر اگر ما به پیش بگیریم، ان شاء الله که ما به یک نتیجه میرسیم، به هر حال دمپنگ یک چیز غیر قانونی است، اگر یک کشور دیگر بکند، اگر سرش ثابت شود از لحاظ قوانین (دبلیو تی او) آنها در این صورت متخلف شناخته میشوند و خوب نیست برایشان، جزا داده میشود. موضوع دوم موضوع سردخانه ها بود. سردخانه ها بسیار تقاضا برایشان بسیار زیاد است ولی متأسفانه به همان قسم که شما گفتید ساخته نشده و جایی که ساخته هم شده از آن استفاده خوب نشده، خوب فعلاً هم حکومت در حدود چهارده سردخانه را زیر دست دارد؛ ولی با مشکلات بودجوی حکومت دارد،  در همین سال 1399 چهارده سردخانه را شروع کرد؛ ولی کارش توقف کرد که به خاطریکه وزارت مالیه بیشتر دیگر بودجه نداشت، بودجه ای که برای وزارت زراعت داده بودند، ما کل آن بودجه را برای شرکت ملی دادیم که آنها اینرا اعمار میکنند خوب امسال برای ما سه سردخانه را در بودجه گرفتند. من نمی فهمم که اینرا به شرکت ملی میدهند و یا اینست که ما به صورت مستقل اینرا قرارداد خواهیم کرد، به هر حال ان شاء الله برای همین سه سردخانه به اندازه کافی پول گرفتیم، در حدود 690 میلیون افغانی است، ما اینرا میتوانیم اگر مسئولیت اش به وزارعت زراعت تعلق گرفت، آنرا ما ان شاء الله اجرا میکنیم. دیگر اینکه سردخانه اکثراً از طرف سکتور خصوصی پیش میرود، مشکل در اینجا است که سردخانه هم بسیار قیمت است، برقی که در آنجا مصرف میشود بسیار قیمت است و اگر مالی که ما در آنجا بگذاریم بسیار وقت در آنجا تیر شود، قیمت تمام میشود. یک راه است که ما در آنجا یک فابریکه داشته باشیم که پروسس کند خصوصاً میوه جات ما را که یعنی بسیار زیاد وقت در آنجا نماند.

رئیس مجلس:

در این وقت وکیله صاحب سوال نمیشود وزیر صاحب بفرمائید با معذرت!

نامزد وزیر وزارت زراعت آبیاری و مالداری:

تشکر صاحب!

با این حساب ما درک میکنیم که این یک مشکلی است که ان شاء الله پشت اش میگردیم، حکومت هم درک کرده مشکل بودجوی است، خدا کند که ما آنرا حل کرده بتوانیم. موضوع دهلیز هوایی، یک سوال شد که دهلیز هوایی شما چقدر به این عقیده دارید؟ دهلیز هوایی در صورتیکه کار کرده میتواند که مالی را که روان میکنیم ارزش اش بسیار بلند باشد. ما برای اکثر محصولات خود مثلاً برای خربوزه ما نمیدانیم که از دهلیز هوایی استفاده کنیم، از انگور حتی نمیتوانیم به خاطریکه بسیار قیمت تمام میشود، خود در یک حالت اضطراری در حالتی که مثلاً بنادر ما از طرف پاکستان بسته شد، در آن صورت حکومت مجبور بود که قیمت هم باشد از آن استفاده کردند ولی در طویل المدت برای همه اموال ما، محصولات ما غیر اقتصادی است و به آن اندازه مشکل ما را حل کرده نمیتواند. فارم تحقیقاتی، بلی ما فارم تحقیقاتی داریم و باید آن کار های خود را خوبتر به پیش ببرد.

قندهار د آنارو په باره كې وويل شول د قندهار آنار بايد چې فابريكه د جوس بايد پيدا شي امكان لري چې ډېره ښه نتيجه وركړي خو د هغه لپاره هم يوه فابريكه ډېر زياتو محصولاتو ته ضرورت لري څو كاله پخوا د اميد په نامه دلته يوه فابريكه د جوس وه د آنارو په كابل كې هغوى د كال پنځوس زره ټنو ته ضرورت درلوده او دوى نشو كولای چې پنځوس زره ټنه تر لاسه كړي يعنې څه پلان په كار ده وختې چې فابريكه جوړېږي بايد په مقابل كې يې په كافي اندازه مال ورسره ووسېږي انشاء الله موږ په دې حصه كې دغه پلان جوړولو كې به ورسره كار هم وكړو دغه د ښځو د سهم په باره كې وويل شو يو دو پروګرامونه دي چې هغه كې موږ ښځو ته زياتر په كې سهم وركوو يو دا واړه فارمونه دي وړې ګلخانې دي چې دغه خاص د ښځو لپاره هغه شوې دي تر كوم ځاى پورې چې ما ته معلومه ده دغه تېر كال اته شپته زره ښځو له دې نه استفاده كړې ده.

بند کمال خان و خوش تپه، قوش تپه تر اوسه پورې په ابتدايي مرحله كې ده تر اوسه پورې هغه مطالعات ابتدايي مطالعات په هغه كې ده او امكان لري يو څه وخت ونيسي تر څو پورې رېښتيا هغه په ځمكه بدله شي چې زراعتي ځمكه وشي كمال خان بند تقريباً هغه خلاص شوى دى او اوس خبره دا ده چې ښه بند جوړ شو اما ځمكه زراعتي شي او دا قرارداد هم چې ده شركت ملي سره شوى دی وزارت زراعت تر اوسه پورې دا شى نه دي وركړل شوي خو زموږ هيله دا ده چې هغوى به ژر دا خپل كار چې دیخلاص كړي او بېرته چې ده بيا حكومت په دې كې تصميم نيسي حكومت يو غټ تصميم سره به هلته مواجه اوسيږي چې هغه زه تصميم نشم نيولاى كابينه به يې نيسي رئيس جمهور به يې نيسي چې له دې نه يو لوى غټ فارم جوړوي او كه دا په وړو وړو ټوټو باندې تقسيموي چې مثلاً هر دهقان ته يو پنځه جريبه يا لس جريبه ځمكه په كې وركړي او كه له دې نه يو لوى فارم شي چې مثلاً چې يو فارم لس زره جريبه اوسيږي شل زره جريبه اوسېږي په دې ډول دا دو ه مختلف ماډلونه دي زراعت دي او د دغه بين المللي تجارت لپاره زراعت دغه غټ فارمونو ته هغه وركول كېږي ترجيح وركول كېږي اما هغه و به وګورو چې تر اوسه پورې په كابينه كې ورباندې په دې هكله بحث نه دی شوى، پكتيكا ته رېښتيا هم توجه نه ده شوې ځينې نور ولايتونه هم دي چې ورته توجه نه ده شوې يو مشكل د حكومت لخوا دومره نه دی زيات مشكل له ډونرانو نه ده ډونر پروژه موږ ته راوړي اما فقط محدودو ولايتونو ته يې په كې هغه كوي يا كله شپږ ولايت  وي كله اته وي كله يولس وي او كله ډېر زيات وي دغه ځينې ولايتونه په كې پاتې كېږي زه خپله كله چې بودجه راغلله پارلمان ته او پارلمان نه هغه شوه بيا به د هر هغه ولايت چې په تېرو كلونو كې ورته توجه نه ده شوې د هغوى وكيل صاحبان به را وغواړو موږ وبه وګورو چې موږ څه كولاى شو چې په دغه موجوده بودجې كې لږ څه د دوى سهم په كې زيات كړو هغوى ورته دومره څه نه دي ورته رسيدلي پكتيكا ته دومره نه دي رسيدلي نو ډېر هغه دي ورته نه دي رسيدلي كونړ ته هم دومره چندانې شى نه دي رسيدلى، بلې فراه ته نه دي رسيدلي، ښه فراه ځينې پروژې لري يو سيبارد پروژه ويسټ په فراه كې او په بادغيس كې هغه لري بيا هم ښه ده،  بل شى د للمي ځمكې خبره وه للمي ځمكه دا يو مطالعه شوې وه او د مطالعې نتيجه دا وه هغه ځمكه چې پخوا د اوبو لاندې وه.

زمینی که سابق زیر آب بود، زراعتی بود اگر آنرا ما پس احیا کنیم ، نتیجه اش یعنی یک مصرفی که سر آن زمین شود نتیجه اش بسیار بیشتر از لحاظ اقتصادی می باشد تا اینکه ما زمین های للمی را زیر دست بگیریم؛ ولی زمین های خشک و نیمه خشک است که فعلاً اینطور ثابت شده که هنگ بسیار یک قیمت خوب هم دارد و در زمین های نیمه خشک کاشته میشود و فعلاً بسیار توجه هم برایش شده و یک شرکت نو تأسیس شده، از کمیسیون از شورای اقتصادی هم پیش شده، چند روز پیشتر هم آمده بودند که آنها میخواهند فوری کار های خود را شروع کند. من فکر میکنم که یک مقدار، یک ساحه کلان زمین نیمه خشک آنها خواهند گرفت که نتیجه اقتصادی اش خوب  خواهد بود؛ ولی به مرور زمان ما از کل زمین های خود استفاده میکنیم. قسمیکه در بیانیه ام گفتم یک ساحه کلان زمین های که قبلاً زیر زراعت بود، آنها پس زیر زراعت آمده، امید ما اینست که در چهار سال آینده آن زمینی که مانده که در حدود 500 هزار هکتار دیگری است که آن هم زیر زراعت بیاید و من مطمئن هستم که به مرور زمان توجه به زمین للمی زیادتر شده میتواند.

یک سوال بود که رابطه بین وزارت و پوهنتون ها، من در بیانیه خودم هم گفتم که من موافقم با این رابطه بین وزارت و پوهنتونها زیاد شود، یعنی استادانی که در پوهنتون تحقیق میکنند راجع به زراعت ، ما باید از آن استفاده کنیم و اگر امکان داشته باشد که حتی همان تحقیقات شان را هم تمویل کرده بتوانیم.

ادویه نباتی بدون اجازه، یاد شد، کاملاً آن را منع میکنیم، اصلاً برای ما یکبار گفته شد، چهل و پنج دقیقه گپ زده میتوانی، باز کسی گفت که نی بیست و پنج دقیقه گپ زده میتوانی، بعضی موضوعات را من از همان بیانیه خود دور کردم و در غیر آن این موضوع هم بود که ما توجه به این میکنیم و دوستانی که در این قسمت معلومات دارند، من فکر میکنم که سیلاب صاحب بود که این موضوع را مطرح کردند، آنها حتماً باز همراه ما تماس بگیرند و از معلومات شان استفاده خواهیم کرد.

بانک زراعتی، یک موضوع بانک زراعتی است، خوب اگر ما بانک زراعتی نداریم، یک صندوق داریم که برای دهاقین قرضه داده میتوانیم، ممکن شرایط آن صندوق یک کمی مشکل تر باشد و بر آن اساس دوستان برای بانک زراعتی صحبت میکنند، به هر حال کریدت یا قرضه برای دهقانان مهم است. من در صحبت های خودم فکر میکنم که ذکر کردم، خوب به هر حال اگر ذکر هم نکرده باشم حتماً ممکن هفته آینده به همین ارتباط یک مجلس داشته باشیم که چطور این را زیادتر بسازیم؛ ولی فعلاً هم یک چیزی داریم در حدود یکصد میلیون دالر ما در همان صندوق قرضه برای زارعین داریم که از آن جمله فکر میکنم که 12 میلیون آن قرضه داده شده و متباقی فعلاً هم موجود است که برای قرضه داده شود. شرایط آن مشکل تر است، شرایط آن یک کمی مشکل تر است که تضمین و این چیزها میخواهد، بر آن اساس است، من خو همین موضوعات را یاداشت کرده بودم، اگر کسی چیزی مانده باشد لطفاً بګویند تاسو ته مو ځواب وویلو  خو ستاسو پام نه وو مهرباني.

د غونډې منشي:

د محترم ښاغلي انورالحق احدي د کرنې او اوبو لګولو مالدارۍ وزارت نوماند وزیر څخه ډېره مننه چې خپله کاري برنامه د وکیل صاحبانو سوالوته ځوابونه ارائه کړل. هو مهرباني وزیر صاحب ډېره مننه. اوس له ښاغلي محمد طاهر زهیر د اطلاعاتو او کلتور وزارت نوماند وزیر څخه هیله کوو چې راشی د وکیل صاحبانو سوالوته ځوابونه ارائه کړي جناب زهیر صاحب.

رئیس مجلس :

منشی صاحب! پیش از اینکه سرپرست وزیر صاحب اطلاعات و کلتور شروع کند، بارکزی صاحب یک سوال و بسیار کوتاه اصول وظایف داخلی را مدنظر بگیرید!

سیمین بارکزی:

تشکر بسیار زیاد جناب رئیس صاحب!

وزیر صاحب با معذرت که ناوقت شد؛ ولی این موضوع بسیار مهم است ما به دوره گذشته هم وزیر گذشته که به پارلمان آمده بحث سردخانه ها را ما خیلی جدی گرفتیم و این تعهد را برای شان دادیم که بلی! ما برای شما رأی میدهیم؛ ولی سردخانه ها باید ساخته شود، چون افغانستان نیاز دارد. ما یک کشور زراعتی هستیم؛ اما متأسفانه وزیر برای ما قول داد، رأی گرفت؛ ولی بخش سکتور های که کمک کردند، کشور های که بودجه قرار شد بابت سردخانه ها بدهند، خودخواهی وزارت زراعت و رهبری آن باعث شد که آن سردخانه ها و پول آن مسترد شود و سردخانه ها ساخته نشود، لطفاً از وزیر صاحب این خواهشی که از شما داریم... قطع مایک.

رئیس مجلس :

تشکر جناب وکیل صاحب! بخیر باشید. جناب سرپرست صاحب وزیر زراعت و آبیاری نان ما هم تیار است و میتوانید که همینجا در شورای ملی نان بخورید، همکاران دارالانشاء! وزیر صاحب را همراهی کنید، بخیر باشید!

محمد طاهر زهیر نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم و به نستعین

وکیل صاحبان معظم، سلام و درود، عصر همه شما بخیر!

با اجازه جناب مولانا صاحب حنفی، اگر اجازه باشد من این بخش از صحبت های خود را با یک عرض ارادت ملائی خدمت شما عرض میکنم و آن این است که خداوند کریم میفرماید:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ .....

"بشارت بدهید به رحمت بندگانی را که همه گپ ها را میشنوند و از خوبترین آن پیروی میکند" علمای کرام و مفسرین عزیز! میگویم که یعنی برخی گپ ها اصلاً همان شنیدن اش هم، میگوید که تخصیصاً نی تخصصاً خارج است. یعنی پیروی برخی از گپ ها تخصیصاً نی تخصصاً خارج است، یعنی همه گپ ها را آدم میشنود، الزام نیست که از همه اش پیروی کند، حالا هم خانه آباد تشکر !هر قدر گپ های ما را که گوش گرفتید هر چقدرش که به درد میخورد به درد ملت میخورد، خوب است که گوش گرفتید که باز در همان موقع رأی دادن هم که رأِی بسیار محترم ملت در نزد شما است، باز آنرا به کار ببندید. ولی خوب همه گپ ها ضرورت به شنیدن آن است. خوب صحبت های که، سوالاتی که از من مطرح شده خیلی از وکیل صاحبان محترم که سوال کردند، نیستند، من بخاطریکه وقت هم زیاد گرفته نشود بسیار خلاصه میکنم.

رئیس مجلس :

جناب وزیر صاحب! خلاصه به سوالات جواب بدهید و کسانیکه موجود هستند، فقط وقت نان هم است و وقت نماز هم است.

نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

اگر اجازه باشد یکی به یکی پاسخ میدهم. اجازه بدهید من همین کل سوالات را در پنج محور خلاصه میکنم. یک، آبدات محور اول: آبدات تاریخی را پرسان کردند بسیار زیاد، شما چه برنامه دارید؟ با تأسف فراوان در طول بیست سال گذشته پنج هزار آبده تاریخی که در افغانستان وجود دارد صرف 300 آن مرمت شده است و در قسمت حفظ و مرمت آثار تاریخی کار و توجه زیاد نشده است. عزم ما جدی است که برای حفظ و مرمت آثار تاریخی پلان های عملی و مشخص را روی دست بگیریم و امسال ما اضافه تر از بیست پروژه مرمتی را روی دست داشتیم. جناب آخندزاده صاحب رفتند، از جمله در قلعه بُست و همچنان جناب وکیل صاحب رحمت که تشریف ندارند، در سمنگان در جاهای مختلف ما حفظ و مرمت را روی دست داریم و خیلی از آبدات تاریخی را مرمت کردیم. در کُل تعهد ما همین است به حمایت و همکاری شما وکلای معظم که آبدات تاریخی افغانستان جزء افتخارات تاریخی ما است، نباید از دست برود، در این قسمت پلان های مشخص را روی دست داریم، تعهد ما همین است. سوال دوم، محور دوم که جناب حسینی صاحب خوشبختانه که است است، قاعاری است. سال گذشته من در ولایت بامیان بودم، از شورای محترم ، از دفتر مشاور محترم امنیت ملی به من زنگ زدند که یک هیئت ایرانی میاید به بامیان غرض دید و بازدید از یک شفاخانه، شفاخانه تحت کار که ایرانی ها آن را تمویل میکنند و به پول خود میسازند. گفتم بسیار خوب! این هیئت آمد به یک طیاره پتکتیک از میدان هوائی مستقیم رفتند به شفاخانه؛ آقای داکتر سید ایوب ناصری، رئیس عامه بامیان و آقای مولوی عتیق الله عتیق معاون ولایت را من روان کرده بودم، از بابت پذیرائی مهمان، هر مهمانی که میاید به خوبی برخورد میکردیم، به میدان هوائی، همراه معاون ولایت و رئیس صحت عامه رفتند به شفاخانه، نیم ساعت تا چهل دقیقه در شفاخانه اینها حضور داشتند، دید و بازدید کردند، پس آمدند در دفتر ولایت، در دفتر من که آمدند جناب حسینی صاحب! من پرسان کردم که خوش آمدید و مهربانی کنید، گفتند که من اسماعیلی تخلص میکنم، مجموع اعضای هیئت است، ما آمدیم از شفاخانه ،از جریان کار دید و بازدید کردیم، به شما و به مردم شریف بامیان اطمینان میدهیم که کار شفاخانه به پایه اکمال میرسد. زمانی بود که نگرانی بسیار جدی خلق شده بود که شفاخانه نیمه کاره میماند و دیگر کار نمیشود. گفتند که این شفاخانه کار میشود، کل طول بودن اینها در دفتر ولایت به دفتر من، پانزده دقیقه بیشتر طول نکشید، گفت یک ساعت طیاره  پکتیک بیشتر در میدان نمیماند، ما میرویم خدای حافظی بدرقه کردیم، خدا حافظی کردیم رفتند، کارمند امنیت ملی هم همرایشان گد بود. نامه ای که از طرف امنیت ملی هم نوشته شده بخاطر تأمین امنیت آنها، گفته که هیئت ایرانی، نه من کسی را دعوت کردم، نه سر و سری دارم و نه هم خوشم میاید و نه هم هیچگونه ملاقات و آجنداء و چیزی پنهائی از دید رسانه ها و میدیا و مردم افغانستان داشتیم، بناءً در اطراف، در ادارات محلی تابع مرکز است، اتفاقاً تا برگشت اینها ، سه بار از شورای امنیت به من شخصاً زنگ زدند که مسائل امنیتی آنها باید جدی گرفته شود، شما مواظب باشید، متوجه باشد، کاری نباشد، با آنهم گفتیم امن و امان است ،هیچ گپی هم نخواهد بود ،کُل داستان همین است. تمام اش را باز برای شما میگویم، همین اش کفایت میکند، نامه اداره رسمی کفایت میکند. محور سوم جناب وکیل صاحب محترم کروخیل صاحب پرسان کردند که از مشاعر و مفاخر پشتون پشتو زبان نام نگرفتید. جناب وکیل صاحب معظم! دیروز ساعت 4 بجه جناب مجیدی صاحب برای من خبر دادند که شما سخنرانی دارید، من سخنرانی خود را از قبل آماده کرده بودم هم کتبی و هم شفاهی، شفاهی در ذهنم بود، در کله ام بود، از همان لحظه تا همین صبح که آمدیم شاید من یگان پنجاه بار شنیده باشم که هو برادر کوتاه صحبت کن! هو برادر کوتاه صحبت کن! کسی گوش نمیکند، کسی نمی ماند. بخاطریکه گفتند اکثراً همین صحبت طولانی برای وکیل صاحبان خسته کننده است. اگر همین رقم فشار و اصرار که کوتاه صحبت کن، نمیبود، من اینگونه صحبت میکردم، من میگفتم که واعظ بلخی شهر بلخ را به عنوان دارالفقاهه و دارالاشتهاد نام برده است. از جلال آباد به عنوان شهر مشاعره و غزل نام برده شده است ،از قندهار مرکز امپراطوری و سیاست افغانستان نامبرده شده است، قطب سیاست افغانستان نامبرده شده است، از قندهار من اگر با تفصیل صحبت میکردم، از هرات به عنوان مدینته اولیاً و شهر عرفا نام گرفته است، از غزنی به عنوان شهر دبیری و دیوان، شهر بیهقی و شعر سنائی نام برده میگرفتند و به همین ترتیب هر گوشه افغانستان را که شما ببینید، روز و روزگاری مرکز سیاست و فقاهت و شعر و فقه و فلسفه بوده است این یک نکته. نکته دوم ما یک سیمینار بین المللی را در زودترین فرصت ها روی دست داریم در جلال آباد آرامگاه پادشاه خان ساخته شده است، کار های ریزه کاری و اندک آن که باقی مانده است به زودترین وقت به پایه اکمال میرسد، با افتتاح آن یک سیمینار بین المللی را در ارتباط به بازخوانی افکار پادشاه خان برگزار میکنیم. خان عبدالغفار خان، گاندی سرحدی ازش نام برده شده است، همگام و هم رزم گاندی. ما نیاز داریم به بازخوانی اندیشه های مسالمت آمیز پادشاه خان. ما ضرورت داریم به بازخوانی اندیشه ها و تفکر خوشحال خان ختک. خوشحال خان ختک وقتیکه در برابر سختگیری ها و افراطیتی که از طرف اورنگ زیب شاه؛ مغلی هندی، دامن زده میشد به مبارزه برخواست، نه مسائل قومی داشت، نه مسائل زبانی داشت، نه مسائل مذهبی داشت، صرف مسائل فکری بود. خوشحال ختک مصلح اجتماعی بود، برداشت ملایم و درست از مذهب و دین داشت؛ اما در برابر افراطیت ایستاد شد، ما نیاز به این داریم. و اجازه بدهید، جناب معاون صاحب! من کوتاه میکنم، من صحبت خود را کوتاه کردم و اینجا یک کمی وقت از شما میخواهم ،پنج دقیقه دیگر خلاص میکنم . حمزه شینواری، دیوان اش سه جلدی از طرف وزارت اطلاعات و فرهنگ چاپ شده ،خدمت شما هم تحفه میدهیم .اصلاً اخلاق، معنویت و فضلیت در اینجاست. حمزه شینواری دیوارش در عقب یک حسین نامه هم است، یک روضه نامه هم است. همین مسائل مذهبی که در افغانستان نیست، ما مدیون این شخصیت های خود هستیم. حمید مهمند، دیگر از کی نام ببرم؟ صدها شخصیت دیگر را هم نامش را در همینجا از حفظ برای شما گفته میتوانم، همینقدر اش کافی است. محور چهارم، چون وقت کم است، جناب وکیل صاحب معظم ذکیه سنگین! وکیل محترم ولایت پروان، وکیل افغانستان، پرسان کردند که شما در بامیان به مسائل شیعه و سنی دامن زدید. جناب وکیل صاحب معظم! من فقه خواندیم ،فقه مقارن را خواندیم، فقه شیعه را خواندیم، فقه سنی را هم خواندیم، از احکامش پرسان کنید.....

رئیس مجلس :

بعد از گپ زدن حاجی وکیل صاحب! بعد از گپ زدن وزیر صاحب برایت نوبت میدهیم، تشویش نکو!

نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

میشود که صحبت های شما را هم میشنویم جناب وکیل صاحب! اصلاً در سپهر و سیاست دین و مذهب ما به هیچ عنوان دامن زدن به نفاق قومی و مذهبی راه و جا ندارد؛ اما داستان را شما نگفتید، من خدمت شما میگویم. مدرسه خلفای راشدین، مدرس اش آمد گفت که مسجدی که در چوک است، نزدیک سرک، این را کهنه شده است، شما بسازید! گفتم به چشم! این مسجد را من ساختم، این را که ساختم عده از اهالی، من این مسجد را ساختم، نام کردم مسجد عمر فاروق؛ خلیفه دوم اسلام، امروز فرصت نبود که من از اخلاق عمر هم برای شما میگفتم، و بعد ..

رئیس مجلس :

جناب وکیل صاحب! اعتراض تان را حالا وقت نیست، وقتیکه گپ های سرپرست وزیر صاحب خلاص شد، شما را وقت میدهیم.

محمد طاهر زهیر نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

باید خدمت شما عرض کنم عده ای از اهالی....

صحبتهای بدون مایک تعدادی از وکلا:.......

رئیس مجلس :

در وقت گپ زدن سرپرست وزیر صاحبان، اصول وظایف داخلی میگوید، وکیل صاحبان بخوانید که حق اعتراض ندارد. وکیل صاحب جان آقا برای شما وقت میدهیم، اعتراض تان را باز بکنید!

نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

عده ای از اهالی گفتند که شما چرا این رقمی نام کردید، باید اینجا نظر شیعه و سنی گرفته میشد! همین حربه ای شد به دست تمام کسانیکه علیه من عقده داشتند که این مسجد را شما نامش را، لوحه اش کنده شده، چطور شده چه کار شده. شما همین لحظه میتوانید ببینید، هم مسجد ساختیم هم به نام عمر فاروق مسمی کردیم، هم لوحه سر جای خودش است، هیچگاه هیچ موردی، چلنج میدهم از پشت همین تربیون که نه به مسائل قومی، نه به زبانی، نه به مذهبی، به هیچ چیزی دامن نزدیم و باور هم به آن مسائل نداشتیم و ضرورت اش را هم نداشتیم، تشکر!

موضوع آخر.....

رئیس مجلس :

منشی صاحب! همین گپ آخر را هم سرپرست وزیر صاحب بگویید.

محمد طاهر زهیر نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

جناب عرفان صاحب! کدام.

رئیس مجلس :

وزیر صاحب یک دقیقه! کمیته رؤساء بالا هستند، وقت نماز هست، وزیر صاحب خلاصه بگویید.

نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ:

جناب وکیل صاحب! در قسمت آثار تاریخی گفتم بار دیگر هم تأکید میکنم که عزم ما این است که باید بسازیم. جناب عرفان صاحب! قانون را تطبیق میکنیم، متعهد به این هستیم که از تمام سریال های مبتذل، برنامه های بی معنی جلوگیری کنیم و اینکه ما میگوییم سینمای افغانستان دارای معنی شود و قانونمند شود به همین خاطر است. تشکر از توجه شما!

رئیس مجلس :

جناب وزیر صاحب! شما بفرمائید در جای تان فقط وکیل صاحب جان آقا از بامیان اعتراض تان را در اصول وظایف داخلی باشد و بسیار کوتاه!

ظهیرالدین جان آقا:

بِسْــــــــــــــــــمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم

 با اجازه رئیس صاحب، هیئت اداری! اینجا وکیل صاحبان بامیان حضور دارند، جناب وزیر صاحب گفت که من لوحه مسجد را چیز کردیم، مسجد را جور کردیم. وزیر صاحب! لوحه مسجد که بنام حضرت عمر فاروق بود، کنده، مردم عریضه کرده در وزارت اطلاعات و فرهنگ ،از اینجا دوباره امر گرفته، لوحه را نصب کرده. وزیر صاحب در جنگ طالبان، اسپ اشرا در مسجد در صیغان بسته کرده که این مسجد اهل تسنن است. وزیر صاحب در همین روز آخر که تبدیل میشد، مسجد اهل تسنن را شهید میکرد، رئیس امنیت بامیان حالا استعفاء داده ... شما پرسان کنید! چرا کتمان میکنید حقیقت را! حذف قومی در بامیان جریان داشته، برای خودشان هوتل پنج ستاره امر دارد، برای ما چوب فروشی اجازه ندارد. برای ما یک کانتینر، علی یار صاحب را واسطه کردیم که یک کانتینر را بمانید، همین والی صاحب یک کانتینر را نماند، برای ما کراچی را اجازه نمیدهد، برای خودشان هوتل پنج ستاره را، وکیل صاحبان به لحاظ خدا!

رئیس مجلس :

تشکر حاجی وکیل صاحب ! راسخ صاحب! فقط کوتاه یک دقیقه بفرمائید.

محمد مهدی راسخ:

جناب رئیس صاحب! اصول وظایف داخلی چه میگوید؟ سوال مشخص در ارتباط به برنامه های کاری، اگر قرار باشد تصفیه حساب گذشته باشد، خیلی گپ های در افغانستان صورت گرفته که باز باید دامن بزنیم .هزاران نفر سر بریده میشود، قتل عام ها بود، شهر ها سوختانده شد؛ اما مصالح ملی ما ایجاب میکند که ما مسلکی.... قطع مایک.

رئیس مجلس :

تشکر راسخ صاحب! منشی صاحب یک دقیقه! سرپرست وزیر صاحب اطلاعات و کلتور! نان در بالا تیار است، این مسائل این گپ ها خو عرف پارلمانی است، گفته میشود، شما میتوانید بخیر نان خوردن، وزیر صاحب کفایت میکند، دیگر همه مسائل را اینجا وکیل صاحبان میفهمند، درک کردند.

د ملت درنو استازو د نننۍ غونډې ته د آجنډاء پر اساس د ښاغلو ذواتو د خپلې کاري برنامې وړاندې کړل و سوال و جواب هم در رابطه به برنامه های کاری شان صورت گرفت که من به نمایندگی از شما وکلای محترم ملت از محترم نامزد رئیس صاحب ریاست عمومی امنیت ملی، محترم نامزد وزیر وزارت زراعت و آبیاری و مالداری، محترم نامزد وزیر وزارت اطلاعات و فرهنگ تشکری می نماییم، جلسه ما و شما به همینجا به پایان رسید.

وَآخِرُ دَعْوَانا أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

تهیه وترتیب: آمریت ثبت مباحثات وتنظیم امور تخنیکی جلسات(هنسرد)

استخراج کننده مطالب: محمد ایمل ویار،نثار احمد جمال،صدیقه بارکزی،زویا حکمتجو و خالد هجران

مصحح لسانهای ملی: محمود جان همدرد، نصیبه عطائی، محمد ایمل دوست و الهام مهدی